{"id":4886,"date":"2026-04-07T18:22:40","date_gmt":"2026-04-07T17:22:40","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=4886"},"modified":"2026-04-07T18:22:40","modified_gmt":"2026-04-07T17:22:40","slug":"la-ciudadania-romana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/la-ciudadania-romana\/","title":{"rendered":"A cidadan\u00eda romana"},"content":{"rendered":"<p>Durante m\u00e1is de cincocentos anos, a condici\u00f3n de <strong><em>cidad\u00e1n romano<\/em><\/strong> converteu a quen a posu\u00edan en homes libres: s\u00f3 eles, por exemplo, pod\u00edan votar en asembleas e comicios, alistarse nas lexions, contar cun matrimonio e fillos reco\u00f1ecidos conforme a lei, que puidesen herdar os seus bens, ter propiedades, presentarse \u00e1s elecci\u00f3ns e acceder aos cargos p\u00fablicos, participar nos sacerdocios e realizar calquera actividade comercial en territorio romano.<\/p>\n<p>Ademais, a cidadan\u00eda romana outorg\u00e1balle o dereito a emprender acci\u00f3ns xudiciais ante un tribunal romano, a ser asistido por un tribuno da plebe e apelar as decisi\u00f3ns xudiciais.<\/p>\n<p>Pero a cidadan\u00eda tam\u00e9n implicaba obrigaci\u00f3ns, abrigo de car\u00e1cter tributario. Por exemplo, os cidad\u00e1ns deb\u00edan contribu\u00edr aos gatos militares en de xeito proporcional \u00e1 s\u00faa riqueza ou pagar un imposto de sucesi\u00f3n destinado a financiar as xubilaci\u00f3ns das forzas militares. Tam\u00e9n deb\u00edan inscribirse no censo.<\/p>\n<p>De entrada, para ser cidad\u00e1n bastaba con nacer dun matrimonio reco\u00f1ecido pola lei entre cidad\u00e1ns romanos. No caso dos fillos nados dunha uni\u00f3n non legal, o fillo adquir\u00eda a condici\u00f3n do proxenitor co status m\u00e1is baixo. Pero exist\u00edan outras v\u00edas para adquirir a cidadan\u00eda, ata a pod\u00edan obter os escravos que accederan \u00e1 liberdade. Para iso deb\u00edan cumprir tres condiciones: ser maiores de 30 anos, que o seu amo fose cidad\u00e1n romano e que a liberaci\u00f3n ou manumisi\u00f3n efectuouse baixo a supervisi\u00f3n dun maxistrado.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4882 size-large aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/CiudadaniaRomana.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"724\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/CiudadaniaRomana.png 1600w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/CiudadaniaRomana-300x212.png 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/CiudadaniaRomana-768x543.png 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/CiudadaniaRomana-1024x724.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>A carreira militar tam\u00e9n permit\u00eda acceder \u00e1 cidadan\u00eda, ao cumprir os 25 anos de servizo, como premio ao licenciarse.<\/p>\n<p>As mulleres romanas estaban exclu\u00eddas da vida pol\u00edtica e, en consecuencia, non pod\u00edan participar en todas as actividades p\u00fablicas que constitu\u00edan a dimensi\u00f3n pol\u00edtica de ser cidad\u00e1n. Un reflexo claro da discriminaci\u00f3n feminina v\u00e9molo ata no seu propio nome: todas as mulleres dunha mesma gens ou familia eran chamadas polo xentilicio familiar, como Claudia, Livia ou Cornelia, ao que se engad\u00eda un ordinal indicando a s\u00faa posici\u00f3n: a segunda, terceira,\u2026 No \u00e1mbito privado, a muller ti\u00f1a restriccions legais porque non dispo\u00f1\u00eda de potestas propia, sen\u00f3n que estaba sometida \u00e1 patria potestade do pai e logo do marido; e \u00e1 morte deles estaban sometidas ao control dun titor, situaci\u00f3n que os xuristas lexitimaban en base a <em>\u201ca debilidade inherente ao seu sexo, a s\u00faa ignorancia nos asuntos legais e a s\u00faa falta de xu\u00edzo\u201d.<\/em><\/p>\n<p>En canto ao nome do cidad\u00e1n, a f\u00f3rmula utilizada, co\u00f1ecida como<em> tria nomea<\/em>, constaba de tres elementos: o <em>nomen<\/em> que permit\u00eda identificar a gens ou familia \u00e1 que pertenc\u00eda o individuo; o<em> praenomen<\/em>, nome propio que se lle asignaba tralo seu nacemento; e o<em> cognomen<\/em>, vi\u00f1a dado por un trazo f\u00edsico ou unha an\u00e9cdota vital. A estes tres elementos pod\u00edaselles engadir outros, como o <em>agnomen<\/em>, que ti\u00f1a car\u00e1cter honor\u00edfico e adoitaba aludir a alg\u00fan feito de armas destacado (polo exemplo: O africano, outorgado a Publius Cornelius Escipio pola s\u00faa vitoria fronte a Anibal en \u00c1frica)<\/p>\n<p>O acceso dos mozos \u00e1 cidadan\u00eda produc\u00edase cada ano o d\u00eda 17 de marzo de cada ano, data en que se celebraba en Roma a festa das<em> liberalia,<\/em> en honor do Deus Pater, deus asociado ao vi\u00f1o e a Dionisio. Ese d\u00eda os novos var\u00f3ns en torno aos 15 anos pasaban de nenos a adultos. Primeiro, en casa, ofrec\u00edan aos Lares (deuses protectores do fogar) o amuleto que levaban desde pequenos; esp\u00edase ante a familia para demostrar que pod\u00eda procrear, e o seu pai entreg\u00e1balle a toga viril, que o acreditaba como cidad\u00e1n. Logo ti\u00f1a lugar a cerimonia p\u00fablica, durante a cal os mozos cruzaban o Foro en procesi\u00f3n ata o templo de X\u00fapiter, a quen ofrec\u00edan sacrificios.<\/p>\n<p>En calquera espect\u00e1culo ou con gran afluencia de p\u00fablico no foro, era posible distinguir ao cidad\u00e1n, xa que quedaba identificado pola toga, unha vestimenta reservada tan so a quen gozaban da condici\u00f3n cidad\u00e1n.<\/p>\n<p>No noso pa\u00eds, merc\u00e9 \u00e1 pol\u00edtica de municipalizaci\u00f3n, e ao <em>Edicto de Latinidade<\/em> promulgado polo fundador da dinast\u00eda Flavia, Vespasiano, no ano 74 d.C, as comunidades hispanas lograron o estatuto de dereito latino, cuxo beneficio m\u00e1is atractivo era a concesi\u00f3n da cidadan\u00eda romana a toda persoa que desempe\u00f1ase un cargo p\u00fablico. O paso definitivo chegar\u00eda co <em>Edicto de Caracalla<\/em> promulgado no ano 212 d.C., que deu a cidadan\u00eda romana a todos os homes libres do imperio.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Durante m\u00e1is de cincocentos anos, a condici\u00f3n de cidad\u00e1n romano converteu a quen a posu\u00edan en homes libres: s\u00f3 eles, por exemplo, pod\u00edan votar en asembleas e comicios, alistarse nas lexions, contar cun matrimonio e fillos reco\u00f1ecidos conforme a lei, que puidesen herdar os seus bens, ter propiedades, presentarse \u00e1s elecci\u00f3ns e acceder aos cargos&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4881,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[263,221],"tags":[526,407,229,271,267,392,237],"class_list":["post-4886","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mundo-romano-gl","category-recuncho-da-historia","tag-ciudadania-romana-gl","tag-costumbres-gl","tag-costumes","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-romana-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-263","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4886"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4888,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4886\/revisions\/4888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}