{"id":9264,"date":"2026-03-09T23:11:46","date_gmt":"2026-03-09T22:11:46","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=9264"},"modified":"2026-03-09T23:11:46","modified_gmt":"2026-03-09T22:11:46","slug":"a-catedral-de-santiago-de-compostela-historia-fe-e-lenda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/a-catedral-de-santiago-de-compostela-historia-fe-e-lenda\/","title":{"rendered":"A Catedral de Santiago de Compostela. Historia, Fe e Lenda."},"content":{"rendered":"

Coa finalidade de albergar as reliquias do ap\u00f3stolo Santiago, foi constru\u00edda unha catedral que \u00e9 hoxe en d\u00eda un dos monumentos m\u00e1is importantes do mundo, sendo ademais dun dos principais centros de peregrinaci\u00f3n do cristianismo. Unha obra mestra da arquitectura. Estamos a falar da Catedral de Santiago de Compostela.<\/em><\/strong><\/p>\n

A dedicaci\u00f3n deste templo ao ap\u00f3stolo Santiago o Maior, hai que considerala tendo presente que Santiago \u00e9 un dos 12 disc\u00edpulos predilectos de Jes\u00fas que est\u00e1, segundo os Evanxeos, presente en Ult\u00edmaa Cea e ademais \u00e9 un personaxe que est\u00e1 sempre, con Pedro e Juan, \u00e1 beira de Jes\u00fas.<\/p>\n

 <\/p>\n

As orixes da Catedral de Santiago<\/strong><\/h2>\n

Parece demostrado que, practicamente desde \u00e9poca protohist\u00f3rica, xa hab\u00eda unha poboaci\u00f3n nese outeiro onde est\u00e1 actualmente o centro hist\u00f3rico e a Catedral de Santiago de Compostela, poboaci\u00f3n que logo foi ocupada polos romanos e acabar\u00e1 sendo un territorio baixo dominio dos suevos, que constru\u00edron al\u00ed unha necr\u00f3pole.<\/p>\n

Pero deamos un salto no tempo\u2026 Corr\u00eda o ano 813 cando un ermit\u00e1n, chamado Pelayo (Pelagius<\/em>) foi a presentarse ante Teodomiro, o poderoso arcebispo de Iria Fravia<\/em> (actual Padr\u00f3n), principal bispado cat\u00f3lico en Galicia. O motivo, informarlle que estando no campo vira unhas estra\u00f1as luces, unha prodixiosa choiva de estrelas sobre o bosque de Libred\u00f3n. O arcebispo quixo saber a orixe das luces e desprazouse at\u00e9 al\u00ed, e tras un xax\u00fan de tres d\u00edas, e asistido por \u201ca graza divina\u201d,<\/em> penetrou na maleza e descubriu un pequeno t\u00famulo, un sepulcro de pedra, onde repousaban tres corpos. De inmediato (desco\u00f1ecemos con que medios) identific\u00e1ronos como Santiago o Maior e os seus disc\u00edpulos Teodoro e Atanasio.<\/p>\n

\"\"

Arzobispo Teodomiro<\/em><\/p><\/div>\n

Este feito ser\u00eda a confirmaci\u00f3n definitiva dunha tradici\u00f3n segundo a cal Santiago, o ap\u00f3stolo de Cristo, predicara en Hispania e fora tam\u00e9n enterrado al\u00ed de modo milagroso, despois de que os seus disc\u00edpulos recollesen o seu corpo martirizado en Jaffa, onde ser\u00eda executado no ano 844, e trasladado en barco at\u00e9 terras de Hispania, acompa\u00f1ados polos seus dous disc\u00edpulos Atanasio e Teodoro. Di a lenda, historia ou fe (cada un que elixa a acepci\u00f3n que m\u00e1is lle convenza) que o ap\u00f3stolo ao chegar a terras galegas far\u00edao remontando a R\u00eda de Muros e Noia, desembarcando \u00e1 altura de Iria Flavia, unha terra rexida por unha nobre, a Ra\u00ed\u00f1a Lupa.<\/p>\n

Santiago ser\u00eda enterrado nun monte m\u00e1xico, chamado Libred\u00f3n. Cos anos esta tumba quedar\u00eda relegada ao esquecemento ata que Pelayo (o ermit\u00e1n antes citado) dese con ela. En realidade, esta crenza difundiuse sobre todo no s\u00e9culo VIII, en plena invasi\u00f3n da Pen\u00ednsula polos musulm\u00e1ns, como un modo de animar \u00e1 resistencia dos cristi\u00e1ns. O descubrimento do sepulcro non fixo sen\u00f3n aumentar o entusiasmo. A necesidade de acoller e venerar este achado foi o motivo que promoveu a construci\u00f3n dun pequeno santuario. As\u00ed, di a tradici\u00f3n que o rei Alfonso II de Asturias, co\u00f1ecido como o Casto, acudiu en persoa desde Oviedo (sede da Corte) ao lugar do milagre, convert\u00e9ndose, en consecuencia, no primeiro peregrino da historia (Fernando II repousa na actualidade no pante\u00f3n real da Catedral). Esa primeira capela foi constru\u00edda sobre os restos da tumba do ap\u00f3stolo, ordenada polo citado rei Alfonso II. Esta primeira construci\u00f3n ser\u00eda unha sinxela capela de pedra e arxila.<\/p>\n

\"\"

Alfonso II de Asturias<\/em><\/p><\/div>\n

<\/h1>\n

Historia da construcci\u00f3n da Catedral de Santiago<\/strong><\/h2>\n

Amplamente difundida a noticia do achado dos restos do ap\u00f3stolo, a s\u00faa tumba pasou a ser un foco de gran atracci\u00f3n para toda a Cristiandade, sobre todo tras a difusi\u00f3n por todos os recunchos do mundo cristi\u00e1n, por iniciativa do papa Le\u00f3n III. Estas noticias provocaron a chegada de numerosos peregrinos, procedentes de todo o continente europeo, a partir do s\u00e9culo X. O Cami\u00f1o de Santiago converteuse as\u00ed na maior v\u00eda de peregrinaci\u00f3n de Occidente, e Compostela, a cidade xurdida xunto \u00e1 tumba, en destino dun importante movemento no mundo cristi\u00e1n.<\/p>\n

\"Papa

Papa Le\u00f3n III<\/em><\/p><\/div>\n

\u00c1 capela segu\u00edronlle co paso dos anos varias construci\u00f3ns e ampliaci\u00f3ns: unha primeira igrexa no ano 829 e unha igrexa prerrom\u00e1nica no 899, a iniciativa do rei Alfonso III o Grande, quen encargou a construci\u00f3n dun templo de pedra en estilo asturiano, con tres naves e cabeceira rectangular. Cando Compostela empezou a crecer de maneira importante, no s\u00e9culo X, empezaron a chegar monxes, mercadores e campesi\u00f1os.<\/p>\n

No ano 997 Almanzor \u201co vitorioso\u201d,<\/em> comandante do ex\u00e9rcito do Califa de C\u00f3rdoba, e o seu ex\u00e9rcito arrasaron a cidade de Santiago, queimaron templos e destru\u00edron todo ao seu paso, pero as cr\u00f3nicas soste\u00f1en que respectou a tumba de Santiago.<\/p>\n

Cara ao ano 1000, o bispo San Pedro de Mezonzo ordenou a construci\u00f3n dunha nova igrexa. Pero a construci\u00f3n da actual catedral iniciouse en 1075, baixo o reinado de Alfonso VI de Le\u00f3n e Castela, e o bispado de Santiago a cargo de Diego Pel\u00e1ez. A Catedral foi constru\u00edda segundo o mesmo plano que a igrexa de ladrillo mon\u00e1stica de San Sern\u00edn de Toulouse, probablemente o maior edificio rom\u00e1nico de Francia. O templo foi constru\u00eddo fundamentalmente en granito. A construci\u00f3n det\u00edvose en distintas ocasi\u00f3ns e, segundo o Liber Sancti Iacobi<\/em>, a \u00faltima pedra foi colocada en 1122 e a catedral foi consagrada en 1128. Segundo o Codex Calixtinus<\/em>, os arquitectos foron \u00abBernardo o vello, un mestre marabilloso\u00bb<\/em>, o seu axudante Galperinus Robertus<\/em> e, m\u00e1is tarde, posiblemente \u00abEsteban, mestre de catedrais\u00bb. <\/em>Na \u00faltima etapa \u00abBernardo, o mozo\u00bb<\/em> (que posiblemente era fillo de Esteban) terminaba o edificio, mentres que Galperinus<\/em> estivo a cargo da coordinaci\u00f3n.<\/p>\n

\"Obispo

Obispo San Pedro de Mezonzo<\/em><\/p><\/div>\n

Un gran promotor das obras da Catedral ser\u00eda Diego Xelm\u00edrez (ver o noso post: Diego Xelmirez, primeiro arcebispo de Santiago<\/em><\/a>), quen se implicou de maneira moi directa nesta empresa, revisando os planos, consultando as novas t\u00e9cnicas e buscando a beleza para crear un templo digno do seu proxecto.<\/p>\n

Desde o principio, a Catedral concibiuse como unha igrexa de peregrinaci\u00f3n, de modo que\u00a0 puidese acoller a un gran n\u00famero de peregrinos sen por iso interromper os oficios. Por iso \u00e9 polo que se planease unha igrexa con planta de cruz latina, cun gran cruceiro e unha enorme cabeceira con xirola, unha galer\u00eda en torno \u00e1 \u00e1bsida pola que os fieis pod\u00edan transitar. As portas laterais do cruceiro permit\u00edan a entrada e sa\u00edda de fieis que percorr\u00edan o deambulatorio at\u00e9 chegar \u00e1 tumba de Santiago, situada nunha cripta baixo o altar maior; todo iso sen pasar pola nave central nin afectar o culto catedralicio. Do mesmo xeito, tanto o corpo central da igrexa como o cruceiro est\u00e1n compostos por tres naves para favorecer o fluxo incesante de peregrinos. Outro elemento caracter\u00edstico das igrexas de peregrinaci\u00f3n que atopamos en Santiago \u00e9 a tribuna, unha galer\u00eda situada sobre as naves laterais que permitiu aloxar un maior n\u00famero de peregrinos nesta segunda planta aberta \u00e1 nave central.<\/p>\n

Durante un tempo, por decisi\u00f3n do papa Nicol\u00e1s I, a igrexa serviu de concatedral xunto \u00e1 de Iria Flavia, pero foi o 5 de decembro de 1095 cando por fin os fieis puideron co\u00f1ecela como a gran catedral de Santiago.<\/p>\n

Doutra banda, a principios do s\u00e9culo XI, entre a mitra compostel\u00e1 empeza a estenderse a crenza de que Santiago debese contar cunha bas\u00edlica acorde ao gran n\u00famero de cami\u00f1antes que xa recib\u00eda e ao status que o santuario xacobeo ti\u00f1a como faro do cristianismo. P\u00e9nsase nun modelo similar ao das grandes catedrais de peregrinaci\u00f3n, presentes en varios dos puntos franceses de onde part\u00eda a ruta. Tras comezar os traballos pola \u00e1bsida e o transepto, a finais do s\u00e9culo XI ten lugar una das \u00e9pocas m\u00e1is frut\u00edferas ao conclu\u00edrse as capelas da xirola e o altar maior, levantarse o palacio episcopal e iniciarse as fachadas rom\u00e1nicas de Acibecher\u00eda e Pratar\u00edas.<\/p>\n

Pasados os primeiros anos de construci\u00f3n, por diversos motivos as obras non avanzaban de maneira adecuada. Atop\u00e1monos xa no ano 1100, e as obras corren a cargo do Mestre de Pratar\u00edas. Nesta \u00e9poca foron decoradas as d\u00faas portas dos cruceiros da Catedral, a das Pratar\u00edas e a da Acibecher\u00eda, con ambiciosos programas escult\u00f3ricos, dirixidos aos peregrinos que terminaban al\u00ed o longo cami\u00f1o. A primeira delas foi conclu\u00edda en 1104. Pero uns anos despois, cando a igrexa sufriu un incendio no curso dunha revolta popular, a porta do cruceiro norte, da Acibecher\u00eda, resultou moi danada. Iso fixo que os seus relevos fosen reaproveitados encost\u00e1ndoos \u00e1 porta das Pratar\u00edas. Deste xeito, esta magn\u00edfica obra quedou convertida nun estra\u00f1o e interesante conglomerado de engadidos.<\/p>\n

A estrutura exterior e as fortificacions das portadas danse por acabadas no ano 1128 mentres que o claustro rom\u00e1nico concl\u00faese seis anos despois.<\/p>\n

No s\u00e9culo XII, o rei de Le\u00f3n Fernando II reivindicaba o dereito de proclamarse rex Hispaniae (\u201crei de Espa\u00f1a\u201d), rex hispanorum (\u201crei dos espa\u00f1ois\u201d) <\/em>ou rex Hispaniarum (\u201crei das Espa\u00f1as\u201d).<\/em> Reclamaba ese dereito para o seu reino porque era o directo herdeiro do reino visigodo que iniciou a Reconquista desde Covadonga e Asturias. Desexaba que as s\u00faas pretensi\u00f3ns se sustentases tam\u00e9n en obras de prestixio. Nada mellor que terminar a Catedral de Compostela e facer dela unha capital relixiosa e cultural das m\u00e1is importantes de Europa.<\/p>\n

\"Rey

Rey Fernando II de Le\u00f3n<\/em><\/p><\/div>\n

Foi Fernando II, rei de Le\u00f3n quen, no mes de febreiro do ano 1168, a un novo escultor, o mestre Mateo, encargoulle a direcci\u00f3n e supervisi\u00f3n da edificaci\u00f3n da fachada principal da bas\u00edlica de Santiago, as\u00ed como o resto das obras pendentes de rematar. Hai que ter presente que se Le\u00f3n era a capital pol\u00edtica do reino, Compostela era a capital espiritual, meta dunha peregrinaci\u00f3n internacional que prestixiaba o reino que tivese no seu territorio a un centro relixioso e cultural tan importante como a cidade de Santiago.<\/p>\n

\u00c9 importante resaltar que a realizaci\u00f3n de continuas obras na Catedral, levou at\u00e9 Compostela aos mellores construtores do momento, como \u00e9 o caso do Mestre Esteban (autor da catedral rom\u00e1nica de Pamplona e escultor dos portais de San Isidoro de Le\u00f3n), ou anos m\u00e1is tarde, o Mestre Mateo, quen se encarga da terminaci\u00f3n da mesma, inclu\u00edndo o peche occidental, a cripta, o P\u00f3rtico da Gloria e a construci\u00f3n do Coro na nave maior, de maneira que o 3 de abril do ano 1211 cel\u00e9brase a consagraci\u00f3n da Bas\u00edlica coa presenza de Alfonso IX, nun acto presidido polo arcebispo Pedro Mu\u00f1iz (que est\u00e1 enterrado na Catedral)<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cando a Catedral foi consagrada no ano 1211, a Catedral xa gozaba dun privilexio incrible: todo aquel que visitase a Catedral nun Ano Santo ver\u00eda perdoadas as penas dos seus pecados.<\/p>\n

O Barroco influ\u00edu enormemente na Catedral. Outro prelado, Alonso de Fonseca e Acebedo, vixiar\u00e1 o inicio de novas obras en 1521.<\/p>\n

A cidade de Santiago era rica en propiedades e pod\u00eda permitirse ter a igrexa m\u00e1is fermosa para o ap\u00f3stolo, que foi nomeado patr\u00f3n de Espa\u00f1a en 1630. A partir diso, f\u00f3ronse engadindo e cambiando as capelas e enriquecendo os retablos.<\/p>\n

Nos tempos da arte g\u00f3tico, a Catedral disfrazouse de fort\u00edn con torres e almeas. Pero a maior revoluci\u00f3n chegou co Barroco, o elegante estilo que hoxe vemos no altar maior, na fachada do Obradoiro e nas prazas monumentais que rodean \u00e1 Catedral. Dist\u00ednguense polos seus volutas de pedra, as s\u00faas ristras de flores e froitas, os seus calados xeom\u00e9tricos no duro granito, unhas cornixas erizadas de pin\u00e1culos, as s\u00faas poderosas chemineas e as s\u00faas estilizadas torres\u2026 A\u00ednda que a estrutura medieval mant\u00edvose no fundamental, ao longo dos s\u00e9culos a Catedral foi variando a s\u00faa fisonom\u00eda coa construci\u00f3n no Renacemento do Claustro e os seus espazos anexos e, sobre todo no Barroco, \u00e9poca, como diciamos en par\u00e1grafos anteriores, na que se realizan obras como a capela maior, os \u00f3rganos, o peche da cabeceira ou a fachada do Obradoiro entre outras importantes actuaci\u00f3ns. Durante o Neoclasicismo real\u00edzase a nova fachada da Acibecher\u00eda e nos \u00faltimos cen anos segu\u00edronse realizando diversas actuaci\u00f3ns.<\/p>\n

En definitiva, falamos dunha Catedral milenaria, cunha rica historia. Aqu\u00ed coro\u00e1ronse reis e arcebispos; produc\u00edronse incendios e batallas; acuartel\u00e1ronse soldados invasores e hanse axeonllado mill\u00f3ns de homes e mulleres chegados de todas partes do mundo.<\/p>\n

Cabe apuntar que a Catedral de Santiago \u00e9 Patrimonio da Humanidade da UNESCO, desde o ano 1985.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c1 contorna da Catedral de Santiago<\/strong><\/h2>\n

O trazado definitivo das prazas monumentais que rodean a Catedral e de moitos dos edificios lindeiros, foi obra dos mestres barrocos da Catedral, Veiga e Verdugo, Domingo de Andrade, Fernando Casas e Novoa.\u00a0 Ben pode dicirse que o Barroco saltou da catedral \u00e1s prazas, aos mosteiros e \u00e1s casas nobres, para converter a Compostela na urbe imaxinativa, escenogr\u00e1fica e dram\u00e1tica que hoxe \u00e9 reco\u00f1ecida como \u201ca cidade barroca por excelencia de Espa\u00f1a\u201d.<\/em><\/p>\n

Palacio arzobispal de Xelm\u00edrez<\/h3>\n

Situado \u00e1 beira norte da Catedral, cara \u00e1 praza do Obradoiro atopamos o Palacio arzobispal de Xelm\u00edrez,<\/strong><\/em> quen fixo constru\u00edr esta residencia a partir de 1120, tras a destruci\u00f3n do seu palacio nunha revolta popular xurdida por mor dos seus enfrontamentos coas primeiras asembleas cidad\u00e1s. O resultado \u00e9 un extraordinario exemplo da arquitectura civil do rom\u00e1nico. A fachada actual, engadida no s\u00e9culo XVIII, protexe un palacio medieval con coci\u00f1a, cabaleriza, patio flanqueado pola Catedral e salas reformadas en s\u00e9culos sucesivos. Entre elas destaca o sal\u00f3n sinodal do s\u00e9culo XII, cuxa inmensa b\u00f3veda mostra escenas dun banquete medieval. O interior pode visitarse adquirindo a entrada do Museo da Catedral.<\/p>\n

\"Palacio

Palacio Arzobispal Xelmirez, Santiago de Compowstela<\/em><\/p><\/div>\n

Hostal dos Reis Cat\u00f3licos<\/h3>\n

De face \u00e1 Catedral, \u00e1 esquerda at\u00f3pase o Hostal dos Reis Cat\u00f3licos<\/em><\/strong>, o espl\u00e9ndido Hospital de Peregrinos fundado en 1492 tras a reconquista de Granada, e un dos exemplos m\u00e1is importantes e elegantes do estilo prateresco espa\u00f1ol (foi un hospital en funcionamento at\u00e9 1954).<\/p>\n

\"Hostal

Hostal dos Reis Cat\u00f3licios, Santiago<\/em><\/p><\/div>\n

Colexio de San Xer\u00f3nimo<\/h3>\n

No lado sur da Praza do Obradoiro atopamos o Colexio de San Xer\u00f3nimo<\/em><\/strong>, fundado polo arcebispo Fonseca (1507 – 1523), cuxa fachada de finais do s\u00e9culo XV foi rescatada do antigo Hospital da Acibecher\u00eda. Nos seus xambas destacan as figuras de Santo Domingo de Guzm\u00e1n, San Juan Evanxelista, Santiago, San Pedro, San Pablo e San Francisco de Agarrades, e no t\u00edmpano, a Virxe co Neno.<\/p>\n

\"Colegio

Colexio San xer\u00f3nimo, Santiago<\/em><\/p><\/div>\n

Palacio de Raxoy<\/h3>\n

Enfronte \u00e1 Catedral at\u00f3pase a impresionante fachada neocl\u00e1sica do Palacio de Raxoy<\/em><\/strong>, constru\u00eddo polo ilustre arcebispo Bartolomeu Rajoy e Losada (1751-1772) seguindo os planos do arquitecto franc\u00e9s Charles Lemaur. O seu t\u00edmpano est\u00e1 decorado polo relevo da Batalla de Clavijo, aquela primeira contenda na que, segundo a lenda, apareceuse a figura do Ap\u00f3stolo guerreiro, para axudar no combate da invasi\u00f3n musulm\u00e1. Santiago, representado como patr\u00f3n da Reconquista, coroa a construci\u00f3n. Na actualidade \u00e9 o concello e nel ten a s\u00faa sede unha parte da Xunta de Galicia.<\/p>\n

\"Palacio

Palacio de Raxoy, Santiago de Compostela<\/em><\/p><\/div>\n

As fachadas da Catedral de Santiago<\/strong><\/h2>\n

A fachada barroca do Obradoiro:<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n

Esta fachada obt\u00e9n o seu nome do gran n\u00famero de talleres de canteiros (obradoiros en galego), que durante os s\u00e9culos XVII e XVIII centr\u00e1ronse en constru\u00edr a gran portada barroca.<\/p>\n

A fachada occidental da Catedral medieval ha chegado aos nosos d\u00edas a trav\u00e9s dos debuxos realizados por Veiga e Verdugo. No s\u00e9culo XVI fanse as primeiras reformas da fachada e nos primeiros anos do XVII, Gin\u00e9s Mart\u00ednez fai a escaleira renacentista pola que se accede \u00e1 Catedral.<\/p>\n

\"Fachada

Fachada barroca, Catedral de Santiago<\/em><\/p><\/div>\n

En tempos de Veiga e Verdugo, na segunda metade do XVII acom\u00e9tense diversas intervenci\u00f3ns na fachada e nas torres, a\u00ednda que non ser\u00e1 at\u00e9 1738 cando Fernando de Casas derrube a antiga fachada e inicie a construci\u00f3n da actual, caracterizada polos seus grandes vans e unha gran riqueza decorativa e iconogr\u00e1fica, na que participar\u00edan importantes artistas compostel\u00e1ns da \u00e9poca. As remodelaci\u00f3ns barrocas, que ao cabo serviron como absoluta renovaci\u00f3n do exterior do templo, in\u00edcianse no ano 1650. Varios construtores como Domingo de Andrade, Pena de Toro ou Casas e Novoa elevan e igualan as torres nos seus 74 metros de altura.<\/p>\n

\u00c1 dereita sit\u00faase a Torre das Camp\u00e1s e, \u00e1 esquerda, a Torre da Carraca, nome que se deriva dun instrumento musical instalado nela e que se fac\u00eda soar nas celebraci\u00f3ns de Semana Santa como s\u00edmbolo de duelo pola morte de Cristo. Substitu\u00edan ao son das camp\u00e1s a\u00ednda que, na actualidade, est\u00e1 moi en desuso. A fachada componse de catro corpos nos que se adivi\u00f1an multitude de motivos xacobeos, como a arca e a estrela, unha cruz de Santiago ou, sobre todo, a imaxe do Ap\u00f3stolo peregrino que coroa o templo e ao que renden culto dous reis espa\u00f1ois.<\/p>\n

Para acceder ao templo os peregrinos ascenden pola escalinata do Obradoiro e detr\u00e1s das s\u00faas reixas esc\u00f3ndese a cripta, erixida polo Mestre Mateo, entre 1180 e 1200, como base para soportar o peso do P\u00f3rtico da Gloria. Simboliza a Terra situada aos p\u00e9s do Cristo do P\u00f3rtico. Con ela, o mestre Mateo tam\u00e9n logrou salvar o desnivel que hab\u00eda no Obradoiro.<\/p>\n

Tam\u00e9n desde o Obradoiro p\u00f3dese acceder ao claustro renacentista do s\u00e9culo XVI, de estilo prateresco. Antes de chegar a el hai que atravesar unhas salas cos achados atopados nas escavaci\u00f3ns realizadas na tumba do Ap\u00f3stolo e debaixo do templo. Como curiosidade hist\u00f3rica cons\u00e9rvase un tramo dunha antiga r\u00faa ou r\u00faa. Neste lugar tam\u00e9n se reconstru\u00edu o coro de pedra do Mestre Mateo que ocupou durante s\u00e9culos a nave central da Catedral.<\/p>\n

 <\/p>\n

A desaparecida fachada do Para\u00edso ou Franc\u00edgena:<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n

Esta fachada foi derrubada no ano 1758. A pesar de que no exterior desa Porta Franc\u00edgena situ\u00e1base un hospital para peregrinos (ao que se refire o C\u00f3dice), hoxe desaparecido, moitos dos cansos romeus pasaban a noite nese templo polo que tantos quil\u00f3metros percorreran (esta posibilidade mant\u00edvose at\u00e9 o ano 1768). A catedral mant\u00ed\u00f1ase aberta d\u00eda a noite, algo que s\u00f3 cambiou tras a colocaci\u00f3n das portas exteriores no s\u00e9culo XVI.<\/p>\n

A porta Franc\u00edgena era a principal entrada dos peregrinos, onde se desprend\u00edan das s\u00faas roupas aos p\u00e9s da “Cruz d’vos Farrapos”<\/em>, que tomar\u00eda o seu nome dos farrapos que al\u00ed deixasen os peregrinos<\/p>\n

 <\/p>\n

A fachada da Acibecher\u00eda:<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n

\u00c9 a fachada norte. Tam\u00e9n co\u00f1ecida como Inmaculada. Substitu\u00edndo \u00e1 fachada Franc\u00edgena, foi proxectada por Lucas Ferro Caaveiro, e\u00a0 terminada polo seu disc\u00edpulo Domingo Lois Monteagudo, en 1769, en estilo Neocl\u00e1sico, a\u00ednda que mant\u00e9n algunhas f\u00f3rmulas barrocas. As obras contaron tam\u00e9n co traballo do famoso Ventura Rodr\u00edguez.<\/p>\n

\"Fachada

Fachada de Acibecher\u00eda, Catedral Santiago<\/em><\/p><\/div>\n

Coa destruci\u00f3n da antiga fachada, algunhas das s\u00faas obras traslad\u00e1ronse \u00e1 de Pratar\u00edas e outras se conservan no Museo Catedral de Santiago. Ao mesmo tempo que se constru\u00edu a nova fachada, reorganizouse todo o espazo da actual Praza da Inmaculada, coa fachada do Mosteiro de San Mart\u00edn Pinario e o novo Palacio Episcopal.<\/p>\n

O C\u00f3dice Calixtino<\/em>, primeira gran gu\u00eda de peregrinaci\u00f3n a Santiago, permite ao lector imaxinar como era daquela o aspecto exterior da Praza da Inmaculada, co\u00f1ecida popularmente como Acibecher\u00eda, pola tradicional presenza na s\u00faa contorna de talleres dedicados ao acibache. Esta fachada rom\u00e1nica de Azabacheria posiblemente fose derrubada pola precaria conservaci\u00f3n; nela represent\u00e1banse escenas do Para\u00edso, coa ca\u00edda en pecado e promesas de redenci\u00f3n; a actual, barroca e neocl\u00e1sica, conserva varios motivos xacobeos, como un Santiago peregrino adorado por reis. A\u00ednda hoxe \u00e9 onde desembocan os Cami\u00f1os Franc\u00e9s e Ingl\u00e9s.<\/p>\n

 <\/p>\n

A fachada da\u00a0 Quintana<\/u><\/em><\/strong>:<\/em><\/strong><\/p>\n

At\u00f3pase no leste. Destaca pola s\u00faa sobriedade e o predominio de impo\u00f1entes pedras. Presenta un longo muro barroco coroado por pin\u00e1culos co que no s\u00e9culo XVII tratouse de dar unha imaxe de conxunto a esta fachada este. Conectada coa praza das Pratar\u00edas por unha escalinata e a Torre do Reloxo ou Berenguela. Dividida en dous niveis: Quintana dos Mortos (abaixo) e Quintana dos vivos (encima). Ten d\u00faas portas:<\/p>\n

\"Falchada

Falchada da Quintana, Catedral de Santiago<\/em><\/p><\/div>\n