{"id":6749,"date":"2026-04-08T11:22:45","date_gmt":"2026-04-08T10:22:45","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=6749"},"modified":"2026-04-08T11:22:45","modified_gmt":"2026-04-08T10:22:45","slug":"o-castro-de-barona-legado-historico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-castro-de-barona-legado-historico\/","title":{"rendered":"O Castro de Baro\u00f1a, legado hist\u00f3rico"},"content":{"rendered":"

Seguindo coa li\u00f1a de divulgaci\u00f3n dos castros existentes en Galicia, hoxe centr\u00e1monos no Castro de Baro\u00f1a.<\/em><\/strong><\/p>\n

Tr\u00e1tase dun asentamento ocupado aproximadamente entre os s\u00e9culos I a.C. e o I d.C., isto \u00e9 durante a segunda Idade de Hierro.<\/p>\n

\u00c9 un castro mar\u00edtimo, \u00e9 dicir, un castro onde os seus habitantes foron dos primeiros mari\u00f1eiros de Galicia. Local\u00edzase nunha pequena pen\u00ednsula rochosa, ao bordo do mar, rodeado pola natureza, na parroquia de Baro\u00f1a, do concello coru\u00f1\u00e9s de Porto do Son.<\/p>\n

Desde a parte alta p\u00f3dense contemplar as augas do Alt\u00e1ntico e as fermosas R\u00edas de Muros e Noia. Aos seus p\u00e9s at\u00f3pase a praia de Arealonga.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Entre o poboado e o Castro, hai un istmo no que atopamos un foso duns 4 metros de ancho por 3 de fondo. E xa na segunda muralla defensiva obs\u00e9rvase a existencia de 2 muros paralelos constru\u00eddos con pedra e area. Desta maneira conform\u00e1banse as d\u00faas primeiras murallas paralelas que serv\u00edan de primeira defensa. A\u00ednda que \u00e9 certo que a s\u00faa estrat\u00e9xica localizaci\u00f3n, rodeada do mar por tres dos seus lados fac\u00edan m\u00e1s doada a s\u00faa defensa. Estamos a falar dun complexo sistema defensivo.<\/em><\/strong><\/p>\n

A continuaci\u00f3n at\u00f3pase un triplo encintado de muros paralelos e graduados que terminan na porta de entrada, flanqueada por unha torre. Na zona sur a muralla \u00e9 simple, posiblemente porque nesa zona e de m\u00e1is dif\u00edcil acceso polas rocas que o rodean.<\/p>\n

E \u00e9 tras a porta de entrada onde se atopan unhas escaleiras, relativamente ben conservadas, que conducen directamente ao que \u00e9 o poboado propiamente devandito. Na zona inferior, a zona sur, vemos as primeiras construci\u00f3ns e os restos da torre que flanquea a porta; e a zona norte, separada da anterior por unha muralla m\u00e1is, \u00e1 que chegamos a trav\u00e9s doutra porta con escaleiras tam\u00e9n moi ben conservadas, con construci\u00f3ns de maior tama\u00f1o.<\/p>\n

Na totalidade do conxunto cons\u00e9rvanse aproximadamente un vinte vivendas, todas de planta circular ou oval, adaptadas \u00e1 accidentada topograf\u00eda do lugar, sen portas nin xanelas e con banco corrido en todo o per\u00edmetro, a forma tradicional dos recintos nos castros. A maior\u00eda ser\u00edan vivendas a\u00ednda que poida que algunhas fosen utilizadas para producir bens artesanais.<\/p>\n

Os seus habitantes<\/em><\/strong>, como non pod\u00eda ser doutra maneira, eran autosuficientes<\/em><\/strong>. Abastec\u00edanse sobre todo con produtos do mar, como o peixe e o marisco, tal, e como ademais da l\u00f3xica, pon de manifesto o feito de que durante as escavaci\u00f3ns arqueol\u00f3xicas desenvolvidas neste centro \u00e1chanse localizado anzois e ferramentas de pesca, as\u00ed como restos de espi\u00f1as de peixe. Os habitantes do Castro de Baro\u00f1a recoll\u00edan marisco na praia e os cant\u00eds e practicaban a pesca.<\/p>\n

\"\"A escavaci\u00f3n que deu lugar ao seu descubrimento data do ano 1933, sufrindo unha importante restauraci\u00f3n en 2012 que lle devolveu parcialmente o estado orixinal. Nestas escavaci\u00f3ns non se atoparon con todo ning\u00fans restos, por exemplo alxibes, que permitan saber como almacenaban a auga para consumo, polo que haber\u00e1 que entender que a procuraban f\u00f3ra das s\u00faas murallas. Pola contra se se atoparon restos que testemu\u00f1an que os seus habitantes desenvolveron actividades relacionadas coa metalurxia e a miner\u00eda, como pasa por exemplo cos restos do que parece ser un forno, localizado na zona norte do xacemento, e no que se pensa que pod\u00edan traballar metais como o ouro, o bronce e o ferro. Tam\u00e9n se acharon pedras talladas e esculpidas e restos de produtos t\u00e9xtiles.<\/p>\n

Como diciamos antes, resulta obvio que a s\u00faa alimentaci\u00f3n<\/em><\/strong> ti\u00f1a como base principal os produtos do mar, complementado seguramente con carne procedente das ovellas e cabras que criaban, e con alg\u00fan produto de recolecci\u00f3n, como as landras.<\/p>\n

Para visitalo<\/em><\/strong>, \u00e9 importante que saibades que a entrada \u00e9 totalmente gratu\u00edta.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Para chegar ao Castro hai que acceder pola estrada que une os Concellos de Noia e Porto do Son (estrada AC550), a uns 4,5 quil\u00f3metros de distancia de Porto do Son. Previo ao acceso local\u00edzase unha cafetar\u00eda-restaurante (O Castro \u00e9 a s\u00faa denominaci\u00f3n actual), en cuxos arredores hai que deixar estacionados os veh\u00edculos, e o acceso ao Castro, uns 400 metros, faise mediante un carreiro que descende, entre pi\u00f1eirais, cara \u00e1 costa e cond\u00facenos directamente ao Castro.<\/p>\n

Tam\u00e9n conta cun Centro de Interpretaci\u00f3n<\/em>, que est\u00e1 situado no edificio do antigo concello de Porto do Son (Fernando Fari\u00f1a, s\/n). A trav\u00e9s de paneis, maquetas e reproduci\u00f3ns, xunto con obxectos orixinais, ax\u00fadannos a comprender a vida e cultura deste poboado da Idade do Hierro e a s\u00faa posterior romanizaci\u00f3n. Os horarios, polo menos ao d\u00eda de hoxe, son os seguintes: 15 setembro – 15 xu\u00f1o: martes a domingo de 10:30 a 14:00 e 18:30 a 21:00. 16- xu\u00f1o – 14 setembro: martes a domingo de 10:30 a 14:00 e 19:30 a 21:00. Luns pechado.<\/p>\n

 <\/p>\n

Unha vez no castro, a s\u00faa comprensi\u00f3n, ser\u00e1 moito m\u00e1is f\u00e1cil merc\u00e9 a que se atopa perfectamente sinalizado:<\/p>\n

    \n
  1. A trincheira. Un foso defensivo de 4 metros de ancho e 3 de fondo<\/li>\n
  2. O primeiro muro defensivo de pedra e area<\/li>\n
  3. O segundo muro defensivo de pedra e area<\/li>\n
  4. A entrada ao asentamento. Flanqueada por unha torre atop\u00e1mosnola\/atop\u00e1monola despois dun triplo encintado de muros paralelos e graduados<\/li>\n
  5. As vivendas. 20 vivendas familiares con forma circular ou oval sen portas nin xanelas<\/li>\n
  6. As escaleiras interiores<\/li>\n<\/ol>\n

    O Castro de Baro\u00f1a foi declarado Ben de Interese Cultural (BIC) por parte da Xunta de Galicia no ano 2011, e \u00e9 na actualidade uno dos m\u00e1is visitados da Comunidade galega, con m\u00e1is de 120.000 visitas anuais.<\/p>\n

    En todo caso, visitando o Castro de Baro\u00f1a como acontece ao visitar calquera outro destes xacementos que se atopa en case toda Galicia (m\u00e1is de 2.000), \u00e9 f\u00e1cil imaxinarse o pasado celta dos habitantes, ese pasado que proclamaban autores como Eduardo Pondal e Curros Enr\u00edquez, pero do que a\u00ednda non hai certezas, a pesar de que unha gran parte dos galegos identif\u00edquenos como os seus devanceiros. Baste lembrar que mesmo no himno galego hai referencias aos celtas e a un dos seus m\u00e1is gloriosos guerreiros, Breog\u00e1n.<\/p>\n

    A localizaci\u00f3n de Baro\u00f1a ben pod\u00eda servir de inspiraci\u00f3n aos bardos m\u00e1is rechamantes. O mar batendo contra a pen\u00ednsula pedregosa, o sol escond\u00e9ndose no Atl\u00e1ntico ou o vaiv\u00e9n das mareas com\u00e9ndolle o espazo aos areais brancos son imaxes capaces de namorar a calquera.<\/p>\n

    Se tedes interese nestes temas, podedes ler tam\u00e9n as nosas entradas:<\/p>\n