{"id":5951,"date":"2026-04-08T10:01:11","date_gmt":"2026-04-08T09:01:11","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=5951"},"modified":"2026-04-08T10:01:11","modified_gmt":"2026-04-08T09:01:11","slug":"san-isidoro-de-leon-unha-xoia-do-romanico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/san-isidoro-de-leon-unha-xoia-do-romanico\/","title":{"rendered":"San Isidoro de Le\u00f3n, unha xoia do rom\u00e1nico"},"content":{"rendered":"

Hoxe queremos dedicar esta entrada a falarvos dun dos monumentos m\u00e1is valiosos do rom\u00e1nico espa\u00f1ol. Estamos a referirnos \u00e1 Real Colexiata de San Isidoro<\/em><\/strong>, na cidade de Le\u00f3n.<\/p>\n

\"\"

C\u00fapula do Pante\u00f3n dos Reis<\/em><\/p><\/div>\n

A s\u00faa riqueza ten a s\u00faa orixe na s\u00faa condici\u00f3n de lugar consentido pola prestixiosa monarqu\u00eda leonesa na segunda metade do s\u00e9culo XI e a primeira do XII.<\/p>\n

 <\/p>\n

As or\u00edxes<\/i><\/b> desta edificaci\u00f3n at\u00f3panse nun antigo templo romano dedicado ao deus Mercurio, sobre o cal se constru\u00edu unha igrexa no per\u00edodo pre-\u00e1rabe. O edificio ser\u00eda arrasado polos musulm\u00e1ns de Almanzor e posteriormente reconstru\u00eddo baixo o reinado do rei leon\u00e9s Alfonso V, constru\u00edndo a Igrexa de San Juan Bautista e o Mosteiro de San Pelayo, e na que se empezaron a trasladar os restos mortais de reis e ra\u00ed\u00f1as dando orixe ao Pante\u00f3n dos Reis da bas\u00edlica.<\/p>\n

Os restos de San Isidoro foron tra\u00eddos desde Sevilla no ano 1062, para o que se derrubaron parte das edificaci\u00f3ns de Alfonso V e constru\u00eduse un novo templo de tres naves e cabeceira de \u00e1bsidas planas. Esta bas\u00edlica de tempos de Don Fernando e Dona Sancha debeu estar constru\u00edda con pedra e m\u00e1rmores, seguindo a\u00ednda as pautas da arquitectura prerrom\u00e1nica asturiana. A maior\u00eda dos historiadores supo\u00f1en que esta nova igrexa non deb\u00eda ser moi distinta que, por exemplo, San Salvador de Valdedi\u00f3s.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Pante\u00f3n dos Reis<\/em><\/strong>, situado aos p\u00e9s da igrexa, \u00e9 un espazo pechado. O seu \u00e1mbito funerario co\u00f1eceu o seu monumentalizaci\u00f3n no \u00faltimo terzo do s\u00e9culo XI, da man da infanta Urraca. O Pante\u00f3n ap\u00f3iase sobre as murallas da cidade. A parte central consiste nun espazo cuadrangular, dividido en tres naves de dous tramos, separados por medio de d\u00faas columnas. O espazo c\u00f3brese con seis b\u00f3vedas de aresta que, no s\u00e9culo XII, decor\u00e1ronse cun dos conxuntos pict\u00f3ricos m\u00e1is importantes do rom\u00e1nico espa\u00f1ol. Estas pinturas se atopan en tal grao de conservaci\u00f3n que se lle chegou a chamar a Capela Sixtina do Rom\u00e1nico. Conv\u00e9n prestar atenci\u00f3n aos capiteis, alg\u00fans con follas de acanto e palmetas, outros con motivos zoom\u00f3rficos, e catro m\u00e1is, con motivos historiados. Estes \u00faltimos representan o sacrificio de Abraham, a historia de Balaam, a curaci\u00f3n do leproso, e a resurrecci\u00f3n de L\u00e1zaro. Os dous primeiros sit\u00faanse nun dos alicerces da entrada, e os outros dous a ambos os dous lados da antiga porta de acceso \u00e1 igrexa, que tapiouse no \u00faltimo terzo do s\u00e9culo XI, cando se comezou a constru\u00edr o novo templo.<\/p>\n

No Pante\u00f3n de Reyes repousan os restos mortais dos Reyes de Le\u00f3n, en total 33 membros da corte leonesa.<\/p>\n

En canto \u00e1s pinturas murais, o seis b\u00f3vedas que cobren que decoran o Pante\u00f3n, est\u00e1n decoradas con pinturas murais realizadas ao amorne, sobre unha base de estuco. Podemos dividir todas as escenas mediante tres tem\u00e1ticas: a Natividade, a Paix\u00f3n e a Resurrecci\u00f3n de Cristo.
\n\uf0a7<\/p>\n

Dentro da Natividade<\/em> atopamos: A Anunciaci\u00f3n aos Pastores, onde destaca o naturalismo da representaci\u00f3n, inclu\u00edndo flora e fauna propia do monte leon\u00e9s (cabras, ovellas, un mast\u00edn leon\u00e9s, follas de carballo, landras, etc.). A Anunciaci\u00f3n e a Visitaci\u00f3n at\u00f3panse a continuaci\u00f3n, seguidas da Fuxida a Exipto e a degolllaci\u00f3n dos inocentes, co rei Herodes sentado no seu trono no centro da escena.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na Paix\u00f3n<\/em> atopamos: A \u00faltima cea e varias escenas da Paix\u00f3n e Crucifixi\u00f3n.<\/p>\n

Na Resurrecci\u00f3n<\/em> podemos ver a glorificaci\u00f3n de Cristo, a entronizaci\u00f3n do ano (o famoso calendario agr\u00edcola) que demostra que Deus est\u00e1 presente en cada momento (Cronocrator) e o Pantocrator coa representaci\u00f3n de Deus con poder sobre todas as cousas. Nel apreciamos a Cristo en Maxestade (Maiestas Domini)<\/em> sobre o arco iris envolto na mandorla m\u00edstica e coas letras gregas alfa e omega en representaci\u00f3n do principio e fin de todas as cousas. Cunha man bend\u00ed utilizando tres dedos (s\u00edmbolo da Trindade) e coa outra sost\u00e9n o libro coa inscrici\u00f3n \u201cEgo sum lux mundi\u201c.<\/em> Ao redor est\u00e1 o Tetramorfos (o catro evanxelistas cos seus nomes: o anxo – Mateo; o le\u00f3n – Marcos; o touro – Lucas e a aguia – Juan).<\/p>\n

\"\"

Calendario agr\u00edcola<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

O calendario agr\u00edcola desenv\u00f3lvese no intrad\u00f3s do arco e \u00e9 a obra m\u00e1is co\u00f1ecida do Pante\u00f3n:<\/p>\n