{"id":7446,"date":"2026-04-08T13:10:57","date_gmt":"2026-04-08T12:10:57","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=7446"},"modified":"2026-04-08T13:10:57","modified_gmt":"2026-04-08T12:10:57","slug":"mosterio-de-carboeiro-en-terras-do-deza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/mosterio-de-carboeiro-en-terras-do-deza\/","title":{"rendered":"Mosteiro de Carboeiro, en terras do Deza"},"content":{"rendered":"

Hoxe queremos falarvos sobre o excelente Mosteiro de San Lorenzo de Carboeiro<\/em><\/strong>, localizado \u00e1s beiras do R\u00edo Deza, na localidade pontevedresa de Silleda. Tr\u00e1tase sen d\u00fabida dun bo exemplo de monumento caracter\u00edstico da arte medieval galego, que incorporan, sen d\u00fabidas, manifestaci\u00f3ns estil\u00edsticas do Mestre Mateo. Este cenobio \u00e9 un dos mellores representantes do rom\u00e1nico cisterciense de toda a comunidade galega.<\/p>\n

Compre lembrar que os mosteiros adoitaban emprazarse en lugares rec\u00f3nditos e solitarios, envolvidos pola espesura dos frondosos bosques. Normalmente constru\u00eddos a beiras de r\u00edos, quizais para aproveitar os seus recursos tanto naturais como hidr\u00e1ulicos.<\/p>\n

O nome deste mosteiro<\/em><\/strong> foi cambiando durante a historia, atop\u00e1ndonos as\u00ed denominaci\u00f3ns como Carbonario, Carboeiro, Carbonierya, Cargueiro, Garguero, Cargueiro… Denominaci\u00f3ns que nos aclaran a orixe da s\u00faa denominaci\u00f3n, e \u00e9 que a vexetaci\u00f3n forestal da zona foi utilizada desde tempos antigos para a elaboraci\u00f3n de carb\u00f3n vexetal e desa actividade tomaron o nome o mosteiro e a ruta co\u00f1ecida como \u201ccami\u00f1o de Carboeiros\u201d<\/em> que de aqu\u00ed part\u00eda cara a Acibeiro (onde atopamos outro fermoso Mosteiro) e a Terra de Montes.<\/p>\n

Neste caso, o mosteiro est\u00e1 localizado<\/em><\/strong> no medio dun frondoso e bela paisaxe sobre un escarpado promontorio nun recodo do r\u00edo Deza, na parroquia de Santa Mar\u00eda de Carboeiro. O lugar elixido era sede ocupada por un eremita ou anacoreta que buscaba retirarse da natureza. Neste caso, as\u00ed aconteceu e de a\u00ed a orixe da dedicaci\u00f3n do mosteiro ao m\u00e1rtir e di\u00e1cono San Lorenzo, xa que antes da construci\u00f3n do mosteiro benedictino, al\u00ed localiz\u00e1base unha ermida dedicada este Santo, e que era propiedade do ermit\u00e1n Egica. Este ser\u00eda o emprazamento da abad\u00eda mandada constru\u00edr polos Condes do Deza, Don Gonzalo Betote e Dona Tareixa Eiriz, no ano 936. Esta construci\u00f3n finalizar\u00eda no ano 939 co presb\u00edtero F\u00e9lix como primeiro abade da comunidade.<\/p>\n

A referencia \u00e1 fundaci\u00f3n deste Mosteiro<\/em><\/strong> atop\u00e1mola en palabras do Pai Yepes:<\/p>\n

\u201cFoi San Lorenzo de Carboeiro en tempos pasados abad\u00eda, edificada na era 974 polo Conde Don Gonzalo e pola Condesa Dona Teresa, como consta por carta de dotaci\u00f3n, data a sobredicha era, que v\u00e9n ser o ano de Cristo 936. Est\u00e1 fundado este Mosteiro en terra de Deza, ribeira do rio chamado tam\u00e9n Deza, que \u00e9 no bispado de Lugo. Naquel lugar houbo antigamente unha ermida que posu\u00edu un home chamado Egica, e ao redor ti\u00f1a algunhas granxer\u00edas; todas llas comprou o Conde Don Gonzalo e comezou a fundar o Mosteiro de San Lorenzo\u201d<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Corr\u00eda o ano 997<\/em> cando Almanzor arrasou o lugar. E transcorridos uns dous anos inici\u00e1ronse os traballos de reconstruci\u00f3n do mosteiro, traballos auspiciados polo ent\u00f3n Arcebispo de Santiago, San Pedro de Mezonzo.<\/p>\n

Co abade Munio, no ano 1069<\/em><\/strong>, comeza o mosteiro de Carboeiro o seu mellor tempo hist\u00f3rico. \u00c9 a partir deste Abad, cando se co\u00f1ecen m\u00e1is documentos, sinal non s\u00f3 do coidado de conservalos, sen\u00f3n tam\u00e9n do cr\u00e9dito que merece o Mosteiro e do favor que lle outorgan os nobres, traducido en doaz\u00f3ns. No ano 1131<\/em><\/strong>, baixo a direcci\u00f3n do abade Froila, unha abad\u00eda importante con grandes propiedades, poder e influencia.<\/p>\n

Se nos situamos no ano 1162<\/em><\/strong>, atopamos un documento no que se menciona ao abade Fernando como responsable do Mosteiro. Mant\u00edvose \u00e1 fronte at\u00e9 o seu\u00a0 falecemento en 1192,\u00a0 e foi o responsable do inicio de \u00f3bralas merc\u00e9 \u00e1s doaz\u00f3ns obtidas tanto da realeza como de particulares. Por d\u00faas inscrici\u00f3ns sabemos que a campa\u00f1a se comezou en 1171 e finalizar\u00edase despois da s\u00faa morte, nunha data indeterminada pr\u00f3xima ao ano 1200.<\/p>\n

\"\"

Parte superior l\u00e1pida do abade Fernando<\/em><\/p><\/div>\n

A vida do mosteiro avanza sen sobresaltos durante o s\u00e9culo XI, e no s\u00e9culo XII ref\u00f3rmase para acatar a regra de San Benito. Este suceso ocorreu na inmensa maior\u00eda dos cenobios hispanos que, seguindo outras regras como a de Fructuoso de Braga, tiveron que cambiar a s\u00faa organizaci\u00f3n \u00e1 benedictina baixo o empuxe internacional de Roma, Cluny e os monarcas hispanos, desexosos de homologar os seus reinos cos restantes de Europa.<\/p>\n

A pesar de ser tempos de crises para os mosteiros, Carboeiro tam\u00e9n podo acometer algunhas obras de reforma al\u00e1 polos s\u00e9culos XIII e XIV.<\/p>\n

Cara ao ano 1320<\/em><\/strong>, o mosteiro albergaba a corenta monxes e case o mesmo n\u00famero de persoas empregadas para os traballos das terras que o rodeaban.<\/p>\n

Durante o s\u00e9culo XVI<\/em><\/strong>, os preitos, o deixamento e mala administraci\u00f3n, levan \u00e1 comunidade \u00e1 ru\u00edna, e xa no 1500 por orde dos Reis Cat\u00f3licos, rel\u00e9gase de categor\u00eda, pasando de abad\u00eda a priorado, e cun novo status: granxa dependente do Mosteiro de San Martin Pinario (pr\u00f3ximo \u00e1 Catedral de Santiago), dotada cun par de monxes dedicados ao control e a administraci\u00f3n da facenda, \u00e1 atenci\u00f3n pastoral dos colonos do coto e ao cobro das rendas. A renda que recib\u00edan os compostel\u00e1ns ascend\u00eda a 120 mil reais cada catro anos.<\/p>\n

O mosteiro seria tam\u00e9n un c\u00e1rcere (lugar de retiro para reconducir vocaci\u00f3ns) para monxes a partir de 1794<\/em><\/strong>, e xa no ano 1836 prod\u00facese o seu abandono<\/em><\/strong>, coincidindo coa desamortizaci\u00f3n de Mendiz\u00e1bal, pasando as\u00ed o mosteiro a mans particulares. Os monxes abandonaron Carboeiro e os seus bens foron vendidos, ao mesmo tempo que a igrexa quedou pechada para o culto, comezando o espolio de todo o que al\u00ed hab\u00eda, sen respectar, columnas, capiteis, t\u00edmpanos, rosetons, tellados, en fin, todo o que podese transporarse en carros do pa\u00eds.\u00a0 Convert\u00e9ndose primeiro en refuxio das partidas que loitaban contra os franceses e despois de bandidos e fuxidos. Os buscadores de tesouros e de w\u00f3lfram escavan a cripta e os enterramentos.<\/p>\n

Un visitante, no ano 1920, describe o estado ruinoso en que se atopaba Carboeiro:<\/p>\n

\u201cCando columbramos o po\u00e9tico mosteiro de Carboeiro, en ru\u00ednas Foi unha visi\u00f3n soberbia da Galicia medieval! Arcos rotos, columnas mutiladas, capiteis en pedazos, b\u00f3vedas medio derruidas, rosetons e xanelas esnaquizadas, imaxes que rodaron ao chan de xeito sacr\u00edlego, todo ca\u00f3tico, desmoronado, cuberto de hedra e maleza, bri\u00f3n, l\u00edques e silveiras, nun abandono lamentable .. Gloriosas ru\u00ednas dun pasado pr\u00f3cer, dun pret\u00e9rito prestixioso, xacen no po secular daquela meseta, especie de castro a cuxo p\u00e9, case o redor, aprision\u00e1ndolo como un anel, corre o rio Deza como salmodiando ante as lendarias ru\u00ednas as doloridas estrofas dun r\u00e9quiem funeral!…\u201c<\/em><\/p>\n

En 1931 designouse Monumento hist\u00f3rico-art\u00edstico<\/em><\/strong>, permanecendo abandonado, ata que chegado o s\u00e9culo XXI iniciouse a s\u00faa reconstruci\u00f3n, agora interrompida.<\/p>\n

Lamentablemente, os sucesivos propietarios non investiron no mantemento do edificio, co que o esquecemento e abandono conduciuno at\u00e9 un estado de ru\u00edna total, tendo que esperar at\u00e9 os anos setenta do s\u00e9culo XX para iniciar as tarefas de restauraci\u00f3n, que permitiron reacondicionar o edificio at\u00e9 o punto de recobrar boa parte da s\u00faa orixinal estampa, sendo un aut\u00e9ntico pracer visitalo na actualidade.<\/p>\n

Desde 1974 realiz\u00e1ronse obras de limpeza, consolidaci\u00f3n e restauraci\u00f3n. En 1989 o Concello de Silleda comprou a casa monacal e os terreos que a rodean e entre 1990 e 2009, coa Xunta de Galicia, comezaron as tarefas de restauraci\u00f3n e rehabilitaci\u00f3n integral do conxunto monacal, o que permitiu que se poda visitar. No ver\u00e1n de 2006 inici\u00e1ronse as visitas a pesar das obras. Na actualidade est\u00e1 aberto ao p\u00fablico e a restauraci\u00f3n levada a cabo ach\u00e9ganos \u00e1 grandiosidade e magnificencia deste mosteiro, a\u00ednda que ser\u00eda conveniente continuar co labor de restauraci\u00f3n, detida hai varios anos.<\/p>\n

 <\/p>\n

En canto \u00e1 arquitectura<\/em><\/strong> do Mosteiro de Carboeiro, en primeiro lugar hai que dicir que se trata dun dos edificios tardorrom\u00e1nicos (transita cara \u00e1s primeiras manifestaci\u00f3ns do g\u00f3tico) m\u00e1is ambiciosos e importantes de Galicia e de toda Espa\u00f1a. O edificio non ten unha relevante lonxitude dado o lugar de localizaci\u00f3n do antigo cenobio, nun estreito meandro do r\u00edo Deza. Ao oeste e ao leste, o terreo chairo conv\u00e9rtese en forte pendente cara \u00e1s beiras deste emblem\u00e1tico r\u00edo. Para salvar o gran desnivel oriental, t\u00edvose que edificar unha enorme cripta que reproduce en planta a cabeceira con deambulatorio da igrexa superior. Como veremos, destaca o seu recio abovedamiento p\u00e9treo de gran resistencia para soportar o peso da estrutura que hab\u00eda de levantarse encima.<\/p>\n

Yzquierdo Perr\u00edn afirma que \u201ca complexidade arquitect\u00f3nica da s\u00faa planta e alzados s\u00f3 \u00e9 comparable coa catedral de Santiago de Compostela e alg\u00fans outros edificios debido aos cisterciense\u201d.<\/em><\/p>\n

No seu momento, foi centro de peregrinaci\u00f3n, como indica o deambulatorio da s\u00faa cabeceira.<\/p>\n

A pesar de tratarse dun templo tardorrom\u00e1nico<\/em><\/strong>, chama a atenci\u00f3n a gran luminosidade que penetra interior, e \u00e9 que a igrexa disp\u00f3n de m\u00e1is de 40 puntos de luz, repartidos entre xanelas e rosetons, algo estra\u00f1o nunha construci\u00f3n rom\u00e1nica.<\/p>\n

Chaman a atenci\u00f3n as d\u00faas portadas rom\u00e1nicas de estilo compostel\u00e1n, atribu\u00eddas por alg\u00fans autores aos\u00a0 disc\u00edpulos do Mestre Mateo. Na principal est\u00e1n representados 23 anci\u00e1ns da Apocalipse (curiosamente non os habituais 24) e a figura do Salvador cos evanxelistas. As outras d\u00faas portas est\u00e1n bastante deterioradas. A planta \u00e9 en forma de cruz latina. Consta de tres naves de tres tramos cada unha, transepto e cabeceira rodeada por \u00a0un deambulatorio rematado en tres capelas radiais dedicadas a San Benito, \u00e1 dereita \u00e1 nosa Se\u00f1ora de Bel\u00e9n e a outra era usada como sancrist\u00eda. A\u00ednda se poden observar restos da pintura policromada que aparentemente representaban aos monxes negros (pola cor do seu h\u00e1bito).<\/p>\n

\"\"

Vista interior Mosteiro de Carboeiro<\/em><\/p><\/div>\n

Os arcos formeros<\/em><\/strong>, como na catedral compostel\u00e1 e co fin de alcanzar maior altura, son de medio punto peraltados. Ten tres rosetons na parte superior, que corresponden \u00e1 \u00e9poca de transici\u00f3n ao g\u00f3tico.<\/p>\n

En canto \u00e1 cuberta da nave central<\/em><\/strong>, houbo numerosas disquisicions sobre se orixinariamente era de pedra ou madeira, decant\u00e1ndose finalmente os restauradores pola opci\u00f3n de madeira, que \u00e9 a que podemos observar na actualidade.<\/p>\n

En planta, o deambulatorio<\/em><\/strong> que discorre tras este presbiterio, consta de cinco espazos con forma de trapecio, dos que o tres centrais comun\u00edcanse con outros tantas capelas con presbiterio e \u00e1bsida. A planta deste Mosteiro p\u00f3dese relacionar con outros edificios monacais cistercienses en terras hispanas, como Moreruela (Zamora), Veruela (Zaragoza), Fitero (Navarra).<\/p>\n

No interior<\/em><\/strong>, atopamos unhas enormes columnas con traballados capiteis que dividen a nave central das laterais. Varias pedras talladas con diversos motivos que adornan a igrexa prove\u00f1en da antiga capela visig\u00f3tica que al\u00ed se atopaba. Se nos fixamos nos capiteis, non atoparemos ning\u00fan con motivos figurativos, o seu dese\u00f1o \u00e9 vexetal, propio do \u00e1mbito cisterciense.<\/p>\n

Como curiosidade cabe dicir que as marcas de canteiro son moi abundantes<\/em><\/strong> e moi variadas nos sillares e pedras de Carboeiro: hai pes, pes investidos, bes, c\u00edrculos cruzados por unha raia, efes, etc.<\/p>\n

Na parte exterior at\u00f3pase tam\u00e9n escasa decoraci\u00f3n, incluso os canecillos non son figurados.<\/p>\n

\"\"

Portada occidental <\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

A portada occidental<\/em><\/strong> \u00e9 a principal do templo, ademais da m\u00e1is bela e monumental. Por esta porta acceder\u00eda a nobreza e, as poucas veces que a visitase, o Rei. Nesta portada \u00e9 f\u00e1cil rastrexar a influencia do P\u00f3rtico da Gloria da catedral de Santiago de Compostela. Consta dun total de catro arquivoltas e guardapolvos. Todo o conxunto est\u00e1 moi decorado con temas vexetais m\u00e1is a representaci\u00f3n, como comentaba anteriormente, dos 23 anci\u00e1ns da Apocalipse e no t\u00edmpano os relevos de Cristo en Maxestade rodeado polo Tetramorfos. As mochetas est\u00e1n labradas coas figuras de dous anxos con filacterias. Na actualidade, do catro evanxelistas, s\u00f3 nos quedan San Mateo e San Marcos pois os relevos de San Lucas e San Juan foron arrincados e depositados nos anos cincuenta no Museo Mar\u00e9s de Barcelona, onde permanecen na actualidade. Tam\u00e9n han desparecido as columnas de toda a s\u00faa estrutura.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Portada meridional<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

A porta do muro meridional<\/em><\/strong>, pola que acceder\u00eda o pobo, \u00e1brese ao \u00faltimo tramo da nave. Ten gardapolvos decorado m\u00e1is dous arquivoltas de medio punto que apeaban sobre dous pares de columnas hoxe desaparecidas. A arquivolta exterior ad\u00f3rnase con once grandes flores tetrap\u00e9talas e bot\u00f3n central. Na arquivolta interior coloc\u00e1ronse en disposici\u00f3n radial e frontal un total de seis anxos coas \u00e1s despregadas. No espazo da clave hai unha estatua con cabeza mutilada, que para alg\u00fans autores puidese representar \u00e1 Virxe entronizada co neno no seu colo (algo pouco probable dadas as datas de construci\u00f3n, na que non era habitual a s\u00faa representaci\u00f3n) e os que estiman que poder\u00eda tratarse dun Cristo en Maxestade, cunha man en alta, ben saudando ou bendicindo, mentres que na outra man soster\u00eda\u00a0 o Libro da Vida. As mochetas que soste\u00f1en este t\u00edmpano est\u00e1n esculpidas con d\u00faas figuras de anxos con filacterias.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n hai que considerar outra pequena porta<\/em><\/strong>, moito m\u00e1is sinxela, que d\u00e1 acceso ao muro da nave norte. Encima hai un bonito roset\u00f3n que forma unha cruz composta de cinco figuras en cuxas trecer\u00edas hai senllas cruces gravadas a base de cinco c\u00edrculos.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

A cripta<\/em><\/strong> serve de apoio \u00e1 cabeceira da igrexa, e foi constru\u00edda para salvar o desnivel do terreo. Ten tres grandes capelas con b\u00f3veda de medio can\u00f3n nos tramos presbiteriais e cascar\u00f3n nas \u00e1bsidas. Rotundos alicerces cil\u00edndricos axudan a soportar as b\u00f3vedas de aresta do deambulatorio. Nesta zona non se localiza ningunha decoraci\u00f3n escult\u00f3rica. Para baixar \u00e1 citada cripta at\u00f3panse d\u00faas escaleiras a ambos os dous lados do deambulatorio superior. En cada unha das portas hai un timpano cunha cruz patada da que penden dous s\u00edmbolos que debesen ser o alfa e o omega, a\u00ednda que o escultor interpretounos de forma confusa. No t\u00edmpano da outra porta hai unha estrela de seis puntas inscrita nun c\u00edrculo, flanqueada por decoraci\u00f3n floral.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

T\u00edmpanos portas escaleiras baixada a cripta do Mosteiro de Carboeiro<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

No exterior, no patio que actualmente podemos observar, que ser\u00eda o antigo claustro, cons\u00e9rvanse restos dun forno, da fonte que posiblemente estivese no centro do citado claustro e das pedras para a canalizaci\u00f3n da auga.<\/p>\n

 <\/p>\n

En canto \u00e1s reliquias<\/em><\/strong> que albergou podemos lembrar que segundo o Pai Yepes a principios do s\u00e9culo XVIII,\u00a0 en Carboeiro “Venerouse unha espi\u00f1a da coroa do se\u00f1or que estaba nunha peza de cristal moi ben labrada, de fietura dunha coitela de lanza\u201d.<\/em> Esta fose roubada polo ano 1550.<\/p>\n

O edificio exterior, m\u00e1is moderno que a igrexa rom\u00e1nica, \u00e9 hoxe un pequeno centro de informaci\u00f3n e de interpretaci\u00f3n no que, na actualidade, hai unha exposici\u00f3n de fotograf\u00edas da historia e da reconstruci\u00f3n do Mosteiro. No exterior tam\u00e9n localizamos as cabalerizas e un enorme pombal. O conxunto compl\u00e9tase cun mu\u00ed\u00f1o de auga situada \u00e1 beira do r\u00edo.<\/p>\n

 <\/p>\n

En fronte \u00e1 entrada do mosteiro de Carboeiro, vemos unha sinalizaci\u00f3n nun cami\u00f1o empedrado que descende at\u00e9 o r\u00edo Deza. Este cami\u00f1o secular cond\u00facenos a unha preciosa ponte, tam\u00e9n centenario, chamado \u201cPonte do Demo\u201d.<\/em><\/strong> Leste foi, segundo a tradici\u00f3n, escenarios de m\u00faltiples asasinatos e atracos.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Ponte do Demo, Mosteiro de Carboeiro<\/em><\/p><\/div>\n

Nun panel informativo co\u00f1ecemos a lenda do Ponte do Demo:<\/p>\n

\u00abO mosteiro de Carboeiro, na s\u00faa \u00e9poca uno dos m\u00e1is ricos de todo o pa\u00eds, pasou por grandes dificultades na s\u00faa orixe. Non era f\u00e1cil atopar homes que soubesen traballar a terra, o di\u00f1eiro era escaso e os monxes pasaban grandes dificultades.<\/p>\n

Fartos de soportar estas penalidades, decidiron facer un trato co demo, do cal se encargou o irm\u00e1n Ram\u00f3n un venres.<\/p>\n

O demo, como bo construtor, levantar\u00eda un mosteiro de s\u00f3lida pedra entre o venres e o domingo pola ma\u00f1\u00e1; a cambio, levar\u00eda consigo todas as almas que falecesen ese domingo.<\/p>\n

O demo aceptou, con reticencias, pois era co\u00f1ecedor de que os monxes posu\u00edan o salterio de San Cipriano, o cal o espantaba e atorment\u00e1bao se se presentaba. Pero a sinceridade do irm\u00e1n Ram\u00f3n convenceuno.<\/p>\n

O demo constru\u00edu o fermoso santuario e p\u00faxose \u00e1 espera da s\u00faa recompensa. Lonxe de cumprir o trato, o abade maior botou man do salterio, producindo tal enfado no demo por sentirse enganado que tentou derrubar o mosteiro, pero entre o medo ao salterio e a boa obra que fixera resultoulle imposible.<\/p>\n

Cando, s\u00e9culos m\u00e1is tarde, o salterio foi levado a Toledo, o demo soprou unha pavorosa tempestade sobre o mosteiro que o converteu nas ru\u00ednas que vemos hoxe en d\u00eda, cumprindo a s\u00faa vinganza.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Doutra banda, s\u00e1bese da existencia de varias inscrici\u00f3ns<\/em><\/strong>, moitas desaparecidas, pero a\u00ednda se atopa na cripta:<\/p>\n

ERA MCCVIIII\u00a0 KALENDAS IY \/ Corresponde ao 1 de xu\u00f1o de 1171.<\/p>\n

Xa no interior da igrexa, no muro meridional, \u00e1 dereita, colocada \u00e1 altura da vista, aparece a inscrici\u00f3n fundacional. O mesmo Abad fai referencia a unha inscrici\u00f3n dunha laxa sepulcral, hoxe desaparecida.<\/p>\n

A traduci\u00f3n dos entendidos reza as\u00ed:<\/p>\n

\u201cNeste t\u00famulo xace o venerable Abad Fernando. Os reis, os magnates, os pr\u00f3ceres e poderosos do reino son testemu\u00f1as da pureza dos seus costumes e acl\u00e1mano benaventurado. Foi ilustre, magn\u00e1nimo e sempre amigo da probidade. Goce en paz Fernando na morada do ceo. O 13 de febreiro de 1192.”<\/em><\/p>\n

Na fachada principal, na parte dereita atopamos outra inscrici\u00f3n:<\/p>\n

ERA DOMINI MILLESIMA TRECENTESIMA SEXAGESIMA \/ \u00c9 dicir: Ano 1360.<\/p>\n

 <\/p>\n

Como curiosidade<\/em><\/strong>, queremos indicar que este monumento foi tam\u00e9n protagonista en varias series, pel\u00edculas e videoclips. Lembremos unha pel\u00edcula, titulada \u201cCotolay\u201d,<\/em> rodada en 1965. No ano 1973 serviu de fondo para \u201cFlor de Santidade\u201d,<\/em> de Val Incl\u00e1n, con direcci\u00f3n de Adofo Marsillach. Outras rodaxes foron: en 1995 \u201cA Lei da Fronteira\u201d<\/em> de Adolfo Aristarain; \u201cQuart\u201d<\/em> (2006), baseada na obra de Arturo P\u00e9rez Reverte \u201cPel do Tambor\u201d;\u00a0 \u201cReliquias\u201d<\/em> (2011) serie da TVG, \u201cPiratas\u201d<\/em> (2011) de TV5; a serie de Antena 3 \u201cAo final do Cami\u00f1o\u201d<\/em> en 1999 ou, m\u00e1is recentemente,\u00a0 un videoclip gravado polo cantante Enrique Igrexas.<\/p>\n

Por \u00faltimo indicar que hoxe en d\u00eda o Mosteiro non est\u00e1 habitado por humanos, pero si \u00a0por\u2026 \u00a0uns grandes lagartos que se poden observar \u00e1 tardi\u00f1a, cando saen de entre as pedras cos \u00faltimos raios do sol, nos d\u00edas estivais.<\/p>\n

 <\/p>\n

Doutra banda, e para aqueles que se animen a visitar e co\u00f1ecer o Mosteiro de Carboeiro, aconsell\u00e1mosvos achegarvos a contemplar\u00a0 a \u201cFervenza do Toxa<\/em><\/strong>\u201d, que se atopa en Pazos, no concello de Silleda. A \u201cfervenza\u201d ou \u201ccadoiro\u201d \u00e9 unha fervenza provocada polo R\u00edo Toxa, cunha ca\u00edda vertical de preto de 30 m, esculpindo a roca de mil formas nun marco conformado por un denso bosque de carballos, sobreiras e numerosas especies m\u00e1is. En todo caso tr\u00e1tase dun fermoso espect\u00e1culo de auga, luz e son, formado por unha fervenza considerada a m\u00e1is alta de Galicia en ca\u00edda libre, que acollen ademais unha gran diversidade de especies animais, , como os corvos e os falc\u00f3ns.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Fervenza da Toxa, Silleda<\/em><\/p><\/div>\n

E igualmente, non podemos desaproveitar esta entrada para, unha vez al\u00ed, co\u00f1ecer de primeira man a unha das grandes artes\u00e1s e artistas que ten Galicia. Estamos a falar de Elena Ferro<\/em><\/strong>. Visitar o seu taller de fabricaci\u00f3n de modernos zocos con atrevidos dese\u00f1os, sandalias, bolsos e outros obxectos de marroquiner\u00eda, sen d\u00fabida ser\u00e1 un broche de ouro para unha completa e gratificante xornada. Podedes atopar m\u00e1is informaci\u00f3n sobre ela, as s\u00faas creaci\u00f3ns e produtos na s\u00faa web: http:\/\/elenaferro.com\/es\/, e nunha entrada do noso blog https:\/\/recreacionhistoria.com\/elena-ferro-arte-en-pel\/?lang=gl<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Libro recomendado:<\/strong><\/em><\/p>\n