{"id":5914,"date":"2026-05-08T02:36:07","date_gmt":"2026-05-08T01:36:07","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=5914"},"modified":"2026-05-08T02:36:07","modified_gmt":"2026-05-08T01:36:07","slug":"5905","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/5905\/","title":{"rendered":"Prisciliano, \u00bfun m\u00e1rtir galego?"},"content":{"rendered":"<p>No s\u00e9culo IV,<strong><em> Prisciliano<\/em> <\/strong>revolucionou as bases do cristianismo primitivo chocando frontalmente coa Igrexa, polo que foi acusado de herexe e executado en Tr\u00e9veris no 385 por orde do emperador Teodosio. Os seus restos ser\u00edan levados a Galicia polos seus seguidores, tal como c\u00edtase na Cr\u00f3nica de Sulpicio Severo, a principios do s\u00e9culo V. Este traslado estar\u00eda relacionado -dise- cunha posible orixe galega deste herexe.<\/p>\n<p>A primeira noticia documental da existencia de priscilianistas \u00e9 unha carta do ano 378 \u00f3 379 na que Higinio, bispo de C\u00f3rdoba, denuncia a propagaci\u00f3n deste movemento a Hidacio, bispo de M\u00e9rida. Desta denuncia despr\u00e9ndese que o movemento relixioso foi descuberto durante o per\u00edodo da s\u00faa expansi\u00f3n pola provincia de Lusitania. A difusi\u00f3n do priscilianismo comezara varios anos antes, permanecendo at\u00e9 ent\u00f3n na escuridade. Talvez ao expandirse en Lusitania, o movemento se radicalizase e ostentase comportamentos m\u00e1is rechamantes que at\u00e9 ent\u00f3n non foran percibidos.<\/p>\n<p>Sobre a figura de Prisciliano pesan moitas inc\u00f3gnitas. A primeira delas \u00e9 a da s\u00faa orixe. Prisciliano naceu en torno ao ano 340 nun lugar indeterminado, barall\u00e1ndose as posibilidades de que sexa galego, b\u00e9tico, lusitano ou mesmo oriental. \u00c9 un personaxe controvertido, misterioso e apaixonante do que di a Cr\u00f3nica de Sulpicio Severo que era <em>\u201cde familia nobre, rico, de recio car\u00e1cter, inquieto elocuente, erudito, moi resolto para a oratoria e home de \u00e9xito, se non corrompese o seu bo dotado talento con err\u00f3neas afecci\u00f3ns [\u2026]\u201d<\/em>. <img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5908 alignright\" style=\"background-color: transparent; color: #111111; float: right; font-family: normal Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; height: 300px; letter-spacing: normal; max-width: 1380px; orphans: 2; outline-color: #72777c; outline-style: solid; outline-width: 1px; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px; margin: 7px 0px 7px 14px;\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Prisciliano-Recreacion-historia-1.jpg\" alt=\"\" width=\"194\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Prisciliano-Recreacion-historia-1.jpg 663w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Prisciliano-Recreacion-historia-1-194x300.jpg 194w\" sizes=\"(max-width: 194px) 100vw, 194px\" \/><i>\u00a0<\/i><\/p>\n<p>Dados a extensi\u00f3n e o arraigamento que o priscilianismo alcanzou en Galicia (sobre todo tras a s\u00faa morte) a maior\u00eda dos autores suponlle unha orixe galega, a\u00ednda que non sexa un feito comprobado.<br \/>\nPara alg\u00fans autores, Prisciliano naceu no seo dunha familia adi\u00f1eirada da Galicia romana, na segunda metade do s\u00e9culo IV. Chegou a ser unha persoa moi culta, estudando en centros tan prestixiosos como Bordeus. Estando al\u00ed, en contacto coa relixiosidade que se respiraba naquela cidade, decidiu abandonar toda a s\u00faa vida anterior, acomodada e rica, e lanzarse a unha vida de pobreza e predicaci\u00f3n por todo o territorio peninsular, chegando incluso a s\u00faa doutrina a alg\u00fans lugares de Francia.<\/p>\n<p>Nas s\u00faas orixes estivo influenciado por movementos relixiosos da \u00e9poca, os cales buscaban retomar a pureza dos Evanxeos, movemento recorrente ao longo do tempo que dar\u00e1 lugar \u00e1s distintas herex\u00edas, todas elas perseguidas pola Igrexa oficial.<\/p>\n<p>Cando comeza a difundir as s\u00faas ideas, ao redor do ano 375, Prisciliano \u00e9 un seglar de clase alta, orixinario dalg\u00fan lugar da provincia romana de Gallaecia. Prisciliano promove unha espiritualidade profunda, introspectiva, pr\u00f3xima ao esoterismo e aos poderes do cosmos. Os seguidores de Prisciliano deixan que as mulleres lean a Biblia en casa de homes cos que non te\u00f1en parentesco, xaxunan os domingos, ret\u00edranse \u00e1s monta\u00f1as, usan o zod\u00edaco como referencia, e andan descalzos.<\/p>\n<p>Vinculou o cristianismo ao gnosticismo, ao encratismo e \u00e1s pr\u00e1cticas m\u00e1xicas e astrol\u00f3xicas. O gnosticismo \u00e9 un sistema de filosof\u00eda relixiosa, mestura da cristi\u00e1 con crenzas xudaicas e orientais, cuxos partidarios pretend\u00edan posu\u00edr un co\u00f1ecemento completo e transcendental da natureza e os atributos de Deus.<\/p>\n<p>Avogou pola interpretaci\u00f3n persoal dos textos evangx\u00e9licos, expondo o principio do libre exame e esixiu que a Igrexa volvese unirse aos pobres.<\/p>\n<p>O priscilianismo tampouco se librou desta persecuci\u00f3n. Prisciliano foi nomeado bispo de \u00c1vila o ano 380 e isto non foi visto con bos ollos por outros bispos, que decidiron acusarlle de herex\u00eda. Foi excomulgado e perseguido, tendo que fuxir a Bordeos<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5910 alignleft\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Prisciliano-Recracion-Historia-2.jpg\" alt=\"\" width=\"177\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Prisciliano-Recracion-Historia-2.jpg 200w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Prisciliano-Recracion-Historia-2-177x300.jpg 177w\" sizes=\"(max-width: 177px) 100vw, 177px\" \/><\/p>\n<p>De maneira recorrente afirmouse sobre Prisciliano que foi o primeiro herexe contra a Igrexa cristi\u00e1 emerxente, pero realmente foi xulgado pola lexislaci\u00f3n civil e non pola eclesi\u00e1stica, e non se lle condenou por herexe. Realmente era por ese motivo polo que se lle xulgaba, pero este foi maquillado e conden\u00f3uselle polo outro. No ano 385 foi condenado por inmoralidade e maxia, e decapitado en Tr\u00e9veris xunto a outros seguidores desta corrente.<\/p>\n<p>Segundo o escritor ourens\u00e1n M\u00e9ndez Ferr\u00edn, coa s\u00faa morte,<em> \u201cnon acabou o movemento por el iniciado, xa que \u00e9 a partir dese momento cando comezar\u00e1 a desenvolverse con m\u00e1is vigor, e m\u00e1is -aclara- en Galicia\u201d.<\/em> Foi inicio, con todo, dun proceso de persecuci\u00f3n de anacoretas, vexetarianos, ascetas e todo o que tivese trazas de priscilianismo, levado a cabo pola Igrexa para tratar de frear a expansi\u00f3n e depurar as ra\u00edces desta corrente.<\/p>\n<p>En canto \u00e1 translaci\u00f3n dos seus restos a Galicia, que se realizou segundo Sulpicio Severo o ano 389, se teoriza, sen referentes hist\u00f3ricos, que se puido facer a trav\u00e9s da ruta que logo seguir\u00edan os peregrinos a Compostela, inici\u00e1ndose as\u00ed o Cami\u00f1o de Santiago, catro s\u00e9culos antes de que comezase a peregrinaci\u00f3n hist\u00f3rica co\u00f1ecida.<\/p>\n<p>Tras a s\u00faa morte o movemento continuou, sobre todo nalgunhas zonas, principalmente en Galicia. Mesmo hai autores que afirmaron que os hipot\u00e9ticos restos que se veneran como do ap\u00f3stolo Santiago pertencen realmente a Prisciliano, os cales foron trasladados at\u00e9 al\u00ed polos seus seguidores tras a s\u00faa morte.<\/p>\n<p>Especulouse sobre a posibilidade de que estivese enterrado na catedral de Compostela, en lugar do corpo do ap\u00f3stolo Santiago.<\/p>\n<p>A Prisciliano segu\u00eduselle rendendo culto en Gallaecia, onde o seu \u00e9xito estivo ligado coa irrupci\u00f3n do pobo suevo, que viu no seu herex\u00eda un interesante elemento de cohesi\u00f3n interna e diferenciaci\u00f3n co resto da pen\u00ednsula. O priscilianismo mant\u00edvose nesta terra at\u00e9 os concilios cat\u00f3licos de Braga de 561 e 572, \u00e9 dicir, at\u00e9 pouco antes da ca\u00edda do reino suevo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>No s\u00e9culo IV, Prisciliano revolucionou as bases do cristianismo primitivo chocando frontalmente coa Igrexa, polo que foi acusado de herexe e executado en Tr\u00e9veris no 385 por orde do emperador Teodosio. Os seus restos ser\u00edan levados a Galicia polos seus seguidores, tal como c\u00edtase na Cr\u00f3nica de Sulpicio Severo, a principios do s\u00e9culo V. Este&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[273,444,230,271,236,445,774],"class_list":["post-5914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-biografias-gl","tag-creencias-gl","tag-crenzas","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-mitos-e-lendas","tag-mitos-y-leyendas-gl","tag-prisciliano-gl","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5914"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5916,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5914\/revisions\/5916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}