{"id":4178,"date":"2026-04-07T12:10:48","date_gmt":"2026-04-07T11:10:48","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=4178"},"modified":"2026-04-07T12:10:48","modified_gmt":"2026-04-07T11:10:48","slug":"los-origenes-del-camino-de-santiago","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/los-origenes-del-camino-de-santiago\/","title":{"rendered":"As or\u00edxes do Cami\u00f1o de Santiago"},"content":{"rendered":"

O Cami\u00f1o de Santiago<\/em><\/strong>, convertido nun aut\u00e9ntico e asentado fen\u00f3meno que transcende \u00e1 orixe relixiosa que o vise nacer, alcanzou tal dimensi\u00f3n que a s\u00faa vixencia xera m\u00faltiples impactos de \u00edndole cultural, social e econ\u00f3mico. Basta con botar unha mirada en internet para comprobar a enorme oferta de gu\u00edas, publicaci\u00f3ns, opini\u00f3ns, infraestructuras para o aloxamento, a manutenci\u00f3n, os traslados, … a organizaci\u00f3n de grupos, apoios, asesoramento, etc.<\/p>\n

E \u00e9 que o Cami\u00f1o xa non s\u00f3 \u00e9 de \u00edndole espiritual, perd\u00f3enme o atrevemento, pero converteuse xa en moitas outras cousas, segundo o destinatario que se identifique con alg\u00fans dos beneficios que se lles atrib\u00fae: un reto, unha aventura, unha forma de co\u00f1ecer pobos, xentes e culturas, un xeito de facer pequeno turismo, un pretexto para xuntarse un grupo de amigos ou co\u00f1ecidos e vivir uns d\u00edas xuntos, o obxecto dunha promesa, de curiosidade, de procura espiritual, persoal ou vaiche ti a saber que, ata se converteu, \u00e1 vista dos numerosos cami\u00f1antes de idade avanzada, no cami\u00f1o do colesterol.<\/p>\n

\"\"Pero o Cami\u00f1o ten unha historia, real ou inventada, \u00e9pica ou treatralizada na porcentaxe que cada un considere, pero sen d\u00fabida o Cami\u00f1o foi, \u00e9 e seguir\u00e1 sendo testemu\u00f1a da evoluci\u00f3n (?) da nosa civilizaci\u00f3n. Por iso, con esta entrada, s\u00f3 pretendemos facer unha pequena exposici\u00f3n das s\u00faas orixes, porque nunca se debe perder a perspectiva de onde nace e prov\u00e9n canto co\u00f1ecemos.<\/p>\n

O trazado do Cami\u00f1o \u00e9, hoxe en d\u00eda, case exactamente o mesmo polo que durante un milenio foi a principal v\u00eda de entrada e comunicaci\u00f3n de romanos, \u00e1rabes, godos, peregrinos, maragatos, carlistas, hippies ou yuppis, entre outras tribos.<\/p>\n

Do mesmo xeito que sucede en moitos outros aspectos presentes na nosa vida coti\u00e1, resulta moi dif\u00edcil explicar en pleno s\u00e9culo XX un fen\u00f3meno como o da \u201cPeregrinaci\u00f3n\u201d<\/em> que est\u00e1 m\u00e1is pr\u00f3ximo \u00e1 mitolox\u00eda que ao rigor hist\u00f3rico. Para entender o significado do descubrimento da suposta tumba do ap\u00f3stolo Santiago nunha afastada aldea de Galicia, e o inicio das peregrinacions desde toda Europa, \u00e9 necesario realizar unha viaxe polo tempo e situarnos no remoto ano 813.<\/p>\n

Naquel ano, a invasi\u00f3n musulm\u00e1 pr\u00e1cticamente consolidada na pen\u00ednsula ib\u00e9rica e os min\u00fasculos reinos cristi\u00e1ns do norte, repart\u00edanse todo o territorio espa\u00f1ol. E \u00e9 ent\u00f3n cando sucede un feito que marcar\u00eda o devir dunha morea de acontecementos: un pastor da remot\u00edsima Gaellecia, chamado Pelayo (ou Paio), que viv\u00eda nun monte ao p\u00e9 dun castro abandonado, afirma ver a luz dunha estrela sobre a fraga sinalando un t\u00famulo no monte Librad\u00f3n, lugar no que m\u00e1is tarde xurdir\u00eda Compostela. Pelayo, deduciu que o fen\u00f3meno era un aviso do ceo. Ao decatarse o Bispo da di\u00f3cese de Iria Flavia, chamado Teodomiro, quen mandou rozar o monte, dando as\u00ed lugar ao descubrimento dun arca de m\u00e1rmore nun vello templo de pedra que estaba no medio dun cemiterio. O templo parec\u00eda da \u00e9poca romana e ti\u00f1a d\u00faas plantas. A superior cunha capela, en cuxo altar consevaxe o Mosteiro de San Paio de Altealtares de Compostela. Na de abaixo hab\u00eda tres corpos, sobre os cales Teodomiro, a falta de forenses, seguramente por revelaci\u00f3n divina, anuncia que os restos al\u00ed atopados pertenc\u00edan a Santiago e dous disc\u00edpulos. As\u00ed naceu o mito.<\/p>\n

Alfonso II, o rei nese momento, ordena edificar sobre o sepulcro unha sinxela igrexa de mamposter\u00eda e barro. Inici\u00e1base desta forma a chegada masiva de visitantes \u00e1 tumba do Ap\u00f3stolo. Os primeiros en chegar foron os francos e os habitantes de Centroeuropa.<\/p>\n

Pero un novo feito, xa o 23 de m\"\"aio do ano 844, apontoa a historia (ou mito) de Santiago y sucedeu nas llanuras de Clavijo, localidade pr\u00f3xima a Logro\u00f1o: o rei Ramiro I de Asturias enfrontouse \u00e1s tropas musulm\u00e1s de Abderram\u00e1n II en clara desventaxe num\u00e9rico. Entre o fragor das espadas e lanzas, o ap\u00f3stolo Santiago fixo a s\u00faa aparici\u00f3n a lombos dun corcel branco, repartindo mandobles a torto e a dereito sobre as tropas mouras.<\/p>\n

O papa Calixto II icreou no ano 1122 o Ano Santo Xacobeo, decisi\u00f3n que coa tomada por Alejandro III en 1179 outorgando indulxencia plenaria a quen visitasen o templo compostelano os anos en que o 25 de xullo (d\u00eda de Santiago) coincidise en domingo, dar\u00edan o impulso definitivo ao desenvolvemento desta ruta de peregrinaci\u00f3n.<\/p>\n

Doutra banda, o m\u00e1is famoso de todos os libros de viaxe que falaban sobre o Cami\u00f1o de Santiago foi o, escrito por Aymeric Picaud que realizou o \u201cCodex Calixtinus\u201d<\/em><\/strong>, unha \u201cGu\u00eda do peregrino medieval\u201d<\/em>, detallando o Cami\u00f1o Franc\u00e9s con todo luxo de detalles en top\u00f3nimos, costumes, lugares, xentes, paisaxes, comidas, hospitais, igrexas e perigos.<\/p>\n

\"Santo

Santo Domingo de la Calzada<\/em><\/p><\/div>\n

Ao longo de tantos s\u00e9culos de peregrinaci\u00f3ns xerouse un gran n\u00famero de publicaci\u00f3ns e an\u00e9cdotas, as\u00ed como constru\u00eddo numerosas lendas. Entre estas \u00faltimas destaca a de Santo Domingo da Calzada que conta como un d\u00eda chegou \u00e1 pousada da localidade rioxana de Santo Domingo un matrimonio alem\u00e1n, que peregrinaba co seu fillo. A pousadeira, encandeada co mozo, tratou de seducirlle, pero el non se deu por aludido (o que confirma que non era espa\u00f1ol). Ofendida, a criada puxo un c\u00e1liz de prata no seu zurr\u00f3n e denunciouno. Foi atopado culpable e aforcado ao d\u00eda seguinte. Os pais continuaron a viaxe aflixidos, pero de regreso viron que o corpo do seu fillo colgaba a\u00ednda vivo da soga: o santo suxeit\u00e1bao polos p\u00e9s. Deron aviso ao correxidor que estaba comendo neses momentos. Ante a narraci\u00f3n do que viran os pais, o correxidor respondeu: \u201cO voso fillo est\u00e1 tan vivo como esta gali\u00f1a que me estou comendo\u201d,<\/em> momento en que o ave saltou do prato. De a\u00ed o devandito \u201cSanto Domingo da Calzada, onde cantou a gali\u00f1a logo de asada\u201d.<\/em><\/p>\n

En canto aos diferentes Cami\u00f1os, soamente o Cami\u00f1o Franc\u00e9s ten realmente unha important\u00edsima tradici\u00f3n Xacobea. Esta ruta co\u00f1eceu tres nomes distintos: Calzada de Santiago, o Cami\u00f1o de Santiago (V\u00eda P\u00fablica Sancti Jacobi) ou Cami\u00f1o Franc\u00e9s.<\/p>\n

E finalizamos esta entrada, coas palabras coas que o C\u00f3dice Calixtino ref\u00edrese \u00e1 entrada en Galicia:<\/p>\n

\u201cv\u00e9n a terra dos galegos. Pasados os conf\u00edns de Le\u00f3n e os portos dos montes de Iroga e O Cebreiro. \u00c9 unha terra frondosa, con r\u00edos, prados, de extraordinarios verxeles, bos froitos e clar\u00edsimas fontes, pero escasa en cidades, vilas e terras de labor\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O Cami\u00f1o de Santiago, convertido nun aut\u00e9ntico e asentado fen\u00f3meno que transcende \u00e1 orixe relixiosa que o vise nacer, alcanzou tal dimensi\u00f3n que a s\u00faa vixencia xera m\u00faltiples impactos de \u00edndole cultural, social e econ\u00f3mico. Basta con botar unha mirada en internet para comprobar a enorme oferta de gu\u00edas, publicaci\u00f3ns, opini\u00f3ns, infraestructuras para o aloxamento,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4169,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[407,229,444,271,236,445,392,237],"class_list":["post-4178","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recuncho-da-historia","tag-costumbres-gl","tag-costumes","tag-creencias-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-mitos-e-lendas","tag-mitos-y-leyendas-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4178"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4188,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4178\/revisions\/4188"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}