Cando falamos de Idade Media, estamos a falar dun per\u00edodo hist\u00f3rico que abarca desde o s\u00e9culo V ata o s\u00e9culo XV. Dez s\u00e9culos de historia que comeza coa ca\u00edda de Imperio Romano de Occidente, no ano 476 d.C. e que se d\u00e1 por finalizado a finais do s\u00e9culo XV, en 1492, co descubrimento do Continente Americano.<\/p>\n
\u00c9 crenza xeneralizada a identificaci\u00f3n da Idade Media cunha \u00e9poca de oscurantismos, fanatismo relixioso, inquisici\u00f3n, peste, fame e penurias e desolaci\u00f3n. Con todo, a\u00ednda que houbo algo de todo, a Idade Media \u00e9 moito m\u00e1is.<\/p>\n
\u00c9poca de castelos, conquistas, monxes, cabaleiros, doncelas, xustas e xograres, \u00e9 tam\u00e9n o momento do descubrimento da imprenta, do astrolabio e o comp\u00e1s, o reloxo mec\u00e1nico, as lentes, os mui\u00f1os, do arbotante que permitiu o paso arquitect\u00f3nico do rom\u00e1nico \u00e1 luminosa arte g\u00f3tica nun impulso constructor sen precedentes contribu\u00edndo ao nacemento das cidades (vilas) e ao nacemento da burgues\u00eda como nova clase social en alza.<\/p>\n
Esta \u00e9poca de luces e sombras acomp\u00e1\u00f1ase de m\u00faltiples curiosidades, an\u00e9cdotas, misterios,\u2026 que baixo este t\u00edtulo vou ir contando do xeito m\u00e1is amena posible e que derivou na actualidade en diversas costumes que distorsionadas ou non a\u00ednda se conservan, desco\u00f1endo que a s\u00faa orixe estivo neste per\u00edodo.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Villancicos-.jpg\" "\\"\\"")
As panxoli\u00f1as, acompa\u00f1antes do Nadal, forman parte da tradici\u00f3n cristi\u00e1 que celebra e encomia o nacemento de Xes\u00fas. Soan polos altofalantes instalados en calquera centro comercial, tenda ou por c\u00e9ntricas r\u00faas. \u00c9 tradici\u00f3n cantalos xunto coa familia e amigos nos banquetes de Nadal.<\/p>\n
Pois saibamos que as panxoli\u00f1as te\u00f1en a s\u00faa orixe na Idade Media. Agora ben, estas alegres canci\u00f3ns nada ti\u00f1an que ver co Nadal, relixi\u00f3n ou o nacemento de Xes\u00fas, sen\u00f3n que se trataba de alegres composici\u00f3ns que eran profanas, cant\u00e1banse no mundo rural e cuxo fin era explicar os acontecementos que sucederan nas vilas (amores e desamores, falecementos e todo aquilo que puidese interesar ao pobo). Para entendernos, era un noticiero rural en forma de canci\u00f3n.<\/p>\n
A s\u00faa orixe rem\u00f3ntase \u00e1s cantigas, unha especie de poes\u00edas cantadas t\u00edpicas da \u00e9poca medieval galego-portuguesa do s\u00e9culo XII, sendo practicadas nun principio pola nobreza. O seu tem\u00e1tica versaba sobre o amor, a pol\u00edtica e os pesares das persoas de pobo ou \u00e1reas rurais. \u00c1s persoas que cantaban as cantigas co\u00f1ec\u00edallas como xograres, e aqueles que as compo\u00f1\u00edan como trobadores.<\/p>\n
A panxoli\u00f1a \u00e9 xa que logo unha das manifestaci\u00f3ns m\u00e1is antigas da l\u00edrica popular castel\u00e1 que nas s\u00faas orixes consist\u00eda nunha breve canci\u00f3n estr\u00f3fica con retrouso. A sua melod\u00eda principal ach\u00e1base na voz superior e normalmente estaba destinado a ser executado por un solista ao que lle acompa\u00f1aban dous ou tres instrumentos.<\/p>\n
En torno ao s\u00e9culo XV p\u00e1sase das cantigas a as planxoli\u00f1as, populariz\u00e1ndose e derivando cara a relatos das vivencias de xente do pobo ou da vila, de a\u00ed o seu nome en castel\u00e1n \u201cvillancicos\u201d<\/em>, por ser cantados por homes da vila (en castel\u00e1n, villanos). A panxoli\u00f1a nesta \u00e9poca xa consist\u00eda nunha forma musical e po\u00e9tica que alternaba coplas con retrouso.<\/p>\n Como exemplo, unha das panxoli\u00f1as m\u00e1is famosos, antes de converterse en canci\u00f3ns relixiosas de corte do Nadal, \u00e9 este de Juan del Enzina, un trobador do Le\u00f3n do s\u00e9culo XV que fai o seu eloxio particular a \u201cvivir o d\u00eda a d\u00eda\u201d<\/em> (Carpe Diem dos romanos): Foron tempos de vivir ao d\u00eda, coa incerteza do futuro. Tempos de crise pol\u00edtica na Igrexa, de m\u00faltiples Cruzadas para liberar Terra Santa e de loitas intestinas contra \u201cherex\u00edas\u201d.<\/p>\n Cara ao s\u00e9culo XVI debido a que as autoridades eclesi\u00e1sticas – sempre disposta a apropiarse e facer seu todo aquilo que redunde en beneficio da fe – empezan a considerar a conveniencia de introducir na liturxia composici\u00f3ns en castel\u00e1n como unha forma de achegar ao pobo aos misterios da fe cat\u00f3lica, a panxoli\u00f1a aos poucos vai cambiando o seu tem\u00e1tica sobre o amor cort\u00e9s para ir centr\u00e1ndose en temas de tipo relixioso. Esta apropiaci\u00f3n e adaptaci\u00f3n funcion\u00e1balles moi ben ao tratarse de canci\u00f3ns curtas de rima sinxela, letra pegadiza e f\u00e1cil de memorizar por un pobo analfabeto. Deste xeito nos albores do s\u00e9culo XVII emp\u00e9zase a utilizar nos responsorios de maitines das principais festas lit\u00farxicas como o Nadal, H\u00e1beas Christi, Asunci\u00f3n, santos locais, Epifan\u00eda, Trinidad, etc. As\u00ed as panxoli\u00f1as converteranse ademais de en un obrigado exercicio para acceder ao maxgisterio de capela, nunha das principais obrigaci\u00f3ns compositivas do mestre de capela para as principais festas do calendario lit\u00farxico.<\/p>\n Durante o s\u00e9culo XVII a interpretaci\u00f3n de panxoli\u00f1as faise cada vez m\u00e1is frecuente malia as prohibici\u00f3ns por parte das instituci\u00f3ns conservadoras.<\/p>\n rohibici\u00f3ns que se baseaban en que o uso das panxoli\u00f1as converteuse nunha pr\u00e1ctica cada vez m\u00e1is usual de cancionci\u00f1as con forma de di\u00e1logo que recreaban a sorpresa dos pastores ante o misterio do nacemento de Xes\u00fas. Temas como este convert\u00edanse nun excelente pretexto para realizar divertidas parodias nas que se fac\u00eda a burla correspondente de personaxes arquet\u00edpicos de diversas nacionalidades. A panxoli\u00f1a do s\u00e9culo XVII ten unha gran complexidade t\u00e9cnica e formal aument\u00e1ndose o n\u00famero de voces ata ata oito distribu\u00eddas en dous coros dispostos en diferentes lugares da catedral e acompa\u00f1ados con instrumentos como a arpa, o iol\u00f3n e o \u00f3rgano. As panxoli\u00f1as deste s\u00e9culo cheg\u00e1ronnos en manuscritos de borrador e en follas soltas para cada voz deixando de lado a escritura de facistol para este tipo de x\u00e9nero.<\/p>\n O s\u00e9culo XVIII est\u00e1 marcado pola gran influencia que exerceu Italia en canto a m\u00fasica ref\u00edrese e non s\u00f3 nos estamos referindo \u00e1 \u00f3pera ou \u00e1 zarzuela sen\u00f3n tam\u00e9n a panxoli\u00f1a. Influencias italianizantes na panxoli\u00f1a foron o estilo recitativo, as arias d\u00e1 capo e o estilo compositivo da \u00f3pera seria italiana que provocaron un aumento no persoal das orquestas das capelas de m\u00fasica catedralicias, unha maior esixencia \u00e1 hora de interpretar ditas composici\u00f3ns xunto cun desmedido investimento musical dos centros catedralicios que non rendibilizaban os seus resultados pr\u00e1cticos. As panxoli\u00f1as seguir\u00e1n tendo as caracter\u00edsticas populares do s\u00e9culo anterior que se ir\u00e1n fundindo coas caracter\u00edsticas musicais deste s\u00e9culo, situaci\u00f3n que provocou que as panxoil\u00f1as utiliz\u00e1sense en contextos lit\u00farxicos pero esta vez con fins did\u00e1cticos. Aos poucos vanse introducindo elementos teatrais nas igrexas buscando provocar no pobo afectos moi diferentes \u00e1 contemplaci\u00f3n divina que se consegu\u00eda co vello estilo polif\u00f3nico.<\/p>\n A panxoli\u00f1a popularizouse r\u00e1pidamente, convert\u00e9ndose en canci\u00f3ns amplamente interpretadas nas igrexas durante os oficios relixiosos, sendo un xeito r\u00e1pido e eficaz de levar a mot\u00edsimas m\u00e1is persoas a mensaxe do evanxelio ata a actualidade.<\/p>\n Desde ent\u00f3n, e ata chegar aos nosos d\u00edas, o concepto, rima, letras e melod\u00edas foron evolucionando ao que hoxe co\u00f1ecemos como panxoli\u00f1a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cando falamos de Idade Media, estamos a falar dun per\u00edodo hist\u00f3rico que abarca desde o s\u00e9culo V ata o s\u00e9culo XV. Dez s\u00e9culos de historia que comeza coa ca\u00edda de Imperio Romano de Occidente, no ano 476 d.C. e que se d\u00e1 por finalizado a finais do s\u00e9culo XV, en 1492, co descubrimento do Continente…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[407,229,271,392,237],"class_list":["post-4551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-costumbres-gl","tag-costumes","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4551"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7619,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4551\/revisions\/7619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nHoxe comamos e bebamos
\nE cantemos e folguemos![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Villancicos_1.jpg\" "\\"\\"")
\nQue ma\u00f1\u00e1 morreremos<\/p>\n