{"id":7189,"date":"2026-05-08T15:59:32","date_gmt":"2026-05-08T14:59:32","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=7189"},"modified":"2026-05-08T15:59:32","modified_gmt":"2026-05-08T14:59:32","slug":"santa-maria-do-campo-el-gotico-marinero","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/santa-maria-do-campo-el-gotico-marinero\/","title":{"rendered":"Santa Mar\u00eda do Campo, o g\u00f3tico mari\u00f1eiro"},"content":{"rendered":"<p>Na fermosa vila de Muros o visitante sorprenderase gratamente cunha excelente xoia que se erixe no alta da mesma.<\/p>\n<p><strong><em>A igrexa Parroquial de Muros<\/em><\/strong>, antigamente co\u00f1ecida por Colexiata de Santa Mar\u00eda del Campo est\u00e1 constru\u00edda sobre unha igrexa rom\u00e1nica datada no s\u00e9culo XII.\u00a0 Hoxe forma parte da igrexa parroquial de San Pedro de Muros.<\/p>\n<p>A igrexa de Santa Mar\u00eda del Campo <strong><em>empezou a constru\u00edrse no s\u00e9culo XIII<\/em><\/strong>, pero dos seus elementos rom\u00e1nicos apenas quedan restos na s\u00faa composici\u00f3n actual, xa que cando se lle concede a Muros, por bula papal no ano 1500, por parte do ent\u00f3n Papa, Alejandro VI, o dereito a unha Colexiata, esta sit\u00faase provisionalmente na igrexa de San Pedro, pero inmediatamente inici\u00e1ronse as obras para acondicionar a igrexa de Santa Mar\u00eda para que estivese \u00e1 altura da devandita dignidade. O feito de nomeala colexiata d\u00e1lle o dereito a contar cun prior e dez c\u00f3engos e hai que enmarcar este acontecemento co apoio dado polo Arcebispo e pola Coroa (Reyes Cat\u00f3licos) para o reco\u00f1ecemento da importancia dunha vila que contaba co principal porto do Noroeste peninsular. Esta dignidade de Colexiata manter\u00edase at\u00e9 o ano 1840 en que se converter\u00eda en Igrexa Parroquial.<\/p>\n<p><strong><em>O edificio actual foi mandado constru\u00edr por Santiago Lope de Mendoza<\/em><\/strong>, na primeira metade do s\u00e9culo XV tal e como nos informa unha inscrici\u00f3n na porta principal: <em>\u201cArcibispo Don Lopo (de \u201cMendoza) a \u201cmandou facer\u201d. <\/em><\/p>\n<div id=\"attachment_7185\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7185\" class=\"wp-image-7185 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/SepulcroLorenzoAfonsoArquitecto-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/SepulcroLorenzoAfonsoArquitecto-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/SepulcroLorenzoAfonsoArquitecto-768x576.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/SepulcroLorenzoAfonsoArquitecto.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-7185\" class=\"wp-caption-text\"><em>Sepulcro de Lorenzo Afonso, arquitecto da igrexa<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7181 alignright\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IglParroquialMuros-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IglParroquialMuros-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IglParroquialMuros-768x576.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/IglParroquialMuros.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Tr\u00e1tase dunha igrexa dunha \u00fanica nave rectangular, e que se divide en cinco tramos. A capela maior at\u00f3pase na cabeceira cunha b\u00f3veda de crucer\u00eda. O teito \u00e9 de madeira, con cuberta a d\u00faas augas, apoiado sobre arcos apuntados. Como sucedeu con todos os templos, a igrexa tivo sucesivas remodelaci\u00f3ns e ampliaci\u00f3ns. O visitante puiden identificar facilmente como se abriron sobre arcos que as comunican a modo de naves laterais, e que se concretaron en ampliaci\u00f3ns, con varias capelas (o tres capelas ao lado do evanxeo e a do Rosario) entre os s\u00e9culos XV e XVI. A\u00ednda se observar as antigas luces, hoxe seladas de cando a igrexa ti\u00f1a unha soa nave central. Aos p\u00e9s da nave at\u00f3pase a tribuna sobre tres arcos apuntados, que se apoian aos lados en m\u00e9nsulas e no centro en columnas encostadas de capiteis e animados. En consecuencia a igrexa que podemos ver na actualidade \u00e9 froito de varias remodelaci\u00f3ns, apreci\u00e1ndose algunhas partes barrocas na torre e no p\u00f3rtico, do s\u00e9culo XVIII, a\u00ednda que o estilo predominante \u00e9 un g\u00f3tico que non \u00e9 unha variante local, como puidese pensarse, sen\u00f3n un estilo con personalidade propia e que veu en chamarse g\u00f3tico mari\u00f1eiro.<\/p>\n<p>A nave da igrexa, como diciamos antes, divida en cinco tramos, ten unha gran luz -abertura- e at\u00f3pase apoiada sobre sobre columnas de fuste curto. Isto crea a sensaci\u00f3n de quilla de barco investida tan caracter\u00edstica. As columnas incl\u00faen distintos motivos, xeom\u00e9tricos, vexetais ou historiados. Esta forma tan peculiar, \u00e9 un s\u00edmbolo que sen d\u00fabida une a relixi\u00f3n cun pobo ligado ao mar.<\/p>\n<p>Entre os capiteis hai que destacar un moi caracter\u00edstico, a\u00ednda non datado, cunha representaci\u00f3n de San Francisco entre lobos.<\/p>\n<div id=\"attachment_7183\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7183\" class=\"wp-image-7183 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/CapitelIgParrMuros-300x192.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"192\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/CapitelIgParrMuros-300x192.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/CapitelIgParrMuros-768x491.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/CapitelIgParrMuros.jpg 781w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-7183\" class=\"wp-caption-text\"><em>Capitel de San Francisco entre lobos <\/em><\/p><\/div>\n<p>Na fachada hai unha porta con t\u00edmpano liso baixo arco de medio punto, con columnas de capiteis vexetais nas xambas. Encima, un roset\u00f3n g\u00f3tico, con b\u00f3las e follas cuadrifolias con aspecto de cabezas de cravo nas arquivoltas. Cobre a porta un soportal sobre alicerces octogonais. \u00c1 esquerda da fachada el\u00e9vase a torre barroca, constru\u00edda entre 1757 e 1758, por iniciativa do gremio do mar,\u00a0 e que ten unha balaustrada p\u00e9trea no corpo das camp\u00e1s. A camp\u00e1 m\u00e1is grande desta igrexa, que a\u00ednda hoxe en d\u00eda repica no seu campanario, foi un agasallo de Montero R\u00edos, e fixo a viaxe at\u00e9 aqu\u00ed nun carro de vacas.<\/p>\n<p>Ademais, na fachada \u00e1brese un p\u00f3rtico cuberto que cobre a entrada principal, e diante do mesmo est\u00e9ndese un dilatado e fermos\u00edsimo atrio onde na Idade Media reun\u00edase o Concello que gobernaba a vila.<\/p>\n<p><strong><em>Do templo primitivo<\/em><\/strong> <strong><em>cons\u00e9rvase <\/em><\/strong>a portada principal de acceso, con arquivoltas semicirculares sobre columnas acobadadas, o roset\u00f3n g\u00f3tico, o t\u00edmpano, apoiado en mochetas, alg\u00fans canecillos e moitos dos signos lapidarios gremiais gravados nos sillares.<\/p>\n<p>Na decoraci\u00f3n dunha das capelas obs\u00e9rvase, a\u00ednda que para iso \u00e9 necesario que sexa iluminada directamente, unha <strong><em>estrela formada por peixes<\/em><\/strong>, sen d\u00fabida unha singularidade art\u00edstica nun edificio deste tipo.<\/p>\n<p>Entre os elementos que garda no seu interior sen d\u00fabida a estrela, por tratarse dun elemento \u00fanico, xa que s\u00f3 hai alg\u00fan outro, moi lixeiramente parecido na Normand\u00eda e Breta\u00f1a francesa, \u00e9 a pila para santiguarse, co\u00f1ecida como <strong><em>a pila da serpe<\/em><\/strong>. E a s\u00faa excepcionalidade non reside na s\u00faa dataci\u00f3n, materiais ou t\u00e9cnicas empregados, sen\u00f3n no feito da aparici\u00f3n dunha serpe na mesma. Algo que por se mesmo aparece noutras ocasi\u00f3ns, enroscadas no fuste que sost\u00e9n a pila bautismal, ou modo de cord\u00f3n no seu contorno exterior, pero neste caso, a serpe aparece no interior.<\/p>\n<div id=\"attachment_7179\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7179\" class=\"wp-image-7179 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/P1080062-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/P1080062-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/P1080062-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/P1080062-768x577.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/P1080062-1536x1153.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/P1080062-2048x1538.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-7179\" class=\"wp-caption-text\"><em>Pila da serpe<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hai que lembrar que no mundo pag\u00e1n a serpe \u00e9 considerada como dadora de vida, sanadora de enfermidades, portadora da sabedor\u00eda; con todo, pola contra,\u00a0 no mundo cristi\u00e1n, \u00e9 a representaci\u00f3n do mal, do demo e do pecado. Nada m\u00e1is entrar ao templo pola s\u00faa porta principal, o visitante queda asombrado, ao atopar na Pila, unha antiga pila bautismal rom\u00e1nica,\u00a0 unha serpe enrolada dentro da mesma \u00e9 forma de espiral e mergullada na s\u00faa totalidade debaixo da auga bendita. (Na actualidade non ten auga polas medidas tomadas con motivo da pandemia que estamos a padecer). \u00c9 f\u00e1cil reco\u00f1ecer incluso as partes da cabeza de animal representado, os seus ollos, a s\u00faa boca, dentes,..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Esta representaci\u00f3n hai que entendela no contexto da asunci\u00f3n de que a auga bendita era purificadora, limpaba todo pecado, pecado que estaba representado pola serpe, co que a mensaxe que transmit\u00eda a Igrexa con esta escena \u00e9 a do pecado sometido polo ben, a auga bendita.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Para alg\u00fans autores tam\u00e9n poder\u00eda entenderse unha interpretaci\u00f3n pag\u00e1, xa que ao considerar \u00e1 serpe como animal portador da sabedor\u00eda, ao mergullar a nosa man na pila para coller un pouco de auga,\u00a0 quedariamos impregnados por esa sabedor\u00eda.<\/p>\n<p>Para os interesados en visitar a vila e gozar deste magn\u00edfico templo, dicirvos que a igrexa se atopa na parte alta do centro hist\u00f3rico<\/p>\n<p><strong><em>A vila de Muros<\/em><\/strong> foi fundada, segundo parece, polo rei Sancho IV o Craso no s\u00e9culo X. Pero isto non quere dicir que non existise neste emprazamento unha importante poboaci\u00f3n, como o demostran os restos prehist\u00f3ricos descubertos en diversos lugares, especialmente as estaci\u00f3ns de arte rupestre da Idade do Bronce ou os restos da calzada romana fronte \u00e1 illa da Creba.<\/p>\n<p>A finais do s\u00e9culo XIII deixou de ser vila realenga para pasar a depender da Sede Compostel\u00e1, por unha concesi\u00f3n de Fernando IV que a cambiou pola praza de Tarifa. O escudo do concello conserva os emblemas de Castela e Le\u00f3n como recordo da s\u00faa dependencia dos soberanos daqueles reinos; as d\u00faas vieiras, que acompa\u00f1an a unha carabela, ref\u00edrense \u00e1 s\u00faa dependencia compostel\u00e1.<\/p>\n<p>No ano 1452, o rei de Castela, Juan II, c\u00edtao como un dos m\u00e1is grandes portos de Galicia, habilit\u00e1ndoo para exportar e importar. Nel cab\u00edan m\u00e1is de 50 barcos, segundo o relato do cardeal Hoyo, que o visitou no s\u00e9culo XVII. Pouco antes, no 1544, a boca da r\u00eda foi escenario da batalla de Muros, na que a escuadra francesa foi derrotada pola espa\u00f1ola, mandada polo almirante \u00c1lvaro de Baz\u00e1n.<\/p>\n<p>Na guerra da Independencia padeceu un terrible ataque das tropas napole\u00f3nicas que esnaquizaron a vila en pouco m\u00e1is de doce horas. Aqu\u00ed naceron o tres famosos bispos do mesmo nome: Diego de Muros. O m\u00e1is co\u00f1ecido foi Diego de Muros II, secretario do cardeal Mendoza. El foi quen lles deu aos Reis Cat\u00f3licos a idea de facer o Hospital Real de Santiago, actual Hostal dos Reis Cat\u00f3licos, e quen fundou, en 1501, o Estudo de Humanidades que dar\u00eda orixe \u00e1 Universidade compostel\u00e1.<\/p>\n<p>O visitante poder\u00e1 comprobar que Muros \u00e9 unha das vilas medievais mellor conservadas de Galicia, podendo gozar ademais do seu patrimonio natural ao redor da fermosa r\u00eda que a acolle, a s\u00faa excelente gastronom\u00eda, clima agradable e a calor humana dos seus habitantes, con elementos arquitect\u00f3nicos ademais da explicada Igrexa de San Pedro. Hai que dicir que a vila de Muros foi declarada Conxunto Hist\u00f3rico-Art\u00edstico en 1970 O legado medieval faise evidente en cada recuncho, nos seus canell\u00f3ns laber\u00ednticos e nobres vivendas, as\u00ed como en edificios singulares, ademais da xa comentada igrexa de San Pedro, falamos do Mu\u00ed\u00f1o de Mareas do Pozo de Cach\u00f3n, do s\u00e9culo XIX e que como curiosidade sinalar que se utilizaba para aproveitar a enerx\u00eda dos fluxos das mareas. E a\u00ednda por riba, hai moitas m\u00e1is alternativas para pasar unha xornada inesquecible, por iso recomend\u00e1mosvos gozar da visi\u00f3n das preciosas vivendas da zona hist\u00f3rica constru\u00eddas con sillares de pedra e amplas galer\u00edas porticadas na parte baixa e balc\u00f3ns corridos na parte superior, a Praza de Santa Rosa co seu belo cruceiro do s\u00e9culo XVIII, a antiga fonte da Xesta, A Pescader\u00eda Vella, o Santuario da Virxe do Cami\u00f1o. Mesmo petr\u00f3glifos, datados en torno ao 2000 a.C., descubertos en diversos lugares de Muros, o que converte a esta vila nunha das principais estaci\u00f3ns rupestres de Galicia. A maior\u00eda deles pertence \u00e1 Idade do Bronce e representan c\u00edrculos illados, que poden relacionarse con representaci\u00f3ns solares, ou unidos con outros debuxos que se relacionan con temas de fecundidade.<\/p>\n<p>O Santuario da Virxe do Cami\u00f1o, de estilo g\u00f3tico, s\u00e9culo XV, acolle unha imaxe da Virxe que, segundo a tradici\u00f3n, chegou por mar e foi atopada nunha praia veci\u00f1a. A fachada principal ten encostado un edificio que correspondeu ao antigo Hospital de Lazarados.\u00a0 O conxunto da obra foi declarado recentemente Monumento Nacional. Esta edificaci\u00f3n tam\u00e9n funcionou nun tempo como lugar de acollida para os peregrinos que desde Compostela se dirix\u00edan a Finisterre.<\/p>\n<p>E por \u00faltimo informar, ou se non fose o caso, lembrar aos atentos lectores que na contorna pr\u00f3xima de Muros hai outras localidades como Noia que merecen tam\u00e9n unha visita da que sen d\u00fabida sairedes altamente satisfeitos.<\/p>\n<p>Se desexades facer unha visita guiada en Muros podedes consultar as alternativas en <a href=\"https:\/\/www.murosaugaesal.com\/gl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.murosaugaesal.com\/gl\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na fermosa vila de Muros o visitante sorprenderase gratamente cunha excelente xoia que se erixe no alta da mesma. A igrexa Parroquial de Muros, antigamente co\u00f1ecida por Colexiata de Santa Mar\u00eda del Campo est\u00e1 constru\u00edda sobre unha igrexa rom\u00e1nica datada no s\u00e9culo XII.\u00a0 Hoxe forma parte da igrexa parroquial de San Pedro de Muros. A&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7178,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,400,221,379,337],"tags":[124,366,367,247,1142,126,1148,1143,1144,1145,1149,1150,1146,213,1151,1147,914],"class_list":["post-7189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-que-ver-gl-2","category-recuncho-da-historia","category-sugerencias-gl","category-suxestions-gl","tag-a-coruna-provincia-gl","tag-arquitectura-gl","tag-arte-gl","tag-centros-historicos-gl","tag-curiosidades-historica-gl","tag-galicia-gl","tag-gotico-marineiro","tag-gotico-marinero-gl","tag-iglesia-san-pedro-gl","tag-iglesia-santa-maria-do-campo-gl","tag-igrexa-de-san-pedro","tag-igrexa-de-santa-maria-do-campo","tag-muros-gl","tag-noroeste-peninsular-gl","tag-que-facer","tag-que-hacer-gl","tag-que-ver-gl","category-391","category-222","category-400","category-221","category-379","category-337","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7189"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7451,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189\/revisions\/7451"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}