{"id":5691,"date":"2026-04-08T07:31:54","date_gmt":"2026-04-08T06:31:54","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=5691"},"modified":"2026-04-08T07:31:54","modified_gmt":"2026-04-08T06:31:54","slug":"5678","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/5678\/","title":{"rendered":"Lendas gallegas III. As pedras e as rocas na mitolox\u00eda galega."},"content":{"rendered":"<p>Seguindo a senda das nosas anteriores entradas adicadas ao <a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-el-panteon-galaico\/?lang=gl\">Pante\u00f3n Galaico<\/a> e a referedia \u00e1 celebraci\u00f3n do <a href=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/leyendas-gallegas-ii-samain\/?lang=gl\">Sam\u00edn<\/a>, publicadas os d\u00edas 15 de setembro e 26 de outubro pasados, hoxe imos repasar as lendas relacionadas coas <strong><em>pedras e rocas na mitolox\u00eda galega.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>A influencia e presenza da pedra, xa desde a era megal\u00edtica, est\u00e1 claramente manifestada nas lendas de Galicia.<\/p>\n<p><strong><em>Arca d\u00e1 Piosa<\/em><\/strong>: \u00e9 un dolmen situado na parroquia de Mu\u00ed\u00f1o, no concello de Zas. Est\u00e1 situado preto dos d\u00f3lmenes de Pedra Moura, Pedra d\u00e1 Lebre e Pedra Cuberta.<\/p>\n<div id=\"attachment_5681\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-5681\" class=\"wp-image-5681 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Dolmen_Pedra_da_Arca_y_II.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"226\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Dolmen_Pedra_da_Arca_y_II.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Dolmen_Pedra_da_Arca_y_II-300x226.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Dolmen_Pedra_da_Arca_y_II-768x578.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-5681\" class=\"wp-caption-text\">Dolmen Pedra de Arca<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Dolmen de Axeitos:<\/strong><\/em> \u00e9 un dos monumentos funerarios megal\u00edticos de Galicia m\u00e1is co\u00f1ecidos. Sit\u00faase na parroquia de Oleiros, no concello de Ribeira, preto da contorna das famosas dunas de Corrubedo. Destaca polo seu equilibrio de formas. Co\u00f1ecido como o <em>&#8220;Parten\u00f3n galego&#8221;<\/em>, estrut\u00farase nunha planta poligonal con corredor formada por sete ort\u00f3statos. Sit\u00faase coa orientaci\u00f3n cara ao leste, tradicional neste tipo de megalitos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Dolmen de Dombate:<\/strong><\/em> \u00e9 un monumento megal\u00edtico situado na parroquia de Borneiro, no concello de Cabana de Berganti\u00f1os, na Comarca de Berganti\u00f1os. Constru\u00eduse na primeira metade do IV milenio e, a c\u00e1mara, a finais dese mesmo milenio. Foi usado en diferentes \u00e9pocas e evidenciouse un uso que vai desde o ano 3.800 a.C. at\u00e9 o 2.700 a.C., momento no que se clausura o monumento. Nel atop\u00e1ronse unha fileira de \u00eddolos, vinte en total, colocados fronte ao corredor e no l\u00edmite do t\u00famulo, e un notable enxoval l\u00edtico e cer\u00e1mico. Tam\u00e9n abundan nel as pinturas rupestres; en zig-zag, bandas verticais e obl\u00edcuas, ondulacions, ret\u00edculas, etc&#8230; Son de cor negra e vermello, principalmente.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Dolmen da Pedra da Arca: <\/em><\/strong>tam\u00e9n co\u00f1ecido como Casa d\u00e1s Mouras ou Casa d\u00faas Mouros, est\u00e1 situado preto do Castro de Regoelle, en Dumbr\u00eda.<\/p>\n<p><strong><em>A Leyenda da Moura:<\/em><\/strong> conta que un poderoso feitizo converteu a unha *Fada moi bela nunha roca. Na noite do solsticio de ver\u00e1n (Litha), desfaise o encantamento e, por uns segundos, a roca transf\u00f3rmase de novo nunha muller, que aparece xunto a un tesouro. A doncela anda en busca dun pretendente que a libere de pasar outro ano enteiro convertida en roca. M\u00e1is esta ten que p\u00f3r a proba ao cabaleiro. Para asegurarse o seu amor, a Fada d\u00e1lle a escoller entre ela e o tesouro. O destino manda e o pretendente, ano tras ano, escolle o cofre. Nese momento, o ouro desvan\u00e9cese e ambos se funden na roca. Ela quedar\u00e1 un ano m\u00e1is \u00e1 espera de repetir a historia.<\/p>\n<ul>\n<li><em><strong>Leyenda del Rey y de los Guerreros:<\/strong><\/em>conta que ao p\u00e9 da Pena Molexa hai outras rocas que son un Rei e os seus Guerreiros convertidos en penedos, tam\u00e9n por un feitizo. Na noite do solsticio de ver\u00e1n, a noite de San Xo\u00e1n, transf\u00f3rmanse de novo en humanos, para lembrar \u00e1s persoas que sempre estar\u00e1n al\u00ed para gardar a terra. Esa noite, o Rei e os seus homes e mulleres, percorren e vix\u00edan os montes, visitan e protexen as casas, con motivo de coidar aos <em>idosos<\/em> (anci\u00e1ns), xa que son eles os que gardan as nosas antigas tradici\u00f3ns. Ao finalizar a noite solsticial, conv\u00e9rtense de novo en rocas, onde quedar\u00e1n para sempre connosco para protexer a Terra de Trasancos.<\/li>\n<li><b><i>O compromiso da Terra; As Tres Concas<\/i><\/b>: \u00e9 un simbolismo que representa o gran respecto e amor que o pobo galego sempre sentiu polos seus costumes e pola s\u00faa terra. Este simbolismo consiste en p\u00f3r en tres concas terra f\u00e9rtil, aire limpo e flor de auga pura, recollidas na noite solsticial. Col\u00f3canse en fronte das portas das casas durante todo o ano, en sinal de compromiso co coidado do que nos mant\u00e9n e d\u00e1 a vida: a Terra.<\/li>\n<li>Tam\u00e9n se conta en Vilasuso que a Pena Molexa ti\u00f1a un encantamento: gardaba tres mulas de ouro. Un d\u00eda chegou un home cun libro. Era o libro de San Cibr\u00e1n. O home leuno desde a primeira p\u00e1xina at\u00e9 a \u00faltima, de arriba abaixo, despois, d\u00e9alo-leu desde o final at\u00e9 o comezo, desfeitiz\u00f3 as mulas e levoullas. Despois disto, aparecer\u00e1n moitos m\u00e1is encantos. Cando ningu\u00e9n consegue facerse con eles, ao cabo de certo tempo, vanse ao mar. Din, tam\u00e9n, que hai unha gali\u00f1a con pitos de ouro, que aparecen na ma\u00f1\u00e1 de San Xo\u00e1n. Un d\u00eda, unha muller colleu aos pitos, meteunos debaixo da saia e foise para a s\u00faa casa. Cando chegou, os pitos desapareceran.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>Pedra de abalar:<\/em><\/strong> son enormes pedras, habitualmente situadas preto da costa, que est\u00e1n apoiadas gravitacionalmente s\u00f3 en dous puntos de forma que o centro de gravidade p\u00f3dese modificar cun esforzo moi pequeno. O significado antropol\u00f3xico e etnogr\u00e1fico destas pedras \u00e9 grande, pois \u00e1s veces serven como lugar de rito de iniciaci\u00f3n ou curaci\u00f3n. A s\u00faa existencia preto do mar responde \u00e1 s\u00faa formaci\u00f3n: a erosi\u00f3n salina vai creando alv\u00e9olos nas s\u00faas rexi\u00f3ns m\u00e1is perif\u00e9ricas, que lle van dando formas redondeadas \u00e1 roca e, eventualmente, trasladan as forzas de apoio a puntos que non eran os iniciais.<\/p>\n<ul>\n<li>Pena da Conga, en Melide<\/li>\n<li>Pedra da Barca, en Mux\u00eda<\/li>\n<li>Castro do Faro, en O Porri\u00f1o\n<div id=\"attachment_5683\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-5683\" class=\"wp-image-5683 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Pena-Molexa-_Naron__Fotor.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"224\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Pena-Molexa-_Naron__Fotor.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Pena-Molexa-_Naron__Fotor-300x224.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Pena-Molexa-_Naron__Fotor-768x575.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-5683\" class=\"wp-caption-text\">Pena Molexa, Nar\u00f3n<\/p><\/div><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>Pena Molexa: <\/em><\/strong>\u00e9 un dos monumentos naturais m\u00e1is singulares do concello de Nar\u00f3n, situado na parroquia de Ou Val, moi preto do asentamento castrexo de Vilasuso.<\/p>\n<p>Tr\u00e1tase dun espectacular penedo (pedra moi grande que sobresae da terra ou do mar) de varias toneladas colocado sobre enormes rocas. A s\u00faa disposici\u00f3n non ten unha aparencia natural, xa que parece que a s\u00faa colocaci\u00f3n foi por accidente, m\u00e1is o feito de ser posto entre os dous bloques gran\u00edticos pola natureza, ou pola man do home, \u00e9 irrelevante. O seu folclore indica que este penedo formaba parte importante dun vello culto e dunha vella crenza, e consid\u00e9rase obra dunha divindade.<strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>A Pena Molexa foi seguramente un santuario celta, un altar que, por algunha raz\u00f3n, non chegou a ser cristianizado. O seu folclore a\u00ednda constit\u00fae un exemplo da supervivencia popular do culto \u00e1 Deusa Nai (Deusa Nai) celta, a divindade feminina que representa \u00e1 propia terra que, neste caso, ser\u00eda Galicia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seguindo a senda das nosas anteriores entradas adicadas ao Pante\u00f3n Galaico e a referedia \u00e1 celebraci\u00f3n do Sam\u00edn, publicadas os d\u00edas 15 de setembro e 26 de outubro pasados, hoxe imos repasar as lendas relacionadas coas pedras e rocas na mitolox\u00eda galega. A influencia e presenza da pedra, xa desde a era megal\u00edtica, est\u00e1 claramente&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5680,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[366,367,247,444,230,271,736,236,445],"class_list":["post-5691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recuncho-da-historia","tag-arquitectura-gl","tag-arte-gl","tag-centros-historicos-gl","tag-creencias-gl","tag-crenzas","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-curiosiddaes-historicas-gl","tag-mitos-e-lendas","tag-mitos-y-leyendas-gl","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5691"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5693,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5691\/revisions\/5693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}