{"id":8111,"date":"2026-04-08T19:17:51","date_gmt":"2026-04-08T18:17:51","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=8111"},"modified":"2026-04-08T19:17:51","modified_gmt":"2026-04-08T18:17:51","slug":"o-negro-dos-austrias-vestirse-a-espanola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-negro-dos-austrias-vestirse-a-espanola\/","title":{"rendered":"O negro dos Austrias. Vestirse ” a espa\u00f1ola”"},"content":{"rendered":"

A\u00a0 cor negra no vestir pasou por asociarse \u00e1 morte, despois \u00e1 austeridade e ao poder e, finalmente, \u00e1 elegancia.<\/p>\n

Na arte, a cor negra identif\u00edcase co tenebrismo de Caravaggio, Zurbar\u00e1n, Ribeira\u2026 ou coas pinturas da \u00faltima etapa de Goya co\u00f1ecidas como as pinturas negras.<\/p>\n

O certo \u00e9 que a connotaci\u00f3n negativa da cor negra deb\u00e9mosllo ao cristianismo<\/em><\/strong>.\u00a0 A partir do ano 1000 a simbolox\u00eda cristi\u00e1 empeza a identificar a cor negra coa cor do mal en xeral e do maligno en particular. As\u00ed queda reflectido na iconograf\u00eda do rom\u00e1nico e do g\u00f3tico onde o dia\u00f1o e os seres diab\u00f3licos aparecen representados en negro. Os monxes benedictinos conservaron o seu h\u00e1bito negro en contraste cos monxes brancos do C\u00edster. Estes \u00faltimos v\u00edan nos h\u00e1bitos benedictinos o s\u00edmbolo do dia\u00f1o e do pecado, mentres os primeiros us\u00e1bano como s\u00edmbolo de humildade.<\/p>\n

Tampouco os animais negros saen moi ben parados nesta \u00e9poca. Os gatos negros e os corvos ser\u00e1n vistos como animais violentos, pouco fiables e pr\u00f3ximos ao maligno.<\/p>\n

\"Tenebrismo.

Tenebrismo. Zurbar\u00e1n <\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Na Castela medieval podemos identificar a cor negra con catro significados b\u00e1sicos: <\/em><\/strong><\/p>\n

    \n
  1. A s\u00faa asociaci\u00f3n coa escuridade e as tebras<\/li>\n
  2. Instrumento para a exteriorizaci\u00f3n da dor e da tristeza (o loito)<\/li>\n
  3. Medio de expresi\u00f3n da penitencia e a humildade (h\u00e1bito de diversas ordes mon\u00e1sticas como a Orde de Santo Domingo)<\/li>\n
  4. Manifestaci\u00f3n da honestidade (cor propia do estamento eclesi\u00e1stico)<\/li>\n<\/ol>\n

    Son moitas as obras pict\u00f3ricas nas que se representa \u00e1 virxe: A virxe co neno de Tiziano; A Inmaculada Concepci\u00f3n <\/em>de Murillo; A Virxe Mar\u00eda co neno <\/em>de Leonardo D\u00e1 Vinci; A Coroaci\u00f3n da Virxe<\/em> de Vel\u00e1zquez\u2026 pero en ningunha delas repres\u00e9ntase \u00e1 virxe con vestimenta de cor negra (xeralmente util\u00edzase o branco, o vermello e o azul). Soamente aparece a virxe con manto negro nas obras de representaci\u00f3n da crucifixi\u00f3n ou morte de cristo. Desta maneira en obras como A Crucifixi\u00f3n<\/em> de Juan de Flandes ou A Dolorosa<\/em> de Murillo; a cor negra util\u00edzase como simbolox\u00eda de duelo. Pola contra, a cor branca do sudario representa a resurrecci\u00f3n.<\/p>\n

    \"Virgen

    Virgen Dolorosa, de Murillo<\/em><\/p><\/div>\n

     <\/p>\n

    Pero non debemos esquecer que a cor negra tam\u00e9n se identifica cunha parte da historia de Espa\u00f1a<\/em><\/strong> que chegou at\u00e9 n\u00f3s a trav\u00e9s da pintura, concretamente dos retratos de corte. Cando pensamos nos distintos reis da dinast\u00eda dos Austrias, pensamos en negro. A identificaci\u00f3n desta cor cunha dinast\u00eda que reinou en Espa\u00f1a entre os s\u00e9culos XVI a XVIII, levounos a identificar esa \u00e9poca da historia de Espa\u00f1a -de forma err\u00f3nea e polo anteriormente relatado en relaci\u00f3n coa simbolox\u00eda do negro-, como unha \u00e9poca escura, melanc\u00f3lica, sobria e triste, pero? nada m\u00e1is lonxe da realidade.<\/p>\n

    A chegada do negro a Espa\u00f1a na vestimenta, foi debido ao descubrimento do Novo Mundo e \u00e1 influencia borgo\u00f1ona no vestir que acompa\u00f1ou a Carlos I a Espa\u00f1a.<\/p>\n

    A cor negra puro era imposible de manter nos tecidos de maneira permanente at\u00e9 o descubrimento de Am\u00e9rica. Coa chegada dos espa\u00f1ois ao Novo Mundo, desc\u00f3brese o pau de Campeche<\/em>, unha \u00e1rbore orixinaria de M\u00e9xico que consegue un negro intenso, chamado \u00e1 de corvo<\/em>, que se fixaba \u00e1 roupa de forma permanente. Ao ser un produto importado, esta tinguidura ti\u00f1a un custo elevado, polo que quedou como un produto de luxo, que se converteu en s\u00edmbolo de status.<\/p>\n

    \"Palo

    Palo de Campeche<\/em><\/p><\/div>\n

     <\/p>\n

    Estamos en pleno Renacemento, onde o individualismo adquire un gran protagonismo. Este cambio de mentalidade levar\u00e1 consigo, entre as partes dirixentes, o gusto pola vestimenta, desatando unha paix\u00f3n polo luxo no vestir. Neste momento \u00e9 cando empeza a imporse o negro na corte espa\u00f1ola.<\/p>\n

    Carlos de Habsburgo chegou a Espa\u00f1a en 1517.\u00a0 Era un mozo\u00a0 que crecera no estranxeiro, do que trouxo os seus costumes, o seu idioma e a s\u00faa maneira de vestir. O primeiro dos Austrias sementou ao seu paso influencias flamencas, francesas, e alem\u00e1s. Estableceu a etiqueta *borgo\u00f1ona na corte espa\u00f1ola do que formaba parte o uso da cor negra.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Pero non ser\u00e1 at\u00e9 a chegada de Felipe II (1556-1598)\u00a0 cando o negro converteuse nun aceno de identidade e nun signo de autoridade e pode<\/em>r<\/strong>, non s\u00f3 para o rei, sen\u00f3n para os conselleiros e en xeral para todos os cortes\u00e1ns. Apl\u00edcase o termo vestir \u00e1 espa\u00f1ola que marcar\u00e1 estilo en toda Europa at\u00e9 o s\u00e9culo XVII no que se imp\u00f3n a moda versallesca.<\/p>\n

    \"Felipe

    Felipe II<\/em><\/p><\/div>\n

     <\/p>\n

    Pero non soamente o uso da cor negra ser\u00e1 copiada polo resto de cortes europeas. Os espa\u00f1ois son os amos do mundo, e como tales aparecen retratados para a posteridade: con xestos de altivez e autoridade reforzada pola s\u00faa vestimenta e adornos. As\u00ed podemos observar que o traxe ocultaba a s\u00faa pel a excepci\u00f3n do rostro e as mans. A vestimenta consist\u00eda, no caso do home,\u00a0 nunha camisa sobre a que se superpo\u00f1\u00eda un xub\u00f3n e calzas curtas que deixaban \u00e1 vista as pernas que se cubr\u00edan con medias Sobre o xub\u00f3n se superpo\u00f1\u00eda un coleto ou ropilla. O calzado era plano e apenas decorado, us\u00e1ndose tam\u00e9n botas altas e estreitas que chegaban \u00e1 coxa e que se ataban\u00a0 as calzas.<\/p>\n

    A cor negra contrastaba co branco dos pescozos de encaixe que recib\u00edan o nome de lechuguillas, porque a s\u00faa forma rizada lembraba \u00e1s follas da leituga. O fondo negro no vestir, realzaba as xoias entre as que destacaba o tois\u00f3n de ouro colgado nunha cinta, no caso da realeza, e as perlas no caso dos demais membros da Corte, sobre todo entre as damas.<\/p>\n

    Pero esta moda do negro non foi s\u00f3 unha cuesti\u00f3n est\u00e9tica e de transmisi\u00f3n de autoridade e riqueza, sen\u00f3n que influ\u00edu tam\u00e9n na relixi\u00f3n, concretamente na Reforma protestantes e na Contrarreforma cat\u00f3lica.<\/p>\n

    Os grandes pensadores e defensores do protestantismo rexeitaron o luxo no ornato en xeral, pero tam\u00e9n no vestir, avogando pola sinxeleza e austeridade. Pola s\u00faa banda, o mundo cat\u00f3lico da contrarreforma reclamaba \u00e1 s\u00faa fieis discreci\u00f3n e sobriedade, a\u00ednda que a Igrexa non o practicase.<\/p>\n

    As\u00ed, de ser unha cor demon\u00edaco e do pecado, o negro converteuse no m\u00e1is utilizado na vestimenta europea at\u00e9 o s\u00e9culo XVII.<\/p>\n

     <\/p>\n

     <\/p>\n

    Ao longo do silo XVIII o negro destinarase ao loito e a determinados oficios. Os xu\u00edces e os acad\u00e9micos usan a toga negra como s\u00edmbolo de certa autoridade ou distinci\u00f3n social, como saber e poder intelectual.<\/p>\n

    A partir do s\u00e9culo XIX o negro \u00e9 utilizado polos homes de negocios, determinados oficios e mesmo o servizo dom\u00e9stico. O abaratamento das tinguiduras artificiais, por mor da Revoluci\u00f3n Industrial,\u00a0 conv\u00e9rteno nunha cor m\u00e1is accesible e pr\u00e1ctico.<\/p>\n

    Non ser\u00e1 at\u00e9 a irrupci\u00f3n de Coco Chanel no 1920 cando o negro no vestir conv\u00e9rtese en s\u00edmbolo de elegancia. Grabrielle Chanel\u00a0 foi contempor\u00e1nea e amiga das grandes figuras da arte da \u00e9poca: Picasso, Duchamp, Renoir\u2026). A ela deb\u00e9moslle o ensalzamento do negro como sinal inequ\u00edvoco de elegancia atemporal, no seu momento custodiado polos serventes e usado s\u00f3 para os momentos de loito.<\/p>\n

    A partir do momento Chanel, moitos modistos e modistas abanderaron o uso da cor negra nas s\u00faas creaci\u00f3ns. Hoxe falar de cor negra en moda, \u00e9 falar de alta costura.<\/p>\n

    Actualmente, como dixo Gianni Versace: \u00abO negro \u00e9 a quintaesencia da simplicidade e a elegancia\u00bb.<\/em><\/p>\n

    En conclusi\u00f3n, a simbolox\u00eda da cor negra no vestir,\u00a0 nace cun significado negativo relacionado coa morte, a escuridade, o demon\u00edaco, a tristeza\u2026 herdados do mundo antigo. Con todo ao longo da historia este significado vai cambiando empezando a relacionarse cos valores de honestidade e humildade at\u00e9 chegar a ser unha cor representativa de poder e autoridade na \u00e9poca de Felipe II at\u00e9 a \u00e9poca actual no que se identifica coa elegancia.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Bibliograf\u00eda:<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n

    \u201cEl color negro: luto y magnificencia en la corona de Castilla\u201d. <\/em>David Nogales Rinc\u00f3n, D. Universidad Complutense de Madrid.<\/p>\n

    \u201cEl negro espa\u00f1ol<\/em>\u201d, de B\u00e1rbara Rosillo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    A\u00a0 cor negra no vestir pasou por asociarse \u00e1 morte, despois \u00e1 austeridade e ao poder e, finalmente, \u00e1 elegancia. Na arte, a cor negra identif\u00edcase co tenebrismo de Caravaggio, Zurbar\u00e1n, Ribeira\u2026 ou coas pinturas da \u00faltima etapa de Goya co\u00f1ecidas como as pinturas negras. O certo \u00e9 que a connotaci\u00f3n negativa da cor negra…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8100,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[520,223,221],"tags":[1461,271,405,1462,392,268,1463],"class_list":["post-8111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-moderna-gl","category-idade-moderna","category-recuncho-da-historia","tag-austrias-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-edad-moderna-gl","tag-felipe-ii-gl","tag-sociedad-gl","tag-vestimenta-gl","tag-vestirse-a-la-espanola-gl","category-520","category-223","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8111"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8113,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8111\/revisions\/8113"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}