{"id":6220,"date":"2026-06-07T06:37:32","date_gmt":"2026-06-07T05:37:32","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=6220"},"modified":"2026-06-07T06:37:32","modified_gmt":"2026-06-07T05:37:32","slug":"pedro-madruga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/pedro-madruga\/","title":{"rendered":"Pedro Madruga. Personaxe e lenda"},"content":{"rendered":"

Falar de Pedro Madruga<\/em><\/strong> \u00e9 falar dun dos personaxes hist\u00f3ricos galegos m\u00e1is controvertidos. A s\u00faa biograf\u00eda e a s\u00faa lenda deron orixe a un inxente labor de investigaci\u00f3n e divulgativa. Mediante esta entrada, como \u00e9 norma neste Blog, faremos unha rese\u00f1a non demasiado ampla para facela chegar as\u00ed ao maior n\u00famero posible de interesados.<\/p>\n

Pedro \u00c1lvarez de Soutomaior, tam\u00e9n co\u00f1ecido polo apelativo de Pedro Madruga foi un cabaleiro que serviu a dous reis, xa que era conde de Cami\u00f1a e de Soutomaior. A s\u00faa historia e a s\u00faa lenda est\u00e1 infestada de crueis batallas e non poucos misterios.<\/p>\n

\"Castillo

Castelo de Soutomaior<\/em><\/p><\/div>\n

Pedro \u00c1lvarez de Soutomaior naceu en 1430 nalg\u00fan lugar da provincia de Pontevedra. Tal vez en Poio, onde se constru\u00edu a nave Santa Mar\u00eda (La Gallega), preto de Bayona, lugar de arribada da Pinta ao mando de Pinz\u00f3n para dar noticia do descubrimento de Am\u00e9rica.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pedro Madruga foi un fillo bastardo do primox\u00e9nito da principal familia nobre de Galicia, os Soutomaior. Polo que Pedro \u00c1lvarez de Soutomaior foi preparado desde neno para a carreira eclesi\u00e1stica, ingresando pronto como c\u00f3engo da catedral de Tui.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Revuelta<\/p>\n

Nesa \u00e9poca, mediados do s\u00e9culo XV hab\u00eda unha dif\u00edcil conxuntura social e econ\u00f3mica, m\u00e1is dura, se cabe, que a habitual neses tempos, e iso era consecuencia da acumulaci\u00f3n de varios anos de malas colleitas. Hab\u00eda ademais unha conciencia de inseguridade derivada dos abusos dos se\u00f1ores feudais. Desta forma a situaci\u00f3n foise agravando, at\u00e9 o punto de que a baixa nobreza, os vil\u00e1ns e os campesi\u00f1os das zonas das actuais Coru\u00f1a, Ferrol, Betanzos e Lugo mantiv\u00e9sense en continuos enfrontamentos cos \u201cgrandes se\u00f1ores\u201d<\/em> de Galicia. O feito que desatou a fa\u00edsca que provocou a revolta co\u00f1ecida como a dos \u201cIrmandi\u00f1os\u201d<\/em> (en recordo \u00e1 revolta protagonizada unhas d\u00e9cadas antes polos mesmos colectivos) foi a instauraci\u00f3n dunha Santa Irmandade por parte do rei Enrique IV coa intenci\u00f3n de frear \u00e1 nobreza local. Esta revolta chegar\u00eda a converterse nunha guerra civil. As propias cifras as\u00ed o testemu\u00f1an: m\u00e1is de 80.000 milicianos, asalto a m\u00e1is de 130 castelos e residencias nobiliarias.<\/p>\n

 <\/p>\n

En 1468 o seu medio irm\u00e1n \u00c1lvaro P\u00e1ez de Soutomaior, quen era o primox\u00e9nito da Casa de Soto Maior, tras ser asediado polos irmandi\u00f1os e ante a carencia de descendentes, decidiu conceder a Pedro Madruga os dereitos de sucesi\u00f3n. As\u00ed, con 38 anos, Pedro Madruga cambiou a s\u00faa vida na catedral para asumir a direcci\u00f3n da mesnada familiar e loitar contra os inimigos dos Soutomaior (a Santa Irmandade de Galicia)<\/p>\n

Nese mesmo ano procurou o seu reco\u00f1ecemento como herdeiro do seu medio irm\u00e1n, por parte das Cortes de Portugal e Castela. Aproveitou igualmente para obter apoio militar, conseguindo finalmente derrotar aos irmandi\u00f1os e recuperar os territorios da nobreza galega. Grazas a estes \u00e9xitos Pedro Madruga alcanzou unha gran fama.<\/p>\n

Durante o reinado de Enrique IV (1455-1474), Pedro Madruga, benefici\u00e1ndose do favor e a debilidade da coroa, consolida e incrementa os seus dominios.<\/p>\n

Pedro Madruga continuou, como os seus predecesores Soutomaior, exercendo encom\u00e9ndaa sobre a igrexa de Tui, de forma que m\u00e1is parec\u00edan os Soutomaior os se\u00f1ores da Igrexa, que os seus propios bispos, cos que o conflito foi tam\u00e9n permanente. Finalmente, don Pedro Madruga chegou a titularse Vizconde Tui e Mariscal de Baiona.<\/p>\n

O momento cume da ascensi\u00f3n de Pedro Madruga prod\u00facese en 1475, cando obt\u00e9n do rei portugu\u00e9s Alfonso V o t\u00edtulo e os dereitos de conde de Cami\u00f1a; por ent\u00f3n constituir\u00e1 un dominio case exclusivo sobre a zona suroeste de Galicia, onde o pobo invoc\u00e1bao como \u201co noso rei\u201d;<\/em> titulaci\u00f3n acorde, polo demais, coas s\u00faas pretensi\u00f3ns hexem\u00f3nicas, expresadas rotundamente nas s\u00faas propias palabras: \u201cen Galicia basta a mi\u00f1a casa\u201d.<\/em><\/p>\n

Os enfrontamentos, habituais nesta \u00e9poca en todos os territorios, atoparon tam\u00e9n suficientes adversarios enfrontados \u00e1 familia Soutomaior. As\u00ed, a familia Sarmiento estaba en litixio polos l\u00edmites de Rivadavia (na actual provincia de Ourense), e di a lenda que o apelativo de Madruga tivo que ver con este feito, pois ambos os adversarios acordaron acudir \u00e1 alba ao l\u00edmite dos seus territorios para discutir as s\u00faas desavinzas, sa\u00edndo ao canto do galo das s\u00faas fortalezas. Cando Sarmiento quere sa\u00edr, Pedro xa estaba al\u00ed, o que fixo exclamar a Sarmiento: \u201cMadruga, Pedro\u201d, de a\u00ed o seu sobrenome.<\/p>\n

Tam\u00e9n estaba enfrontado con outras familias galegas, co arcebispo de Santiago Fonseca II, amante de Mar\u00eda de Ulloa muller do seu irm\u00e1n, quen viv\u00eda en Santiago no co\u00f1ecido hoxe polo Palacio de Fonseca. Dona Mar\u00eda tivo un fillo co arcebispo, que foi Alfonso III de Fonseca, o que fixo exclamar a Fernando o Cat\u00f3lico: \u201cParece ser que en Compostela o arcebispado se sucede de pais a fillos\u201d.<\/em><\/p>\n

No ano 1474 morre o rei de Castela Enrique IV, que estaba casado con Juana de Portugal, e ti\u00f1an unha filla Juana \u201cA Beltraneja\u201d<\/em> (as\u00ed chamada polos rumores lanzados polos seus inimigos que achacaban que o seu pai non era o falecido rei, sen\u00f3n un dos seus privados, Beltr\u00e1n das Covas). Juana, casada con Alfonso V de Portugal (protector de Pedro Madruga) reclama a coroa de Castela, enfront\u00e1ndose as\u00ed \u00e1 s\u00faa t\u00eda, Isabel de Castela (irm\u00e1 de Enrique IV) na disputa polo trono do reino. Deu comezo en 1475 a guerra de sucesi\u00f3n de Castela.<\/p>\n

Neste contexto, Pedro Madruga ali\u00f1ouse cos partidarios da defensa dos dereitos da Beltraneja, convert\u00e9ndose por tanto en inimigo de Isabel e Fernando de Arag\u00f3n. Pedro Madruga p\u00faxose ao lado de Juana e do bando portugu\u00e9s, tanto por afinidade xeogr\u00e1fica e cultural, como por vinculaci\u00f3n familiar, e con miras a salvag\u00e1rdaa dos seus intereses persoais, dacabalo entre o sur de Galicia e o norte de Portugal. Feito que marcar\u00eda o seu devir futuro.<\/p>\n

Galicia est\u00e1 a vivir anos convulsos. Os Reis Cat\u00f3licos toman parte no asunto e pon en marcha o absolutismo, o sistema feudal era insustentable, a nobreza esquilmaba aos campesi\u00f1os, privan \u00e1 nobreza de boa parte dos seus dereitos. Nomean unha Xunta de Galicia e env\u00edan a un gobernador xeral, Fernando de Acu\u00f1a, acompa\u00f1ado dun ex\u00e9rcito de \u00e1rabes ao mando de Mugarra para someter aos levantiscos condes galegos. En 1483 executan ao mariscal Pardo de Cela, c\u00f3rtaselle a cabeza en Mondo\u00f1edo. Galicia \u00e9 sometida ao poder central, proh\u00edbese o galego, as enchentes con 40 pratos nas vodas, ordenan arrincar as oliveiras e prohibir as demais costumes propios do pobo desde os celtas.<\/p>\n

O arcebispo de Fonseca, palad\u00edn da coroa en Galicia, romp\u00eda toda relaci\u00f3n con Pedro Madruga, reclam\u00e1ndolle a devoluci\u00f3n das fregues\u00edas que ti\u00f1a en feudo. Os Reyes esix\u00edan a entrega de Vigo e Redondela \u00e1 Igrexa de Santiago. Don Diego de Muros, bispo de Tui, queix\u00e1base ante a Curia Romana dos abusos que Pedro comet\u00eda contra \u00e1 s\u00faa Igrexa. O cerco pech\u00e1base sobre o se\u00f1or de Soutomaior. A\u00ednda por riba, os Reis Cat\u00f3licos prepararon o final de Pedro Madruga. Protexesen na Corte ao seu fillo maior, \u00c1lvaro de Soutomaior, e agora es\u00edxenlle que se faga cargo do se\u00f1or\u00edo, desposu\u00edndo ao seu pai. Don \u00c1lvaro, fiel aos desexos da Coroa, pres\u00e9ntase, en 1483, nas terras do seu pai e val\u00e9ndose do engano, apod\u00e9rase do Castelo de Soutomaior. Pedro Madruga, que se atopaba en Portugal, ao co\u00f1ecer esta traiz\u00f3n, desherda ao seu fillo maior e arr\u00f3xase a s\u00faa maldici\u00f3n. Pero, nun momento no que os feitos mandaban, todo isto eran palabras que soaban a canto de cisne. Don \u00c1lvaro de Soutomaior herdar\u00eda o se\u00f1or\u00edo co apoio e a confianza da Coroa, e \u00eda converterse nun novo tipo de nobre, sumiso \u00e1 vontade dos monarcas.<\/p>\n

En 1486, Pedro Madruga parte para Castela coa intenci\u00f3n de pedir perd\u00f3n. Entrev\u00edstase en Alba de Tormes co Duque de Alba, despois cos Reis Cat\u00f3licos. A partir de aqu\u00ed non hai noticias claras de Pedro Madruga. Uns din que foi prendido e dado preso por garrote, outros que muri\u00f3 envelenado, pero non houbo enterro, nin apareceu a s\u00faa tumba, nin ningu\u00e9n reclamou o seu cad\u00e1ver. \u00c9 coma se desaparecese, a\u00ednda que escritos da \u00e9poca mencionan a Pedro Madruga nalgunhas reclamaci\u00f3ns legais. En todo caso, a s\u00faa morte queda envolvida na d\u00fabida e o misterio.<\/p>\n

Desaparec\u00eda as\u00ed o personaxe talvez m\u00e1is singular da axitada Galicia de fins do s\u00e9culo XV, e o que a cr\u00f3nica coet\u00e1nea, nuns casos, e a historiograf\u00eda rom\u00e1ntica e nacionalista galega noutros, converteron no m\u00e1is controvertido do seu tempo.<\/p>\n

\"Pedro

\u00bfPedro Madruga era Col\u00f3n?<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Por \u00faltimo hai que apuntar que, froito de tan estra\u00f1as circunstancias no falecemento e desaparici\u00f3n de Pedro Madruga, creouse un excelente caldo de cultivo para que alg\u00fans historiadores (Alfonso Philipot, Rodrigo Cota e Fernando Alonso) promovesen a posibilidade de que Crist\u00f3bal Col\u00f3n fose un nome inventado por Pedro de Soutomaior para comezar unha nova vida. Trat\u00e1base dun proscrito e puido aproveitar a s\u00faa parada en casa do seu amigo en Alba de Tormes para comezar unha segunda vida p\u00fablica. Un dos numerosos indicios \u00e9 a s\u00faa escritura: un castel\u00e1n con numerosos galeguismos e un \u00fanico escrito en mal italiano; a coincidencia da firma de Col\u00f3n coa xenealox\u00eda de Soutomaior.<\/p>\n

Hai datos, que segundo a s\u00faa interpretaci\u00f3n puidesen avalar estas hip\u00f3teses. As\u00ed, por exemplo, o feito de que o fillo maior portugu\u00e9s de Pedro Madruga \u201cCrist\u00f3bal de Soutomaior\u201d<\/em> f\u00f3ra nomeado gobernador dunha illa descuberta por Col\u00f3n, a de Porto Rico (nun texto de 1620 a ese personaxe identific\u00f3uselle cun terceiro fillo non reco\u00f1ecido de Crist\u00f3bal Coou). Entre outras moitas circunstancias que puidesen avalar esta teor\u00eda, parece ser que os per\u00edodos de estancia de Pedro Madruga en Portugal coinciden cos que Crist\u00f3bal declaraba estar en Portugal.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

En todo caso, para os interesados en saber algo m\u00e1is sobre esta teor\u00eda aconsellamos consultar a seguinte ligaz\u00f3n: https:\/\/celsogarciadelariega.wordpress.com\/category\/imposibilidad-de-teoria-pedro-madruga-cristobal-colon\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Falar de Pedro Madruga \u00e9 falar dun dos personaxes hist\u00f3ricos galegos m\u00e1is controvertidos. A s\u00faa biograf\u00eda e a s\u00faa lenda deron orixe a un inxente labor de investigaci\u00f3n e divulgativa. Mediante esta entrada, como \u00e9 norma neste Blog, faremos unha rese\u00f1a non demasiado ampla para facela chegar as\u00ed ao maior n\u00famero posible de interesados. Pedro…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6217,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[837,841,838,271,531,126,537,236,445,839,840,842],"class_list":["post-6220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-biografia-gl","tag-colon-galego","tag-colon-gallego-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-edad-media-gl","tag-galicia-gl","tag-idade-media","tag-mitos-e-lendas","tag-mitos-y-leyendas-gl","tag-pedro-madruga-gl","tag-sotomayor-gl","tag-soutomaior","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6220"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6317,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6220\/revisions\/6317"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}