Na Idade Media<\/em><\/strong> as casas ricas posu\u00edan pratos e vaixela de esta\u00f1o, material\u00a0 oxidable con certos alimentos, o que orixinaba envelenamentos. Concretamente o contacto do esta\u00f1o coa cervexa produc\u00eda efectos\u00a0 narcol\u00e9pticos que pola s\u00faa sintomatolox\u00eda produc\u00edan un letargo similar \u00e1 morte, que induc\u00edan a considerar falecida \u00e1 persoa segundo os criterios dos m\u00e9dicos da \u00e9poca.<\/p>\n Choroas e doentes nun relevo medieval<\/em><\/p><\/div>\n Choroas e doentes nun relevo medieval<\/em><\/p>\n Non \u00e9 dif\u00edcil que se dera o espertar do letargo do presunto finado no medio de enterros e funerais, que era atribu\u00eddo a un milagre ou a unha obra do dia\u00f1o, dependendo de quen se tratase e a quen se preguntase.<\/p>\n Para evitar o susto ocasionado polo espertar do falecido, iniciouse a pr\u00e1ctica do velorio que consist\u00eda no feito de velar un cad\u00e1ver durante un bo pu\u00f1ado de horas<\/em><\/strong> (normalmente toda unha noite). Esta pr\u00e1ctica non comezou a realizarse para chorar ao defunto ou acompa\u00f1ar aos seus familiares sen\u00f3n que o obxectivo principal era comprobar que o finado ti\u00f1a falecido sen retorno.<\/p>\n A etimolox\u00eda de velorio prov\u00e9n de velar do lat\u00edn \u201cvigilare\u201d, cuxo significado literal \u00e9 \u2018vixiar\u2019, que era o que realmente se realizaba e s\u00e9guese a facer ata os nosos d\u00edas.<\/p>\n A\u00ednda hoxe, a\u00ednda que cada vez menos, ponse ao defunto sobre a mesa da coci\u00f1a ou na cama do dormitorio durante un tempo antes de enterralo.<\/p>\n A pr\u00e1ctica do velorio permaneceu a trav\u00e9s da historia nas distintas relixi\u00f3ns,<\/em><\/strong> transform\u00e1ndose en rituais funerarios espec\u00edficos en cada unha delas. Desta maneira:<\/p>\n Choroas representadas en pinturas en Exipto<\/em><\/p><\/div>\n <\/p>\n Os velorios en Galicia<\/em><\/strong> estaban compasados cos sons das\u00a0 choroas. As\u00a0 choroas<\/em><\/strong> te\u00f1en a s\u00faa orixe no Antigo Exipto. A s\u00faa funci\u00f3n era manifestar a dor pola perda do defunto a trav\u00e9s de berros e choros, invocando o nome do finado. As s\u00faas b\u00e1goas derram\u00e1banse nun vaso que era enterrado xunto co falecido como mostra da dor causada coa s\u00faa defunci\u00f3n.<\/p>\n A tradici\u00f3n das\u00a0 choroas arraigou en moitas culturas e pa\u00edses, quedando en desuso a partir do s\u00e9culo\u00a0 XVIII, pero non polo seu\u00a0 sinsentido, sen\u00f3n porque a Igrexa non aprobada esta pr\u00e1ctica por considerala pouco respectuosa. Con todo, o oficio de\u00a0 choroa seguiu exerc\u00e9ndose nalgunhas zonas rurais de Estremadura, Canarias e Galicia. A categor\u00eda social e econ\u00f3mica do defunto estaba en funci\u00f3n do n\u00famero de sacerdotes e de\u00a0 choroas que acoden ao enterro.<\/p>\n En Cangas de Morrazo, un pobo pesqueiro situado fronte \u00e1 r\u00eda de Vigo, as\u00a0 choroas exerceron o seu traballo ata principios do s\u00e9culo pasado. Cangas era un pobo pesqueiro onde o mar levaba a moitos dos seus homes e estas profesionais do choro exerc\u00edan o seu oficio ao amparo das desgrazas ocorridas. A\u00ednda hoxe \u00e9 com\u00fan a expresi\u00f3n na zona da r\u00eda de Vigo de \u201cir a\u00a0 chorar a Cangas\u201d, cando se chora sen motivo.<\/p>\n Tam\u00e9n as sinais\u00a0 premonitorias previas \u00e1 morte contan cunha longa tradici\u00f3n na cultura galega.<\/em><\/strong> Vi\u00f1\u00e9ronse considerando como sinais de morte o canto do bufo, os ru\u00eddos estra\u00f1os, as\u00a0 luci\u00f1as que se deixan ver na noite, o canto da\u00a0 curuxa, o canto do corvo, os\u00a0 ouveos dos cans, xanelas que se abren e pechan soas de s\u00fapeto\u2026existe tam\u00e9n a crenza de que aos velorios non deben de ir nin os nenos nin as mulleres embarazadas para que os aires malos que se desprenden do finado non entren nos seus corpos.<\/p>\n <\/p>\n Santa Compa\u00f1a<\/em><\/p><\/div>\n Pero quizais a crenza m\u00e1is arraigada en Galicia en relaci\u00f3n coa morte \u00e9 a Santa Compa\u00f1a<\/em><\/strong>.<\/em><\/strong> Todas as noites unha procesi\u00f3n de \u00e1nimas en pena con fachos ou candeas nas s\u00faas mans, vestidos de branco en d\u00faas filas, descalzos e con carapucha saen do templo parroquial e van ata outra parroquia ou capela para despois voltar. Unhas veces van sen facer ru\u00eddo e outras veces van tocando\u00a0 campanillas, cantando\u00a0 salmos,\u00a0 responsos ou oraci\u00f3ns. O que se atopa con esta procesi\u00f3n de \u00e1nimas en pena ten que facer un c\u00edrculo no chan e meterse dentro ou coller unha rama de oliveira bendita o d\u00eda de ramos, pola contra quedar\u00e1 obrigado a levantarse da cama todas as noites e levar a cruz da procesi\u00f3n ata que lle chegue a morte.<\/p>\n A\u00ednda que o aspecto var\u00eda segundo a tradici\u00f3n das diferentes zonas, todas coinciden en que cada \u00e1nima leva un facho de luz ou candea e o seu paso deixa un cheiro a cera ou incenso no aire, ademais de deixar un\u00a0 frio intenso ao seu ao redor. A procesi\u00f3n vai encabezada por un vivo que non lembra durante o d\u00eda o ocorrido no transcurso da noite e unicamente poderanse reco\u00f1ecer \u00e1s persoas penadas con este castigo pola s\u00faa extremada\u00a0 palidez e\u00a0 delgadez. Cada noite a s\u00faa luz ir\u00e1 en aumento e cada d\u00eda a sua\u00a0 palidez ser\u00e1 m\u00e1is intensa. Son condenados a vagar noite tras noite ata a s\u00faa morte ou ata que outro incauto sexa sorprendido e pase a substitu\u00edrlle portando a cruz na procesi\u00f3n.<\/p>\n Ao paso da procesi\u00f3n cesan todos os ru\u00eddos do bosque, os cans\u00a0 ouvean e os gatos foxen\u00a0 despavoridos. Non todos os mortais te\u00f1en a facultade de ver \u00e1 Santa Compa\u00f1a, polo que a maior\u00eda dos mortais s\u00f3 pode intu\u00edla polo cheiro, o silencio e unha corrente de aire\u00a0 frio.<\/p>\n As numerosas lendas sobre esta compa\u00f1\u00eda de defuntos en pena contan que se aparecen nos cami\u00f1os pr\u00f3ximos aos camposantos ou nos cruces de cami\u00f1os en busca de algo ou de algu\u00e9n, e que sempre auguran un desastre ou maldici\u00f3n. De a\u00ed o devandito de: andade de d\u00eda que a noite \u00e9 mi\u00f1a.<\/p>\n Mito ou realidade, o certo \u00e9 que pasear nunha noite de n\u00e9boa ao redor dun cemiterio rural galego fai que se nos\u00a0 erice a pel e agudiza todos os nosos sentidos en sinal de alerta, polo si ou polo non!.<\/p>\n Doutra banda, podemos atopar na actualidade algunha romar\u00eda galega ancestral<\/em><\/strong>, como a que anualmente se celebra en Santa Jos\u00e9 de Ribarteme, termo do municipio pontevedr\u00e9s das Neves, e cuxos orixes parece ser rem\u00f3ntanse \u00e1 Idade Media, a\u00ednda que as primeiras referencias escritas sobre ela est\u00e1n datadas en torno ao ano 1700. Esta romar\u00eda ten lugar o d\u00eda de Santa Marta, o 29 de xullo, e\u00a0 alcanzou tal repercusi\u00f3n que at\u00e9 un diario brit\u00e1nico, The Guardian, no ano 2008, cualificouna como unha das festividades m\u00e1is raras do mundo.<\/p>\n En que consiste? Os penitentes som\u00e9tense, en vida, ao transo de ir en f\u00e9retros e amortallados para agradecerlle \u00e1 Santa a s\u00faa intercesi\u00f3n para que eles, os seus familiares, ou achegados recuper\u00e1sense de graves enfermidades. No caso dos nenos, os f\u00e9retros, de cor branca, adoitan ir baleiros. Os romeus re\u00fanense xunto \u00e1 imaxe de Santa Marta para participar no chamado romaxe dos cadaleitos<\/em><\/strong>. Nela, aqueles que estiveron ao bordo da morte e invocaron a intercesi\u00f3n da santa saen en procesi\u00f3n dentro dos seus propios cadaleitos vestidos cos seus mortallas, as que vestir\u00edan eternamente se non houbese intercedido a patroa.<\/p>\n O son das camp\u00e1s, compasadas coas bombas de palenque e un c\u00e1ntico repetitivo, “Virxe de Santa Marta, ra\u00ed\u00f1a da gloria, todo o que se che ofrece sae con vitoria”, e “Virxe de Santa Marta, estrela do norte, tra\u00e9mosche aos que viron a morte”, <\/em>dan maior solemnidade \u00e1 comitiva.<\/p>\n Alg\u00fans dos seus integrantes visten unha especie de *mortaja feita de tul e portan un bast\u00f3n e unha vela.<\/p>\n Hai que dicir que esta romar\u00eda non \u00e9 a \u00fanica celebraci\u00f3n relixiosa de Galicia onde a morte, ou m\u00e1is ben a resurrecci\u00f3n, \u00e9 a protagonista. As\u00ed, en Mora\u00f1a, \u00e1 romar\u00eda dos Milagres de Amil acoden devotos de xeonllos, con cadeas e mesmo en cadaleitos, e na Pobra do Carami\u00f1al, na provincia da Coru\u00f1a, os fieis que fixeron as s\u00faas promesas cargan os seus propios f\u00e9retros na procesi\u00f3n das mortallas, no marco das festas do Nazareno.<\/p>\n <\/p>\n Se tedes curiosidade polas lendas en Galicia, anim\u00e1mosvos a ler a nosa serie Lendas galegas publicadas neste Blog:<\/p>\n Lendas galegas. Criaturas presentes na mitolox\u00eda galega<\/a><\/p>\n Lendas galegas II. Sama\u00edn<\/a><\/p>\n Lendas galegas III. As pedras e as rocas na mitolox\u00eda galega<\/a><\/p>\n Lendas galegas IV. San Andr\u00e9s de Teixido<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Pla\u00f1iderasydolientesmedievales-300x160.jpg\" "\\"\\"")
\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Pla\u00f1iderasEgipto-300x281.jpg\" "\\"\\"")
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/SantaCompa\u00f1a-300x169.jpg\" "\\"\\"")
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/ProcesionAtaudes-300x164.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n