Sit\u00faase desde o s\u00e9culo VIII aC. ata o I dC. A efectos did\u00e1cticos podemos falar de diferentes etapas:<\/p>\n
- \n
- A primeira situar\u00edase no s\u00e9culo VIII aC e finalizar\u00eda no s\u00e9culo V da mesma era, esta etapa co\u00f1\u00e9cese como unha fase de formaci\u00f3n desta cultura; ser\u00e1 un proceso de sedentarizaci\u00f3n e construci\u00f3n.<\/li>\n
- A segunda etapa coincidir\u00eda coa II Idade de Ferro, do s\u00e9culo IV aC. ao s\u00e9culo I aC., sendo esta a principal etapa de desenrolo.<\/li>\n
- E, para rematar, da metade do s\u00e9culo I aC. ao s\u00e9culo I dC., sit\u00faase a fase co\u00f1ecida como castrexo-romana; onde se atopan as m\u00e1is importantes diferenzas a trav\u00e9s do espazo e o tempo, dependendo da zona na que se sit\u00fae o castro.<\/li>\n<\/ul>\n
A s\u00faa caracter\u00edstica m\u00e1is notable ou co\u00f1ecida polos restos arqueol\u00f3xicos existente nestas zonas, son os poboados fortificados co\u00f1ecidos como castros<\/em><\/strong> (da forma lat\u00ednizada castrum<\/em>), dos que toma o nome.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/CastroBaro\u00f1a.jpg\" "\\"\\"")
En Galicia hai uns 3.000 xacementos de cultura castre\u00f1a da mesma \u00e9poca en que a ficci\u00f3n fac\u00eda que Ast\u00e9rix e Ob\u00e9lix bat\u00e9sense na Galia contra os romanos atrincheirados no seu poboado e resist\u00edndose ao imperio. O de Baro\u00f1a, situado en Porto Son, na costa meridional de r\u00eda de Noia non \u00e9 o m\u00e1is grande nin importante, pero si posiblemente o m\u00e1is co\u00f1ecido pola espectacular beleza da s\u00faa contorna. Unha veintena de casas de planta circular ou oval as\u00e9ntase nunha pequena pen\u00ednsula que se eleva formando un acantilado sobre o mar.<\/p>\nOs restos desta cultura galega est\u00e9ndense por toda a comunidade na que existen multitude de castros, pobos m\u00e1is ou menos grandes formados por casas circulares de mamposter\u00eda, fortificados e constru\u00eddos en lugares elevados para o seu defensa.<\/p>\n
Escasa \u00e9 a informaci\u00f3n do d\u00eda a d\u00eda deste pobo. As referencias escritas deb\u00e9mosllas ao historiador grego Estrab\u00f3n quen sinalaba \u201cque levaban unha vida sinxela, beb\u00edan auga, durm\u00edan no chan e levaban o pelo longo, como as mulleres\u201d.<\/em><\/p>\n
<\/p>\n
A s\u00faa base econ\u00f3mica<\/em> <\/strong>era a agricultura intensa: cereais, legumes e hortalizas. Co\u00f1\u00e9cense tam\u00e9n pequenas hortas \u00e1 beira do castro, os cereais estar\u00edan m\u00e1is lonxe do mesmo. O monte converteuse nun dos m\u00e1is importantes extensions desta cultura grazas \u00e1 recolleita de froitos e le\u00f1a. Empez\u00e1ronse a crear os primeiros silos, h\u00f3rreos e cabanas para almacenar excedentes, os cales cons\u00e9rvanse coas novas t\u00e9cnicas de secado, afumado e fermentaci\u00f3n, deste xeito nace a cervexa nos mui\u00f1os.<\/p>\n
Esta econom\u00eda bas\u00e9ase tam\u00e9n na gander\u00eda, a pesca e o marisqueo. Na granxa traball\u00e1base con bois, vacas, ovellas, porcos e gali\u00f1as. E revolucionouse a pesca de baixura coa fabricaci\u00f3n de pequenas embarcaci\u00f3ns.<\/p>\n
Era unha sociedade carente de Estado<\/em>. Non exist\u00eda unha autoridade superior que coordinase as acci\u00f3ns dos distintos grupos sociais. A cohesi\u00f3n logr\u00e1base a trav\u00e9s do funcionamento dunha serie de instituci\u00f3ns. Hab\u00eda un equilibrio entre homes e mulleres, estas posu\u00edan as terras e eles outro tipo de bens, como o gando. Toda a autoridade estaba nas mans dos homes. A sociedade castrexa era matrilineal, pero patriarcal.<\/p>\n
Unha estrutura formada por unha serie de c\u00edrculos conc\u00e9ntricos nos que situar\u00eda unha serie de grupos sociais seguindo o n\u00famero de membros:<\/p>\n
- \n
- A unidade social inferior debeu ser o clan. Os seus membros, que ter\u00edan un antepasado com\u00fan, considerar\u00edanse da mesma familia. Non vivir\u00edan no ata castro, sen\u00f3n dispersos en subclanes, pero ser\u00edan solidarios entre si.<\/li>\n
- A seguinte en rango ser\u00eda a centuria, unidade pol\u00edtico-militar. Cada centuria ti\u00f1a un xefe, ao que os romanos chamar\u00edan princeps<\/em>, cuxo cargo era hereditario por v\u00eda masculina. \u00c9 unha sociedade s\u00f3 de homes. Os seus membros non est\u00e1n vinculados por lazos de sangue. Cada unha destas organizaci\u00f3ns posu\u00eda cultos e deuses propios e quizais un territorio.<\/li>\n
- Varias centurias agr\u00fapanse formando un populus, unidade que pos\u00fae l\u00edmites territoriais claramente definidos. Ademais, dispo\u00f1en dunha capital, denominada romu<\/em> polos romanos. En principio, \u00e9 posible que non fosen entidades de poboaci\u00f3n importantes, sen\u00f3n simples lugares de encontro, nos que se intercambiaban produtos e establec\u00edanse pactos familiares de tipo matrimonial e alianzas pol\u00edticas. O populus<\/em> non tivo unha autonom\u00eda pol\u00edtica definida, pero as centurias que o compo\u00f1\u00edan actuaban *solidariamente nos casos de confrontacions armadas.<\/li>\n<\/ul>\n
En Galicia a situaci\u00f3n social<\/em><\/strong> debeu ser a seguinte: por unha banda, haber\u00eda unha aristocracia guerreira, con xefes pero sen reis. A s\u00faa orixe ser\u00eda claramente c\u00e9ltico. Dentro dela, as mulleres posu\u00edan as terras, das que se desinteresar\u00edan os homes, consagrados \u00e1 actividade militar. Por baixo desta aristocracia teriamos unha poboaci\u00f3n moi numerosa de orixe prec\u00e9ltica, que poder\u00eda traballar as terras desta aristocracia (a\u00ednda que esta afirmaci\u00f3n non pode manterse con seguridade).<\/p>\n
Tanto os homes como as mulleres castrexos, embelec\u00edan os seus corpos a trav\u00e9s de roupas, xoias e peiteados, trat\u00e1base dunha decoraci\u00f3n corporal complexa. Aparecen as fusaioas (instrumentos circulares que forman parte do fuso), e os primeiros peitees de \u00f3sos e agullas para tecer.<\/p>\n
\u00c1s mulleres atrib\u00faeselles o uso de saias, mantos e t\u00fanicas e a utilizaci\u00f3n de fibelas de bronce, ouro e prata (semellantes aos prendedores para unir as diferentes pezas de tea, esta decoraci\u00f3n \u00e9 moi importante para delimitar o valor de identidade ou o status social.<\/p>\n
Outra parte moi importante desta sociedade \u00e9 o coidado e o adorno do cabelo as\u00ed como as xoias. As arracadas (adornos para as orellas) e alg\u00fans colares articulados de materiais de cristal asociados \u00e1 xoiar\u00eda son os \u00fanicos adornos corporais que se utilizaban, non hab\u00eda pulseiras nin aneis.<\/p>\n
En canto aos homes, levaban algunhas alfaias como torques, brazaletes e diademas-cinto (instrumentos que poder\u00edan ter as d\u00faas funci\u00f3ns); cada torque ti\u00f1a unha derivaci\u00f3n rexional.<\/p>\n
Respecto de as armas<\/em><\/strong>, us\u00e1banse como unha extensi\u00f3n m\u00e1is da est\u00e9tica masculina cos pu\u00f1ais que se utilizaban para as razzia (pequenas guerras limitadas para conseguir un bot\u00edn ou solucionar certas disputas), os pu\u00f1ais m\u00e1is longos utiliz\u00e1banos unha nova casta de xefes guerreiros.<\/p>\n
Os habitantes dos castros traballaron a pedra, a cer\u00e1mica e a cer\u00e1mica e os metais, que utilizaban non s\u00f3 para constru\u00edr sen\u00f3n tam\u00e9n para a realizaci\u00f3n de obxectos de uso coti\u00e1n como dixemos anteriormente.<\/p>\n
A relixi\u00f3n<\/em><\/strong> era un fen\u00f3meno social e os actos relixiosos eran moi frecuentes, realiz\u00e1ndose sacrificios rituais de animais ou persoas, para os que se utilizaban coitelos, grandes coitelos e un tipo de caldeiro; estes rituais fac\u00edanos unha especie de sacerdotes que, ademais, adivi\u00f1aban o futuro polo estudo das entra\u00f1as.<\/p>\n
Ti\u00f1an unha relixi\u00f3n polite\u00edsta. Cr\u00edan en deuses facedores do mundo, en divinidades relacionadas coa guerra, o vigor f\u00edsico e a forza. Tam\u00e9n cr\u00edan en deidades relacionadas coa produci\u00f3n e a abundancia. A clase relixiosa (curandeiros, sacerdotes e druidas) gozaban dun status especial. As\u00ed atopamos dous deuses da guerra: Cosus e Bandua. Aos cales situ\u00e1baselles en lugares sagrados e de culto, como pequenos santuarios rupestres galaico-romanos e espazos rituais no interior do castro. Desco\u00f1\u00e9cense os ritos funerarios, xa que non se atoparon, nin enterrado, nin incineracions.<\/p>\n
As lendas populares describen aos habitantes destes asentamentos como celtas, pero en realidade pertenc\u00edan \u00e1 cultura castre\u00f1a aut\u00f3ctona. Os castre\u00f1os non eran celtas,
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Untorques.jpg\" "\\"\\"")
ainda que falaban linguas de orixe celta como os pobos que habitaban ao norte de Francia y nas illas inglesas.<\/p>\nO que si exist\u00edan eran intercambios comerciais entre eles, sendo Galicia un enclave crucial para o desenvolvemento do comercio, tanto con culturas mediterr\u00e1neas como cos pobos do norte. Proba diso son os restos cer\u00e1micos e metal\u00farxicos de orixe fenicio e cartaxin\u00e9s achados no castro da Lanzada (Pontevedra).<\/p>\n
\u00c1 luz das pegadas deixadas na toponimia e nos restos epigr\u00e1ficos, consid\u00e9rase que na Gallaecia fal\u00e1base un tipo de lingua<\/em><\/strong> pertencente \u00e1s linguas goid\u00e9licas.<\/em> Os defensores desta teor\u00eda bas\u00e9anse en estudos que afirman que os celtas brit\u00e1nicos descenden dos pescadores do norte da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica.
\nA lingua goid\u00e9lica ou ga\u00e9lica \u00e9 a antecesora do ga\u00e9lico escoc\u00e9s, irland\u00e9s, ou ga\u00e9lico irland\u00e9s, bret\u00f3n e man\u00e9s. Xunto coa rama de linguas bryt\u00f3nicas forma o conxunto de linguas c\u00e9lticas insulares, (ao bret\u00f3n, a\u00ednda que xeogr\u00e1ficamente pertence ao continente, consid\u00e9raselle insular ao ter a s\u00faa orixe nas Illas Brit\u00e1nicas).<\/p>\nE para finalizar, cabo afirmar que os obxectos m\u00e1is caracter\u00edsticos da \u00e9poca castrexa son os torques de ouro con aliaxe de prata e cobre dos s\u00e9culos IV a III aC.<\/p>\n
Sa\u00fados!!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Publicamos esta entrada en datas pr\u00f3ximas \u00e1 celebraci\u00f3n do Arde Lucus (mes de xu\u00f1o), onde podemos albiscar e gozar das diferentes actividades, campamentos e desfiles de romanos e castre\u00f1os, gustar\u00edame dedicarlle unha entrada a este pobo case desco\u00f1ecido e confundido a maior\u00eda das veces cos celtas. A cultura castre\u00f1a representa o momento cultural m\u00e1is peculiar…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4579,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[300,221],"tags":[407,229,444,230,454,392,237],"class_list":["post-4586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mundo-castrexo-gl","category-recuncho-da-historia","tag-costumbres-gl","tag-costumes","tag-creencias-gl","tag-crenzas","tag-curiosides-historicas-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-300","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4586"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4723,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4586\/revisions\/4723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- Varias centurias agr\u00fapanse formando un populus, unidade que pos\u00fae l\u00edmites territoriais claramente definidos. Ademais, dispo\u00f1en dunha capital, denominada romu<\/em> polos romanos. En principio, \u00e9 posible que non fosen entidades de poboaci\u00f3n importantes, sen\u00f3n simples lugares de encontro, nos que se intercambiaban produtos e establec\u00edanse pactos familiares de tipo matrimonial e alianzas pol\u00edticas. O populus<\/em> non tivo unha autonom\u00eda pol\u00edtica definida, pero as centurias que o compo\u00f1\u00edan actuaban *solidariamente nos casos de confrontacions armadas.<\/li>\n<\/ul>\n