{"id":6802,"date":"2026-04-08T12:18:10","date_gmt":"2026-04-08T11:18:10","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=6802"},"modified":"2026-04-08T12:18:10","modified_gmt":"2026-04-08T11:18:10","slug":"a-peste-espanola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/a-peste-espanola\/","title":{"rendered":"A gripe espa\u00f1ola"},"content":{"rendered":"

Nestes tempos de confinamento que nos tocou vivir, moitas persoas recorren \u00e1 comparativa coa mal chamada \u201cgripe espa\u00f1ola\u201d<\/strong>,<\/em> quizais polo n\u00famero de mortos, quizais por un sentimento nacional ou simplemente por\u00a0 culturilla.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Certo \u00e9 que en 1918 unha epidemia de gripe empezou a propagarse por todo o mundo. Naquel momento varios pa\u00edses estaban inmersos na I Guerra Mundial (1914-1918) e, polo tanto, a epidemia quedou nun segundo plano dilu\u00edda entre os acontecementos do momento.<\/p>\n

Ademais bastante ti\u00f1an xa coa guerra e os gobernos non quer\u00edan que a poboaci\u00f3n se asustase a\u00ednda m\u00e1is, por iso de \u201ccan pobre, todo son pulgas\u201d.<\/em> As\u00ed que, moitos pa\u00edses decidiron censurar as noticias sobre a gripe e esconder que boa parte dos seus soldados estaban a morrer por culpa dunha enfermidade –como para levantar o esp\u00edrito\u00a0 patri\u00f3tico e chamar ao\u00a0 alistamiento!-.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

En Espa\u00f1a, pa\u00eds que se mantivo neutral e non participou na Gran Guerra, os diarios si que realizaron un seguimento informativo da enfermidade, motivo polo cal os demais pa\u00edses acabaron bautizando\u00a0 esta \u201cepidemia\u201d <\/em>como gripe espa\u00f1ola, a pesar de que a enfermidade non se orixinou en Espa\u00f1a.<\/p>\n

\u00c9 certo que humanamente cando xorde unha ameaza a primeira preocupaci\u00f3n \u00e9 po\u00f1erlle nome, coma se nomeala fose o primeiro paso para controlala, pero hoxe en d\u00eda ser\u00eda impensable un chamala gripe espa\u00f1ola ou de calquera outro pa\u00eds, independentemente da s\u00faa orixe. A OMS estableceu no 2015 unhas directrices que estipulan que os nomes das enfermidades non deben facer referencia a lugares, persoas, animais ou alimentos concretos, as\u00ed como tampouco se deben inclu\u00edr palabras que susciten medo.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A gripe de 1918 \u00e9 unha das primeiras epidemias das que se te\u00f1en documentos escritos e fotograf\u00edas, que nos permiten ver como afectou o mundo.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nun primeiro momento considerouse unha simple gripe onde a sintomatolox\u00eda era similar a unha gripe simple: febre, irritaci\u00f3n de garganta e dor de cabeza, e as autoridades non tomaron medida algunha para frear a s\u00faa expansi\u00f3n. Fronte a outras epidemias que afectaban principalmente a nenos e anci\u00e1ns, este virus tam\u00e9n afectou a un gran n\u00famero de adultos sans de entre 20 e 40 anos.<\/p>\n

 <\/p>\n

Co paso do tempo o virus foi expand\u00edndose por todo o mundo provocando a morte a un n\u00famero indeterminado de persoas, pero que oscila entre os 20 e os 50 mill\u00f3ns. Non hai datos oficiais, non exist\u00eda a OMS, pero ademais \u00e9 moi dif\u00edcil de determinar nun mundo en Guerra quen morr\u00eda e de qu\u00e9. A maior\u00eda das mortes produc\u00edronse en s\u00f3 trece semanas, polo que a gripe espa\u00f1ola foi ampla no espazo e breve no tempo.<\/p>\n

 <\/p>\n

O que si sabemos \u00e9 que a infecci\u00f3n se contaxiou dentro dos ex\u00e9rcitos con facilidade. Multitude de soldados\u00a0 hacinados eran caldo de cultivo para o virus. Nalg\u00fans casos os soldados enfermos eran enviados a casa, o que contribu\u00eda a expandir o virus entre toda a s\u00faa familia.<\/p>\n

Ademais, os pa\u00edses froito da destruci\u00f3n carec\u00edan de medios materiais, econ\u00f3micos e humans para facer fronte a unha nova enfermidade. O esforzo da investigaci\u00f3n e a ciencia da \u00e9poca orient\u00e1base cara ao descubrimento de novas armas. Non esquezamos que \u00e1 I Guerra Mundial deb\u00e9moslle a invenci\u00f3n dos tanques, o perfecionamento dos avi\u00f3ns de guerra, o gas\u00a0 venenoso e como consecuencia as m\u00e1scaras\u00a0 antig\u00e1s, os\u00a0 lanzallamas\u2026,\u00a0 Como \u00edan dedicar o seu tempo para combater un simple virus cando estaba en xogo a honra e o amor \u00e1 patria?.<\/em><\/p>\n

\"\"\u00a0<\/em>Ante semellante situaci\u00f3n, os m\u00e9dicos ti\u00f1an moi limitada a s\u00faa resposta, limit\u00e1ndose a aplicar os remedios da \u00e9poca desde o sangrado ou a administraci\u00f3n de os\u00edxeno ata receitar aspirinas en grandes cantidades.<\/p>\n

Froito da gripe espa\u00f1ola faleceu o poeta\u00a0 Guillaume\u00a0 Apollinaire, personaxe destacado do movemento vangardista franc\u00e9s. A el deb\u00e9moslle o termo\u00a0 surrelista. O d\u00eda do seu funeral, dous d\u00edas m\u00e1is tarde da firma do armisticio que puxo fin \u00e1 guerra, ao sa\u00edr da igrexa o cortexo viuse rodeado por unha ruidosa multitude que axitaban os brazos e gritaban: \u201dnon, non tes que marchar,\u00a0 Guillaume\u201d<\/em>, retrouso dedicado con iron\u00eda ao\u00a0 kaiser derrotado pero que encheu de emoci\u00f3n aos amigos de\u00a0 Apollinaire, crendo que se refer\u00edan a este. Como sinala Laura\u00a0 Spinney,\u00a0 autora do libro \u201cel jinete p\u00e1lido\u201d de lectura recomendada para os interesados neste tema, a morte do poeta \u00e9 unha met\u00e1fora do esquecemento colectivo da maior matanza do s\u00e9culo\u00a0 XX.<\/p>\n

\"\"Como est\u00e1 a suceder na actualidade coas redes sociais e determinada prensa, nas p\u00e1xinas dos diarios da \u00e9poca anunci\u00e1banse medicinas e remedios milagrosos para curar o virus. Houbo quen se animaba a fumar pensando que a inhalaci\u00f3n do fume mataba os xermes.<\/p>\n

Como nun primeiro momento non se tomou en serio, os gobernos tampouco adoptaron medidas preventivas para a contenci\u00f3n da enfermidade. Non se suspenderon festas populares nin tampouco cerimonias relixiosas. Co tempo, empez\u00e1ronse a\u00a0 desinfectar espazos p\u00fablicos como teatros, f\u00e1bricas e medios de transporte. Tam\u00e9n se recomendou o peche de universidades e escolas e o uso de m\u00e1scaras para todos os empregados que atend\u00edan ao p\u00fablico.<\/p>\n

En canto \u00e1 orixe do virus non hai un acordo un\u00e1nime respecto diso. As versi\u00f3ns var\u00edan desde un tipo de arma usada polos alem\u00e1ns, ata a mantida por editoriais estadounidenses que xustificaban o seu nome por ser levada a Estados Unidos por inmigrantes espa\u00f1ois a\u00ednda que se iniciou en China.<\/p>\n

A\u00ednda a d\u00eda de hoxe hai testemu\u00f1os vivos da \u201cgripe espa\u00f1ola\u201d<\/em> que, ademais, superaron tam\u00e9n o\u00a0 COVID-19.*<\/p>\n

 <\/p>\n

*Noticia do diario O Pa\u00eds 25.04.2020<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Bibliograf\u00eda:<\/strong><\/p>\n

O xinete p\u00e1lido, de Laura Spinney<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nestes tempos de confinamento que nos tocou vivir, moitas persoas recorren \u00e1 comparativa coa mal chamada \u201cgripe espa\u00f1ola\u201d, quizais polo n\u00famero de mortos, quizais por un sentimento nacional ou simplemente por\u00a0 culturilla.   Certo \u00e9 que en 1918 unha epidemia de gripe empezou a propagarse por todo o mundo. Naquel momento varios pa\u00edses estaban inmersos…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6789,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[519,355,221],"tags":[271,990,392,237],"class_list":["post-6802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-contemporanea-gl","category-idade-contemporanea","category-recuncho-da-historia","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-gripe-espanola-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-519","category-355","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6802"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7043,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6802\/revisions\/7043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}