![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Peinados_Egipto-254x300.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nO cabelo foi e segue sendo unha manifestaci\u00f3n cultural e de expresi\u00f3n persoal.<\/p>\n
Ao longo da historia mediante o cabelo manifestouse o status social, a forza, a actitude, o perigo, a rebeld\u00eda, a oposici\u00f3n e a relixi\u00f3n.<\/p>\n
Na actualidade, o cabelo segue sendo unha parte importante do ser humano como s\u00edmbolo de poder. Representa a mocidade, a vitalidade e a sa\u00fade. A perda de cabelo infl\u00fae sobre o benestar da persoa. A calvicie \u00e9 interpretada como o inicio da decadencia vital ou a enfermidade asociada \u00e1 mesma (depresi\u00f3n, cancro, artrite, …). Estamos dispostos, sobre todo os homes, a investir tempo e di\u00f1eiro en realizar transplantes capilares, asumindo o risco que unha operaci\u00f3n leva.<\/p>\n
<\/p>\n
A importancia do cabelo refl\u00edctese tam\u00e9n na linguaxe coloquial.\u00a0 Expresi\u00f3ns como \u201csubirse \u00e1s barbas\u201d <\/em>ou\u00a0 \u201ctomar o pelo\u201d<\/em>, como falta de respecto; ou \u201cv\u00e1iseche a caer o pelo\u201d<\/em>, como expresi\u00f3n de ameaza,\u00a0 seguen estando presentes na linguaxe actual.<\/p>\n Entre as culturas antigas, o cabelo ti\u00f1a unha gran importancia. Pero se houbo algunha que o trato dunha forma peculiar, foi a cultura exipcia.<\/p>\n Imos tratar de desvelar at\u00e9 que punto foi importante todo o relacionado con cabelos, peiteados e perrucas no Antigo Exipto. Traslad\u00e9monos por un momento ao pa\u00eds dos fara\u00f3ns.<\/p>\n <\/p>\n Exipto<\/em><\/strong> \u00e9 un pa\u00eds africano, por tanto debemos pensar que os seus habitantes ter\u00edan na s\u00faa maior\u00eda cabelo escuro e rizado como corresponder\u00eda \u00e9tnicamente \u00e1s razas mediterr\u00e1neas. Con todo, sempre asociamos ao antigo exipcio cunha media melena lisa, tipo t\u00e1boa, sendo esta a imaxe que nos chegou a trav\u00e9s das s\u00faas pinturas. Debemos ter en conta que as representaci\u00f3ns exipcias o son dos seus deuses, fara\u00f3ns e personaxes relevantes relacionados coa vida na corte. \u00c9 entre eles onde as perrucas adquiren gran relevancia.<\/p>\n Non debemos esquecer que a climatolox\u00eda de Exipto, coa s\u00faa sufocante calor, condiciona todos os aspectos desta civilizaci\u00f3n, e o peiteado dos seus cabalos non haber\u00eda de ser menos. Os exipcios habitualmente levaban o cabelo moi curto ou rasurado. As exipcias, con todo, levaban unha melena curta e cadrada (tipo Cleopatra).<\/p>\n Os exipcios era un pobo moi coqueto que coidaba especialmente o cabelo. Combat\u00edan as canas e a calvicie. No papiro Ebers rec\u00f3llense receitas tinguir o cabelo e para facer crecer o pelo. O produto empregado para tinguir os cabelos era a henna<\/em> vexetal ou alhe\u00f1a que daba ao xeito un ton avermellado.<\/p>\n A receita proposta polos exipcios para facer crecer o pelo de algu\u00e9n calvo ser\u00eda: graxa de le\u00f3n, graxa de hipop\u00f3tamo, graxa de crocodilo, graxa de gato, graxa de serpe e graxa de ibis, todas elas mesturadas e postas na cabeza. Non sabemos se isto era efectivo, a\u00ednda que o feito de que a alopecia siga atormentando \u00e1 humanidade, fainos dubidar da s\u00faa eficacia. Certo \u00e9 que en Galicia ouv\u00edn comentar en m\u00e1is dunha ocasi\u00f3n a eficacia da graxa de cabalo como m\u00e9todo para evitar a calvicie. Menos mal que aqu\u00ed non temos crocodilos!.<\/em><\/p>\n O cabelo tam\u00e9n \u00e9 un s\u00edmbolo de expresi\u00f3n dos sentimentos no Antigo Exipto. As\u00ed nos ritos funerarios as mulleres\u00a0 pla\u00f1ideiras tir\u00e1banse do pelo entre queixumes como forma de expresar a s\u00faa dor. En moitos enterramentos apareceron pequenas trenzas ou bucles de pelo humano coidadosamente gardados en caixi\u00f1as como parte do enxoval funerario. Ao longo da historia o gardapelo converteuse nun colgante para gardar o guecho ou fotograf\u00eda dunha persoa amada.<\/p>\n <\/p>\n O pelo natural<\/em><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/em><\/strong>As pinturas exipcias han plasmado as modas e estilos do momento en canto a peiteados, vestimentas e adornos. As escenas da vida coti\u00e1 representan o pelo natural, rasurado ou moi curto, mentres que as oficiais aparecen sempre con perrucas.<\/p>\n Resulta curioso o caso dos nenos.<\/em><\/strong> Os nenos adoitaban levar o pelo rasurado, posiblemente para evitar os piollos e lendias ou mi\u00fados. Os nenos nobres deixaban un guecho lateral\u00a0 chamado guecho da mocidade, posto que ao alcanzar a puberdade, cort\u00e1bano.<\/p>\n Outro tipo de peiteado de pelo natural era o que utilizaban as bailarinas<\/em><\/strong>. Estas raparigas aparecen representadas co pelo longo e utiliz\u00e1bano para acompa\u00f1ar os movementos das s\u00faas danzas. Por suposto non poder\u00edan utilizar perrucas para bailar sen que se lles caesen durante as s\u00faas evoluci\u00f3ns. Hai representaci\u00f3ns nas que estas mulleres aparecen co pelo solto, ou apenas suxeito por unhas cintas.<\/p>\n <\/p>\n Os sacerdotes<\/em><\/strong>, pola s\u00faa banda, aparecen representados de diferentes formas. Os de menor grao \u00edan case sempre totalmente afeitados, pero outros sacerdotes adoitan aparecer con perruca curta e redonda.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n As perrucas<\/em><\/strong><\/p>\n Posiblemente os exipcios rasur\u00e1banse por hixiene, pero para manter a est\u00e9tica fac\u00edan uso de perrucas en substituci\u00f3n do propio cabelo. Tanto o fara\u00f3n, como os deuses, ou os personaxes da realeza luc\u00edan diferentes perrucas dependendo do rito representado, por tanto debemos pensar que exist\u00eda certa simbolox\u00eda no estilo da perruca, posto que os exipcios fac\u00edan poucas cousas porque si, sen\u00f3n que cada cousa obedec\u00eda a algo.<\/p>\n Pero, como se fac\u00edan as perrucas?<\/em><\/strong><\/p>\n As perrucas exipcias que chegaron aos nosos d\u00edas estaban feitas maioritariamente de cabelo humano tinguido de negro e impregnado con cera de abellas.<\/p>\n A confecci\u00f3n dunha perruca segu\u00eda un esquema simple: o pelo natural, en guechos soltos, retorto ou en trencitas entrelaz\u00e1base moi tirante entre as aberturas dun soporte almofado que pod\u00eda ser de fibras vexetais. Para darlle consistencia e fixar o cabelo ao soporte mergullaban (s\u00f3 o soporte e a ra\u00edz da perruca) nun l\u00edquido composto por resina e cera de abellas. A resina endurecida far\u00eda as veces de adhesivo e manter\u00eda os guechos no seu lugar. A cera dar\u00edalle certa flexibilidade e non se derretir\u00eda at\u00e9 os 60\u00ba por tanto a perruca quedar\u00eda no seu sitio mesmo nos d\u00edas de m\u00e1is calor. Ent\u00f3n, xa coa base fixada poder\u00edase proceder ao peiteado da perruca. Calc\u00falase que unha perruca constaba aproximadamente duns 120.000 cabelos como m\u00ednimo.<\/p>\n As damas adi\u00f1eiradas ti\u00f1an serventas que coidaban as s\u00faas perrucas, e as repeinaban, mentres que na clase baixa, arranx\u00e1banse unhas a outras, xa que non se pode trenzar o cabelo da caluga unha mesma. As perrucas eran fabricadas polos barbeiros ou por mulleres.<\/p>\n <\/p>\n Tipos de perrucas<\/em><\/strong><\/p>\n As perrucas femininas que aparecen m\u00e1is frecuentemente nas representaci\u00f3ns do Reino Antigo son as curtas cadradas e as longas tripartitas. As primeiras son as t\u00edpicas perrucas de melena curta cadrada como a que loce a princesa Nofret na estatua na que est\u00e1 co seu marido. Estas perrucas ti\u00f1an raia no medio e o cabelo moi abundante ca\u00eda aos lados at\u00e9 o queixo m\u00e1is ou menos sen chegar aos ombreiros. Cubr\u00eda as orellas, a\u00ednda que ao parecer \u00edan superpostas, e non lles importaba nada que o propio cabelo aparecese pola fronte. Normalmente, levaban unha diadema ou cinta rodeando a fronte.<\/p>\n Os homes no Reino Antigo adoitaban levar o seu pelo natural moi curto ou afeitado, a\u00ednda que pod\u00edan utilizar algunha perruca curta para actos espec\u00edficos.<\/p>\n As perrucas tripartitas consist\u00edan nunha melena dividida en tres partes, dous guechos aos lados que ca\u00edan sobre o peito, e outro guecho m\u00e1is groso que caer\u00eda por detr\u00e1s. Normalmente, estas perrucas non eran de trenzas sen\u00f3n de guechos grosos e lisos, deixaban ver as orellas e tam\u00e9n estaban peiteadas con raia no medio.<\/p>\n Co\u00a0 Imperio Novo as perrucas vanse complicando.\u00a0 A s\u00faa confecci\u00f3n leva a cabo con intrincados\u00a0 trenzados e diferentes capas de pelo. Tam\u00e9n se introducen os rizos e os adornos. Podemos dicir que estamos no barroco do imperio.<\/p>\n Estas perrucas complexas pod\u00edan chegar a ser de pelo moi longo e abundante.<\/p>\n Entre os homes triunfa a chamada perruca Nubia. Simulaba o pelo cortado en redondo e pegado \u00e1 cabeza (tipo casco). Algunhas mulleres tam\u00e9n utilizaron este tipo de perrucas, non sabemos se polo seu rebelde car\u00e1cter – como indicios de reivindicaci\u00f3n da igualdade-, ou polo seu cargo. O certo \u00e9 que mulleres como Hatshepsut, Tiyi ou Karomana, todas elas de relevancia hist\u00f3rica, utilizaron este tipo de perrucas, tal e como aparecen representadas.<\/p>\n <\/p>\n A cor das perrucas<\/em><\/strong><\/p>\n As perrucas eran habitualmente de pelo escuro, pero tam\u00e9n apareceron perrucas de cor azul, amarelas e brancas. Para conseguir o azul utilizaban o \u00edndigo (indigofera tinctoria), e para os tons avermellados a henna.<\/p>\n A cor azul tratar\u00eda de aproximarse \u00e1 cor do jeperesh ou coroa de guerra do fara\u00f3n, e ademais \u00e1 cor de pelo dos deuses, quen ti\u00f1an o pelo de lapisl\u00e1zuli, e frecuentemente represent\u00e1ballos co pelo azul.<\/p>\n Os deuses e deusas de figura antropomorfa xeralmente aparecen con perruca tripartita antiga, \u00e9 dicir sen trenzar, de pelo liso e azul, imitando o lapisl\u00e1zuli.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n A diadema<\/em><\/strong><\/p>\n A diadema m\u00e1is antiga da que se ten constancia pertenc\u00eda a unha princesa cuxa tumba foi descuberta en Abydos. Consiste nunha serie de contas de turquesa e malaquita con intervalos de anillitos de ouro. Indiscutiblemente tr\u00e1tase dunha diadema xa que foi atopada no seu lugar, \u00e9 dicir sobre a cabeza da defunta. Esta diadema a\u00ednda manti\u00f1a un fragmento de veo que cubr\u00eda a cara. A dataci\u00f3n desta peza rem\u00f3ntase ao 3200 a.C., a \u00e9poca do predin\u00e1stico que denominamos Nagada II.<\/p>\n Aproximadamente un milenio m\u00e1is tarde, xa no Reino Medio aparecen novos exemplares de diademas, que pon de manifesto o refinamento alcanzado pola ourivar\u00eda nesta \u00e9poca.<\/p>\n A\u00ednda que non s\u00f3 as mulleres levaban diademas, sen\u00f3n que o seu uso era xeneralizado. Fara\u00f3ns, sacerdotes e nobres utilizaban este adorno sobre as s\u00faas perrucas, que ademais cumpr\u00eda unha dobre funci\u00f3n: embelecedora e de sujeci\u00f3n para a perruca.<\/p>\n Diadema princesa Sithathoriunet<\/em><\/p><\/div>\n As cintas<\/em><\/strong><\/p>\n As cintas, m\u00e1is ou menos decoradas foron sen d\u00fabida o elemento m\u00e1is utilizado tanto para adornar, como para manter a melena no seu sitio sen que caese \u00e1 cara. As cintas us\u00e1banse tanto sobre as perrucas, como sobre o pelo natural. Estas cintas \u00edan atadas detr\u00e1s e \u00e1s veces ca\u00edan por detr\u00e1s e pod\u00edan ir pintadas, ou tinguidas, ou ben levar rosetas cosidas. As rosetas pod\u00edan ser mesmo de metais nobres. No caso de deuses e deusas, as cintas son o elemento predominante sobre as s\u00faas tradicionais perrucas tripartitas. As cintas dos deuses adoitan ser brancas e sen m\u00e1is adorno que o n\u00f3 traseiro.<\/p>\n <\/p>\n Outros adornos<\/em><\/strong><\/p>\n As guirnaldas de flores, os pasadores, os cilindros, as rosetas e as bolitas de terracota tam\u00e9n foron moi utilizados como adorno dos cabelos exipcios.<\/p>\n <\/p>\n O peite \u00e9 o instrumento de barbar\u00eda do que se acharon m\u00e1is indicios como parte do enxoval dos enterramentos exipcios.<\/p>\n Peine de marfil Nagada II<\/em><\/p><\/div>\n Os seus peites estaban xeralmente fabricados en \u00f3so, marfil ou madeira, e alg\u00fans eran dobres, \u00e9 dicir cunhas p\u00faas separadas para peitear e desenredar, e as outras moi tupidas cuxa funci\u00f3n ser\u00eda, posiblemente, a de lendrera.<\/p>\n Dos relevos exipcios deducimos que para os arranxos das perrucas ademais dos peites deberon utilizar outros instrumentos. Frecuentemente vemos nas representaci\u00f3ns como unha peinadora est\u00e1 de p\u00e9 detr\u00e1s da s\u00faa se\u00f1ora sentada coidando o seu peiteado. Esta peinadora adoita aparecer cun alfinete de \u00f3so ou marfil na man usado como pinza ou gancho para entrelazar ou trenzar os guechos.<\/p>\n Unha vez peiteada e coidada a perruca deb\u00eda gardarse nun lugar adecuado para que non se maltratase e perdese a forma. Para iso en moitos enxovais funerarios atop\u00e1ronse caixas para conter as perrucas. Adoitan ser unhas arquetas cadradas cun soporte interior onde p\u00f3r a perruca.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Por si resulta de inter\u00e9s, podedes leer o noso post: A muller no antigo Exipto.<\/a><\/p>\n <\/p>\n Referencias:<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n Rosa Pujol. Asociaci\u00f3n Espa\u00f1ola de Egiptolog\u00eda<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Peinados_antiguo_Egipto-181x300.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nEstilos de peiteado<\/u><\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Bailarin_Antiguo_Egipto.png\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Pelucas_Antiguo_Egipto-268x300.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nAdornos para o pelo<\/u><\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Diadema_egipcia-236x300.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"Diadema](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Diadema_princesa_Sithathoriunet.png\" "\\"\\"")
Instrumentos de barbar\u00eda<\/u><\/strong><\/h2>\n
![\"Peine](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Peine_de-marfil_Nagada_II.png\" "\\"\\"")
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Peinar_Antiguo_Egipto.png\" "\\"\\"")
<\/p>\n