{"id":8181,"date":"2026-04-08T20:04:55","date_gmt":"2026-04-08T19:04:55","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=8181"},"modified":"2026-04-08T20:04:55","modified_gmt":"2026-04-08T19:04:55","slug":"drake-e-o-ataque-ingles-a-a-coruna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/drake-e-o-ataque-ingles-a-a-coruna\/","title":{"rendered":"Drake e o ataque ingl\u00e9s a A Coru\u00f1a"},"content":{"rendered":"

A ra\u00ed\u00f1a Isabel I de Inglaterra, case un ano despois do errado intento da \u00abGrande e Felic\u00edsima Armada\u00bb (a Gran Armada enviada por Felipe II para atacar territorio ingl\u00e9s), en resposta ao mesmo env\u00eda unha forte frota coa intenci\u00f3n de atacar territorio espa\u00f1ol e desmantelar a Armada espa\u00f1ola. Hoxe, con esta publicaci\u00f3n centrar\u00e9monos en lembrar o acontecido co ataque da frota de Drake \u00e1 cidade da Coru\u00f1a.<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

En primeiro lugar debemos contextualizar o acontecido.<\/em><\/strong> Tras o desastre da Gran Armada de 1588 marcou a confirmaci\u00f3n dunha longa guerra -oficialmente xamais declarada, que terminou en 1604- entre Espa\u00f1a e Inglaterra, de feito comezada en 1585 cando Isabel I mandou a Holanda un forte ex\u00e9rcito para que, unido aos rebeldes, combatese en Flandes contra as forzas de Felipe II.<\/p>\n

\"Isabel

Isabel I de Inglaterra<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

En 1570, o Papa P\u00edo V promulgou unha bula que excomulgaba a Isabel I de Inglaterra, autorizaba a calquera cat\u00f3lico a asasinala, e a calquera monarca cat\u00f3lico a destronala. Felipe II de Espa\u00f1a, fervente defensor do Catolicismo conspirou para eliminar \u00e1 \u201cherexe\u201d. <\/em><\/p>\n

O obxectivo de Felipe II ao enviar a Armada Invencible era a expulsi\u00f3n do trono de Isabel I polo seu marcado protestantismo e os ataques piratas continuos dos seus barcos contra os gale\u00f3ns espa\u00f1ois que vi\u00f1an de Am\u00e9rica. Tam\u00e9n era unha vinganza \u00e1 execuci\u00f3n da ra\u00ed\u00f1a de Escocia Mar\u00eda Estuardo, e como resposta ao apoio ingl\u00e9s aos rebeldes protestantes holandeses de Flandes e Pa\u00edses Baixos, pois o env\u00edo da Gran Armada tivo lugar no contexto da Guerra Anglo-Espa\u00f1ola que xa se iniciou tres anos antes por mor de varios ataques de Drake contra portos de Galicia.<\/p>\n

\"Felipe

Felipe II<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

O resultado deste ataque, a\u00ednda que terminase coa derrota espa\u00f1ola, produciu unha gran preocupaci\u00f3n entre os ingleses, pois a\u00ednda que o resultado decantouse ao seu favor, hai que dicir que en batalla tan s\u00f3 foron capaces de afundir ou inutilizar 5 naves e capturar outras 2. As outras 60, aproximadamente, que non regresaron a territorio espa\u00f1ol, f\u00f3rono por cuesti\u00f3ns alleas \u00e1 contenda b\u00e9lica, principalmente por unha forte tormenta.<\/p>\n

A\u00ednda que a expedici\u00f3n da Armada Invencible conclu\u00edu cunha derrota sen paliativos, o certo \u00e9 tam\u00e9n que posteriormente se magnificaron en moito as dimensi\u00f3ns do desastre. Unha boa parte da frota conseguiu volver a Espa\u00f1a coas s\u00faas tripulaci\u00f3ns. O poder naval espa\u00f1ol non fora liquidado nin moito menos. De modo que a ra\u00ed\u00f1a Isabel I decidiu aproveitar a recente vitoria para asestarlle ao seu mortal inimigo Felipe II o golpe de graza.<\/p>\n

O plan inicial ordenado por Isabel I de Inglaterra, empezou a xestarse en setembro do ano 1588, e os primeiros obxectivos eran:<\/p>\n

    \n
  • Destru\u00edr os nav\u00edos espa\u00f1ois ancorados nos portos de Lisboa e C\u00e1diz, para evitar que devanditos barcos foses reparados e postos de novo en activo con todo o seu potencial b\u00e9lico.<\/li>\n
  • Un segundo obxectivo era atacar a cidade de Lisboa coa finalidade de que o trono portugu\u00e9s pasase a ser detentado por don Antonio, prior de Crato, sendo leste o xerme que deb\u00eda coadyuvar \u00e1 expulsi\u00f3n dos espa\u00f1ois de territorio portugu\u00e9s (lembremos que Felipe II naquel momento era tam\u00e9n rei de Portugal)<\/li>\n
  • O terceiro gran obxectivo consistir\u00eda en conquistar algunha das illas do arquip\u00e9lago dos Azores para as\u00ed entorpecer e interceptar o tr\u00e1fico das frotas espa\u00f1olas das Indias.<\/li>\n<\/ul>\n

    Estes plans iniciais ser\u00edan cambiados cando un mes m\u00e1is tarde e merc\u00e9 aos seus servizos de espionaxe tiveron constancia de que o groso da armada espa\u00f1ola non se refuxiaba nos portos que inicialmente cr\u00edan sen\u00f3n que se atopaban ancorados en portos da costa do mar Cant\u00e1brico, sobre todo nos portos de Santander, San Sebasti\u00e1n e Pasaxes. En consecuencia, aband\u00f3nase o primeiro dos obxectivos iniciais cambi\u00e1ndoo por un ataque aos portos antes citados.<\/p>\n

     <\/p>\n

    A historia do ataque ingl\u00e9s \u00e1 Coru\u00f1a:<\/em><\/strong><\/p>\n

    Finalmente, tras ardua preparaci\u00f3n, unha frota composta de sete gale\u00f3ns reais, sesenta mercantes armados, outro sesenta filibotes holandeses e numerosas embarcaci\u00f3ns menores, a expedici\u00f3n inglesa iniciar\u00eda o seu periplo o d\u00eda 28 de abril do ano 1589.<\/em><\/strong> Desde o porto ingl\u00e9s de Plymouth parte cara a Espa\u00f1a unha gran armada, formada por m\u00e1is de 180 barcos e case 28.000 homes. Ao mando da mesma marcha o corsario ingl\u00e9s Francis Drake, acompa\u00f1ado de John Norris, l\u00edder da infantar\u00eda do ex\u00e9rcito. Empezaba a segunda parte da guerra entre Espa\u00f1a e Inglaterra, co\u00f1ecida como a da Contraarmada<\/em>, que resultou para Inglaterra tan desastrosa como o hab\u00eda na fase anterior a Invencible para Espa\u00f1a.<\/p>\n

    En varios aspectos, esta armada inglesa parec\u00edase bastante \u00e1 espa\u00f1ola do ano anterior. Transportaba moitos m\u00e1is soldados que mari\u00f1os; a diversidade de naves era un tanto an\u00e1rquica; ti\u00f1a graves problemas de avituallamiento e os nav\u00edos \u00edan sobrecargados. Ademais, contra o prometido pola ra\u00ed\u00f1a Isabel, non levaban can\u00f3ns de sitio, necesarios para as operaci\u00f3ns terrestres. Igualmente \u00e9 preciso sinalar que o sesenta naves holandeses non se incorporaron voluntariamente \u00e1 expedici\u00f3n, sen\u00f3n que foron detidas por Drake na s\u00faa singradura \u00e1 Rochelle e obrigadas a integrarse na frota inglesa. Por este motivo a ningu\u00e9n sorprendeu que ao tres d\u00edas de navegaci\u00f3n, vinte e catro daqueles nav\u00edos holandeses, con preto de 3.000 homes, abandonasen a formaci\u00f3n da frota e buscasen refuxio en portos.<\/p>\n

    Cando a Contraarmada aproximouse a Santander, comprobou que a cidade estaba mellor defendida do que se esperaba, raz\u00f3n pola cal Drake decidiu suspender provisionalmente o ataque. Houbo varios cambios nos plans previstos, pois os barcos ach\u00e1banse moi dispersos entre os portos peninsulares, polo que o seu obxectivo foi cambiado sobre a marcha. Atacar\u00edase por terra e mar unha cidade importante, co obxectivo de usarlle como cabeza de ponte para posteriores ataques. A cidade elixida foi A Coru\u00f1a, pero o motivo non \u00e9 claro, pois puido influ\u00edr a noticia da chegada dun gale\u00f3n da prata ao seu porto, pois hab\u00eda o\u00a0 rumor de que al\u00ed se custodiaba un fabuloso tesouro de lingotes de ouro valorado en cinco mill\u00f3ns de ducados. Con todo, outra versi\u00f3n que ofrece maior credibilidade comun\u00edcanos que ese desembarco obedeceu a que varias tripulaci\u00f3ns das s\u00faas naves ameazaron con amotinarse se non se lles ofrec\u00eda a oportunidade de saquear a capital galega.<\/p>\n

    Previo ao momento do ataque, o capit\u00e1n xeral de Galicia, Don Juan Pacheco, ignorando as intenci\u00f3ns b\u00e9licas dos ingleses, ao ter constancia da proximidade da armada, enviou d\u00faas galeras para co\u00f1ecer as s\u00faas intenci\u00f3ns.<\/p>\n

     <\/p>\n

    \"Grabado

    Grabado do porto da Coru\u00f1a, siglo XVII<\/em><\/p><\/div>\n

    Sa\u00edronlles ao paso as compa\u00f1\u00edas dos capit\u00e1ns Alvaro Troncoso e Antonio Herrera. Mais como ao cabo do tres horas deste primeiro encontro, o n\u00famero dos desembarcados aumentara a 7.000, mandados polos coroneis Fenner, Huntley e Wingfield, o marqu\u00e9s de Cerralbo ordenou aos espa\u00f1ois que se refuxiasen no interior do recinto da Pescader\u00eda.<\/p>\n

    Frustrados at\u00e9 agora os intentos do inimigo por conquistar a cidade alta, o xoves d\u00eda 11, con cinco pezas someteron \u00e1 muralla a un duro castigo, e ao mesmo tempo cargaron con p\u00f3lvora unha mina que d\u00edas antes traballaran con moito silencio. Por errar nos seus c\u00e1lculos, cando a mina explotou, ao catro da tarde, rebentou pola parte exterior do muro, sen causar case danos aos defensores.<\/p>\n

    Atacaron a cidade da Coru\u00f1a<\/em><\/strong>, unha semana despois de iniciar o seu periplo, o 4 de maio de 1589<\/em><\/strong>. Ese d\u00eda os ingleses acheg\u00e1ronse \u00e1 localidade de Mera, moi pr\u00f3xima \u00e1 cidade coru\u00f1esa, bordeou Santa Cruz, desembarcando tropas aqu\u00ed e en Oza, co obxectivo de deixar as s\u00faas naves e homes fose do alcance dos can\u00f3ns da fortaleza, emprazada ent\u00f3n onde hoxe est\u00e1 o xard\u00edn de San Carlos, e dos do forte (hoxe Castelo) de San Ant\u00f3n.<\/p>\n

    \"Escenas

    Escenas enfrentamentos entre ingleses e coru\u00f1eses<\/em><\/p><\/div>\n

     <\/p>\n

    O Marqu\u00e9s de Cerralbo, Gobernador e Capit\u00e1n Xeral do Reino de Galicia por aqueles anos cuxa residencia estaba na Coru\u00f1a, organizou aos escasos homes de que dispu\u00f1a, pois a cidade a\u00ednda que era un importante porto militar, s\u00f3 dispu\u00f1a de munici\u00f3ns e provisi\u00f3ns en abundancia, xa que s\u00f3 fac\u00eda as funci\u00f3ns de escala para as frotas que \u00edan rumbo ao Atl\u00e1ntico Norte. Ordenou o env\u00edo de emisarios \u00e1s cidades m\u00e1is pr\u00f3ximas para que acudisen ao rebato coas s\u00faas compa\u00f1\u00edas de milicias. Desde Betanzos partiron o seu tres compa\u00f1\u00edas e as do seu distrito, a saber:<\/p>\n

      \n
    • A compa\u00f1\u00eda do capit\u00e1n G\u00f3mez de Bamonde e Rivadeneira, co seu alf\u00e9rez Juan D\u00edaz Camareiro \u00abque foi a primeira que entrou desta cidade o domingo en ela\u00bb<\/em>, \u00e9 dicir na Coru\u00f1a, tres d\u00edas despois de iniciado o asedio.<\/li>\n
    • A do capit\u00e1n Rodrigo da Becerra, da que ser\u00eda alf\u00e9rez o escribano Crist\u00f3bal D\u00edaz de Oma\u00f1a.<\/li>\n
    • A do capit\u00e1n don Alonso de Lanz\u00f3s e Andrade, co seu alf\u00e9rez Andr\u00e9s L\u00f3pez de Gayoso, escribano do concello.<\/li>\n
    • A de J\u00e1come Colmelo de Sevil \u00abCapitan da xente de terra das Mari\u00f1as<\/em>\u00bb, que comandaba as outras seis restantes compa\u00f1\u00edas do distrito e xurisdici\u00f3n de Betanzos, o seu capital, a quen lle ser\u00edan reco\u00f1ecidos os seus servizos pola Coroa pola s\u00faa destacada actuaci\u00f3n nesta contenda e, en concreto, pola defensa da ponte del Burgo.<\/li>\n<\/ul>\n

      A cidade ti\u00f1a dous partes claramente diferenciadas: unha era a cidade vella, orixe da vila e cunha forte muralla medieval como defensa; unha segunda, co\u00f1ecida como “a \u201cescader\u00eda”,<\/em> onde resid\u00edan os pescadores e as clases m\u00e1is baixas. Nesta parte chaira, as defensas eran moito m\u00e1is d\u00e9biles. Cara a ese punto dirixiron os ingleses os seus ataques, co convencemento dunha r\u00e1pida vitoria sobre terra firme. Unha vez violentada a primeira muralla, media cidade quedou sometida \u00e1 pillaxe e ao saqueo, pois ao non poder reparar o muro, as incursi\u00f3ns inimigas ceb\u00e1ronse con eses barrios e os seus habitantes, que resist\u00edan con hero\u00edsmo os continuos ataques e vexaci\u00f3ns.<\/p>\n

      Drake ordenou desembarcar a 10000 dos seus homes en 14 lanchons para ir tomando posici\u00f3ns. As s\u00faas intenci\u00f3ns v\u00edronse freadas pola resposta, en forma de canonazos, dos buques espa\u00f1ois que defend\u00edan a cidade (apenas unha nave, d\u00faas galeras e un gale\u00f3n) e a pesar de que o Marqu\u00e9s logra reter o asedio coa artillar\u00eda e con apenas 300 homes, aos poucos os ingleses van ga\u00f1ando terreo e parec\u00eda cuesti\u00f3n de tempo a rendici\u00f3n espa\u00f1ola. Fanse coa zona co\u00f1ecida como \u201cA Pescader\u00eda\u201d<\/em> ou Peixar\u00eda, na parte baixa da cidade e logran centenares de baixas. Mentres, os galegos ref\u00faxianse na zona amurallada, a \u201ccidadela\u201d<\/em> ou Cidade Vella. Ademais os ingleses capturaron a artillar\u00eda do Gale\u00f3n espa\u00f1ol San Bernardo, que se atopaba en porto en tarefas de reparaci\u00f3n.<\/p>\n

      Unha vez detectada a frota invasora, Cerralbo daba orde de acender a Torre de H\u00e9rcules e o resto de torres de vixilancia para mobilizar a todas as milicias e nobres da zona, chegando a reunir a 1.500 persoas entre soldados, milicianos, tripulaci\u00f3ns dalg\u00fans dos buques da Invencible fondeados no porto e civ\u00eds.<\/p>\n

      O\u00a0 d\u00eda 8 de maio os ingleses piden a rendici\u00f3n da cidade<\/em><\/strong> ou en dous d\u00edas ser\u00e1n masacrados. O Marqu\u00e9s de Cerralbo responde: \u201cPoden iniciar o ataque cando gusten\u201d<\/em>. Unha clara resposta negativa, acompa\u00f1ada dunha salva de ca\u00f1\u00f3n.<\/p>\n

      Tras os muros da Cidade Vella, os coru\u00f1eses e coru\u00f1esas ref\u00faxianse como poden e ofrecen toda a s\u00faa resistencia \u00e1 frota brit\u00e1nica.<\/p>\n

      O d\u00eda 12 os ingleses conseguir\u00edan abrir unha brecha<\/em><\/strong>, facilitando as\u00ed o que parec\u00eda unha r\u00e1pida vitoria, algo que non conseguir\u00edan polo gran esforzo e entrega co que homes e mulleres defenderon as continuas arremetidas dos homes de Drake e Norris. O esforzo foi tit\u00e1nico e cando parec\u00eda que \u00edan ceder definitivamente fixo aparici\u00f3n unha muller, que recentemente perdera ao seu marido nos combates, lanzouse con rabia e armada cunha lanza, contra o alf\u00e9rez ingl\u00e9s quen, para animar aos seus homes, axitaba a bandeira de Gran Breta\u00f1a ao vento. Mar\u00eda Pita acabou coa vida do alf\u00e9rez e f\u00edxose coa s\u00faa bandeira, cargando as\u00ed de fortes \u00e1nimos \u00e1s tropas coru\u00f1esas, que enrabietadas resistiron con maior fiereza o asedio ingl\u00e9s. Creouse unha situaci\u00f3n sen soluci\u00f3n inmediata.<\/p>\n

      \"Mar\u00eda

      Mar\u00eda Pita alanceando o abanderado ingl\u00e9s<\/em><\/p><\/div>\n

       <\/p>\n

      O m\u00e9rcores 17<\/em><\/strong>, comprobando Drake e Norris a inutilidade dos seus esforzos e temendo a chegada de m\u00e1is tropas espa\u00f1olas, os ingleses determinaron embarcarse co escaso bot\u00edn logrado e partir canto antes. <\/em><\/strong><\/p>\n

      O xoves 18, ao amencer, fix\u00e9ronse \u00e1 vela, deixando na ba\u00eda tres dos seus nav\u00edos desmantelados e outro catro embarcaci\u00f3ns menores destru\u00eddas. Dos seus mari\u00f1eiros e soldados, m\u00e1is de 1.300 pereceron na Coru\u00f1a, uns, mortos nos violentos combates, e outros -segundo moitos cronistas ingleses- pola s\u00faa excesiva afecci\u00f3n ao vi\u00f1o espa\u00f1ol. As baixas mortais do bando espa\u00f1ol, entre civ\u00eds e militares, roldaron os 1000. Da enorme frota, tan s\u00f3 perder\u00edan 2 ou 3 buques e 4 barcazas.<\/p>\n

      Tal foi o arroxo dos defensores que at\u00e9 derrotaron finalmente a unha forza moi superior e pux\u00e9rona en fuga. De feito, cinco daquelas desconcertadas naves inglesas foron arrastradas polo vento ou buscaron refuxio na pr\u00f3xima r\u00eda do Burgo. Catro terminaron afundidas, tras arder durante varios d\u00edas, a poucos metros da praia de Oza, na boca do entrante natural, mentres que outra logrou penetrarse na r\u00eda, pero tam\u00e9n acabou baixo as augas pouco despois, a 100 metros da li\u00f1a de costa.<\/p>\n

      Posteriormente fracasou nos seus intentos de sublevar Portugal e de tomar algunha base nos Azores, perdendo no empe\u00f1o uns 12.000 homes, as d\u00faas terceiras partes dos seus efectivos, m\u00e1is da metade dos barcos e ter que afrontar numerosas deserci\u00f3ns.<\/p>\n

      Do devir dos enfrontamentos que deste ataque deriv\u00e1ronse naceron historias e lendas, como a de, a antes citada, Mar\u00eda Pita, unha das tenaces resistentes coru\u00f1esas. Tam\u00e9n tivo un papel destacado, a\u00ednda que non tan lembrado, In\u00e9s de Ben.<\/p>\n

      Soado e para a posteridade pasou a frase \u201csupostamente<\/em>\u201d dita por Mar\u00eda Pita para arengar aos coru\u00f1eses: \u201dQuen te\u00f1a honra que me siga\u201d.<\/em><\/p>\n

      Nada m\u00e1is finalizar o asedio, Cerralbo partiu cara a Baiona e Tui para reforzar os seus defensas, xa que, tras o ataque na Coru\u00f1a, Drake situouse de novo fronte \u00e1s costas galegas con intenci\u00f3n de saquealas. Pola s\u00faa actuaci\u00f3n ante a Contraarmada ser\u00eda recompensado co posto de Gobernador dos Pa\u00edses Baixos, un cargo que nunca chegar\u00eda a exercer, xa que faleceu xusto cando \u00eda embarcar rumbo ao seu destino.<\/p>\n

       <\/p>\n

      Vexamos a biograf\u00eda dos principais implicados:<\/em><\/strong><\/p>\n

      Se rescatamos o \u201ccurriculum\u201d<\/em> de Francis Drake, vemos que viviu entre os anos 1540 e 1596. Non foi unha vida moi longa (56 anos) pero se moi intensa. Foi un experimentado mari\u00f1o, iniciado con apenas trece anos de idade, practicando o comercio de escravos e a piratar\u00eda, para continuar logo como corsario con patente inglesa e como oficial da armada en \u00e9poca de guerra. Foi un explorador, pirata con licenza real, escravista, pol\u00edtico e sobre todo aventureiro. Tras o estadillo da guerra entre Espa\u00f1a e Inglaterra no ano 1585, tivo un papel relevante no saqueo da cidade de C\u00e1diz, provocando, entre outras consecuencias, o atraso nos plans de Felipe II para invadir Inglaterra.<\/p>\n

      \"Francis

      Francis Drake<\/em><\/p><\/div>\n

       <\/p>\n

      De indubidable talento e astucia mari\u00f1eira, moitas veces triunfou o corsario ingl\u00e9s. Unha delas, talvez a m\u00e1is soada, cando participou no fracaso da chamada Armada Invencible. Pedro de Vald\u00e9s e Men\u00e9ndez de Lavandeira, nobre xixon\u00e9s, fora nomeado almirante do escuadr\u00f3n de Andaluc\u00eda que atacou en 1588 \u00e1 armada inglesa. Vald\u00e9s perdeu o seu buque insignia, o gale\u00f3n de 46 can\u00f3ns A nosa se\u00f1ora do Rosario, sendo apresado e confinado na Torre de Londres durante sete anos, ata que a s\u00faa familia puido pagar un zumento rescate.<\/p>\n

      Ser\u00eda ascendido ao cargo de Vicealmirante con motivo do ataque \u00e1s costas inglesas pola Armada Invencible espa\u00f1ola.<\/p>\n

      \u00c1 s\u00faa volta a Inglaterra cunha man chea de nada e outra cousa de ningunha e coa s\u00faa frota mermada, abriuse unha investigaci\u00f3n, sendo relegado ao escuro posto de comandante das defensas costeiras de Plymouth. Seis anos despois, en 1595, a guerra estaba a tomar un mal cariz para Inglaterra, e a Drake propuxo \u00e1 ra\u00ed\u00f1a Isabel I un audaz plan que consist\u00eda en tomar Panam\u00e1 para, desde al\u00ed, ameazar os intereses e as posesi\u00f3ns espa\u00f1olas no Caribe. Seica presionada polo mal rumbo que levaba a guerra, Isabel I aceptou ao plan de Drake e encargoulle levalo a cabo. Foi o seu \u00faltimo acto. Cunha poderosa escuadra, tentou por d\u00faas veces tomar San Juan de Porto Rico, sufrindo senllas derrotas, tanto por terra como por mar.<\/p>\n

      Sen apenas efectivos nin oficiais -a maior\u00eda morreran-, enfermou de disenter\u00eda e morreu preto de Portobelo, fronte \u00e1 costa atl\u00e1ntica de Panam\u00e1, o 28 de xaneiro de 1596. O seu cad\u00e1ver, segundo o costume mari\u00f1eiro, foi lanzado ao mar.<\/p>\n

      A guerra entre Espa\u00f1a e Inglaterra proseguiu con sorte variable at\u00e9 1604. Tras a morte dos dous grandes antagonistas, Felipe II en 1598 e Isabel I en 1603, os seus respectivos sucesores, Felipe III e Jacobo II asinaron a paz, retornando as cousas ao momento de partida.<\/p>\n

       <\/p>\n

      En canto \u00e1 figura de Mar\u00eda Pita<\/em><\/strong>, nada Mar\u00eda Maior Fern\u00e1ndez da C\u00e1mara e Pita. Casada e enviudada catro veces, con catro fillos, acapara moitas historias sobre como Mar\u00eda Pita fixo retroceder aos ingleses. Mar\u00eda Pita unir\u00eda \u00e1 poboaci\u00f3n para manter a loita contra o inimigo ingl\u00e9s.<\/p>\n

      Segundo algunha versi\u00f3n Mar\u00eda Pita, elevou o \u00e1nimo dos coru\u00f1eses tras lanzar unha pedra contra o alf\u00e9rez ingl\u00e9s abanderado, pero a versi\u00f3n m\u00e1is oficializada da historia di -e as\u00ed quedou plasmado na estatua que coroa a praza que leva o seu nome- que se adiantou cunha pica na man, coa que derrubou e matou o alf\u00e9rez ingl\u00e9s, ao que arrebatou a s\u00faa bandeira. Alg\u00fans contan que ese alf\u00e9rez era o mism\u00edsimo irm\u00e1n do pirata Francis Drake.<\/p>\n

      \"Mar\u00eda

      Mar\u00eda Pita<\/em><\/p><\/div>\n

       <\/p>\n

      O historiador Xos\u00e9 Ant\u00f3n Garc\u00eda Ledo atopou a partida de defunci\u00f3n de Mar\u00eda Pita, no Arquivo Hist\u00f3rico Diocesano de Santiago de Compostela: “En vinte e uns d\u00edas do mes de hebrero do ano de mill e seis\u00e7ientos e quarenta e tres morreu Maior Fern\u00e1ndez Pita de s\u00fapeto. Ti\u00f1a boto testamento, polo cal se mandou enterrar en Santo Domingo da \u00e7iudad da Coru\u00f1a”.<\/em> No documento rec\u00f3llese o seu falecemento repentino, sen facer expl\u00edcita ningunha enfermidade nin accidente co\u00f1ecido. Foi unha vida lonxeva pois se estima que nacera en torno ao ano 1560.<\/p>\n

      Gust\u00e1balle identificarse a si mesma como Maior Fern\u00e1ndez de C\u00e1mara e Pita. En realidade, a que se chamaba Mar\u00eda era a \u00fanica irm\u00e1 que aflora nos documentos. E Mar\u00eda Pita, a vella, \u00e9 o nome co que investigaci\u00f3ns recentes identifican \u00e1 nai de ambas, muller dun tal Sim\u00f3n Arao, como recolle outra das investigaci\u00f3ns ao redor da m\u00edtica figura, Mar\u00eda do Carmo Saavedra.<\/p>\n

      Maior cham\u00e1balle \u00e1 hero\u00edna en 1889 o primeiro bi\u00f3grafo que tivo, Andr\u00e9s Mart\u00ednez Salazar, primeiro cronista da Coru\u00f1a. E Maior cham\u00e1balle tam\u00e9n Manuel Murgu\u00eda, poucos anos antes, no semanario Galicia Moderna, publicado na Habana entre os anos 1885 e 1890, na tan rom\u00e1ntica procura ou creaci\u00f3n de heroes que enarborasen a identidade dos pobos.<\/p>\n

      Tivo unha vida moi axitada, pois se lle co\u00f1ecen numerosos preitos. Nunha ocasi\u00f3n met\u00e9rona no c\u00e1rcere por estamparlle un pichel na cabeza, xunto \u00e1 s\u00faa irm\u00e1, a un adversario nos Cant\u00f3ns. Tam\u00e9n tivo preitos cun tal Cabarcos pola disputa dun coto de San Pedro de Ledo\u00f1o, tam\u00e9n por apropiarse de esmolas durante unha misa nunha romar\u00eda, preitos por d\u00e9bedas, querelas por inxurias, etc. Sufriu penas de prisi\u00f3n e desterro.<\/p>\n

      Intelectuais como Andr\u00e9s Mart\u00ednez Salazar e Manuel Murgu\u00eda, “ocultaron deliberadamente”<\/em> toda esta informaci\u00f3n tan pouco favorecedora e tan pouco acorde coa imaxe da muller heroica que quer\u00edan forxar.<\/p>\n

      \u00c9 da mesma opini\u00f3n Felipe Sen\u00e9n, historiador e fundador de Amigos de Museos de Galicia, que lembra que a fama de Mar\u00eda Pita transcendeu, co seu natural “rayante”<\/em> e pedig\u00fce\u00f1o, por sa\u00edr nos papeis, e porque reclamou merc\u00e9s reais por loitar “baronilmente”<\/em> durante a contenda para matar \u201co Xeneral da Inglesa e gastou e deu moita hazienda, as\u00edn de comida, corda e balas e todo x\u00e9nero demuni\u00e7i\u00f3n, e colch\u00f3ns, e outra moita hazienda”.<\/em><\/p>\n

      Rec\u00f3lleo o famoso Memorial dirixido por ela mesma a Felipe II polo que se lle permitiu exportar mulas a Portugal, unha das m\u00faltiples concesi\u00f3ns que se lle foron outorgando nos anos posteriores en sucesivas reclamaci\u00f3ns na corte, onde viaxou at\u00e9 en d\u00faas ocasi\u00f3ns.<\/p>\n

       <\/p>\n

      Respecto de In\u00e9s de Ben<\/em>, falamos da historia dunha hero\u00edna desco\u00f1ecida. In\u00e9s de Ben parece ser que tam\u00e9n xogou un relevante papel na resistencia dos coru\u00f1eses ao ataque das tropas inglesas. In\u00e9s, muller casada e nai de dous fillos, viu, do mesmo xeito que Mar\u00eda Pita, falecer ao seu marido o primeiro d\u00eda da batalla, e decidiu colaborar activamente para emendar a escaseza de munici\u00f3n coa que contaba a poboaci\u00f3n coru\u00f1esa. Puxo \u00e1 s\u00faa disposici\u00f3n cuantiosos subministraci\u00f3ns das tendas que rexentaba, unha pequena mercer\u00eda e unha tenda de quincaller\u00eda (pequenos \u00fatiles met\u00e1licos) no barrio coru\u00f1\u00e9s da Pescader\u00eda.<\/p>\n

      Tam\u00e9n colaborou na reparaci\u00f3n das murallas, transportando sacos de area e pedra. Sufrir\u00eda feridas como consecuencia de ser alcanzada por un arcabuz (un antigo fusil b\u00e9lico, similar ao mosquet\u00f3n), con dous impactos, un na cabeza e outro nunha coxa. Co tempo recuperar\u00edase, a\u00ednda que vi\u00fava e coas s\u00faas tendas desvalixadas, viuse obrigada a preitear coa Administraci\u00f3n durante varios anos para solicitar unha indemnizaci\u00f3n polos servizos prestados por ela e o seu defunto esposo, Sebasti\u00e1n Fern\u00e1ndez, contando para iso co apoio de numerosas testemu\u00f1as dos seus esforzos, servizos e sacrificios. Desco\u00f1\u00e9cese o resultado de eses preitos, pero se se sabe que In\u00e9s faleceu na indixencia, sendo enterrada nunha fosa com\u00fan, e practicamente esquecida pola historia<\/p>\n

       <\/p>\n

      O Gobernado e Capit\u00e1n Xeral de Galicia, Juan Pachecho e Osorio<\/em><\/strong>, II Marqu\u00e9s de Cerralbo, Gobernador e Capit\u00e1n Xeral de Galicia, falec\u00eda o 23 de marzo de 1592 en Colliure, Francia. Baixo o seu mando A Coru\u00f1a seguiu sendo libre e naceron algunhas das figuras m\u00e1is lendarias da nosa cidade.<\/p>\n

      Os espa\u00f1ois realizaban pequenas escaramuzas coas que ga\u00f1aban tempo, freaban levemente o avance ingl\u00e9s e Juan Pachecho organizaba aos seus defensores ao longo da muralla.<\/p>\n

      O 14 de maio intu\u00edase o gran ataque, polo que Cerralbo dir\u00edxese \u00e1 Porta de Aires para preparar o seu defensa. Coa s\u00faa armadura de campa\u00f1a \u00e9 un defensor m\u00e1is, convert\u00e9ndose en parte da historia da Coru\u00f1a xunto a outros heroes e hero\u00ednas como In\u00e9s de Ben ou Mar\u00eda Pita.<\/p>\n

      A derrota inglesa e da s\u00faa Contraarmada foi total, chegando a sufrir entre 8.000 e 15.000 baixas durante toda a s\u00faa campa\u00f1a, o 70% dos seus integrantes. Este fracaso valer\u00edalle a Drake un Consello de Guerra e a s\u00faa retirada do servizo activo durante cinco anos. Morrer\u00eda en Portobelo, Panam\u00e1, o 28 de Xaneiro de 1596, dous anos despois de cumprir sentenza.<\/p>\n

       <\/p>\n

      En canto \u00e1 cidade da Coru\u00f1a<\/em><\/strong>, en primeiro lugar hai que falar do Castelo de San Ant\u00f3n, fortaleza e prisi\u00f3n do s\u00e9culo XVI, desempe\u00f1ou un papel crave na defensa da cidade ante o ataque de Drake, que se viu obrigado a desembarcar na pr\u00f3xima praia da Mari\u00f1a. O conxunto resistiu o catorce d\u00edas que durou a batalla at\u00e9 a retirada inglesa. Na actualidade \u00e9 sede do Museo Arqueol\u00f3xico e Hist\u00f3rico.<\/p>\n

      \"Castillo

      Castelo de San Ant\u00f3n, A Coru\u00f1a<\/em><\/p><\/div>\n

      Entre os restos da muralla que se conservan est\u00e1n as portas de San Miguel (s\u00e9culo XVI), do Cravo e da Cruz (s\u00e9culo XVII) O convento de Santo Domingo, que ardeu durante os combates entre corsarios ingleses e defensores coru\u00f1eses en 1589, foi reconstru\u00eddo por orde de Felipe II. Hoxe conserva o estilo barroco galego do s\u00e9culo XVIII. Os ingleses entraron no barrio da Pescader\u00eda e celebraron o que parec\u00eda a s\u00faa vitoria saqueando casas e adegas.<\/p>\n

      Na praza de Mar\u00eda Pita, aos p\u00e9s da Cidade Vella, destacan os soportais que a flanquean, as galer\u00edas e o palacio Municipal. Unha estatua en honra da hero\u00edna local en defensa da Coru\u00f1a preside a praza. As r\u00faas peon\u00eds Real e Rega de Auga, que desembocan na praza, foron escenario de duros combates cando os soldados ingleses atacaron a retagarda galega.<\/p>\n

      As murallas da cidade galega tam\u00e9n viron m\u00e1is e diferentes asaltos. En concreto, o que se deu en 1809, entre franceses, ao mando do mariscal Soult, e ingleses, \u00e1s ordes de John Moore. Foi a batalla de Elvi\u00f1a, acaecida no lugar do mesmo nome situado nos arredores da Coru\u00f1a, durante a Guerra da Independencia. Alg\u00fans choques tiveron lugar no parque de Santa Margarita.<\/p>\n

      Na comarca de As Mari\u00f1as, moi preto da Coru\u00f1a, en direcci\u00f3n a Lugo, at\u00f3panse varias praias nas que desembarcaron os homes de Drake. Como as de Santa Cruz e Mera. En Cambre, a 12 quil\u00f3metros da Coru\u00f1a, at\u00f3pase a igrexa de Santa Mar\u00eda de Cambre (s\u00e9culo XII), queimada polos corsarios antes de baterse en retirada.<\/p>\n

      Anualmente, e en recordo deste ataque ingl\u00e9s \u00e1 Coru\u00f1a, cel\u00e9brase na Coru\u00f1a, dentro das festas de Mar\u00eda Pita, no mes de Agosto, a recreaci\u00f3n da denominada \u201cBatalla Naval\u201d<\/em>, mediante un espect\u00e1culo pirot\u00e9cnico.<\/p>\n

       <\/p>\n

      Doutra banda, tam\u00e9n hai quen afirman a existencia dun pecio<\/em><\/strong> (restos dunha nave que naufragou) na r\u00eda do Burgo, lim\u00edtrofe co municipio da Coru\u00f1a.<\/p>\n

      O historiador galego Lu\u00eds Gorrochategui cifra en 35 as naves de Felipe II afundidas nesta errada empresa militar de invasi\u00f3n de Inglaterra, mentres que os ingleses acordaron, mediante un pacto de Estado, non facer p\u00fablicos nunca as s\u00faas enormes perdas materiais e humanas.<\/p>\n

      En traballos realizados pola extinta Archeoatl\u00e1ntica proponse medidas correctoras no proxecto do dragado da R\u00eda do Burgo, \u00e9ntreas que se sinala que se debe ter especial coidado cun posible pecio da frota de Drake de 1589. No informe rec\u00f3llense referencias orais de mariscadores que sit\u00faan o pecio na zona de Santa Cristina, asegur\u00e1ndose ademais que en traballos submarinos e dragados document\u00e1ronse restos de vaixelas e balas de can\u00f3n de ferro pertencentes a esa frota. Incl\u00faese unha imaxe \u00e1rea realizada entre os anos 2003 e 2015 nas que se mostra unha mancha que permanece inalterada co paso dos anos e que poder\u00eda pertencer\u00e1 os restos dun pecio. Con todo este informe non conta co ben\u00e9placito de Miguel San Claudio Santa Cruz, un dos referentes en arqueolox\u00eda subacu\u00e1tica.<\/p>\n

      Doutra banda, xa no ano 1905 localizouse na praia de Bastiagueiro, na embocadura da r\u00eda, un can\u00f3n de bronce de 2,5 metros de lonxitude de procedencia brit\u00e1nica e posiblemente pertencente a un destes nav\u00edos.<\/p>\n

       <\/p>\n

      E como conclusi\u00f3n,<\/em><\/strong> cabe dicir que, en xeral, os historiadores brit\u00e1nicos han escrito moi someramente sobre o desastre da contra-armada. Diminu\u00edron a s\u00faa transcendencia e tergiversado ao seu favor eses dram\u00e1ticos acontecementos. Pero o m\u00e1is sorprendente \u00e9 que a derrota da armada inglesa ao mando de Sir Francis Drake, fronte a unha d\u00e9bil guarnici\u00f3n de segunda categor\u00eda, como A Coru\u00f1a en 1589, foi un episodio que apenas tivo eco nos nosos libros de texto. Porque se en 1589 os nav\u00edos sobreviventes da Armada fosen rematados nos portos do Cant\u00e1brico e os Azores e Portugal ocupados polos ingleses e os seus aliados, Espa\u00f1a ter\u00eda que asinar unha paz cruel coas probables graves consecuencias do fin do seu imperio americano e do seu rango de potencia europea.<\/p>\n

       <\/p>\n

      Bibliograf\u00eda:<\/u><\/strong><\/p>\n

      \u00a0\u201cContra Armada. La mayor cat\u00e1strofe naval de la historia de Inglaterra\u201d. <\/em>De Gorrochtegui Santos, L.<\/p>\n

      \u201cD\u00edas de infierno y gloria: Maria Pita y la defensa de La Coru\u00f1a<\/em>\u201d. De Castro, H.J.<\/p>\n

      \u00a0\u201cMar\u00eda Pita y el asedio a A Coru\u00f1a\u201d.<\/em> De Parrilla, J.A.<\/p>\n

      Art\u00edculos y enlaces varios:<\/u><\/em><\/p>\n

      www.antigua.ordendecaballerosdemariapita.com<\/a><\/p>\n

      www.elcorreogallego.com<\/a><\/p>\n

      www.elidealgallego.com<\/a><\/p>\n

      www.elpais.com<\/a><\/p>\n

      www.historiadegalicia.gal<\/a><\/p>\n

      www.lavozdegalicia.es<\/a><\/p>\n

      www.lugaresconhistoria.com<\/a><\/p>\n

      www.revistadehistoria.es<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      A ra\u00ed\u00f1a Isabel I de Inglaterra, case un ano despois do errado intento da \u00abGrande e Felic\u00edsima Armada\u00bb (a Gran Armada enviada por Felipe II para atacar territorio ingl\u00e9s), en resposta ao mesmo env\u00eda unha forte frota coa intenci\u00f3n de atacar territorio espa\u00f1ol e desmantelar a Armada espa\u00f1ola. Hoxe, con esta publicaci\u00f3n centrar\u00e9monos en lembrar…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8162,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[302,1475,273,271,1476,1477,1478,738],"class_list":["post-8181","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recuncho-da-historia","tag-a-coruna-gl","tag-ataque-ingles-gl","tag-biografias-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-drake-gl","tag-ines-de-ben-gl","tag-juan-pacheco-gl","tag-maria-pita-gl","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8181"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8183,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8181\/revisions\/8183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}