{"id":8886,"date":"2026-04-08T22:25:04","date_gmt":"2026-04-08T21:25:04","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=8886"},"modified":"2026-04-08T22:25:04","modified_gmt":"2026-04-08T21:25:04","slug":"a-sociedade-feudal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/a-sociedade-feudal\/","title":{"rendered":"A sociedade feudal"},"content":{"rendered":"<p>Para entender e contextualizar canto aconteceu durante a Idade Media no occidente europeo \u00e9 necesario co\u00f1ecer a denominada <strong><em>sociedade feudal. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>A sociedade feudal desenvolveuse coa aparici\u00f3n do feudalismo, un sistema que fac\u00eda que a organizaci\u00f3n social realiz\u00e1sese a trav\u00e9s das relaci\u00f3ns de vasalaxe nunha estrutura piramidal da s\u00faa poboaci\u00f3n. Trat\u00e1base dunhas sociedades estamentais, con tres estamentos claramente diferenciados e xerarquizados: a nobreza, o clero e o pobo. Un sistema social pechado, sen posibilidade de mobilidade de clase (quen nac\u00eda servo, morr\u00eda servo)<\/p>\n<p>Este sistema de organizaci\u00f3n pol\u00edtico social foise expandindo desde finais do s\u00e9culo IX, ao longo de case tres s\u00e9culos, en boa parte da Europa occidental. \u00c9 considerado por moitos como a<em> \u201cidade escura\u201d, <\/em>debido \u00e1s sanguentas guerras, as epidemias e o escaso avance cient\u00edfico.<\/p>\n<p>Desde un punto de vista contempor\u00e1neo, Karl Marx dic\u00eda que o feudalismo era un modo de produci\u00f3n cunhas relaci\u00f3ns socioecon\u00f3micas, que situaba \u00e1s persoas entre o escravismo da antig\u00fcidade e o capitalismo moderno. Tr\u00e1tase, pois, do conxunto de relaci\u00f3ns de produci\u00f3n e dependencia que se fac\u00edan entre o campesi\u00f1o e o se\u00f1or propietario das terras, o cal as daba en usufructo ao campesi\u00f1o a cambio dun beneficio.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Onde podemos atopar <strong><em>a orixe da sociedade feudal\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Teremos que viaxar at\u00e9 o final do Imperio romano de Occidente, durante o Baixo Imperio, tempo no que a sociedade estaba formada por:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Honorati:<\/em> representaban ao 3% da poboaci\u00f3n e estaba composto polos senadores e cabaleiros terratenentes. Este grupo non ti\u00f1a cargas tributarias.<\/li>\n<li><em>Honestiore:<\/em> representaba ao 17% da poboaci\u00f3n e estaba formado pola curia, o clero, os altos funcionarios, alg\u00fans soldados, banqueiros, m\u00e9dicos,&#8230; Este grupo ao caer a Rep\u00fablica, \u00e9 dicir, o Estado, desaparecer\u00e1, pois formaban parte do aparello burocr\u00e1tico.<\/li>\n<li><em>Humiliore:<\/em> representaba ao 80% da poboaci\u00f3n e estaba formado polos campesi\u00f1os e os artes\u00e1ns. Viv\u00edan nunha dif\u00edcil situaci\u00f3n, pois estaban oprimidos polos impostos e pola <em>munera<\/em> (traballos forzosos). A partir dun Edicto, foron obrigados a traballar no mesmo desempe\u00f1o que os seus pais, para que as\u00ed o Estado puidese ter cubertas todas<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Clases-sociales.webp\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-8878 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Clases-sociales-300x225.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Clases-sociales-300x225.webp 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Clases-sociales.webp 728w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>A partir desta organizaci\u00f3n social empezou a xerminar o sistema vasal\u00e1tico, pois os <em>honestiore <\/em>ou os grandes terratenentes comezaron a comprar as terras dos <em>humiliores <\/em>para obter m\u00e1is rendas a cambio de protexelos dos funcionarios imperiais que buscaban o cobro dos impostos polas devanditas terras.<\/p>\n<p>Tras a ca\u00edda do Imperio romano, atopar\u00e9monos ante unha Europa dividida nos reinos b\u00e1rbaros, os cales se foron aculturando cos costumes da sociedade romana. Do s\u00e9culo XI temos unha descrici\u00f3n das clases sociais que exist\u00edan no momento, foron redactadas por un bispo chamado Adalber\u00f3n de Laoin e neste texto explicaba que o tres clases eran moi necesarias e que se fallaba algunha delas, ca\u00eda o sistema:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Laboratores:<\/em> os que traballan coas s\u00faas mans, \u00e9 dicir, os campesi\u00f1os e os artes\u00e1ns.<\/li>\n<li><em>Bellatores:<\/em> os que loitan e defenden \u00e1s demais clases.<\/li>\n<li><em>Oratores:<\/em> os que rezan para salvar \u00e1s outras d\u00faas clases.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ademais, a desintegraci\u00f3n do Imperio Carolinxgio e unha nova onda de invasi\u00f3ns protagonizada polos viquingos (normandos), os maxiares (h\u00fangaros) e os piratas musulm\u00e1ns provocaron importantes cambios hist\u00f3ricos en Europa Occidental.<\/p>\n<p>Podemos afirmar pois, que o feudalismo se desenvolveu como consecuencia das transformaci\u00f3ns econ\u00f3micas, sociais, pol\u00edticas e culturais acaecidas desde as invasi\u00f3ns b\u00e1rbaras no s\u00e9culo V d. C.<\/p>\n<p>As sociedades feudais estend\u00e9ronse por Europa desde o Atl\u00e1ntico \u00e1 estepa rusa e desde a pen\u00ednsula escandinava ao Mediterr\u00e1neo. Despois do s\u00e9culo XIII, as distintas sociedades feudais europeas experimentaron diferentes ritmos de cambio, de modo que algunhas das instituci\u00f3ns sociais, pol\u00edticas e econ\u00f3micas cambiaron, mentres que outras sobreviviron at\u00e9 os s\u00e9culos XVIII e XIX.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>As orixes das relaci\u00f3ns feudais medievais<\/em><\/strong>, atop\u00e1molos nas relaci\u00f3ns de dependencia que exist\u00edan nas sociedades romana) e xerm\u00e1nica (pactos de sangue entre guerreiros) antes de que se mesturasen durante as invasi\u00f3ns b\u00e1rbaras:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Colonato: <\/em>Era unha relaci\u00f3n econ\u00f3mica entre patr\u00f3ns terratenentes e campesi\u00f1os libres ou antigos escravos, que entregaban parte da colleita ao patr\u00f3n a cambio de protecci\u00f3n.<\/li>\n<li><em>Pacto de sangue xerm\u00e1nico.<\/em> Era unha relaci\u00f3n pol\u00edtica entre os xefes e os seus guerreiros. Os guerreiros xuraban fidelidade ao xefe at\u00e9 a morte, que se compromet\u00eda a garantir o seu benestar econ\u00f3mico.<\/li>\n<\/ul>\n<p>O feudalismo desenvolveuse por medio de dous tipos de relaci\u00f3ns sociais de dependencia:<\/p>\n<ul>\n<li><em>A vasalaxe<\/em>: Era unha relaci\u00f3n pol\u00edtica. Propia dos grupos privilexiados. O rei relacion\u00e1base as\u00ed con outros nobres e cos cl\u00e9rigos, e as\u00ed mesmo establec\u00edanse relaci\u00f3ns de dependencia entre nobres e cl\u00e9rigos, de maneira que se configuraba unha cadea de dependencias nas que o m\u00e1is poderoso era o rei, se\u00f1or de todos e vasalo de ning\u00fan, e os menos poderosos eran os cabaleiros, que sen ter vasalos pod\u00edan chegar a ter varios se\u00f1ores.<\/li>\n<li><em>A servidume<\/em>: Era unha relaci\u00f3n econ\u00f3mica que ti\u00f1an entre si os grupos privilexiados (nobreza e clero) co non privilexiados (terceiro estado: campesi\u00f1os, artes\u00e1ns,\u2026).<\/li>\n<\/ul>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-8868 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Vasallaje-servidumbre-300x225.jpg\" alt=\"Contrato vasall\u00e1tico\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Vasallaje-servidumbre-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Vasallaje-servidumbre.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nunha primeira aproximaci\u00f3n podemos falar dunha serie de <strong><em>caracter\u00edsticas que definir\u00edan a sociedade feudal:<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Eran sociedades estamentais, onde exist\u00eda unha xerarqu\u00eda.<\/li>\n<li>sistema xer\u00e1rquico era pechado. O individuo morr\u00eda no mesmo estamento que nac\u00eda.<\/li>\n<li>poder estaba en mans dos se\u00f1ores feudais e o clero.<\/li>\n<li>A nobreza e o clero contaban cos dereitos, o resto adquir\u00edanos a trav\u00e9s do seu traballo.<\/li>\n<li>A forma de organizarse no traballo era a trav\u00e9s de relaci\u00f3ns de vasalaxe, onde o se\u00f1or feudal ofrec\u00eda alimento, estancia e protecci\u00f3n, a cambio de que este traballase para \u00e9l.<\/li>\n<li>A s\u00faa econom\u00eda estaba baseada, principalmente, na agricultura e a gandar\u00eda.<\/li>\n<li>comercio non era frecuente durante o feudalismo.<\/li>\n<li>As tensi\u00f3ns, e as continuas guerras, non favorec\u00edan o intercambio entre territorios.<\/li>\n<li>A vida era rural.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En canto ao <strong><em>contrato feudo-vasal\u00e1tico<\/em><\/strong>, as relaci\u00f3ns de vasalaxe quedaban establecidas por medio dunha serie de rituais que fac\u00edan p\u00fablica a relaci\u00f3n entre o se\u00f1or e o vasalo. Durante os primeiros s\u00e9culos, a relaci\u00f3n duraba at\u00e9 a morte do se\u00f1or ou do vasalo. Co tempo, os nobres conseguiron dos reis o dereito a que os feudos fosen hereditarios.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-8866 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Contrato-vasallatico-300x300.jpg\" alt=\"Organizaci\u00f3n social Edad Media\" width=\"300\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Contrato-vasallatico-300x300.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Contrato-vasallatico-150x150.jpg 150w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Contrato-vasallatico-768x767.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Contrato-vasallatico.jpg 802w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Estaba composto por tres cerimonias:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Homenaxe<\/em>, ou ritual de subordinaci\u00f3n ao se\u00f1or que constaba de tres partes:<\/li>\n<li><em>Xestual- Inmmixtio manuum<\/em>, o vasalo se axeonllara ante o se\u00f1or e introduc\u00eda as d\u00faas mans xuntas dentro das del que dic\u00eda: queres ser o meu home?<\/li>\n<li>\u00d3sculo, se\u00f1or e vasalo bic\u00e1banse.<\/li>\n<li>En ocasi\u00f3ns fac\u00edase un contrato por escrito, noutras losque\u00e1base a un neno para que lembrase a cerimonia.<\/li>\n<li><em>Xuramento de fidelidade.<\/em> O vasalo de xeonllos pu\u00f1a a man dereita sobre unha reliquia e xuraba por Deus ser fiel ao se\u00f1or, se incumpr\u00eda o xuramento convert\u00edase nun fel\u00f3n.<\/li>\n<li>A entrega do feudo, normalmente a terra, \u00eda acompa\u00f1ado dun s\u00edmbolo que o representase na s\u00faa ausencia material: ao bispo o b\u00e1culo (en Alema\u00f1a era o emperador quen daba a investidura \u00e1 Igrexa), ao sacerdote o anel, ao duque o bast\u00f3n de mando, ao castel\u00e1n o coitelo ou un simple pu\u00f1ado de terra.<\/li>\n<\/ul>\n<p>O contrato feudal implicaba uns dereitos e unhas obrigaci\u00f3ns tanto para o se\u00f1or como para o vasalo.<\/p>\n<ol>\n<li><em>A) As obrigaci\u00f3ns do vasalo respecto do se\u00f1or: <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Auxilio. A obrigaci\u00f3n b\u00e1sica era o auxilio ou axuda militar pero pod\u00eda estenderse a outro tipo de axudas: pagar o rescate do se\u00f1or no caso de que este caese prisioneiro, facer agasallos aos fillos do se\u00f1or nas s\u00faas cerimonias de voda e de investidura como cabaleiros, ou colaboraci\u00f3n econ\u00f3mica na guerra, especialmente na Cruzada.<\/li>\n<li>Consello. O vasalo aconsellaba ao se\u00f1or e fac\u00eda o servizo de corte polo menos unha vez ao ano. En ocasi\u00f3ns especiais formaba parte dos tribunais, asesorando cando emit\u00edan sentenza.<\/li>\n<li>Trato respectuoso tanto en p\u00fablico como en privado.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li><em>B) Obrigaci\u00f3ns do se\u00f1or respecto do vasalo. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Depend\u00eda do grao do vasalo. O mantemento pod\u00eda ser un feudo que incl\u00faa extensos territorios e campesi\u00f1os no caso de condes, duques e marqueses; ou simplemente pod\u00eda comprometerse a dar aloxamento e comida aos seus cabaleiros.<\/li>\n<li><em>Protecci\u00f3n.<\/em> Apoio na guerra e ante os tribunais.<\/li>\n<li><em>Reverencia:<\/em> O se\u00f1or deb\u00eda gardar certo respecto aos seus vasalos.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Como diciamos antes, a sociedade organiz\u00e1base ao redor de estamentos xerarquizados, que a nivel de privilexios, poderiamos clasificar en:<\/p>\n<p><em>Grupo privilexiado <\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em>Nobres<\/em>: grupo heterox\u00e9neo no que atopamos a grandes se\u00f1ores terratenentes que ademais ti\u00f1an cantidades inxentes de fortuna e doutra banda atoparemos a persoas totalmente arruinadas, que mesmo pod\u00edan vivir peor que calquera campesi\u00f1o da \u00e9poca. Ti\u00f1an en com\u00fan que non deb\u00edan pagar tributos \u00e1 Coroa. A s\u00faa funci\u00f3n era defender a comunidade: a guerra.<\/li>\n<li><em>Clero<\/em>: tam\u00e9n era un grupo moi numeroso e heterox\u00e9neo: desde os grandes Bispos a un simple P\u00e1rroco dunha pedan\u00eda. Dependendo disto ter\u00edan unha fortuna ou outra. Tam\u00e9n estaban exentos do pago de tributos e ademais cobraban por administrar os sacramentos e recib\u00edan rendas (posu\u00edan terras propias). A s\u00faa funci\u00f3n era coidar a salvaci\u00f3n da comunidade cristi\u00e1.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Grupo non privilexiado <\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em>Patriciado:<\/em> a partir da Plena Idade Media (s\u00e9culos X-XIII) comezou a aparecer o que denominaremos como a burgues\u00eda, un grupo de persoas que sen ser nobres, comezaron a obter grandes fortunas grazas ao comercio. Non eran reco\u00f1ecidos como nobres, por tanto ti\u00f1an que pagar impostos. O seu obxectivo era acceder ao grupo privilexiado, mediante contratos matrimoniais.<\/li>\n<li><em>Campesi\u00f1os<\/em>: pod\u00edan ter ou non terras pequenas ou medianas, pero co tempo foron vend\u00e9ndoas aos grandes se\u00f1ores para poder deixar de pagar os enormes impostos aos que estaban sometidos, pois o se\u00f1ores ao obter as terras estaban obrigados a defender \u00e1s s\u00faas vasalos. A s\u00faa funci\u00f3n era traballar para a comunidade.<\/li>\n<li><em>Artes\u00e1ns:<\/em> non ti\u00f1an reco\u00f1ecemento alg\u00fan e para defenderse dos abusos das autoridades un\u00edronse en gremios, os cales fixaban os salarios e os prezos aos que se ti\u00f1an que vender os produtos. Ti\u00f1an que pagar impostos e s\u00f3 uns poucos far\u00edanse o suficientemente ricos para poder cambiar de vida. Do mesmo xeito que os campesi\u00f1os, a s\u00faa funci\u00f3n era traballar para a comunidade<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Vexamos agora as <strong><em>formas de vida dos distintos grupos sociais:<\/em><\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_8880\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8880\" class=\"size-medium wp-image-8880\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-sociedad-estamental-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-sociedad-estamental-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-sociedad-estamental.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8880\" class=\"wp-caption-text\"><em>A sociedade estamental<\/em><\/p><\/div>\n<p><strong><em>O nobre<\/em><\/strong> caracteriz\u00e1base pola s\u00faa pertenza a unha li\u00f1axe. Unha li\u00f1axe \u00e9 un grupo de parentesco, unha longa sucesi\u00f3n de familias emparentadas formando unha \u00e1rbore que se remonta at\u00e9 o antepasado fundador.<\/p>\n<p>A nobreza converteuse definitivamente en hereditaria a partir do s\u00e9culo XIII. At\u00e9 esta \u00e9poca, o acceso \u00e1 nobreza era algo menos restrinxido. Os nobres establec\u00edan alianzas entre si por medio de matrimonios que permit\u00edan as asociaci\u00f3ns das distintas li\u00f1axes.\u00a0 Ademais, os membros da li\u00f1axe comparten certas obrigaci\u00f3ns com\u00fans:\u00a0 a solidariedade econ\u00f3mica e o apoio nas vinganzas e na guerra.<\/p>\n<div id=\"attachment_8870\" style=\"width: 269px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8870\" class=\"wp-image-8870 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-nobleza-en-la-Edad-Media-259x300.jpg\" alt=\"La nobleza en la Edad Media\" width=\"259\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-nobleza-en-la-Edad-Media-259x300.jpg 259w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-nobleza-en-la-Edad-Media.jpg 530w\" sizes=\"(max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><p id=\"caption-attachment-8870\" class=\"wp-caption-text\"><em>A nobreza na Idade Media <\/em><\/p><\/div>\n<p>Os nobres contaban cun bo n\u00famero de privilexios:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Privilexios econ\u00f3micos<\/em>: Os nobres non traballan, non pagan impostos e non poden ser encarcerados por d\u00e9bedas Ademais cobran impostos por distintos dereitos feudais<\/li>\n<li><em>Privilexios xur\u00eddicos<\/em>: Os nobres s\u00f3 pod\u00edan ser xulgados por outro nobre ou polo rei, as penas \u00e1s que se lles somet\u00eda eran m\u00e1is livi\u00e1s que as que sufr\u00edan os que non eran nobres. Mesmo en caso de pena de morte, os nobres diferenci\u00e1banse e gozaban dunha morte nobre, a decapitaci\u00f3n.<\/li>\n<li><em>Privilexios pol\u00edticos<\/em>: Os nobres formaban parte da Corte ou Curia Rexia, ademais administraban xustiza no seu territorio (eran xu\u00edces, e as s\u00faas sentenzas s\u00f3 pod\u00edan ser revogadas polo rei).<\/li>\n<li><em>Privilexios honor\u00edficos<\/em>: \u00c1 nobreza perm\u00edtese a ostentaci\u00f3n na vestimenta (plumas, cores), sentan nos mellores lugares das igrexas, te\u00f1en dereito a portar espada e sepultura no interior das igrexas.<\/li>\n<\/ul>\n<p>As actividades m\u00e1is celebradas polos nobres eran a caza, a participaci\u00f3n nos torneos e as actividades de guerra. O nobre deb\u00eda ser cort\u00e9s (\u00e9 dicir, ter un comportamento amable e xentil, especialmente coas mulleres nobres).<\/p>\n<p>Pola s\u00faa banda, as mulleres da nobreza xogaban un papel fundamental para a alianza entre li\u00f1axes, xa que estes logr\u00e1banse con matrimonios entre membros de distintas li\u00f1axes. As mozas nobres casaban a idade moi temper\u00e1, en matrimonios acordados polos seus pais ou polos xefes da li\u00f1axe, ou mesmo o rei. As actividades das mulleres nobres transcorr\u00edan entre a direcci\u00f3n da casa e os serventes, a oraci\u00f3n e a crianza dos fillos pequenos e das fillas. A muller nobre estaba sometida \u00e1 autoridade do seu marido, como previamente est\u00edvoo \u00e1 do seu pai. S\u00f3 a viudez permit\u00edaas certa liberdade, pero s\u00f3 se eran maiores, xa que \u00e1s mulleres nobres en idade de ter fillos volv\u00edallas a casar. As solteiras e as repudiadas polos seus maridos, adoitaban ingresar en mosteiros.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>O Clero<\/em><\/strong>, exerc\u00eda un labor de control social, xustificando unha situaci\u00f3n na que a nobreza e o clero benefici\u00e1banse do traballo dos campesi\u00f1os. A Igrexa sancionaba esa situaci\u00f3n como a orde natural das cousas, querido por Deus.<\/p>\n<p>Ademais, a Igrexa act\u00faa como un se\u00f1or nos distintos territorios feudais pertencentes \u00e1 Igrexa.<\/p>\n<p>O Papa act\u00faa como un rei m\u00e1is nos Estados da Igrexa, situados en Italia. Ademais, os se\u00f1or\u00edos eclesi\u00e1sticos est\u00e9ndense por toda Europa, e gran parte dos impostos e das rendas que al\u00ed se cobraban \u00edan parar a Roma. A Igrexa aspirou ao poder pol\u00edtico e ao dominio universal sobre reis e emperadores desde o s\u00e9culo XI. \u00c1 teor\u00eda de dominio universal da Igrexa denom\u00ednalla teocracia pontificia. O Papa dispu\u00f1a de d\u00faas armas formidables fronte a reis e emperadores: a excomuni\u00f3n e o anatema. Ambas pod\u00edan facer que o rei ou o emperador perdesen o seu poder, rexeitado polos seus vasalos.<\/p>\n<div id=\"attachment_8872\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8872\" class=\"wp-image-8872 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/El-clero-en-la-Edad-Media-300x206.jpg\" alt=\"El clero en la Edad Media\" width=\"300\" height=\"206\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/El-clero-en-la-Edad-Media-300x206.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/El-clero-en-la-Edad-Media.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8872\" class=\"wp-caption-text\"><em>O Clero na Idade Media<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A Igrexa est\u00e1 presente en todos os tratados pol\u00edticos, que adoitaban adoptar a forma de xuramentos e matrimonios.<\/p>\n<p>A Igrexa mantivo ex\u00e9rcitos propios, e fixo chamamentos \u00e1 guerra santa: as Cruzadas, contra o Islam e os herexes. Ademais tentou regular a actividade guerreira mediante chamamentos \u00e1 tregua de Deus (domingos e outras festas) e a Paz de Deus, que prohib\u00eda ataques contra persoas e lugares indefensos.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n exerc\u00eda o dominio econ\u00f3mico das terras que posu\u00eda, da mesma maneira que os nobres nos seus feudos, cobrando impostos. Os terreos da Igrexa aumentaron grazas a doaz\u00f3ns ao longo da Idade media.<\/p>\n<p>Igualmente exerc\u00eda o control cultural, pois controlaba todas as facetas da vida coti\u00e1 das persoas, a trav\u00e9s de distintos mecanismos e instituci\u00f3ns: a misa, a administraci\u00f3n dos sacramentos, o control do ensino, a Inquisici\u00f3n,\u2026<\/p>\n<p>A Igrexa, ademais asumiu unha importante funci\u00f3n asistencial, pois se encargaba da asistencia a pobres, enfermos e orfos.<\/p>\n<p>A forma de vida dos membros do clero variaba considerablemente. Os membros do alto clero, tanto regular como secular, adoitaban levar vida de pr\u00edncipes, gozando de banquetes e festas, xa que proced\u00edan no seu maior parte da nobreza. A cohabitaci\u00f3n con mulleres, prohibida s\u00f3 no s\u00e9culo XI, seguiu sendo frecuente, as\u00ed como frecuentemente tanto bispos como abades, adoitaban ter descendencia.<\/p>\n<p>Os membros do clero regular resid\u00edan en mosteiros e abad\u00edas, en \u00e1reas rurais. Os membros do clero secular, resid\u00edan en parroquias e catedrais, na contorna das cidades.<\/p>\n<p>A vida do baixo clero acheg\u00e1base m\u00e1is \u00e1 vida dos campesi\u00f1os e artes\u00e1ns do campo e as cidades. Nas cidades era frecuente o chamado clero tabernario, famoso polas s\u00faas actividades pouco exemplarizantes. Nos mosteiros a vida transcorr\u00eda de acordo \u00e1 regra da orde, un documento creado polo fundador que regulaba todos os aspectos da vida no mosteiro: as horas de rezo, o tempo de traballo, etc.<\/p>\n<p>A alimentaci\u00f3n do clero adoitaba ser mellor que a dos campesi\u00f1os, xa que se beneficiaban dos diezmos de todos, tanto dos servos como dos campesi\u00f1os libres. Ademais, a Igrexa nos seus se\u00f1or\u00edos adoit\u00e1base reservar as mellores terras de labor. En todo caso, tanto a dieta dos monxes, as monxas e os p\u00e1rrocos, adoitaban inclu\u00edr carne e vi\u00f1o na dieta, ademais doutros elementos como as especias ou o sal, que non adoitaban estar na dieta dos campesi\u00f1os. Os membros do clero adoitaban ter vidas m\u00e1is longas que os nobres e os membros do terceiro estado.<\/p>\n<p>No que respecta aos privilexios do clero hai que recoller os privilexios econ\u00f3micos (non traballan e non pagan impostos, ademais de cobralos eles), os privilexios xur\u00eddicos (non pod\u00edan ser xulgados por outro cl\u00e9rigo, as penas \u00e1s que se lles somet\u00eda eran m\u00e1is livi\u00e1s e ti\u00f1an leis propias), os privilexios pol\u00edticos (formaban parte da Corte ou Curia Rexia, ademais administraban xustiza no seu territorio), e os privilexios honor\u00edficos (recib\u00edan reverencia dos outros dous estamentos).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E por \u00faltimo os <strong><em>campesi\u00f1os, vil\u00e1ns, servos e xornaleiros. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Podemos falar da existencia de campesi\u00f1os libre: (donos dun alodio, \u00e9 dicir da terra libre de impostos, polo que non ti\u00f1an que pagar parte da colleita ao se\u00f1or, a\u00ednda que si o diezmo), os servos (campesi\u00f1os semilibres, adscritos \u00e1 terra; cada familia de servos dispu\u00f1a dun manso, unha cantidade de terra variable entre catro e oito hect\u00e1reas; entregan parte da colleita ao se\u00f1or e traballan na reserva se\u00f1orial unha cantidade variable de d\u00edas, entre 20 vinte xornadas e a metade do ano), e os xornaleiros (que non dispu\u00f1an de terras, pod\u00edan moverse libremente, e cobraban un xornal polo seu traballo)<\/p>\n<div id=\"attachment_8882\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8882\" class=\"size-medium wp-image-8882\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Siervos-de-la-gleba-300x158.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"158\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Siervos-de-la-gleba-300x158.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Siervos-de-la-gleba-1024x538.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Siervos-de-la-gleba-768x403.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Siervos-de-la-gleba.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8882\" class=\"wp-caption-text\"><em>Servos da gleba<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A vida dos compo\u00f1entes deste estamento era sumamente dura, a expensas dos rendementos dunhas colleitas que adoitaban ser malas polo menos unha vez cada sete anos, cunha mortalidade moi elevada, sobre todo a infantil e unha esperanza de vida moi curta, non adoitaba superar o corenta anos de media. Ademais, o ciclo da guerra, a fame e a enfermidade acontec\u00eda en varias ocasi\u00f3ns ao longo dunha vida.<\/p>\n<p>A soluci\u00f3n pasaba por ter moitos fillos, xa que moitos morrer\u00edan antes de chegar \u00e1 idade adulta.<\/p>\n<p>A alimentaci\u00f3n dos campesi\u00f1os era pobre, mon\u00f3tona e en moitas ocasi\u00f3ns insuficiente. A fame era unha compa\u00f1eira habitual dos campesi\u00f1os.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>A xeraci\u00f3n de riqueza provi\u00f1a basicamente da agricultura e a gandar\u00eda. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Os servos deb\u00edan pagar <em>\u201cen especie\u201d<\/em> (sacos de gran, toneis de vi\u00f1o, tinajas de aceite, animais de cr\u00eda) o dereito a vivir nesas terras, e os vasalos, \u00e1 s\u00faa vez, deb\u00edan pagar cuantiosas rendas, tam\u00e9n xeralmente en especie. Estas rendas p\u00f3dense considerar tributos. Outra sorte de tributo era o diezmo, orixinariamente unha contribuci\u00f3n para garantir a manutenci\u00f3n do clero.<\/p>\n<p>A econom\u00eda feudal era de base agraria. Durante os s\u00e9culos V a XIV, a moeda foi un medio utilizado sobre todo polos estamentos privilexiados. Os campesi\u00f1os practicaban unha econom\u00eda natural na que os intercambios se realizaban baixo a forma de agasallos, trocos ou en pequenos mercados locais, con moedas de escaso valor (de cobre). A maior parte da poboaci\u00f3n produc\u00eda o que consum\u00eda, e o transporte duns lugares a outros tam\u00e9n resultaba problem\u00e1tico, polo que a produci\u00f3n ti\u00f1a que ser consumida a escasa distancia do lugar onde se produc\u00eda.<\/p>\n<div id=\"attachment_8874\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8874\" class=\"wp-image-8874 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Agricultura-Edad-Media-300x225.jpg\" alt=\"Agricultura en la Edad Media\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Agricultura-Edad-Media-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Agricultura-Edad-Media.jpg 680w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8874\" class=\"wp-caption-text\"><em>A agricultura na Idade Media<\/em><\/p><\/div>\n<p>A unidade b\u00e1sica de produci\u00f3n \u00e9 o feudo. Os feudos eran os territorios controlados polos reis (se\u00f1or\u00edos de realengo), nobres e cl\u00e9rigos.<\/p>\n<p>O se\u00f1or\u00edo estaba organizado en dous territorios:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Os mansos,<\/em> eran as terras dos campesi\u00f1os, pequenas parcelas familiares.<\/li>\n<li><em>A reserva se\u00f1orial<\/em>: Eran as terras do se\u00f1or. Inclu\u00eda as mellores terras, bosques e pastos, e a residencia do se\u00f1or. As terras da reserva eran traballadas polos servos como parte dos tributos que entregaban ao se\u00f1or (<em>corveas<\/em>).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Os feudos tend\u00edan a ser autosuficientes. Produc\u00edan os alimentos, utensilios e ferramentas necesarios para o desenvolvemento da actividade coti\u00e1. A produci\u00f3n variaba dependendo da rexi\u00f3n.<\/p>\n<p>En canto \u00e1 produci\u00f3n agraria, en torno ao mediterr\u00e1neo e nas rexi\u00f3ns europeas onde as temperaturas permit\u00edrono cultivouse a tr\u00edada mediterr\u00e1nea: trigo, vide e a oliveira. Na Europa central e setentrional, cultiv\u00e1ronse cereais m\u00e1is resistentes ao fr\u00edo: centeo, cebada, millo.<\/p>\n<p>A gandar\u00eda era vac\u00faa, ovina, caprina e porcina, e era practicada como unha extensi\u00f3n da actividade agraria.<\/p>\n<div id=\"attachment_8876\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8876\" class=\"wp-image-8876 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-ganaderia-en-la-Edad-Media-300x169.jpg\" alt=\"La ganader\u00eda en la Edad Media\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-ganaderia-en-la-Edad-Media-300x169.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-ganaderia-en-la-Edad-Media-768x432.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/La-ganaderia-en-la-Edad-Media.jpg 992w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8876\" class=\"wp-caption-text\"><em>LA gandar\u00eda na Idade Media<\/em><\/p><\/div>\n<p>A caza, a pesca e a recolecci\u00f3n de froitos silvestres seguiron sendo un complemento importante da dieta.<\/p>\n<p>Os utensilios utilizados eran moi rudimentarios: o arado, a fouce, a gada\u00f1a, a aixada.<\/p>\n<p>O comercio era moi rudimentario e reducido ao consumo de luxo por parte dos se\u00f1ores e cl\u00e9rigos. Os mercadores ambulantes despraz\u00e1banse de feudo en feudo, e co tempo desenvolv\u00e9ronse mercados locais e feiras rexionais, que se celebraban periodicamente.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Outros aspectos interesantes da sociedade medieval ref\u00edrense \u00e1 <strong><em>extensi\u00f3n de mosteiros e igrexas<\/em><\/strong> onde se veneraban reliquias de santos e m\u00e1rtires propiciou o desenvolvemento das peregrinaci\u00f3ns; as principais rutas de peregrinaci\u00f3n conduc\u00edan a Roma, Xerusal\u00e9n e Santiago de Compostela (o Cami\u00f1o de Santiago).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E desde o punto de vista art\u00edstico, <strong><em>o rom\u00e1nico<\/em><\/strong> \u00e9 a primeira arte universal desde a ca\u00edda de Roma. Nace na abad\u00eda de Cluny en Francia e estendeuse por toda Europa. \u00c9 un estilo propio da arquitectura e as artes pl\u00e1sticas dos s\u00e9culos X ao XII e parte do XIII. Consider\u00e1base inspirado na arte da antiga Roma (de a\u00ed o termo rom\u00e1nico). \u00c9 unha arte profundamente relixiosa e cristi\u00e1n, relacionado co poder da Igrexa, a extensi\u00f3n dos mosteiros e o desenvolvemento de rutas de peregrinaci\u00f3n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Respecto da <strong><em>desaparici\u00f3n da sociedade feudal\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>O proceso hist\u00f3rico que marcou o fin do feudalismo non ten unha data exacta, foi desenvolv\u00e9ndose de maneira dispar por distintas partes de Europa a partir do s\u00e9culo XIV. Tras unha severa crise, no s\u00e9culo XV, os Estados modernos, coa toma de poder por parte dos reis, acaban co sistema feudal que predominaba nos s\u00e9culos predecesores.<\/p>\n<p>Existen varias causas que levaron ao feudalismo ao seu final, as principais:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Xurdimento da burgues\u00eda<\/em>, formada por homes libres, pero non nobres.<\/li>\n<li><em>Diminuci\u00f3n demogr\u00e1fica<\/em>. A poboaci\u00f3n diminu\u00edu, produto das pestes e guerras, o que levou a unha baixa da man de obra <em>dispo\u00f1ible.<\/em><\/li>\n<li><em>Novas<\/em> formas de desenvolvemento econ\u00f3mico. A saturaci\u00f3n das terras levou \u00e1 procura de novas formas de expansi\u00f3n econ\u00f3mica entre as que se destacou a industria, a s\u00faa xurdimento marcou o paso da Idade Media \u00e1 Moderna.<\/li>\n<li><em>Desconformidade dos campesi\u00f1os<\/em>. A presi\u00f3n e a sobreexplotaci\u00f3n da man de obra por parte dos se\u00f1ores feudais, a ineficiencia do sistema agr\u00edcola da \u00e9poca e a baixa poboacional xeraron a diminuci\u00f3n de forza de traballo dispo\u00f1ible.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>A Nosa Recomendaci\u00f3n:<\/strong><\/h2>\n<p><iframe style=\"width: 120px; height: 240px;\" src=\"\/\/rcm-eu.amazon-adsystem.com\/e\/cm?lt1=_blank&amp;bc1=000000&amp;IS2=1&amp;bg1=FFFFFF&amp;fc1=000000&amp;lc1=0000FF&amp;t=web10-21&amp;language=es_ES&amp;o=30&amp;p=8&amp;l=as4&amp;m=amazon&amp;f=ifr&amp;ref=as_ss_li_til&amp;asins=8420649031&amp;linkId=0d44b7ad981f141ba34322e1801af0f6\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E para finalizar, en relaci\u00f3n co contido desta publicaci\u00f3n, e <strong><em>por se resulta do voso interese, neste Blog podedes atopar as seguintes entradas:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/edad-media-marco-temporal\/?lang=gl\">Idade Media. Marco temporal<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/el-feudalismo\/?lang=gl\">O feudalismo<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/impuestos-en-la-edad-media\/?lang=gl\">Impostos na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/o-dereito-de-portazgo-durante-a-idade-media\/?lang=gl\">O dereito de portazgo durante a Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/el-surgimiento-de-los-caballeros\/?lang=gl\">A orixe dos cabaleiros medievais<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-caballeria-y-los-caballeros-medievales\/?lang=gl\">A cabalar\u00eda e os cabaleiros medievais<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/5905\/?lang=gl\">Prisciliano, un m\u00e1rtir galego?<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/los-trovadores-en-la-edad-media\/?lang=gl\">Os trobadores na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/romances-e-cantares-na-idade-media\/?lang=gl\">Romances e cantares na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/los-mudejares\/?lang=gl\">Os mud\u00e9xares<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/muladies-mozarabes-mudejares-y-moriscos\/?lang=gl\">Mulad\u00edes, moz\u00e1rabes, mud\u00e9xares e moriscos<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/risa-e-pecado-o-mono-na-idade-media\/?lang=gl\">Risa y pecado: el mono en la Edad Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-historia-del-bufon-medieval\/?lang=gl\">A historia do buf\u00f3n medieval<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-vida-en-una-ciudad-medieval\/?lang=gl\">A vida nunha cidade medieval<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-vida-familiar-durante-a-idade-media\/?lang=gl\">A vida familiar durante a Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/el-matrimonio-en-la-edad-media\/?lang=gl\">O matrimonio na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-infancia-en-la-edad-media\/?lang=gl\">A infancia na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/juegos-y-juguetes-en-la-edad-media\/?lang=gl\">Xogos e xoguetes na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-higiene-personal-en-la-edad-media\/?lang=gl\">A hixiene persoal na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/el-perfume-en-la-edad-media\/?lang=gl\">O perfume na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-peste-na-idade-media\/?lang=gl\">A peste na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/4891\/?lang=gl\">O frautista de Hamel\u00edn. Fuxida de epidemia de ratas na Idade Media?<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/o-exercicio-da-medicina-na-idade-media\/?lang=gl\">O exercicio da medicina na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-gastronomia-y-la-mesa-en-la-edad-media\/?lang=gl\">A gastronom\u00eda e a mesa na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-bebida-en-la-edad-media-el-nacimiento-de-las-tapas\/?lang=gl\">A bebida na Idade Media. Nacen as tapas<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/quienes-eran-los-templarios\/?lang=gl\">Quen eran os Templarios?<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/los-templarios-en-galicia\/?lang=gl\">Os Templarios en Galicia<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/trafico-de-reliquias-el-comercio-sagrado-de-la-edad-media\/?lang=gl\">Tr\u00e1fico de reliquias. O comercio sacro da Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-adoracion-dos-reis-magos-na-arte-romanico-hispano\/?lang=gl\">A Adoraci\u00f3n dos Reis Magos na arte rom\u00e1nico hispano<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/representacion-de-la-epifania-en-el-arte-del-camino-de-santiago\/?lang=gl\">Representaci\u00f3n da Epifan\u00eda na arte no Cami\u00f1o de Santiago<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-negra-historia-da-santa-inquisicion\/?lang=gl\">A negra historia da Santa Inquisici\u00f3n<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-representacion-del-mal-en-el-arte-medieval\/?lang=gl\">A representaci\u00f3n do mal na arte medieval<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-figura-del-demonio-en-la-edad-media\/?lang=gl\">A figura do demo na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/8115\/?lang=gl\">A escultura rom\u00e1nica como medio divulgativo relixioso<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/almanzor-en-santiago-de-compostela\/?lang=gl\">Almanzor en Santiago de Compostela<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/las-cruzadas-las-guerras-en-nombre-de-dios\/?lang=gl\">As cruzadas. Guerras en nome de Deus<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/la-cruzada-de-los-pobres-y-de-los-ninos\/?lang=gl\">A cruzada dos pobres e dos nenos<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/como-vestian-en-la-edad-media\/?lang=gl\">Como vest\u00edan na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/o-calzado-na-idade-media\/?lang=gl\">O calzado na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/o-clero-na-idade-meida\/?lang=gl\">O Clero na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/mulleres-bruxas-e-inquisicion-na-idade-media\/?lang=gl\">Mulleres, bruxas e Inquisici\u00f3n na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-xustiza-na-idade-media\/?lang=gl\">A xustiza na Idade Media<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-escravitude-na-europa-medieval\/?lang=gl\">A escravitude na Europa medieval<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-dinastia-dos-trastamara-nos-reinos-hispanicos\/?lang=gl\">A dinast\u00eda dos Tr\u00e1stamara nos reinos hisp\u00e1nicos<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/los-condes-de-andrade\/?lang=gl\">Os Condes de Andrade<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/el-condado-de-lemos\/?lang=gl\">O Condado de Lemos<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/a-orixe-medieval-das-panxolinas\/?lang=gl\">A orixe medieval das panxoli\u00f1as<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/castelos-medievais-en-galicia\/?lang=gl\">Castelos medievais en Galicia<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em><u>Referencias:<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p>Arte y Sociedad en la Edad Media. G. Duby<\/p>\n<p>Poder y sociedad en la Baja Edad Media hisp\u00e1ica. C.M. Reglero de la Fuente<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.arteguias.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.arteguias.com<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.elhistoriador.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.elhistoriador.com<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.economipedia.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.economipedia.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Para entender e contextualizar canto aconteceu durante a Idade Media no occidente europeo \u00e9 necesario co\u00f1ecer a denominada sociedade feudal. A sociedade feudal desenvolveuse coa aparici\u00f3n do feudalismo, un sistema que fac\u00eda que a organizaci\u00f3n social realiz\u00e1sese a trav\u00e9s das relaci\u00f3ns de vasalaxe nunha estrutura piramidal da s\u00faa poboaci\u00f3n. Trat\u00e1base dunhas sociedades estamentais, con tres&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[229,271,531,1680,1681,537,210,862,1310,392,237,1682],"class_list":["post-8886","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-costumes","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-edad-media-gl","tag-estamentos-gl","tag-feudal-gl","tag-idade-media","tag-medieval-gl","tag-medievo-gl","tag-servidumbre-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","tag-vasallatico-gl","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8886"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9876,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8886\/revisions\/9876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}