{"id":7523,"date":"2026-04-08T11:44:13","date_gmt":"2026-04-08T10:44:13","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=7523"},"modified":"2026-04-08T11:44:13","modified_gmt":"2026-04-08T10:44:13","slug":"gripe-do-18-a-liga-anti-mascaras","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/gripe-do-18-a-liga-anti-mascaras\/","title":{"rendered":"Gripe do 18. A liga anti-m\u00e1scaras"},"content":{"rendered":"

No momento de pandemia que nos tocou vivir, sorpr\u00e9ndenos a resposta dalgunhas persoas que se manifestan en contra do uso de m\u00e1scaras e doutras que se aferran \u00e1 inexistencia dunha pandemia<\/em><\/strong> como tal, que se agarran \u00e1 especulaci\u00f3n \u201cXudeo-mas\u00f3nica\u201d<\/em> para xustificar a inexistencia deste mal que nos axexa.<\/p>\n

Pero non esquezamos que estas manifestaci\u00f3ns se deron sempre ao longo da historia<\/em><\/strong>.<\/p>\n

Co\u00f1ecido \u00e9 por todos e todas os \u201cmovementos\u201d<\/em> que xurdiron no *medioevo ante o medo xeneralizado no mundo cristi\u00e1n \u00e1 chegada do ano 1000.<\/p>\n

No ano 1000<\/em><\/strong> xorde o colapso institucional de Europa. O estudo da Apocalipse obsesiona \u00e1 igrexa de face a vaticinar a data exacta do fin do mundo. Moitos destes estudiosos, entre eles o monxe espa\u00f1ol Beato de Li\u00e9bana, chegaron \u00e1 conclusi\u00f3n de que o fin do mundo chegar\u00eda co milenario de Cristo.<\/p>\n

Estas teor\u00edas elaboradas intelectualmente s\u00f3 eran accesibles \u00e1s \u00e9lites de poder como os abades e os bispos,\u00a0 pero os sacerdotes desde os seus pulpitos difund\u00edronas na s\u00faa versi\u00f3n m\u00e1is macabra.<\/p>\n

Os homes e mulleres medievais foron moi receptivos a estas ideas da chegada do fin do mundo. Pensemos que as s\u00faas mentes eran moi inxenuas e receptivas. A pastoral do medo era alimentada pola iconograf\u00eda das igrexas e catedrais, \u00fanica linguaxe comprensible por unha poboaci\u00f3n analfabeta. Os s\u00e9culos X, XI e XII coinciden coa representaci\u00f3n iconogr\u00e1fica do inferno e a gloria e do destino do home en funci\u00f3n do seu comportamento na terra.\u00a0\u00a0 Como exemplo m\u00e1is representativo e copiado temos o P\u00f3rtico da Gloria.<\/p>\n

A mensaxe que se transmit\u00eda era o de que a chegada do fin do mundo era inevitable<\/em><\/strong>, pero era evitable morrer en pecado.<\/p>\n

Multiplicouse o nacemento de seitas, iluminados e\u00a0 penitentes<\/em><\/strong> aos que se ofrec\u00edan esmolas e ofrendas para lavar os pecados coa finalidade de que o fin do\u00a0 mundo fose o m\u00e1is ben\u00e9volo posible, pondo en perigo as escasas pertenzas do home medieval que se dedicou a \u201ctirar a casa pola xanela coma se non houbese un ma\u00f1\u00e1\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Volvendo \u00e1 actualidade, nun paralelismo entre os que protestan polas medidas necesarias para reducir a difusi\u00f3n do virus Covid-19, a liga anti-m\u00e1scaras puxo en perigo a sa\u00fade da poboaci\u00f3n de San Francisco durante a gripe espa\u00f1ola en 1919.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

O 24 de setembro de 1918 detectouse o primeiro de moitos casos de gripe espa\u00f1ola en San Francisco.\u00a0 Dous ou tres semanas antes do fin da Primeira Guerra Mundial o n\u00famero de casos da gripe na cidade de San Francisco estaba f\u00f3ra de control. Durante as seguintes semanas adopt\u00e1ronse medidas preventivas para evitar a propagaci\u00f3n da enfermidade. Pech\u00e1ronse cinemas, teatros, escolas e prohib\u00edronse reuni\u00f3ns cun alto n\u00famero de asistentes<\/p>\n

Como medida individual, obrigouse ao uso de m\u00e1scaras. A municipalidade emitiu un edicto que requir\u00eda que todos levasen m\u00e1scaras, \u201ca menos que estean a comer\u201d.<\/em><\/p>\n

O material est\u00e1ndar para m\u00e1scaras era a gasa. Este material non protex\u00eda moito pero era mellor que nada.<\/p>\n

Produc\u00edronse algunhas protestas, pero aqueles que sa\u00edan \u00e1 r\u00faa sen protecci\u00f3n eran multados ou arrestados.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Como hab\u00eda escasez, as autoridades recomendaban que os cidad\u00e1ns fabricasen as s\u00faas propias m\u00e1scaras con calquera material dispo\u00f1ible. California History Room, California State Library, Sacramento)<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

A finais de novembro a situaci\u00f3n sufriu unha lixeira mellor\u00eda e xa non foi obrigatorio o uso da m\u00e1scara. En San Francisco reabr\u00edronse os negocios e os espect\u00e1culos e as persoas regresaron \u00e1s s\u00faas vidas coma se nada pasases.<\/p>\n

Quince d\u00edas despois chegou a segunda onda de contaxios. Esta foi moito peor. O n\u00famero de casos incrementaba de xeito crecente. De novo t\u00e9ntase restablecer o uso de m\u00e1scaras.<\/p>\n

Unha poboaci\u00f3n afectada polo terremoto de 1906, pola Primeira Guerra Mundial e por unha epidemia, estaba farta e quer\u00eda regresar \u00e1 s\u00faa vida normal. A fatiga social era demasiado forte e unha parte da poboaci\u00f3n neg\u00e1base a facer caso da nova normativa. A m\u00e1scara non foi ben acollida por un \u00e1 parte da poboaci\u00f3n a pesar de ser novamente obrigado o seu uso en xaneiro de 1919.<\/p>\n

Esta vez o uso da m\u00e1scara foi obxecto de protestas por ferventes cidad\u00e1ns influentes na sociedade da cidade. Esta situaci\u00f3n foi o caldo de cultivo para o nacemento da liga anti-m\u00e1scaras cun non desde\u00f1able n\u00famero de seguidores.<\/p>\n

A liga anti-m\u00e1scaras argumentaba que portar mascaras era indigno e \u00eda en contra dos dereitos constitucionais de liberdade. <\/em><\/strong>Hab\u00eda quen defend\u00eda que a enfermidade non era m\u00e1is que unha gripe estacional e que o n\u00famero de mortos non xustificaba o uso de m\u00e1scaras.<\/p>\n

As proclamas da liga antim\u00e1scara limit\u00e1banse a esixir a s\u00faa liberdade e atacar aos responsables pol\u00edticos e sanitarios da cidade, sen achegar ideas de que facer fronte \u00e1 pandemia<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Cartel anunciando a reuni\u00f3n da Anti-Mask League of San Francisco para o 25 de xaneiro de 1919\/Imaxe: San Francisco Chronicle<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Da liga formaron parte altos directivos da sa\u00fade doutras cidades e do estado, o que levou a discusi\u00f3ns cos seus hom\u00f3logos.<\/p>\n

No medio deste debate a propia natureza encargouse de porlle fin ao asunto. A terceira onda de 1919 resultou menos virulenta ao xerarse defensas nos organismos ou mutar o virus. En febreiro levantouse a obrigaci\u00f3n do uso de m\u00e1scara.<\/p>\n

Non debemos esquecer, con todo, que a gripe espa\u00f1ola deixou na cidade un total de 45.000 infectados e m\u00e1is de 3.000 mortos.\u00a0 S\u00f3 en EEUU o n\u00famero de mortos alcanzou a friorenta cifra de 675.000.<\/p>\n

Posiblemente debido a que o debate da m\u00e1scara non quedou pechado na pandemia de 1918, dese lugar a que na pandemia que nos tocou vivir, o\u00a0 discurso en contra do uso de m\u00e1scaras siga presente. Habitantes de estados como Michigan, California e Florida desataron enormes protestas a favor de \u201ca liberdade\u201d.<\/em> Ao rexeitarse a utilizalas, puxeron en risco a familiares, compa\u00f1eiros e empregados.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Por se estades especialmente interesados nesta tem\u00e1tica, deix\u00e1mosvos as ligaz\u00f3ns con entradas relacionadas con este post, e que publicamos en leste mesmo Blog en meses pasados:<\/p>\n

A peste na Idade Media<\/a><\/p>\n

A gripe espa\u00f1ola<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

BIBLIOGRAFIA<\/u><\/strong><\/p>\n

A pandemia esquecida de EEUU de Alfred W. Crosby<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

No momento de pandemia que nos tocou vivir, sorpr\u00e9ndenos a resposta dalgunhas persoas que se manifestan en contra do uso de m\u00e1scaras e doutras que se aferran \u00e1 inexistencia dunha pandemia como tal, que se agarran \u00e1 especulaci\u00f3n \u201cXudeo-mas\u00f3nica\u201d para xustificar a inexistencia deste mal que nos axexa. Pero non esquezamos que estas manifestaci\u00f3ns se…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7518,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[521,221],"tags":[271,990,1262,392,237],"class_list":["post-7523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mundo-actual-2-gl","category-recuncho-da-historia","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-gripe-espanola-gl","tag-liga-anti-mascaras-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-521","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7523"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7525,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7523\/revisions\/7525"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}