{"id":6132,"date":"2026-04-08T07:25:16","date_gmt":"2026-04-08T06:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=6132"},"modified":"2026-04-08T07:25:16","modified_gmt":"2026-04-08T06:25:16","slug":"criaturas-na-mitoloxia-galega","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/criaturas-na-mitoloxia-galega\/","title":{"rendered":"Lendas galegas. Criaturas presentes na mitolox\u00eda galega"},"content":{"rendered":"<p>Seguindo co grupo de entradas centradas non repaso d\u00e1s Lendas galegas, tras a publicaci\u00f3n d\u00e1s dedicadas ao Pante\u00f3n de deuses galegos, ou Sama\u00edn, as Pedras e rocas na mitolox\u00eda galega e San Andr\u00e9s de Teixido, hoxe ou tema ser\u00e1: <strong><em>As criaturas presentes na mitolox\u00eda galega.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Alicorno:<\/strong> <\/em>animal fant\u00e1stico, con corpo de cabalo, e repres\u00e9ntase cun corno non medio d\u00e1 fronte. Nalgunhas comarcas de Galicia chaman tam\u00e9n Alicorno a un cairo de xabaril, co que se realizan curas milagrosas. Ou Alicorno estaba engastado na base dun armaz\u00f3n de prata. Xeralmente era gardado coma se fose un tesouro por unha anci\u00e1 que ou aplicaba contra toda clase de doures, inclu\u00eddos vos de parto, contra ou tangara\u00f1o (raquitismo), contra as doenzas que se eran producidas por algunha Meiga ou alg\u00fan meigallo. A virtude sanadora deste talism\u00e1n est\u00e1 nunhas lixeiras *raspaduras que se lle sacan e b\u00f3tanse nun pouco de leite, sobre a que a anci\u00e1 fai tres cruces co mesmo Alicorno e pronuncia unhas palabras a modo de esconxuro (contra-esconxuro); despois ou paciente bebe ou leite.<\/p>\n<div id=\"attachment_6151\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-6151\" class=\"size-medium wp-image-6151\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Alicorno_1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"134\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Alicorno_1-1.jpg 335w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Alicorno_1-1-300x134.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-6151\" class=\"wp-caption-text\">Alicorno-Lendas-galaicas<\/p><\/div>\n<p><em><strong>Avenoiteira:<\/strong> <\/em>\u00e9 un paxaro d\u00e1 morte na mitolox\u00eda galega. Ou seu an\u00e1logo ser\u00eda ou curvo.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-6159 size-thumbnail alignleft\" style=\"background-color: transparent; color: #111111; float: left; font-family: normal Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: italic; font-variant: normal; font-weight: bold; height: 150px; letter-spacing: normal; max-width: 1289.33px; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px; margin: 7px 14px 7px 0px;\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ApalpadorSargadelos-1.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ApalpadorSargadelos-1.jpg 250w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ApalpadorSargadelos-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><b><\/b><i><\/i><u><\/u><\/p>\n<p><strong><em>Apalpa<\/em><em>dor<\/em><\/strong>: ou Pandigueiro \u00e9 a figura dun carboeiro, ligado a tradici\u00f3n do Nadal, e aparece vinculado a diferentes comarcas de Galicia, pero especialmente nas zonas de O Caurel e O Cebreiro. Ou Apalpador baixa a Noite do 31 de decembro para visitar aos nenos, toc\u00e1ndolles ou ventre para ver se comeron ou suficiente durante todo ou ano, e des\u00e9xalles que te\u00f1an un ano novo cheo de felicidade e fartura. Podriase asimilar a Papa Noel ou Santa Claus doutras culturas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Biosbardo<\/strong><\/em>: \u00e9 un perxonaxe utilizado para gastar unha inocentada. Ad\u00f3itase manifestar d\u00e1 seguinte forma: un grupo de persoas convence a outra para que lles axude \u00e1 cazar Biosbardos. A suposta caza e sempre de noite, e instr\u00faeselles indic\u00e1ndolles que hai que ir a un camino estreito e afastado, onde non se escoite canto de galo nin de gali\u00f1a, nin voces humanas, e armados cun saco grande de boca ancha.<br \/>\nO certo \u00e9 que non existen estes supostos animais, que segundo a zona de Galicia reciben os nomes de Cozorellos, Gazafellos, Cotofellos ou Cotovelos (con esta denominaci\u00f3n, foi v\u00edtima ou que redacta este post, fai xa bastantes anos).<\/p>\n<p>O seguinte encamanto fai que vos Biosbardos vaian non saco:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Eu son Leonardo,<\/em><br \/>\n<em>Ti \u00e9 Biosbardo,<\/em><br \/>\n<em>Biosbardo, vinte pr\u00f3 saco,<\/em><br \/>\n<em>Ca eu che agardo, e son Leonardo.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Canouro:<\/strong><\/em> esp\u00edrito mal\u00e9fico masculino. Non se sabe quen era este xenio do que se desco\u00f1ece a s\u00faa orixe e condici\u00f3ns. S\u00e1bese que fere de morte aos nenos nos brazos dos seus pais. \u00c9 un esp\u00edrito das augas. \u00c9 fillo do delirio e do medo, irm\u00e1n das pantasmas que a imaxinaci\u00f3n do enfermo crea nos seus insomnios, ten un pronunciado sabor demon\u00edaco.<\/p>\n<p><em><strong>Doas<\/strong><\/em>: personaxes femininos da mitolox\u00eda galega que se asocian cos castros e coas fontes, combinando, por tanto, as lendas das Xanas e as Atalaias asturianas. Existen moitas inscrici\u00f3ns da Galicia prerromana nas que se menciona \u00e1s Matronae.<\/p>\n<p><em><strong>Duendes\/Trasnos:<\/strong> <\/em>na mitolox\u00eda galega co\u00f1\u00e9cese a diantre, que \u00e9 un trasgo que se dedica a facer travesuras co fin de trancar as traves\u00edas dos que anden polo cami\u00f1o. Contan quen o han visto que se aparece baixo m\u00faltiples aparencias, pero sempre ofrecendo a s\u00faa axuda. Non a aceptes, ou che cobrar\u00e1 o favor \u00e1 s\u00faa maneira.<\/p>\n<p><em><strong>Escoler:<\/strong> <\/em>\u00e9 un ser moi sabio. Parece ser unha especie de Nubeiro, xa que garda relaci\u00f3n co ceo, coas nubes e coas tormentas el\u00e9ctricas. \u00c9 un ser do aire.<\/p>\n<p><em><strong>Lambir\u00f3n:<\/strong><\/em> ser maligno que envenena as fontes, seca os campos e fai que as colleitas non medren o suficiente.<\/p>\n<p><strong>Lavandeira:<\/strong> son esp\u00edritos que aparecen nas noites de l\u00faa chea nas beiras dos r\u00edos, onde lavan sabas manchadas de sangue que nunca desaparecen. Dise delas que son mulleres que morreron no parto, ou que deixaron morrer aos seus fillos sen bautizalos. Piden axuda aos vivos para *escurrir as s\u00faas sabas, mais estas deben retorcerse ao contrario que a Lavandeira. En caso contrario, este encontro poder\u00eda traer mala sorte, mesmo a morte.<\/p>\n<p><em><strong>Legromante:<\/strong><\/em> bruxo do aire e do vento, que provoca tormentas el\u00e9ctricas e crea nubes de choiva.<\/p>\n<p><em><strong>Lumia:<\/strong><\/em> ser feminino metade muller, metade drag\u00f3n. \u00c1s veces son representados o drag\u00f3n e a muller por separado, a muller montando ao drag\u00f3n e esta portando un corno de batalla enorme.<\/p>\n<p><em><strong>Maruxaina:<\/strong> <\/em>conta a lenda d\u00e1 Maruxaina que desde tempos inmemorables vive esta sirena ou nereida nas illas d\u00faas Farill\u00f3s, al\u00ed onde ou mar Cant\u00e1brico rompe a s\u00faa forza sobre as rocas rasas e desafiantes d\u00e1 s\u00faa poder. Esta ninfa mari\u00f1a at\u00f3pase fiando na cume d\u00e1 illa d\u00e1 Sombriza, vixiando mar e mari\u00f1eiros non seu devir diario; a\u00edda que se discute sobre as s\u00faas intenci\u00f3ns, sendo este motivo de agres pol\u00e9micas entre vos mareantes do pobo, posto que mentres uns pensan que vos avisa do temporal, outros aseguran que canta para seducilos e facelos embarrancar. Nesta discusi\u00f3n vos diferentes bandos empregan diversas caracter\u00edsticas para tratar de impor as s\u00faas versi\u00f3n. As\u00ed, para vos defensores d\u00e1 s\u00faa bondade, esta \u00e9 unha sirena con cara de vella, sabia e intelixente como ninguna outra e disposta sempre a salvar aos mari\u00f1eiros d\u00e1s garras do mar embravecido. Para vos seus detractores m\u00e1is tercos entre eles as nais d\u00e1s mulleres do pobo, a Maruxaina \u00e9 unha nova, de louros e longos cabelos, dotada dunha beleza singular e dunha voz prodixiosa, m\u00e1xica e feiticeira, que emprega para, nunha p\u00e9rfida acci\u00f3n, atraer aos mari\u00f1eiros \u00e1 s\u00faa lareira submarina e poder al\u00ed gozar d\u00e1 s\u00faa compa\u00f1\u00eda. Esta mort\u00edfera artima\u00f1a \u00e9 froito d\u00e1 envexa que a sirena ten d\u00e1 felicidade d\u00e1s mulleres d\u00faas mari\u00f1eiros, que os te\u00f1en ao seu lado durante ou duro inverno, gozando d\u00e1 s\u00faa atenci\u00f3n.<\/p>\n<p><em><strong>Meiga:<\/strong> <\/em>e unha muller con co\u00f1ecementos de maxia e artes ocultas, ademais de menci\u00f1eira. Entre as s\u00faas calidades, figura a capacidades para facer feitizos, males de ollo e adivi\u00f1aci\u00f3n. Difer\u00e9nciase d\u00e1 Bruxa en que esta act\u00faa sempre con maldades, podendo tratar e mesmo pactar cos Dia\u00f1os. A Meiga rivaliza en popularidade coa propia Santa Compa\u00f1a, e ach\u00e9gase bastante \u00e1 figura d\u00e1 <img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-6155 alignright\" style=\"background-color: transparent; color: #111111; float: right; font-family: normal Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: italic; font-variant: normal; font-weight: bold; height: 300px; letter-spacing: normal; max-width: 1289.33px; orphans: 2; outline-color: #72777c; outline-style: solid; outline-width: 1px; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px; margin: 7px 0px 7px 14px;\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Miega_1.jpg\" alt=\"\" width=\"191\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Miega_1.jpg 572w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Miega_1-191x300.jpg 191w\" sizes=\"(max-width: 191px) 100vw, 191px\" \/>curandeira dous dru\u00eddas. Dise que hai un gran n\u00famero delas, cada unha con diferentes poderes:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Meigas-chuchonas:<\/em> son as m\u00e1is perigosas, \u00e9 pres\u00e9ntanse con diferentes caras ou caretas, absorben ou sangue aos nenos e r\u00f3ubanlles as graxas para ser utilizadas *na creaci\u00f3n de pomadas e ung\u00fcentos.o sangue aos nenos e r\u00f3ubanlles as graxas para ser utilizadas na creaci\u00f3n de pomadas e ung\u00fcentos.<\/li>\n<li><em>Asumcordas ou Bruxas d\u00e1 r\u00faa:<\/em> esp\u00edan \u00e1 xente e vix\u00edan quen entra e sae d\u00e1 casa.<\/li>\n<li><em>Marimanta:<\/em> \u00e9 a Meiga do saco, rouba nenos e fainos desaparecer.<\/li>\n<li><em>Feiticeira<\/em>: viven preto dous r\u00edos e regachos. A\u00ednda que anci\u00e1, ou seu aspecto non repele, pos\u00fae unha voz moi fermosa que hipnotiza aos rapaces e aos nenos que se achegan ao r\u00edo e fai que se vaian metendo nel, onde ao final, af\u00f3ganse.<\/li>\n<li><em>Lobismuller<\/em>: te\u00f1en que nacer en Noiteboa ou en Venres Santo, ou ben ser a s\u00e9tima ou novena filla dunha familia na que todos vos fillos son mulleres.<\/li>\n<li><em>Vedoira:<\/em> \u00c9 esvelta e agradable non trato. Pos\u00fae facultades de adivi\u00f1aci\u00f3n, e son expertas en contactar co Al\u00e9n para dicir se algu\u00e9n falecido est\u00e1 a gozar eternamente no Ceo ou se a\u00ednda pena no Purgatorio.<\/li>\n<li><em>Cartuxeira<\/em>: son Meigas que botan as cartas e sempre acertan nas s\u00faas predici\u00f3ns.<\/li>\n<li><em>Dama do castro:<\/em> viven debaixo dous castros milenarios ou baixo a terra nun castelo de cristal. Levan sempre un longo vestido branco de cola e sempre atenden \u00e1s solicitudes d\u00e1 xente. Xa que goza de benestar e fortuna, ning\u00fan tipo de favor serve para recibir dela consellos ou agasallos; ao contrario adoita aparecerse a persoas aflixidas por algunha situaci\u00f3n dif\u00edcil d\u00e1 s\u00faa vida, e a esas persoas de condici\u00f3n humilde outorga os seus favores.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Mouro:<\/strong> <\/em>criatura sobrenatural, que aparece en mitos e relatos estendidos por todo o Norte da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica, e presentados como non bautizados e pag\u00e1ns, que noutro tempo tam\u00e9n eran co\u00f1ecidos como Xent\u00eds. Os homes eran escuros e en ocasi\u00f3ns deformes, e as mulleres eran fermosas feiticeiras louras e de tez branca, a\u00ednda que nalg\u00fans relatos populares as\u00f3cianse coa aparencia de vellas Bruxas e Meigas. Nos relatos os Mouros aparecen como construtores e habitantes das m\u00e1moas, t\u00famulos funerarios, castros, minas romanas e por extensi\u00f3n todo tipo de ru\u00edna con orixes inmemoriais, como os castelos medievais ou alg\u00fans pazos do s\u00e9culo *XVII con entradas en forma de arcada. Nalg\u00fans relatos, os Mouros e as Mouras aparecen como custodios de fabulosos tesouros, que constit\u00faen a orixe da riqueza de varias familias.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n hai relatos, a\u00ednda que menos numerosos, que os relacionan con outro tipo de invasores (viquingos, franceses, etc&#8230;), que permanecer\u00edan escondidos tras a retirada dos seus compa\u00f1eiros.<\/p>\n<p><strong>Nubeiro:<\/strong> de aspecto forte e grande, vestido con peles negras, capaz de provocar tormentas e dirixir os raios a vontade. Polo xeral, as\u00f3ciase a todo o que te\u00f1a que ver coa n\u00e9boa, os tronos, os raios, a choiva forte, etc&#8230;<\/p>\n<p>Hai un c\u00e1ntico (de car\u00e1cter eminentemente cristi\u00e1n, pero con posibles orixes pag\u00e1s) que serve para afastalos, e c\u00e1ntase ao tocar as camp\u00e1s das igrexas. Di as\u00ed:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Tanguen vos cregos a camp\u00e1,<\/em><br \/>\n<em>Para escorrentar \u00f3 Nubeiro,<\/em><br \/>\n<em>Ben eles s\u00faan\u2026 para encher,<\/em><br \/>\n<em>Pra todo ou ano, ou granceiro.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Oll\u00e1paros:<\/em> <\/strong>son os xigantes da mitolox\u00eda galega, e o seu nome inducir\u00edanos a pensar que probablemente sexan c\u00edclopes.<\/p>\n<p><em><strong>Pepa a Louba:<\/strong><\/em> \u00e9 a muller arquetipo do *bandolerismo xeneroso moi estendido en Europa, como Robin Hood en Inglaterra. Pode ter relaci\u00f3n coa Ra\u00ed\u00f1a Lupa e ten semellanzas coa Peeira dous Lobos.<\/p>\n<p><em><strong>P\u00edntega:<\/strong> <\/em>ser do lume da mitolox\u00eda galega. O seu an\u00e1logo ser\u00edan as famosas Salamandras.<\/p>\n<p>Procesi\u00f3n d\u00e1s X\u00e1s: ou Procesi\u00f3n d\u00e1s Xans. Tr\u00e1tase dunha procesi\u00f3n semellante \u00e1 da Santa Compa\u00f1a, pero que se diferencia desta en que non son as pantasmas dos mortos os que van nela, sen\u00f3n as pantasmas dos vivos. Marchan en d\u00faas fileiras e levan un cadaleito (cadaleito). Canto m\u00e1is \u00e1 beira do cadaleito vaian os membros das filas, m\u00e1is r\u00e1pido morren. Os que van m\u00e1is lonxe poden tardar at\u00e9 tres ou catro anos. Quen atopa esta procesi\u00f3n, vea, mais non sente. O encontro d\u00e1se case sempre nas encrucilladas dos cami\u00f1os, onde \u00e9 costume deterse cos defuntos para que os sacerdotes boten responsos (oraci\u00f3n en honra aos mortos). Se o que a atopa \u00e9 amigo dos que van na procesi\u00f3n, o \u00fanico que lle far\u00e1n \u00e9 levalo polo aire a outra parte; se \u00e9 inimigo, danlle unha brutal malleira e arr\u00e1strano polas silveiras e os toxos.<\/p>\n<p>Son poucas as persoas que ven a Procesi\u00f3n d\u00e1s X\u00e1s, pois para iso necesita posu\u00edr unha destas condici\u00f3ns: que o padri\u00f1o de quen a ve, rezase mal o credo cando o bautizaron, ou ben que o sacerdote cambiase os santos \u00f3leos confundindo os da extrema unci\u00f3n cos do bautismo. Tal erro p\u00f3dese remediar bautiz\u00e1ndose de novo.<\/p>\n<p><em><strong>Pupieiri\u00f1as:<\/strong><\/em> son diminutas e alim\u00e9ntanse de faragullas de pan. Viven no bosque preto de fontes e lagos. Son r\u00e1pidas e silenciosas. Hai veces que sentes un asub\u00edo e unha sensaci\u00f3n de ser visto cando elas andan ben preto. O seu traballo \u00e9 o de adivi\u00f1ar os desexos dos nenos pequenos que a\u00ednda non falan e non poden pedir agasallos polo Nadal (Nadal galego). Logo que o saben, van prestas a contarllo a todos os seres do mundo que levan os agasallos a cada zona do planeta.<\/p>\n<p><em><strong>Rabeno<\/strong><\/em>: \u00e9 un home delgado e alto, de pel descolorida. Leva unha gorra e un traxe ra\u00eddo, pero de aspecto elegante con rabo. A\u00ednda que protexe e coida dos animais, \u00e9 un s\u00e1tiro e salvaxe que anda polos pobos atacando \u00e1s mozas que atopa polos cami\u00f1os. C\u00falpaselle de contaxiar enfermidades como a lepra. \u00c9 o *s\u00e1tiro secuestrador de rapazas da mitolox\u00eda galega, an\u00e1logo dos s\u00e1tiros gregos. Tam\u00e9n se di do Rabeno que rapta \u00e1 xente para sacarlle os untos (poder\u00eda ser unha mestura da lenda dos s\u00e1tiros coa do Saca\u00fantos, as\u00ed nacer\u00eda o Rabeno).<\/p>\n<p><em><strong>Saca\u00fantos:<\/strong><\/em> \u00e9 un personaxe <em>&#8220;asusta nenos&#8221;,<\/em> igual que o home do saco; un personaxe grande e mal vestido. Algunhas veces tam\u00e9n se lle chama o Pap\u00f3n, en alusi\u00f3n a que pode papar (no sentido para comer) a algu\u00e9n, especialmente aos nenos.<\/p>\n<p>O Saca\u00fantos, de aspecto terrible, ded\u00edcase a sacarlle a graxa aos nenos pequenos at\u00e9 deixalos nos \u00f3sos. Unha vez ten o unto, marcha para o bosque, onde o come para volverse forte e vigoroso como os nenos. Segundo outras fontes, desta forma saca di\u00f1eiro ao venderllo aos vellos, para cambiar o seu sangue por outro m\u00e1is novo.<\/p>\n<p>A orixe do personaxe pode ser, talvez, medieval, polos casos de antropofagia que se deron nas grandes fames negras.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-6153 alignleft\" style=\"background-color: transparent; color: #111111; float: left; font-family: normal Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; height: 225px; letter-spacing: normal; max-width: 1289.33px; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px; margin: 7px 14px 7px 0px;\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/SantaCompa\u00f1a.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/SantaCompa\u00f1a.jpg 1280w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/SantaCompa\u00f1a-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/SantaCompa\u00f1a-768x576.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/SantaCompa\u00f1a-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><b><\/b><i><\/i><u><\/u><em><strong>Santa Compa\u00f1a ou Enxamio<\/strong><\/em>: este mito ref\u00edrese \u00e1 procesi\u00f3n de mortos ou \u00e1nimas en pena que est\u00e1n errantes polas noites de Galicia con carapuchas brancas e caras cubertas, e percorren os cami\u00f1os dos bosques ou doutros lugares. Dise que estas est\u00e1n vagando e visitan a todas aquelas persoas que vaian falecer en breves per\u00edodos de tempo, a maneira de saber isto, \u00e9 se ofr\u00e9cenche unha vela, pois \u00e9 sinal de que est\u00e1s a piques de falecer.<\/p>\n<p>A\u00ednda que non se poden ir, din os galegos que os sentes polo cheiro a cera que se derrite e frota no aire, mentres que outros din que s\u00f3 ves as chamas das velas parpadeando na escuridade.<br \/>\n\u00c9 un dos mitos que ten maior presenza en toda Galicia pero con pequenas variantes e distintos nomes, dependendo da rexi\u00f3n. As\u00ed atopamos outras denominaci\u00f3ns: As d\u00e1 Noite, Antaruxada, Avis\u00f3ns, Avex\u00f3n, Enxamio, Estadea, Estantiga, Estandiga, Estade\u00ed\u00f1a, Hoste, Pantaruxada, Pantalla, Procesi\u00f3n d\u00e1s \u00c1nimas, Rolda, Roldi\u00f1a, Visi\u00f3n, Visita, Xaira, X\u00e1ns, X\u00e1s, Sociedade do \u00d3so, etc&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Serea <\/strong><strong>Maruxaina:<\/strong><\/em> lenda dunha ninfa que desde o mar atrae cos seus cantos e os seus encantos aos mari\u00f1eiros para que despois naufraguen. Ten a condici\u00f3n enganosa das ondinas traidoras, das escurridizas sirenas errantes e das p\u00e9rfidas n\u00e1yades *tramposas. As augas tranquilas conv\u00e9rtense de s\u00fapeto en remolinos, tempestades, vendavais e furac\u00e1ns afundindo e encallando as embarcaci\u00f3ns dos inxenuos mari\u00f1eiros que atenden \u00e1s melod\u00edas gaioleiras da sirena e que se deixan seducir polos seus feitizos e a s\u00faa beleza. Al\u00e1 de lonxe parece ser unha princesa que chama consoladora. Coa s\u00faa fermosura, coa s\u00faa doce voz e simpat\u00eda, cos seus ollos de luz -que son as mortais trampas para fascinar aos insensatos que neles se deixan mirar- vai levando aos mari\u00f1eiros da vila por vieiros (pequenos cami\u00f1os formados \u00e1 forza por pasar polas persoas ou animais) tortuosos que acaban sempre cun desenlace tr\u00e1xico. Embobados por un espellismo, por unha ilusi\u00f3n \u00f3ptica que os hipnotiza e enfeitiza, van caendo, aos poucos, hoxe uns, ma\u00f1\u00e1 outros, poucos sobreviven para contalo.<\/p>\n<p><em><strong>Serpes:<\/strong> <\/em>seres con forma de drag\u00f3n-serpe con \u00e1s. En Galicia c\u00f3ntase que unha das s\u00faas funci\u00f3ns \u00e9 a de vixiar os tesouros. Na mitolox\u00eda galaica son com\u00fans as referencias a estes tesouros escondidos, que xeralmente consisten en pezas de ouro de moito valor. Para atopalos hai unhas gu\u00edas chamadas lendas que describen os lugares onde se atopan. A Serpe \u00e9 molesta para os homes que moran preto de onde se esconden, que pode ser unha fraga, unha cova ou unha fonte, xa que deixa ouvir asub\u00edos terribles e ten por costume comer persoas, tanto vivas coma mortas. Para evitar que isto suceda, d\u00e1selle para comer.<\/p>\n<p>O punto d\u00e9bil da Serpe \u00e9 a garganta, xa que o resto do corpo est\u00e1 cuberto por unhas duras escamas que o volven invulnerable. Ao facerse vellas, vanse ao fondo do mar a coidar dos seus tesouros e a descansar.<\/p>\n<p><em><strong>Sumicio:<\/strong> <\/em>\u00e9 moi similar ao Trasno, s\u00f3 que ten a diferenza de que pode ser invisible e de que pode volver \u00e1s cousas invisibles tam\u00e9n.<\/p>\n<p><em><strong>Tangomango:<\/strong> <\/em>\u00e9 un esp\u00edrito da casa. Pode ser dani\u00f1o ou non para o ser humano, con todo, o m\u00e1ximo que adoita facer \u00e9 alguna trastada e revolver un pouco as cousas, cambi\u00e1ndoas de sitio, romp\u00e9ndoas, etc.<\/p>\n<p><em><strong>Tardo:<\/strong><\/em> consid\u00e9raselle responsable dos pesadelos nocturnos. Esta especie de Trasno \u00e9, segundo algunhas versi\u00f3ns, un ser peludo e de cor verde.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6165 alignright\" style=\"background-color: transparent; color: #111111; float: right; font-family: normal Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; height: 200px; letter-spacing: normal; max-width: 1289.33px; orphans: 2; outline-color: #72777c; outline-style: solid; outline-width: 1px; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px; margin: 7px 0px 7px 14px;\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Trasno.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Trasno.jpg 640w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Trasno-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Trasno:<\/strong> <\/em>\u00e9 unha especie de Demo invisible. Denom\u00ednase tam\u00e9n Dia\u00f1o, entendido como ente distinto do Demo e nunca tan maligno como este. Adoita ser de h\u00e1bitos nocturnos e serve para explicar sucesos de causa aparentemente desco\u00f1ecida, sobre todo sucesos accidentais que comportan un dano pouco grave. As\u00ed, o Trasno trama para facer que rompa a vaixela, que se perdan as chaves, que caia un valado, que se leen os xatos que estea a coser unha rapariga, etc&#8230;<\/p>\n<p>Pero o Trasno tam\u00e9n pode andar detr\u00e1s dunha persoa e seguila a todas partes. Algunhas veces toma forma animal (como un cabalo, un can abandonado, etc&#8230;).<\/p>\n<p>De acordo coa cultura popular, existe un truco moi eficaz para liberarse do Trasno. Consiste en deixarlle nun prato ou, mellor, ciscado non chan (esparexido polo chan), unha boa presa de lentellas, fabas, grans de millo ou algo semellante. Como o Trasno non sabe contar m\u00e1is de cen, cando chega a esta cifra ten que empezar de novo, e as\u00ed se lle mant\u00e9n ocupado sen que siga facendo das s\u00faas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Urco:<\/strong> <\/em>o Can do Urco ou Can do Mar tr\u00e1tase dun animal fant\u00e1stico que adoita adoptar a forma dun enorme can negro ou branco con cornos e orellas longas que sae do mar arrastrando cadeas. A s\u00faa presenza, como a de moitas outras figuras fant\u00e1sticas parecidas, \u00e9 considerada un mal agoiro, anunciador da morte. A partir de 1876, comezouse a honrarse a este monstro, baixo a forma dun enorme e feroz can capaz de tragarse dunha soa dentada vinte sacos de solto coa mesma facilidade con que un burro tr\u00e1gase dous grans de cebada. Segundo conta a mitolox\u00eda galega, este animal habitar\u00eda en Borr\u00f3n, un lugar cheo de n\u00e9boa e tenebroso pertencente ao Al\u00e9n, de a\u00ed a comparaci\u00f3n que algunhas veces se fai entre el e o C\u00e9rbero, gardi\u00e1n do T\u00e1rtaro.<\/p>\n<p><em><strong>Vedoiro:<\/strong> <\/em>\u00e9 unha persoa que ten a calidade de ver o futuro, sobre todo as mortes e as desgrazas. Este<em> &#8220;don&#8221;<\/em> pos\u00faeno as persoas que foron bautizadas accidentalmente polo sacerdote con auga bendita utilizada nun enterro. Dise que estas son as persoas que te\u00f1en a facultade de ver, con moita facilidade e frecuencia, \u00e1 Estantiga.<\/p>\n<p><em><strong>Xacio:<\/strong><\/em> te\u00f1en a metade inferior dun peixe e a metade superior humana, masculina ou, sobre todo, feminina. Enc\u00e1ntalles a auga, e habitan nas pozas dos r\u00edos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>A Nosa Recomendaci\u00f3n:<\/h2>\n<p><iframe style=\"width: 120px; height: 240px;\" src=\"\/\/rcm-eu.amazon-adsystem.com\/e\/cm?lt1=_blank&amp;bc1=000000&amp;IS2=1&amp;bg1=FFFFFF&amp;fc1=000000&amp;lc1=0000FF&amp;t=web10-21&amp;language=es_ES&amp;o=30&amp;p=8&amp;l=as4&amp;m=amazon&amp;f=ifr&amp;ref=as_ss_li_til&amp;asins=8498653878&amp;linkId=eb1a1d8fe1e06e0f1668a207ddc90fc5\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p><iframe style=\"width: 120px; height: 240px;\" src=\"\/\/rcm-eu.amazon-adsystem.com\/e\/cm?lt1=_blank&amp;bc1=000000&amp;IS2=1&amp;bg1=FFFFFF&amp;fc1=000000&amp;lc1=0000FF&amp;t=historia0bc-21&amp;language=es_ES&amp;o=30&amp;p=8&amp;l=as4&amp;m=amazon&amp;f=ifr&amp;ref=as_ss_li_til&amp;asins=8491216464&amp;linkId=9f9bd3f02db62ce3691bbef79d33ae3b\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Si tedes inter\u00e9s nesta serie, podedes atopar as entradas anteriores:<\/p>\n<p>O pante\u00f3n galaico:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-el-panteon-galaico\/\">https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-el-panteon-galaico\/<\/a><\/p>\n<p>Sama\u00edn:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-ii-samain\/\">https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-ii-samain\/<\/a><\/p>\n<p>As pedras e as rocas na mitolox\u00eda:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/5678\/\">https:\/\/recreacionhistoria.com\/5678\/<\/a><\/p>\n<p>San Andr\u00e9s de Teixido:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-iv-san-andres-de-teixido\/\">https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-iv-san-andres-de-teixido\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seguindo co grupo de entradas centradas non repaso d\u00e1s Lendas galegas, tras a publicaci\u00f3n d\u00e1s dedicadas ao Pante\u00f3n de deuses galegos, ou Sama\u00edn, as Pedras e rocas na mitolox\u00eda galega e San Andr\u00e9s de Teixido, hoxe ou tema ser\u00e1: As criaturas presentes na mitolox\u00eda galega. Alicorno: animal fant\u00e1stico, con corpo de cabalo, e repres\u00e9ntase cun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6177,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[229,826,828,827,829,237],"class_list":["post-6132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sin-categorizar","tag-costumes","tag-creenzas","tag-galegas","tag-lendas","tag-mitoloxia","tag-sociedade","category-1","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6132"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10787,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6132\/revisions\/10787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}