{"id":7354,"date":"2026-06-07T16:26:58","date_gmt":"2026-06-07T15:26:58","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=7354"},"modified":"2026-06-07T16:26:58","modified_gmt":"2026-06-07T15:26:58","slug":"o-bosque-animado-a-galicia-maxica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-bosque-animado-a-galicia-maxica\/","title":{"rendered":"O Bosque animado. A Galicia m\u00e1xica"},"content":{"rendered":"

Con esta entrada facemos unha nova inmersi\u00f3n no mundo cultural galego. Centr\u00e1monos hoxe na famosa obra, de t\u00edtulo \u201cO Bosque animado\u201d,<\/em><\/strong>\u00a0 do escritor espa\u00f1ol Wenceslao Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez.<\/p>\n

Esta obra foi publicada no ano 1943, cando xa era un autor moi reco\u00f1ecido e lido. O seu contido versa nunha serie de historias que acontecen nun bosque galego e no que o protagonismo corresponde a unha serie de personaxes que viven na fraga de Cecebre.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

A obra desenv\u00f3lvese ao longo de dezaseis cap\u00edtulos ou estancias, cada un deles aut\u00f3nomo, narrados en primeira persoa por un narrador omnisciente (que ten o co\u00f1ecemento absoluto de todas as cousas reais e posibles), alleo ao mundo que narra. Os personaxes, tanto humanos como animais e plantas est\u00e1n en posesi\u00f3n de co\u00f1ecemento e pensamento, e mesmo te\u00f1en alma, recorrendo o autor a unha figura ret\u00f3rica denominada prosopopeya que consiste fundamentalmente na atribuci\u00f3n a series inanimados ou abstractos caracter\u00edsticas e calidades propias dos seres animados, ou aos seres irracionais actitudes propias dos seres racionais e tam\u00e9n en facer falar a persoas mortas ou ausentes.<\/p>\n

O protagonismo da contorna en que se desenvolve a obra, a fraga de Cecebre, \u00e9 un bosque, hoxe menguante, pero que a principios do s\u00e9culo XX era un bosque frondoso e extenso. Cruzaba a v\u00eda do tren, chegaba at\u00e9 o r\u00edo e, segundo conta Wenceslao Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez, pod\u00edase chegar paseando entre as s\u00faas \u00e1rbores at\u00e9 Gu\u00edsamo, continuando a ruta at\u00e9 a fraga dous R\u00edos. Esta fraga ten na actualidade uns 68.000metros cadrados e mant\u00e9n numerosas especies arb\u00f3reas aut\u00f3ctonas. Na actualidade \u00e9 un espazo protexido polas s\u00faas especies e fauna, grazas sobre todo \u00e1 s\u00faa inclusi\u00f3n no inventario de bens de interese cultural e a especial protecci\u00f3n por parte do Concello coru\u00f1\u00e9s de Cambre.<\/p>\n

A fraga mesma \u00e9 a vida que prevalece sobre a morte, pois como Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez deixa escrito no \u00faltimo par\u00e1grafo:<\/p>\n

“veu a Morte e pasou a s\u00faa esponxa por toda a extensi\u00f3n da fraga e desapareceron estes seres e as historias destes seres (…) coas s\u00faas loitas e os seus amores, coas s\u00faas tristezas e as s\u00faas alegr\u00edas, que cada cal cre in\u00e9ditas e como creadas para el, pero que son sempre as mesmas, porque a vida naceu dun s\u00f3 berro do Se\u00f1or e cada vez que se repite non \u00e9 unha nova Voz a que a ordena, sen\u00f3n o eco que vai e volve desde o infinito ao infinito”.<\/em><\/p>\n

San Salvador de Cecebre \u00e9 unha parroquia de Galicia, rugosa, frondosa e amena. \u201cCando un home consegue levar \u00e1 fraga unha alma atenta dec\u00e1tase de moitas historias… Ent\u00f3n compr\u00e9ndese que existe outra alma al\u00ed, infinitas almas: que est\u00e1 a animar o bosque enteiro\u201d.<\/em> Afinando a s\u00faa mirada po\u00e9tica, Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez logrou captar todas esas historias e comunicalas nesta novela deliciosa e profunda. O lector que se achega a ela descobre, baixo a sedutora e m\u00e1xica narraci\u00f3n, os latexados ocultos da alma humana en consonancia coa natureza.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Fraga de Cecebre<\/em><\/p><\/div>\n

Polos carreiros do bosque cami\u00f1an os habitantes da aldea, alg\u00fan que outra pantasma, a Santa Compa\u00f1a, s\u00e1tiros e mesmo un reputado bandido, Fendetestas, nome de guerra de Xan de Malv\u00eds, un labrador que decidiu facerse bandido, facendo da fraga o seu fogar e campo para os seus fechor\u00edas.<\/p>\n

Ao longo da obra, o lector co\u00f1ecer\u00e1 a triste sorte dun poste de tel\u00e9fono, os amores, s\u00f3 consumados tras a morte, de Geraldo, un humilde labrador ao que lle falta unha perna por un accidente cando era grumete nun barco baleeiro, e Hermelinda, unha criada da que est\u00e1 plat\u00f3nicamente namorado; a humilde existencia da vi\u00fava Marica d\u00e1 Fame, aspirante a meiga; as actividades de Moita, unha meiga en exercicio, que le os seus esconxuros no “Libro de San Cipri\u00e1n”<\/em>, reputado por libro de bruxar\u00eda, cando en realidade non \u00e9 outra cousa que un libro escrito en lat\u00edn dos comentarios de Xullo C\u00e9sar da Guerra das Galias<\/em>; adorar\u00e1 e sufrir\u00e1 pola morte dunha nena, Pilara, case escrava das \u00e1reas que lle encomenda a s\u00faa ama. Amelia e Gloria Roade son d\u00faas irm\u00e1s que viven na cidade e alugan unha casa na fraga para pasar o ver\u00e1n, seguindo a recomendaci\u00f3n facultativa para curar os catarros que afectan \u00e1 maior. A pesar do x\u00fabilo causado polo descubrimento de cousas at\u00e9 ent\u00f3n desco\u00f1ecidas por elas, crense atopar nunha contorna hostil e ameazador, que se desata durante a noite facendo \u00e1s irm\u00e1s presa do terror.<\/p>\n

No mundo dos animais o autor c\u00f3ntanos as penas do topo Furacroyos que perde \u00e1 s\u00faa amada por culpa dunha dama, o se\u00f1ora D\u2019Abondo, desexosa de facerse un abrigo coas peles destes pequenos animais. O clan dos gatos, co gato Morri\u00f1a, aburrido da comodidade do pazo onde vive, polo que se foxe para atoparse cunha irmandade de gatos que renegan da sua domesticidade e procl\u00e1manse bestas salvaxes e cazadoras, e para demostrar a s\u00faa natureza. Doutra banda, as moscas re\u00fanense para felicitarse: a s\u00faa falta de intelixencia e a s\u00faa capacidade para atopar alimento en calquera sitio fan delas a aut\u00e9ntica raza superior sobre todos os demais seres vivos. A pesar diso, todas as demais criaturas despr\u00e9zanas e odian, polo que xuramentan para facer a vida imposible a todos os homes por medio de ataques suicidas.<\/p>\n

A obra tam\u00e9n nos conta por que as \u00a0vagalumes brillan na noite para compensar a pouca graza con que a Natureza dot\u00e1raa. Con todo, esa luz ten tam\u00e9n terribles consecuencias. E por que as troitas non pican con cebos met\u00e1licos, xa que\u00a0 te\u00f1en un esp\u00edrito deportista que as impulsa a tentar coller o cebo sen ensartarse no anzol, para desesperaci\u00f3n dos pescadores.<\/p>\n

Ach\u00e9ganos \u00e1s peregrinaci\u00f3ns a San Andr\u00e9s de Teixido para liberar a algunhas pantasmas dos que vagan pola Fraga, como a alma en pena de Fiz de Cotobelo, unha pantasma que suspira por non cumprir en vida os seus dous so\u00f1os: ir a San Andr\u00e9s de Teixido, e a Am\u00e9rica.<\/p>\n

Tr\u00e1tase dunha obra dedicada \u00e1s xentes e \u00e1 vida sinxela, \u00e1s s\u00faas vivencias na infancia, na madurez e a s\u00faa relaci\u00f3n con \u201ccriaturas do outro lado\u201d<\/em>, todo iso pasado polo tamiz dun ton nost\u00e1lxico, \u00e1s veces id\u00edlico, combinando nas s\u00faas historias a dureza da vida campesi\u00f1a co pragmatismo co que o campesi\u00f1o deben enfrontar a s\u00faa vida cada d\u00eda.<\/p>\n

Wenceslao Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez naceu na Coru\u00f1a no ano 1885. Estivo moi unido \u00e1 s\u00faa terra galega. Tras traballar en varios xornais galegos trasladouse a Madrid onde traballou na Direcci\u00f3n Xeral de Aduanas. Dedicouse \u00e1 escritura de relatos e novelas, compaxin\u00e1ndoo coa s\u00faa actividade de prensa e cr\u00f3nica parlamentaria. Foi Acad\u00e9mico desde 1945 at\u00e9 1964, ano en que faleceu. O seu estilo adoita definirse como dun rotundo lirismo e unha gran sensibilidade, cargado ademais cun forte simbolismo naturalista.<\/p>\n

\u00c9 unha obra moi especial: nin sequera as historias de amor resultan rom\u00e1nticas, m\u00e1is que paix\u00f3n perc\u00edbese nelas resignaci\u00f3n, salvo cando os seus protagonistas son animais, momentos nos que o autor se permite maior efusividade. A obra presenta contrastes como o marcado sentido do humor a\u00ednda que por momentos pode facernos tam\u00e9n sentir plenamente a desolaci\u00f3n e inxustiza da morte da pequena Pilara. O narrador, con certa iron\u00eda, vai dando conta do que ocorre na aldea e na fraga: as pantasmas son demasiado coti\u00e1ns para temelos, o ladr\u00f3n case parece un funcionario que toma posesi\u00f3n dunha posto vacante… Pero a pesar do humor, ou quizais grazas a el, estas historias fannos reflexionar sobre a vida e a morte, sobre a relaci\u00f3n do home coa natureza, sobre a xustiza social ou sobre o esquecemento das vellas tradici\u00f3ns.<\/p>\n

Esta obra mant\u00e9n a\u00ednda unha gran vixencia e interese, como demostra que desde a s\u00faa primeira edici\u00f3n orixinal en espa\u00f1ol, en 1943, at\u00e9 2010, O bosque animado ha tido 114 edici\u00f3ns<\/em><\/strong> (d\u00faas en galego e unha en esperanto), o que confirma a favorable acollida dos lectores desta obra.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ademais fix\u00e9ronse adaptaci\u00f3ns para o cinema<\/em><\/strong> como a que guioniz\u00f3 Rafael Azcona e dirixiu Jos\u00e9 Lu\u00eds Corda no ano 1987, co t\u00edtulo \u201cO Bosque animado\u201d,<\/em> e\u00a0 que foi galardoada con cinco premios Goya.<\/p>\n

Posteriormente, no ano 2001, f\u00edxose unha versi\u00f3n en cinema de animaci\u00f3n 3D realizada por a productora coru\u00f1esa Dygra Films e dirixida por Manolo G\u00f3mez Santos, co t\u00edtulo \u201cO bosque animado, sentir\u00e1s a s\u00faa maxia\u201d<\/em>, ga\u00f1adora de dous premios Goya, numerosos premios internacionais, e preseleccionada para competir polo Premio \u00d3scar \u00e1 mellor pel\u00edcula de animaci\u00f3n. Xa no ano 2008, esta mesma produtora presentar\u00eda un<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

ha segunda longametraxe de animaci\u00f3n baseada nesta obra, co t\u00edtulo \u201cO esp\u00edrito do bosque\u201d.<\/em><\/p>\n

Ademais a curtametraxe \u201cFendetestas\u201d,<\/em> dirixido en 1975 por Antonio F. Sim\u00f3n\u00a0 obtivo o premio do xurado e a cr\u00edtica no IV Certame Internacional de Films Curtos Cidade de Huesca de 1976.<\/p>\n

E finalizamos esta entrada con varias suxesti\u00f3ns: ler o libro, ver as pel\u00edculas anteriormente citadas e se vos pasades por Galicia visitar a Fraga de Cecebre, onde ademais poderedes visitar casa museo de Wenceslao Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez, que se atopa en Apeadeiro, 14 \u201cVila Florentiana\u201d<\/em>,\u00a0 que se pode visitar en horario de ma\u00f1\u00e1 e tarde os fins de semana.<\/p>\n

At\u00e9 a pr\u00f3xima.<\/p>\n

 <\/p>\n

A Nosa Recomendaci\u00f3n:<\/h2>\n