{"id":8068,"date":"2026-04-08T17:01:15","date_gmt":"2026-04-08T16:01:15","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=8068"},"modified":"2026-04-08T17:01:15","modified_gmt":"2026-04-08T16:01:15","slug":"a-dinastia-dos-trastamara-nos-reinos-hispanicos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/a-dinastia-dos-trastamara-nos-reinos-hispanicos\/","title":{"rendered":"A dinast\u00eda dos Trast\u00e1mara nos reinos hisp\u00e1nicos"},"content":{"rendered":"<p>Sen d\u00fabida a Casa dos Trast\u00e1mara\u00a0 conforma unha das dinast\u00edas m\u00e1is celebres que reinaron nos territorios de Espa\u00f1a ao longo da historia.<\/p>\n<p>A Casa de Trast\u00e1mara era unha rama menor da Casa de Borgo\u00f1a, \u00e1 que acabar\u00edan substitu\u00edndo. A Casa dos Trast\u00e1mara toma o seu nome do Condado de Trast\u00e1mara (nome que prov\u00e9n do lat\u00edn Tras Tamar\u00eds -m\u00e1is al\u00f3 do r\u00edo Tambre-, que se atopa no noroeste de Galicia. Tr\u00e1tase pois dunha casa nobre, orixinaria do norte de Galicia e que se asentar\u00eda como dinast\u00eda real das Coroas de Castela, Arag\u00f3n, Navarra e N\u00e1poles.<\/p>\n<div id=\"attachment_8036\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8036\" class=\"wp-image-8036 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ArbolGenealogicoTrastamara-300x238.png\" alt=\"\u00c1rbol geneal\u00f3gico de la Dinast\u00eda de los Trast\u00e1mara en Castilla y Arag\u00f3n\" width=\"300\" height=\"238\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ArbolGenealogicoTrastamara-300x238.png 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ArbolGenealogicoTrastamara-768x609.png 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ArbolGenealogicoTrastamara.png 988w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8036\" class=\"wp-caption-text\">\u00c1<em>rbol xeneal\u00f3gico da Dinast\u00eda dos Trast\u00e1mara en Castela e Arag\u00f3n<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>A dinast\u00eda ocupou a Coroa de Castela entre 1369 e 1555.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Hai que empezar dicindo que o t\u00edtulo aparellado ao Condado de Trast\u00e1mara xa o ostentaba Enrique II de Castela antes de acceder ao trono no ano 1369, ano que marcar\u00eda o inicio do reinado esta Dinast\u00eda no reino de Castela, xa que lle foi concedido polo seu pai, Alfonso XI de Castela.<\/p>\n<div id=\"attachment_8038\" style=\"width: 183px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8038\" class=\"wp-image-8038 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-II-de-Castilla-173x300.jpg\" alt=\"Enrique II de Castilla\" width=\"173\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-II-de-Castilla-173x300.jpg 173w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-II-de-Castilla-591x1024.jpg 591w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-II-de-Castilla-768x1330.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-II-de-Castilla-887x1536.jpg 887w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-II-de-Castilla.jpg 926w\" sizes=\"(max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><p id=\"caption-attachment-8038\" class=\"wp-caption-text\"><em>Enrique II de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>En Castela, as fames negras dos anos 30 e 40 do s\u00e9culo XIV, deixaron \u00e1 poboaci\u00f3n moi debilitada para afrontar o azoute da gran epidemia de peste de 1348-1350. Se \u00e1 situaci\u00f3n de fame e a desolaci\u00f3n causada pola peste, engad\u00edmoslle o permanente estado de guerra, atop\u00e1monos cun contexto en que a xeneralizaci\u00f3n dos chamados malos usos do se\u00f1or sobre os seus vasalos veu acompa\u00f1ada polo intento daqueles de achegarse ao poder real para obter beneficios en forma de novas doaz\u00f3ns se\u00f1oriais. Debemos ter presente que debido ao talante autoritario do rei Pedro I, inici\u00e1ronse movementos entre os nobres que apoiando a causa, en contra do citado rei, do seu medio irm\u00e1n, Enrique de Trast\u00e1mara, atoparon a oportunidade para satisfacer esas pretensi\u00f3ns.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A dinast\u00eda dos Trast\u00e1mara iniciouse o 14 de marzo de 1369 nunha sanguenta e tr\u00e1xica noite en Montiel, tras case 20 anos en guerra -onde Enrique de Trast\u00e1mara e o seu irm\u00e1n Pedro I <em>\u00abO Cruel<\/em> (ou <em>o xusticeiro<\/em>, dependendo do bando) disput\u00e1ronse a Coroa de Castela.<em> \u00abOnde est\u00e1 ese xudeu hideputa que se nomea Rei de Castela?\u00bb<\/em>, gritou Enrique de Trast\u00e1mara, irm\u00e1n bastardo do Rei, antes de encerellarse nun duelo fratricida que deu a Castela un novo Rei e orixe a unha nova dinast\u00eda: Enrique <em>O Fratricida<\/em> dos Trast\u00e1mara.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O novo rei, Enrique II ter\u00eda que proceder a conceder prevendas \u00e1 nobreza terratenente que lle apoiou no seu cami\u00f1o cara ao trono.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sucedeulle no trono castel\u00e1n o seu fillo Juan I, quen ter\u00eda que defender o seu reinado contra unha invasi\u00f3n portuguesa e as aspiraci\u00f3ns do duque de Lancaster, quen reclamaba os seus dereitos derivados de ser o xenro do falecido Pedro I. Ademais converteuse en aliado de Francia na guerra dos Cen Anos e tentou sen \u00e9xito someter a Portugal, reclamando os dereitos ao trono da s\u00faa segunda esposa Beatriz de Portugal, disputa da que sair\u00eda derrotado na batalla de Aljubarrota, no ano 1385.<\/p>\n<div id=\"attachment_8040\" style=\"width: 184px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8040\" class=\"wp-image-8040 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-I-de-Castilla_-174x300.jpg\" alt=\"Juan I de Castilla\" width=\"174\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-I-de-Castilla_-174x300.jpg 174w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-I-de-Castilla_-594x1024.jpg 594w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-I-de-Castilla_-768x1323.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-I-de-Castilla_-892x1536.jpg 892w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-I-de-Castilla_.jpg 930w\" sizes=\"(max-width: 174px) 100vw, 174px\" \/><p id=\"caption-attachment-8040\" class=\"wp-caption-text\"><em>Juan I de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>Ao seu falecemento Juan I foi substitu\u00eddo polo seu fillo Enrique III <em>o Doente<\/em> (neto pois do primeiro Trast\u00e1mara), quen casou con Catalina de Lancaster (neta de Pedro I) co cal a dinast\u00eda obtivo a lexitimidade que lles faltaba. Entre os acontecementos que lle tocou vivir hai que citar a conquista das illas Canarias e a continuidade coa conquista de Granada (onde morreu). Prestou o seu apoio ao Papa de Avi\u00f1\u00f3n (de orixe aragonesa) na rivalidade entre os dous papas durante o Cisma de Occidente.<\/p>\n<div id=\"attachment_8042\" style=\"width: 185px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8042\" class=\"wp-image-8042 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique_III_de_Castilla_Ayuntamiento_de_Leon-175x300.jpg\" alt=\"Enrique III de Castilla\" width=\"175\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique_III_de_Castilla_Ayuntamiento_de_Leon-175x300.jpg 175w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique_III_de_Castilla_Ayuntamiento_de_Leon-596x1024.jpg 596w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique_III_de_Castilla_Ayuntamiento_de_Leon-768x1320.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique_III_de_Castilla_Ayuntamiento_de_Leon-894x1536.jpg 894w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique_III_de_Castilla_Ayuntamiento_de_Leon.jpg 952w\" sizes=\"(max-width: 175px) 100vw, 175px\" \/><p id=\"caption-attachment-8042\" class=\"wp-caption-text\"><em>Enrique III de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O sucesor de Enrique III ser\u00eda o seu fillo Juan II, durante un longo per\u00edodo, entre 1406 e 1454, e foi con el con quen se creou t\u00edtulo de Pr\u00edncipe de Asturias. Transcorreu o seu longo reinado, ao que accedeu con dous anos, primeiro, durante a s\u00faa minor\u00eda de idade, baixo a rexencia da s\u00faa nai e do seu t\u00edo o infante don Fernando (futuro Fernando I de Arag\u00f3n), e m\u00e1is tarde polo valimento do condestable \u00c1lvaro de L\u00faa, grazas ao cal, tras ser v\u00edtima das confabulaci\u00f3ns dos seus curm\u00e1ns, Juan II, puido derrotalos finalmente, pero iso supor\u00edanlle numerosos problemas co reino de Arag\u00f3n (tam\u00e9n da Casa dos Trast\u00e1mara).<\/p>\n<div id=\"attachment_8044\" style=\"width: 185px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8044\" class=\"wp-image-8044 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-II-de-Castilla-175x300.jpg\" alt=\"Juan II de Castilla\" width=\"175\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-II-de-Castilla-175x300.jpg 175w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-II-de-Castilla-596x1024.jpg 596w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-II-de-Castilla-768x1320.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-II-de-Castilla-894x1536.jpg 894w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juan-II-de-Castilla.jpg 938w\" sizes=\"(max-width: 175px) 100vw, 175px\" \/><p id=\"caption-attachment-8044\" class=\"wp-caption-text\"><em>Juan II de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nas d\u00faas d\u00e9cadas comprendidas entre 1454 e 1474 o reinado recaeu no fillo de Juan II, Enrique IV, quen foi atacado por un importante sector da nobreza, que tentou impor ao seu irm\u00e1n o infante Alfonso, que faleceu pouco despois da farsa de \u00c1vila. Tr\u00e1tase dun per\u00edodo de claro enfraquecemento do poder da monarqu\u00eda, xa que se viu condicionada polo crecente papel que xogaban a nobreza e os validos, principalmente Juan Pacho e Beltr\u00e1n de la Cueva.<\/p>\n<div id=\"attachment_8046\" style=\"width: 180px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8046\" class=\"wp-image-8046 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-IV-de-Castilla-170x300.jpg\" alt=\"Enrique IV de Castilla\" width=\"170\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-IV-de-Castilla-170x300.jpg 170w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-IV-de-Castilla-580x1024.jpg 580w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-IV-de-Castilla-768x1356.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-IV-de-Castilla-870x1536.jpg 870w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Enrique-IV-de-Castilla.jpg 924w\" sizes=\"(max-width: 170px) 100vw, 170px\" \/><p id=\"caption-attachment-8046\" class=\"wp-caption-text\"><em>Enrique IV de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Enrique IV, irm\u00e1n de Isabel a Cat\u00f3lica, tivo d\u00faas esposas. A primeira foi Branca de Navarra coa que nunca mantivo relaci\u00f3ns \u00edntimas (segundo o cronista de Juan II, <em>\u00abquedou tal cal naceu\u2026<\/em>\u00bb). Matrimonio que ser\u00e1 finalmente anulado por non consumaci\u00f3n o 2 de maio de 1453, aducindo Enrique que unha <em>\u201cimpotencia rec\u00edproca debida a influencias malignas\u201d<\/em> impediulle intimar coa s\u00faa esposa por alg\u00fan <em>\u201cligamento\u201d <\/em>o<em>u \u201cfeitizo\u201d.<\/em> A principal consecuencia da non consumaci\u00f3n era a invalidez do matrimonio ao ser requisito imprescindible que se mostrar\u00e1 a saba pregoeira despois da noite de vodas para demostrar a <em>\u201cvirtude\u201d<\/em> da dama e a <em>\u201chombr\u00eda\u201d <\/em>do home. Sen esa evidencia o matrimonio poder\u00eda ser invalidado por algunha das d\u00faas partes. Pero despois de 13 anos de matrimonio non foi tan sinxelo.\u00a0 Para permitir a separaci\u00f3n matrimonial realizouse unha vista na vila de Alcazar\u00e9n (Valladolid) onde Enrique pretend\u00eda demostrar que esa imposibilidade era exclusivamente coa s\u00faa esposa, facendo mesmo testificar a prostitutas que relatasen os seus encontros con el para debilitar as rumores que se vert\u00edan sobre a s\u00faa persoa e que alud\u00edan \u00e1 s\u00faa suposta impotencia ou homosexualidade.<\/p>\n<p>Para rebaixar a presi\u00f3n e humillaci\u00f3n eliminouse a tradici\u00f3n de ter testemu\u00f1as a noite de vodas e mostrar a saba pregoeira. A\u00ednda as\u00ed, a fama de Enrique seguiu empeorando tras a voda con Juana de Portugal at\u00e9 a s\u00faa morte.<\/p>\n<p>Hai que ter presente que durante s\u00e9culos se impuxo a tradici\u00f3n de certificar que o herdeiro era de sangue real coa presenza de diferentes testemu\u00f1as cando unha ra\u00ed\u00f1a daba a luz. O curioso \u00e9 que esta tradici\u00f3n se estableceu a partir de Mar\u00eda de Portugal, nai de Pedro I <em>o Cruel<\/em>, xa que os partidarios de Enrique de Trast\u00e1mara sempre insinuaron que Pedro era un impostor posto que, segundo eles, a ra\u00ed\u00f1a deu a luz unha filla e que ante o medo de que Alfonso repudi\u00e1selle intercambio a nena polo fillo dun xudeu (Pedro Gil) que nacera o mesmo d\u00eda. A\u00ednda que posiblemente s\u00f3 fose un rumor malintencionado, o certo \u00e9 que a partir de ent\u00f3n r\u00e9inalas castel\u00e1s v\u00edanse obrigadas a pasar por ese incomodo momento.<\/p>\n<p>Para mitigar a vergo\u00f1a que lles ocasionaba estar rodeadas de numerosas testemu\u00f1as algunhas idearon pequenos trucos. Un exemplo atop\u00e1molo en Isabel\u00a0 a Cat\u00f3lica que ped\u00eda \u00e1s s\u00faas doncelas que lle colocasen un veo sobre o seu rostro para evitar que ningu\u00e9n vise os seus xestos de dor. Con todo, non todas tiveron que pasar por esta tradici\u00f3n xa que non esquezamos que Juana, filla dos Reis Cat\u00f3licos, deu a luz ao seu fillo Carlos nun retrete.<\/p>\n<p>Con Enrique IV, o Impotente, continuaron as rifas con Arag\u00f3n e estaloulle unha guerra civil na cara por culpa dos problemas sucesorios. A nobreza, nun xogo de poder, non quixo aceptar \u00e1 s\u00faa filla Juana como herdeira, chegando a tentar desposu\u00edr ao rei do seu t\u00edtulo na chamada Farsa de Huelva, onde coroaron ao seu irm\u00e1n Alfonso, que pouco durou, pero o conflito non se resolveu e entrou en xogo a s\u00faa irm\u00e1 Isabel.<\/p>\n<div id=\"attachment_8048\" style=\"width: 225px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8048\" class=\"wp-image-8048 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juana-la-Beltraneja-215x300.jpg\" alt=\"Juana la Beltraneja\" width=\"215\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juana-la-Beltraneja-215x300.jpg 215w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Juana-la-Beltraneja.jpg 359w\" sizes=\"(max-width: 215px) 100vw, 215px\" \/><p id=\"caption-attachment-8048\" class=\"wp-caption-text\"><em>Juana a Beltraneja<\/em><\/p><\/div>\n<p>A disputa entre a filla de Enrique IV, Juana, denominada <em>a Beltraneja<\/em> porque se atribu\u00eda que a s\u00faa paternidade corresponder\u00eda a Beltr\u00e1n de la Cueva, e Isabel, lembremos, irm\u00e1 de Enrique IV, comezou tras o falecemento de Enrique no ano 1474. \u00c9 ent\u00f3n cando Isabel f\u00edxose proclamar ra\u00ed\u00f1a imp\u00f3ndose aos partidarios da s\u00faa sobri\u00f1a Juana <em>a Beltraneja.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Co matrimonio de Isabel I de Castela co rei Fernando II de Arag\u00f3n (tam\u00e9n un Trast\u00e1mara) unificar\u00edanse as Coroas de Castela e Arag\u00f3n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dado que Isabel e Fernando non ter\u00edan fillos homes, a s\u00faa herdanza ser\u00eda transmitida a Casa de Hagsburgo, na figura de Felipe I <em>o Fermos<\/em>o, esposo da filla dos Reis Cat\u00f3licos Juana I a Tola.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Morta Isabel en 1504, Fernando dedicouse a meter man na pol\u00edtica castel\u00e1, apartando \u00e1 s\u00faa filla Juana do trono. Xa bastante maior casou cunha nov\u00edsima princesa, Xermana de Foix.\u00a0 Se o fillo de ambos non morrese ao pouco de nacer cor\u00f3alas castel\u00e1 e aragonesa non se uniron. Tras isto, deixou todo ao seu neto Carlos de Austria.<\/p>\n<div id=\"attachment_8050\" style=\"width: 224px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8050\" class=\"wp-image-8050 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Isabel-I-de-Castilla-214x300.jpg\" alt=\"Isabel I de Castilla\" width=\"214\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Isabel-I-de-Castilla-214x300.jpg 214w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Isabel-I-de-Castilla.jpg 626w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><p id=\"caption-attachment-8050\" class=\"wp-caption-text\"><em>Isabel I de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>Hai que lembrar que tras varias peripecias, co falecemento de Felipe, o <em>\u201cpeche de Juana\u201d<\/em> e a rexencia de Fernando II, acceder\u00eda ao poder Carlos I de Espa\u00f1a e V de Alema\u00f1a, dando paso ao goberno de Espa\u00f1a por reis da Casa de Austria.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A\u00ednda que sempre se considerou que os \u00faltimos Trast\u00e1maras foron os Reis Cat\u00f3licos, Isabel e Fernando, con todo a \u00faltima Trast\u00e1mara en realidade foi a Ra\u00ed\u00f1a Juana I de Castela, a\u00ednda que nunca chegase a exercer o poder.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En canto \u00e1 <strong><em>valoraci\u00f3n do reinado da Casa dos Trast\u00e1mara en Castela<\/em><\/strong>, hai que ter presente que durante os diferentes reinados dos Trast\u00e1mara en Castela, produc\u00edronse moit\u00edsimos cambios. Unha vez no trono, o primeiro dos reis Trast\u00e1mara recompensou o apoio recibido daqueles mediante unha xenerosa pol\u00edtica de repartici\u00f3n de se\u00f1or\u00edos, as chamadas merc\u00e9s enrique\u00f1as, consistente na doaz\u00f3n de se\u00f1or\u00edos que levaban consigo o exercicio de amplas atribuci\u00f3ns xurisdiccionais, verdadeiras subrogacions da potestade real, o que xeraba cuantiosas rendas. Estas concesi\u00f3ns supor\u00edan na pr\u00e1ctica a consolidaci\u00f3n dunha oligarqu\u00eda nobiliaria estreitamente vinculada ao poder rexio, que carrexou, en especial durante a \u00faltima d\u00e9cada do s\u00e9culo XIV, unha firme oposici\u00f3n antise\u00f1orial en moitas vilas.<\/p>\n<p>Pero este movemento non foi unidireccional, xa que o proceso de consolidaci\u00f3n da oligarqu\u00eda nobiliaria non estivo rifado co paulatino reforzamento do poder institucional da Coroa, a trav\u00e9s da consolidaci\u00f3n do papel de instituci\u00f3ns de goberno como o Consello Real, \u00f3rgano creado por Juan I en 1385, ou a creaci\u00f3n da Audiencia en 1371, que permitiu \u00e1 xustiza adquirir paulatinamente a s\u00faa plena independencia.<\/p>\n<p>Outro dos eixos do fortalecemento rexio foi o desenvolvemento progresivo dun ex\u00e9rcito permanente vinculado \u00e1 Coroa. Esta centralizaci\u00f3n foi posible grazas ao fortalecemento da Facenda rexia, a trav\u00e9s de organismos como a Contador\u00eda Maior de Facenda, encargada da recadaci\u00f3n de tributos, ou a Contador\u00eda Maior de Contas, encargada de fiscalizar as contas reais e, por tanto, responsable do seu saneamento.<\/p>\n<p>En canto a C\u00f3rtelas Castel\u00e1s durante aquel ano, hai que destacar que alcanzar\u00edan a s\u00faa maior plenitude durante o reinado de Juan I, a partir do cal iniciaron unha inexorable decadencia at\u00e9 converterse en reuni\u00f3ns case exclusivas do terceiro estado, como consecuencia do achegamento de nobres e Igrexa \u00e1 participaci\u00f3n no Consello Real. Desde ese momento, as Cortes estiveron f\u00e9rreamente controladas pola Coroa, debido ao descenso do n\u00famero de vilas representadas nelas e \u00e1 intervenci\u00f3n na elecci\u00f3n dos seus procuradores por parte dos corrixidores, os representantes da Coroa nas cidades.<\/p>\n<div id=\"attachment_8052\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8052\" class=\"wp-image-8052 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Cortes-de-Castilla-300x249.jpg\" alt=\"Cortes de Castilla\" width=\"300\" height=\"249\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Cortes-de-Castilla-300x249.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Cortes-de-Castilla-1024x850.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Cortes-de-Castilla-768x637.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Cortes-de-Castilla.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8052\" class=\"wp-caption-text\"><em>Cortes de Castela<\/em><\/p><\/div>\n<p>Se nos referimos a cuesti\u00f3ns de econom\u00eda, en primeiro lugar hai que dicir que o s\u00e9culo XV caracterizouse en Castela por unha notable recuperaci\u00f3n demogr\u00e1fica tras a din\u00e1mica \u00e1 baixa con que finalizou o s\u00e9culo anterior. A\u00ednda que as epidemias e crises de subsistencias non desapareceron completamente, a t\u00f3nica dominante do per\u00edodo foi o paulatino incremento da poboaci\u00f3n e, con iso, o relativo aumento das terras de cultivo e unha subida xeneralizada dos prezos agr\u00edcolas. Produciuse tam\u00e9n unha adaptaci\u00f3n da produci\u00f3n agraria \u00e1s necesidades dos mercados urbanos da contorna, que experimentaron certo despegamento grazas \u00e1 actividade t\u00e9xtil. Tam\u00e9n hai que cualificar como notable o crecemento do comercio, tanto interno como internacional, que fixo que a<em> alcabala<\/em> (o tributo que marcaba o tr\u00e1fico mercantil) un cap\u00edtulo fundamental nos ingresos reais.<\/p>\n<p>Nese desenvolvemento comercial hai que destacar d\u00faas cuesti\u00f3ns m\u00e1is: a importancia da gandar\u00eda lanar, que levar\u00eda a Castela a ser o principal provedor de la nos mercados europeos, e a consolidaci\u00f3n dun gran foco econ\u00f3mico na \u00e1rea situada entre a costa atl\u00e1ntica andaluza e Sevilla, cidade na que se instalou unha importante colonia de comerciantes xenoveses dedicados \u00e1 importaci\u00f3n de especias e produtos de luxo a cambio de mercurio ou panos.<\/p>\n<p>A inserci\u00f3n castel\u00e1 no comercio internacional foi parella a unha pol\u00edtica exterior caracterizada por unha ininterrompida alianza con Francia e pola consolidaci\u00f3n de Castela como potencia hexem\u00f3nica no \u00e1mbito peninsular.<\/p>\n<p>En definitiva, podemos dicir que o per\u00edodo dos Trast\u00e1mara en Castela caracterizouse polo progresivo fortalecemento da nobreza no \u00e1mbito socioecon\u00f3moco e o poder rexio no \u00e1mbito institucional, dentro dun contexto de desenvolvemento econ\u00f3mico impulsado pola burgues\u00eda, pero tam\u00e9n hai que recalcar que baixo os seus gobernos desenvolveuse unha pol\u00edtica que levar\u00eda m\u00e1is adiante cara \u00e1s chamadas monarqu\u00edas autoritarias. Ademais, lograron involucrar a Castela na Guerra dos Cen Anos, permitindo \u00e1 diplomacia europea inmiscirse nos asuntos do reino.<\/p>\n<p>A entronizaci\u00f3n en Castela dos Trast\u00e1mara produciuse como colof\u00f3n a unha longa crise iniciada a finais do s\u00e9culo XIII, que do mesmo xeito que suced\u00eda na Europa tardomedieval, os seus ingredientes principais foran a aparici\u00f3n de fames negras e de epidemias de peste recorrentes, as\u00ed como o agravamento dos conflitos b\u00e9licos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En canto a Arag\u00f3n,<\/em><\/strong> os Trast\u00e1mara ocuparon o reinado entre os anos 1412 e 1555. En Arag\u00f3n, a diferenza do que ocorr\u00eda en Castela, a dinast\u00eda Trast\u00e1mara conseguiu afianzar a s\u00faa poder e mesmo foron capaces de evitar en certa medida a organizaci\u00f3n das Constituci\u00f3ns e os Foros, sobre todo baixo os reinados de Juan II de Arag\u00f3n e Fernando o Cat\u00f3lico.<\/p>\n<p>O inicio hai que tomalo no Compromiso de Caspe (1412), co que se daba por finalizado os conflitos e crise orixinada tras a morte, sen herdeiros, de Mart\u00edn I o Humano. Al\u00ed, contrariamente \u00e1 perda de autoridade que sufr\u00edan os Trast\u00e1maras castel\u00e1ns, a rama aragonesa loitou por afianzar o poder do Rei nuns territorios onde as Constituci\u00f3ns e Foros de cada reino limit\u00e1banlle a capacidade de acci\u00f3n.<\/p>\n<div id=\"attachment_8054\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8054\" class=\"wp-image-8054 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Compromiso-de-Caspe-300x169.jpg\" alt=\"Compromiso de Caspe\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Compromiso-de-Caspe-300x169.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Compromiso-de-Caspe-768x432.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Compromiso-de-Caspe.jpg 996w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8054\" class=\"wp-caption-text\"><em>Compromiso de Caspe<\/em><\/p><\/div>\n<p>Fernando I <em>o de Antequera<\/em> (apelativo procedente da s\u00faa reconquista da praza de Antequera contra o reino musulm\u00e1n de Granada no ano 1410), con quen arrinca a rama aragonesa da Dinast\u00eda dos Trast\u00e1mara, manifestou o seu rexeitamento a estes foros.<\/p>\n<div id=\"attachment_8056\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8056\" class=\"wp-image-8056 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Fernando-I-de-Antequera-300x262.jpg\" alt=\"Fernando I de Antequera\" width=\"300\" height=\"262\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Fernando-I-de-Antequera-300x262.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Fernando-I-de-Antequera.jpg 340w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-8056\" class=\"wp-caption-text\"><em>Fernando I de Antequera<\/em><\/p><\/div>\n<p>A Fernando I seguir\u00edalle Alfonso V <em>o Magn\u00e1nimo<\/em>, quen logrou incorporar \u00e1 coroa a Sicilia, Sarde\u00f1a e N\u00e1poles. Tras o seu falecemento dividiuse parte dos seus territorios entre os seus fillos.<\/p>\n<div id=\"attachment_8058\" style=\"width: 225px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8058\" class=\"wp-image-8058 size-full\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Alfonso-V-el-Magnanimo.jpg\" alt=\"Alfonso V el Magn\u00e1nimo\" width=\"215\" height=\"269\" title=\"\"><p id=\"caption-attachment-8058\" class=\"wp-caption-text\"><em>Alfonso V o Magn\u00e1nimo<\/em><\/p><\/div>\n<p>Con Juan II, e posteriormente con Fernando II <em>o Cat\u00f3lico<\/em>, os Trast\u00e1mara puideron superar parte dos escollos da peculiar organizaci\u00f3n feudalizante da Coroa de Arag\u00f3n, a\u00ednda que debido \u00e1 guerra entre Juan II e a Deputaci\u00f3n do Xeneral, Arag\u00f3n, e en especial Catalu\u00f1a, quedaron atr\u00e1s na recuperaci\u00f3n econ\u00f3mica que se desenvolv\u00eda desde o desastre da Peste Negra e a Crise do s\u00e9culo XIV.<\/p>\n<div id=\"attachment_8060\" style=\"width: 241px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8060\" class=\"wp-image-8060 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Fernando-II-el-catolico-231x300.jpg\" alt=\"Fernando II el Cat\u00f3lico\" width=\"231\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Fernando-II-el-catolico-231x300.jpg 231w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Fernando-II-el-catolico.jpg 385w\" sizes=\"(max-width: 231px) 100vw, 231px\" \/><p id=\"caption-attachment-8060\" class=\"wp-caption-text\"><em>Fernando II o Cat\u00f3lico<\/em><\/p><\/div>\n<p>En la Corona de Arag\u00f3n, el reinado de los Trast\u00e1mara estuvo condicionado por la persistencia a lo largo de todo el siglo XV de la crisis econ\u00f3mica y demogr\u00e1fica iniciada a mediados del siglo XIV, lo que acarre\u00f3 una serie de convulsiones sociales y<\/p>\n<p>Na Coroa de Arag\u00f3n, o reinado dos Trast\u00e1mara estivo condicionado pola persistencia ao longo de todo o s\u00e9culo XV da crise econ\u00f3mica e demogr\u00e1fica iniciada a mediados do s\u00e9culo XIV, o que carrexou unha serie de convulsi\u00f3ns sociais e pol\u00edticas que entorpeceron a vontade rexia de impor a s\u00faa primac\u00eda pol\u00edtica sobre as diversas instituci\u00f3ns do reino.<\/p>\n<p>Pola contra, a magnitude do declive demogr\u00e1fico catal\u00e1n durante esas d\u00e9cadas viuse reflectido na perda de case o 40% da s\u00faa poboaci\u00f3n respecto ao primeiro terzo do s\u00e9culo XIV, o que lastrou definitivamente as posibilidades econ\u00f3micas do Principado e condicionou a aparici\u00f3n de recorrentes conflitos sociais que culminaron na guerra civil de 1460-1472. Por unha banda, os campesi\u00f1os de remensa viron no despoboamento rural de finais do s\u00e9culo XIV unha oportunidade para mellorar as s\u00faas condici\u00f3ns a trav\u00e9s da apropiaci\u00f3n das terras abandonadas, pero atop\u00e1ronse ante iso cunha violenta reacci\u00f3n se\u00f1orial orientada a impor sobre eles un aumento da presi\u00f3n fiscal e xurisdiccional, coa cal recuperar unha econom\u00eda nobiliaria maltreita pola ca\u00edda das rendas que trouxo consigo o despoboamento rural. Esta actitude reaccionaria dos se\u00f1ores feudais catal\u00e1ns respecto ao campesinado atopou na tradici\u00f3n pactista de goberno unha ferramenta coa que tentar condicionar e frear desde as instituci\u00f3ns a pretensi\u00f3n rexia de centralizaci\u00f3n do poder pol\u00edtico.<\/p>\n<p>O precario equilibrio social entre se\u00f1ores, remensas, patricios e artes\u00e1ns urbanos viuse de maneira paulatina rachado durante a primeira metade do s\u00e9culo XV, ao comp\u00e1s dunha crecente crise econ\u00f3mica, coa retracci\u00f3n do comercio mediterr\u00e1neo causada pola presi\u00f3n otom\u00e1 en oriente e a guerra corsaria de xenoveses e venecianos en occidente. Todo iso desembocou nun grave conflito social e pol\u00edtico que tivo como elementos caracter\u00edsticos o longo asunto remensa no campo, o conflito urbano entre os partidos patricio e artesanal (en Barcelona a Biga e a Busca) e a culminaci\u00f3n do enfrontamento entra a Coroa e as instituci\u00f3ns de goberno propias.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-8062 alignleft\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Historia-de-los-remensas-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Historia-de-los-remensas-200x300.jpg 200w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Historia-de-los-remensas.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/p>\n<p>Desde un punto de vista estritamente pol\u00edtico, a entronizaci\u00f3n dos Trast\u00e1mara en Arag\u00f3n supuxo unha oportunidade aberta para a aristocracia urbana e rural de ruptura coa actitude filoremensa e popular que levaran a cabo os \u00faltimos monarcas da casa de Barcelona. A creaci\u00f3n en 1413 da Deputaci\u00f3n do Xeneral (a Generalitat) significou a aparici\u00f3n en Catalu\u00f1a dunha dualidade de goberno, co rei e a corte por unha banda e a Generalitat polo outro, esgrimida pola oligarqu\u00eda como organismo representativo do pa\u00eds e instrumento dos seus intereses particulares.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A precaria situaci\u00f3n de Fernando de Antequera ao acceder ao trono obrigou ao monarca a realizar concesi\u00f3ns \u00e1 oligarqu\u00eda, cuxa posici\u00f3n se consolidou durante o reinado de Alfonso V o Magn\u00e1nimo, quen, empe\u00f1ado na empresa imperial mediterr\u00e1nea, mostrou pouco interese nos asuntos dos reinos peninsulares da Coroa e preferiu ceder \u00e1s petici\u00f3ns olig\u00e1rquicas para conseguir apoios para os seus proxectos de conquista de Sicilia e N\u00e1poles.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Esta din\u00e1mica rompeu co reinado de Juan II, cuxa actitude autoritaria chocou cos intereses dunha oligarqu\u00eda @decidido a non ceder ante a acometida do sindicalismo remensa e artes\u00e1n. A guerra entre o rei e as instituci\u00f3ns, desatada \u00e1 vez que a revolta dos campesi\u00f1os remensas, significou a ru\u00edna definitiva de Catalu\u00f1a, que cedeu a s\u00faa posici\u00f3n hexem\u00f3nica na Coroa aragonesa ao reino de Valencia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O esgotamento do reino tras esa longa crise permitiu ao rei Fernando II <em>o Cat\u00f3lico<\/em> p\u00f3r en marcha unha pol\u00edtica de enderezamento pol\u00edtico, social e econ\u00f3mico a trav\u00e9s da implicaci\u00f3n dos sectores moderados dos grupos sociais enfrontados, nunha pol\u00edtica de acordos fundamentada no reco\u00f1ecemento com\u00fan da posici\u00f3n de primac\u00eda do poder real.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En canto a Navarra<\/em><\/strong>, ser\u00eda baixo o reinado de Juan II na Coroa de Arag\u00f3n, cando, fronte aos seus adversarios, impuxo como reina de Navarra \u00e1 s\u00faa terceira filla, Leonor, casada con Gast\u00f3n de Foix, de onde arrinca a implantaci\u00f3n en Navarra da Casa de Foix. Pero o conflito entre Juan II e o seu fillo Carlos estendeuse a Catalu\u00f1a, onde provocou unha guerra civil (1462-72) entre o rei, os paieses de remensa e a facci\u00f3n popular da Busca, por unha banda, e a Deputaci\u00f3n, por outro. A Deputaci\u00f3n chegou a ofrecer a Coroa de Catalu\u00f1a a Enrique IV de Castela, a Pedro de Portugal e a Renato de Provenza. O rei imp\u00faxose grazas \u00e1 axuda de Lu\u00eds XI de Francia, ao que houbo de compensar coa entrega do Rosell\u00f3n e a Cerda\u00f1a.<\/p>\n<p>A Casa dos Trast\u00e1mara reinou en Navarra entre os anos 1425 e 1479.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>E en canto ao Reino de N\u00e1poles<\/em><\/strong>, a Casa dos Trast\u00e1mara reinar\u00eda en N\u00e1poles en dous per\u00edodos: entre os anos 1458 e 1501 e 504 a 1555.<\/p>\n<p>O reino de N\u00e1poles fora conquistado por Alfonso V de Arag\u00f3n, quen llo deixou ao seu fillo ilex\u00edtimo, Fernando I de N\u00e1poles e Sicilia, dedicando case todo o seu reinado a sufocar revoltas internas apoiadas por Francia.<\/p>\n<p>Peor o pasar\u00eda o seu fillo Alfonso II, <em>o Guercho<\/em>, quen s\u00f3 durou un ano polos continuos ataques franceses, abdicando no seu fillo e morrendo ao pouco tempo.<\/p>\n<p>Fernando II (1495-1496) dedicouse a combater cos franceses, pero morreu, sen descendencia, s\u00f3 un ano despois de acceder ao trono, pasando o trono ao seu t\u00edo Federico I (1496-1501), fillo de Fernando I. Foi deposto tras a traiz\u00f3n do seu primo Fernando o Cat\u00f3lico, que se repartiu o reino con Francia, para converterse no seu rei en 1504 at\u00e9 a s\u00faa morte, pasando ent\u00f3n a coroa ao seu neto Carlos I.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En definitiva, a historia dos Trast\u00e1mara \u00e9, no seu conxunto, algo dram\u00e1tica<\/em><\/strong>. \u00c1 fin e ao cabo, as s\u00faas orixes se enra\u00edzan na familia bastarda, m\u00e1is pr\u00f3xima ao propio pai proxenitor, que foi Alfonso XI de Castela, que \u00e1 lex\u00edtima de Pedro o Cruel. Para que esta bastard\u00eda transform\u00e1sese nunha monarqu\u00eda, digamos oficial, chegouse a unha guerra entre irm\u00e1ns e distintos grupos da sociedade castel\u00e1. Toda persoa medianamente culta co\u00f1ece a t\u00f3pica frase do bret\u00f3n Bernard du Guesclin, ao servizo do que ser\u00eda Enrique II de <em>Castela, cando afirmou na loita fratricida: \u00ab<\/em>Nin quito nin po\u00f1o rei, pero axudo ao meu se\u00f1or\u00bb. As\u00ed empezou a monarqu\u00eda de Enrique II.<\/p>\n<p>Carlos I de Espa\u00f1a cr\u00eda que o \u00fanico fillo home dos Reis Cat\u00f3licos, Juan de Castela e Arag\u00f3n, falecera por <em>\u00abdesenfreo sexual\u00bb<\/em> coa s\u00faa esposa. A prematura morte do herdeiro, destinado a unir na s\u00faa coroa os dous reinos peninsulares m\u00e1is extensos, condenou \u00e1 dinast\u00eda dos Trast\u00e1mara \u00e1 desaparici\u00f3n.<\/p>\n<p>Tras a morte Isabel de Arag\u00f3n -a filla maior dos Reis Cat\u00f3licos-, a sucesi\u00f3n de Castela e Arag\u00f3n quedou en mans de Juana a Tola e Felipe o Fermoso. Un acontecemento que supuxo a chegada dos Habsburgo a Espa\u00f1a.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Libro recomendado:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><iframe style=\"width: 120px; height: 240px;\" src=\"\/\/rcm-eu.amazon-adsystem.com\/e\/cm?lt1=_blank&amp;bc1=000000&amp;IS2=1&amp;bg1=FFFFFF&amp;fc1=000000&amp;lc1=0000FF&amp;t=historia0bc-21&amp;language=es_ES&amp;o=30&amp;p=8&amp;l=as4&amp;m=amazon&amp;f=ifr&amp;ref=as_ss_li_til&amp;asins=8409239744&amp;linkId=6f20d4a72ebda4bc41bd1f1afe06d696\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bibliograf\u00eda: <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ruiza, M., Fern\u00e1ndez, T. y Tamaro, E. (2004). Biografia de Casa de Trast\u00e1mara. En Biograf\u00edas y Vidas. La enciclopedia biogr\u00e1fica en l\u00ednea. Barcelona (Espa\u00f1a). Recuperado de https:\/\/www.biografiasyvidas.com\/biografia\/t\/trastamara.htm el 2 de marzo de 2021.<\/p>\n<p>Ernest Belenguer. Los trast\u00e1mara. El primer linaje real de poder pol\u00edtico en Espa\u00f1a<\/p>\n<p>Gran Enciclopedia de Espa\u00f1a, Ed. Enciclopedia de Espa\u00f1a, 2003.<\/p>\n<p>Alder\u00f3n Baruque, J.LosTrast\u00e1maras. Madrid. Ediciones Temas de Hoy.<\/p>\n<p>Los Trast\u00e1mara y la Unidad Espa\u00f1ola. Ediciones Rialp.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sen d\u00fabida a Casa dos Trast\u00e1mara\u00a0 conforma unha das dinast\u00edas m\u00e1is celebres que reinaron nos territorios de Espa\u00f1a ao longo da historia. A Casa de Trast\u00e1mara era unha rama menor da Casa de Borgo\u00f1a, \u00e1 que acabar\u00edan substitu\u00edndo. A Casa dos Trast\u00e1mara toma o seu nome do Condado de Trast\u00e1mara (nome que prov\u00e9n do lat\u00edn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8070,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[1427,273,1443,1428,271,531,1429,1430,1431,1432,1433,1434,1435,1436,1437,1438,1439,1440,1441,1442],"class_list":["post-8068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-aragon-gl","tag-biografias-gl","tag-castela","tag-castilla-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-edad-media-gl","tag-enrique-ii-gl","tag-enrique-iii-gl","tag-enrique-iv-gl","tag-fernando-ii-gl","tag-fernando-iii-gl","tag-isabel-gl","tag-juan-i-gl","tag-juan-ii-gl","tag-juana-la-beltraneja-gl","tag-napoles-gl","tag-navarra-gl","tag-pedro-i-gl","tag-reinos-hispanicos-gl","tag-trastamara-gl","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8068"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10784,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8068\/revisions\/10784"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}