{"id":4402,"date":"2026-04-07T13:53:48","date_gmt":"2026-04-07T12:53:48","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=4402"},"modified":"2026-04-07T13:53:48","modified_gmt":"2026-04-07T12:53:48","slug":"el-perfume-en-la-edad-media","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/el-perfume-en-la-edad-media\/","title":{"rendered":"O perfume na Idade Media"},"content":{"rendered":"<p>Coa ca\u00edda do Imperio Romano e, sobre todo, debido \u00e1 influencia das mensaxes de austeridade e recato propagados pola Igrexa durante a Idade Media, en Europa, o mundo dos aromas parouse un pouco no tempo. O compo\u00f1ente sensual e fr\u00edvolo transmitido polos perfumes non era do agrado dos altos estamentos eclesi\u00e1sticos, xa que o perfume e os cosm\u00e9ticos consider\u00e1banse<em> \u201cartima\u00f1as do dia\u00f1o\u201d<\/em> que usan as mulleres para enganar aos homes. Os intercambios culturais entre Oriente e Occidente e as cruzadas favoreceron a propagaci\u00f3n e difusi\u00f3n de actitudes, materias primas e culturas referidas ao ba\u00f1o.<\/p>\n<p>S\u00e9culos antes os primeiros eremitas ti\u00f1an en alta estima a s\u00faa renuncia ao ba\u00f1o; San Ant\u00f3n, por exemplo, fundador de <em>&#8220;a orde dos antonianos&#8221;<\/em> que se dedicaban \u00e1 cativa e coidado dos porcos, ti\u00f1an un bicho destes como divisa. A \u00e9poca untuosa de Casanova, un tempo que fac\u00eda fardar de perrucas e caras empolvadas no s\u00e9culo XVIII, conviv\u00eda coa fedenta atmosfera dos sal\u00f3ns barrocos, marcada por aquela \u201chigiene seca\u201d que m\u00e1is ou menos consist\u00eda en substitu\u00edr os ba\u00f1os por panitos lixeramente humedecidos.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4396 alignleft\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/PerfumeEMedia.jpg\" alt=\"\" width=\"255\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/PerfumeEMedia.jpg 297w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/PerfumeEMedia-255x300.jpg 255w\" sizes=\"(max-width: 255px) 100vw, 255px\" \/>A malaria \u00e9 unha enfermidade moi esquiva aos avances cient\u00edficos. Tanto ata que, con frecuencia, ignoramos que o seu propio nome &#8220;malaria&#8221; fai referencia, a\u00ednda que de forma err\u00f3nea, ao medio polo que se transmite <em>&#8220;mal aire&#8221;.<\/em> Tam\u00e9n se co\u00f1ece como paludismo, do lat\u00edn palus: estanque, pantano. E dicimos que err\u00f3neamente porque ata que se descubriu que o mosquito anofeles era o responsable da s\u00faa transmisi\u00f3n pens\u00e1base que se propagaba a trav\u00e9s do aire, como o resto das enfermidades. Para os homes da Idade Media e o Renacemento, os aromas, os perfumes, constitu\u00edan ademais dun ben cosm\u00e9tico, un eficaz remedio para os malos aires que lles fac\u00edan enfermar. O corpo deb\u00eda blindarse ante o medio natural porque, incluso a auga, pod\u00eda converterse no peor inimigo; o seu uso debilitaba a pel e a trav\u00e9s dela penetrar\u00edan no organismo todas as ameazas do mundo externo.<\/p>\n<p>Perfume e cosm\u00e9tica non pertencen s\u00f3 ao \u00e1mbito do coidado persoal, sen\u00f3n que son terap\u00e9uticamente aceptadas; a pulcritud, a limpeza, afasta a enfermidade; o \u201cmal aire\u201d que citaba no par\u00e1grafo anterior. De feito moitos libros de receitas fan fincap\u00e9 m\u00e1is ben nas s\u00faas aplicaci\u00f3ns salut\u00edferas que cosm\u00e9ticas, constitu\u00edndo as\u00ed un precedente da aromaterapia. As\u00ed por exemplo, o almizcle \u00e9 moi vigorizante. A s\u00faa orixe animal e a s\u00faa funci\u00f3n sexual, non escapan \u00e1 fina intuici\u00f3n da medicina \u00e1rabe e conv\u00e9rteno nun poderoso afrodis\u00edaco. O aloe, que perfuma o alento e \u00e9 bo para o est\u00f3mago. Azafr\u00e1n, diur\u00e9tico, combinado co vi\u00f1o aumenta os seus efectos. O nardo (Cristo foi unxido ao parecer con aceite de nardo) \u00e9 bo para o f\u00edgado e evita a ca\u00edda das pestanas. A rosa, apropiada para aliviar a dor de cabeza&#8230;<\/p>\n<p>Non \u00e9 do todo certa a idea preconcibida de que no medievo os aromas quedaron relegados*totalmente: o certo \u00e9 que non foi a Idade Media tan sucia como se cre. A pr\u00e1ctica do ba\u00f1o era xeneralizada e este adoitaba tomarse en auga aromatizada e especias. A\u00ednda en moitos lugares do noso pa\u00eds existen ben conservados ou en ru\u00ednas uns chamados<em> &#8220;ba\u00f1os \u00e1rabes&#8221;<\/em> que moitas veces non eran tales sen\u00f3n xudeus, pero que eran usados polos cristi\u00e1ns. As condenas que se fac\u00edan do uso de devanditos establecementos base\u00e1banse na promiscuidade, e \u00e9 que eran, en moitas ocasi\u00f3ns, centros de reuni\u00f3n e contrataci\u00f3n de favores er\u00f3ticos.<\/p>\n<p>Era moi habitual pois, o uso deste tipo de xoias entre a nobreza, e dicimos xoias, porque estaban fabricados en ouro, prata e pedras preciosas. Adoitaban levalos colgando ao redor da cintura, do pescozo, ou simplemente sostendo as longas cadeas entre as mans, para que co lixeiro movemento, fose desprend\u00e9ndose o cheiro que introduciran en cada unha delas.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4398 alignright\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/PerfumeEdadMedia.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/PerfumeEdadMedia.jpg 638w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/PerfumeEdadMedia-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Houbo, ata, dous feitos relevantes no referente aos perfumes durante o medievo, que cambiaron o rumbo da s\u00faa historia. Sobre todo, hai que destacar o estatuto que o rei Felipe II Augusto de Francia concedeu en 1190 aos perfumistas, o que significou un claro reco\u00f1ecemento da profesi\u00f3n. Sorprendeu aos perfumistas, que ata ent\u00f3n traballaran pola s\u00faa conta, cunha concesi\u00f3n mediante a cal fixaba os lugares de venda de perfumes e reco\u00f1ec\u00eda a profesi\u00f3n como tal, as\u00ed como a utilidade social destas sustancias. Foi ent\u00f3n cando se empezaron a crear escolas onde se formaron os primeiros aprendices e oficiais desta profesi\u00f3n. Tras catro anos de estudos, pasaban a ser mestres perfumistas, que supervisaban os traballos de prensado de p\u00e9talos, maceraci\u00f3n de flores, mesturado de ingredientes e, en resumo, expertos encargados de conseguir a f\u00f3rmula do perfume desexado. Deste xeito, Francia converteuse as\u00ed no reino do perfume.<\/p>\n<p>A finais do s\u00e9culo XV, empezou a popularizarse o uso de perfumes per se. Os aromas m\u00e1is populares eran a rosa, o almizcle, a agalia, a violeta, a lavanda, a auga de azahar e fragrancias orientais como o s\u00e1ndalo. Cheiros que curiosamente a\u00ednda seguimos utilizando nos nosos d\u00edas&#8230; As augas de cheiro, perfumes l\u00edquidos moi valorados e dif\u00edciles de obter, eran gardados nunha especie de barriletes de cristal ou de metais e pedras preciosas que eran atesourados por quen dispo\u00f1\u00edan de suficientes recursos, como o rei franc\u00e9s Carlos V.<\/p>\n<p>A\u00ednda que a Idade Media en Espa\u00f1a tivo uns perf\u00eds at\u00edpicos respecto ao resto de Europa, sobre todo debido \u00e1 presenza \u00e1rabe na Pen\u00ednsula, os reinos cristi\u00e1ns tam\u00e9n se ocuparon de lexislar sobre os ba\u00f1os p\u00fablicos (na C\u00f3rdoba do Califato chegaron a existir ata 900) non en balde, a cultura do auga na Pen\u00ednsula rem\u00f3ntase \u00e1 \u00e9poca romana. Na Europa cristi\u00e1 estes recintos, nos que se chegaba a ba\u00f1arse ata vestido, derivaron cara a meras manceb\u00edas nas que a auga era un pretexto para o exercicio da prostituci\u00f3n. No caso os ba\u00f1os \u00e1rabes, denominados: <em>Hammams<\/em>, herdanza directa da Hispania romana. A cidade de C\u00f3rdoba ti\u00f1a m\u00e1is de 500 ba\u00f1os p\u00fablicos e unhas notables proporci\u00f3ns para a \u00e9poca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Coa ca\u00edda do Imperio Romano e, sobre todo, debido \u00e1 influencia das mensaxes de austeridade e recato propagados pola Igrexa durante a Idade Media, en Europa, o mundo dos aromas parouse un pouco no tempo. O compo\u00f1ente sensual e fr\u00edvolo transmitido polos perfumes non era do agrado dos altos estamentos eclesi\u00e1sticos, xa que o perfume&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4395,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[266,407,229,271],"class_list":["post-4402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-cuidados-personales-gl","tag-costumbres-gl","tag-costumes","tag-curiosidades-historicas-gl","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4402"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4404,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4402\/revisions\/4404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}