{"id":2832,"date":"2026-04-06T16:56:44","date_gmt":"2026-04-06T15:56:44","guid":{"rendered":"https:\/\/beta.animationgraphics.net\/muladies-mozarabes-mudejares-y-moriscos\/"},"modified":"2026-04-06T16:56:44","modified_gmt":"2026-04-06T15:56:44","slug":"muladies-mozarabes-mudejares-y-moriscos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/muladies-mozarabes-mudejares-y-moriscos\/","title":{"rendered":"Mulad\u00edes, moz\u00e1rabes, mud\u00e9xares e moriscos"},"content":{"rendered":"

Na historia peninsular, entre os s\u00e9culos VIII e XVII, hai que falar de catro tipos de “comunidades”<\/em> para identificar aos cristi\u00e1ns ou musulm\u00e1ns que viv\u00edan nos territorios peninsulares dos outros, conservando ou non a s\u00faa relixi\u00f3n. Falariamos as\u00ed de “mulad\u00edes”, “moz\u00e1rabes”, “mud\u00e9xares” e “moriscos”.<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cando falamos dos mulad\u00edes<\/strong> refer\u00edmosnos\/refer\u00edmonos aos cristi\u00e1ns que, trala conquista musulm\u00e1 iniciada no ano 711, convert\u00e9ronse ao Islam. Eran o grupo maioritario da poboaci\u00f3n musulm\u00e1 da o-Andalus, xa que adoptaron a relixi\u00f3n isl\u00e1mica, seguramente polas vantaxes econ\u00f3micas e sociais que comportaban o ser musulm\u00e1n. No caso concreto da nobreza hispanovisigoda, este feito conllevaba que puidesen manter as s\u00faas propiedades e a s\u00faa posici\u00f3n de preeminencia. O resto da poboaci\u00f3n evitaba as\u00ed o pago dos impostos persoal e territorial ao que estaban suxeitos todos os “non musulm\u00e1ns”.<\/em><\/p>\n

Co tempo as diferenzas entre vellos e novos musulm\u00e1ns f\u00f3ronse acentuando como consecuencia da pol\u00edtica nacionalista practicada polos dirixentes omeyas. Esta discriminaci\u00f3n propiciou a aparici\u00f3n de sublevaciones e revoltas nas que se mesturaban factores sociais e pol\u00edticos.<\/p>\n

\"\"No caso dos moz\u00e1rabes<\/strong>, refer\u00edmosnos\/refer\u00edmonos aos cristi\u00e1ns que viv\u00edan nos territorios dominados polos musulm\u00e1ns trala conquista da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica no ano 711, pero mantiveron a s\u00faa relixi\u00f3n cristi\u00e1. Hai que destacar o gran respecto que desde o primeiro momento demostraron os musulm\u00e1ns cara aos cristi\u00e1ns, que eran, como eles mesmos e como os xudeus, “xentes do Libro”,<\/em> \u00e9 dicir, recibiran a revelaci\u00f3n divina. A consideraci\u00f3n con que se lles gobernou, garant\u00edalles a conservaci\u00f3n dos seus bens e dos seus dereitos privados, as\u00ed como a liberdade para practicar a s\u00faa relixi\u00f3n, pero, dada a s\u00faa condici\u00f3n de “non musulm\u00e1ns”<\/em> estaban suxeitos ao pago de certos impostos e a aceptaci\u00f3n dunha posici\u00f3n social inferior.<\/p>\n

Administrativamente, a poboaci\u00f3n moz\u00e1rabe puido manter a s\u00faa organizaci\u00f3n pol\u00edtica, eclesi\u00e1stica e xur\u00eddica., reserv\u00e1ndose os musulm\u00e1ns o dereito a intervir no nomeamento das autoridades civ\u00eds e eclesi\u00e1sticas cristi\u00e1s ademais de convocar as s\u00faas concilios. A aceptaci\u00f3n desta comunidade chegou ao momento de que durante o s\u00e9culo VIII os musulm\u00e1ns contaron coa colaboraci\u00f3n dos cristi\u00e1ns nas tarefas de goberno. No s\u00e9culo IX diminu\u00edu a tolerancia dos dirixentes omeyas, debido \u00e1 participaci\u00f3n dos moz\u00e1rabes nos movementos separatistas e nas revoltas sociais. Isto fixo que o n\u00famero de conversos \u00e1 relixi\u00f3n \u00e1rabe aumentase e que os que seguiron fieis ao cristianismo se arabizaran para evitar o seu discriminaci\u00f3n.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Os mud\u00e9xares<\/strong>, polo seu lado, son os musulm\u00e1ns que permaneceron nos territorios ocupados polos cristi\u00e1ns durante o periodo da reconquista. Conservaron, en base a acordos coas poboaci\u00f3ns, a s\u00faa relixi\u00f3n, costumes, lingua e instituci\u00f3ns, a cambio do pago de diezmos \u00e1 Igrexa e de diversos impostos ao Rei. Hai que entender esta actitude como resultado do interese pola necesidade de non despoblar e manter a vida econ\u00f3mica dos territorios ocupados. Con todo, a medida que a dominaci\u00f3n fac\u00edase efectiva, \u00edan aumentando en n\u00famero e a s\u00faa condici\u00f3n foise deteriorando.<\/p>\n

Viviron en barrios ou aljamas separadas (morer\u00edas) e dedic\u00e1ronse no seu maior parte \u00e1 agricultura e \u00e1 artesan\u00eda. Foron numerosos en Toledo, Murcia, val medio do Ebro, Valencia. A s\u00faa influencia na agricultura, artesan\u00eda, arte, gastronom\u00eda e costumes foi fundamental naqueles lugares en que habitaron. A frecuente dedicaci\u00f3n dos mud\u00e9jares a traballos artesanales e o gusto pola sofisticaci\u00f3n de numerosos reis e nobres explican que podamos falar dunha ?arte mud\u00e9jar”. Tr\u00e1tase da implantaci\u00f3n directa de elementos, xeitos e est\u00e9ticas do Islam andalus\u00ed (sobre todo taifas ou nazar\u00edes) en construci\u00f3ns cristi\u00e1s, algo que confire enorme personalidade a estas obras.<\/p>\n

Ao final da Idade Media foi consolid\u00e1ndose unha tendencia discriminadora cara \u00e1s minor\u00edas relixiosas non cristi\u00e1s que culminou coa pol\u00edtica de unidade relixiosa dos Reis Cat\u00f3licos. As\u00ed trala conquista de Granada en 1492, a\u00ednda que nas capitulaciones garant\u00edaselles a liberdade de culto e a conservaci\u00f3n das s\u00faas mezquitas, imp\u00faxose unha pol\u00edtica restrictiva que forzaba \u00e1s conversiones ao cristianismo; como resultado produc\u00edronse diversas revoltas, que foron sufocadas. Trala conquista de Granada obrigouse aos mud\u00e9jares castel\u00e1ns a bautizarse ou a ser desterrados. Desaparec\u00edan as\u00ed os mud\u00e9jares e pasaban a ser moriscos ou musulm\u00e1ns convertidos ao cristianismo. Anos m\u00e1is tarde, o temor a que puidesen prestar a s\u00faa axuda a unha hipot\u00e9tica invasi\u00f3n turca ou dos piratas berberiscos, e tam\u00e9n o feito de que se convertesen o obxectivo da Inquisici\u00f3n, posto que se lles consideraba falsos conversos, foi o pretexto para a s\u00faa expulsi\u00f3n definitiva en 1609-1614, durante o reinado de Felipe III. S\u00f3 nos reinos de Arag\u00f3n e Valencia, calc\u00falase que sa\u00edron uns 150.000 moriscos.<\/p>\n

Para rematar, cando nos referimos aos moriscos<\/strong>, estamos halando dos musulm\u00e1ns que permaneceron na Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica, unha vez finalizada a conquista cristi\u00e1 de todos os territorios peninsulares e que foron obrigados a converterse ao cristianismo. Supuxeron un perigo potencial ao ser vistos como un apoio firme e favorable \u00e1s ofensivas do imperio musulm\u00e1n no mediterr\u00e1neo espa\u00f1ol. Formaban, doutra banda, comunidades moi pechadas, cun elevado n\u00famero de poboaci\u00f3n e cunha importancia econ\u00f3mica notable. Todo iso fixo que as relaci\u00f3ns entre a maior\u00eda cristi\u00e1 e a minor\u00eda musulm\u00e1 fosen sempre dif\u00edciles, feito posto en evidencia durante a rebeli\u00f3n dos moriscos nas Alpujarras (1568-1570), que tivo como consecuencia a dispersi\u00f3n forzosa por terras de Castilla dos musulm\u00e1ns granadinos. No ano 1609, o rei Felipe III acabou por ordenar a expulsi\u00f3n de todos os moriscos de Espa\u00f1a, ao redor de trescentos mil, o que supuxo unha fractura extraordinaria en todos os niveis e a evidencia dun fracaso.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na historia peninsular, entre os s\u00e9culos VIII e XVII, hai que falar de catro tipos de “comunidades” para identificar aos cristi\u00e1ns ou musulm\u00e1ns que viv\u00edan nos territorios peninsulares dos outros, conservando ou non a s\u00faa relixi\u00f3n. Falariamos as\u00ed de “mulad\u00edes”, “moz\u00e1rabes”, “mud\u00e9xares” e “moriscos”. Cando falamos dos mulad\u00edes refer\u00edmosnos\/refer\u00edmonos aos cristi\u00e1ns que, trala conquista musulm\u00e1…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2727,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,221],"tags":[271,210,392,237],"class_list":["post-2832","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-medieval-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2832"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3157,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2832\/revisions\/3157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}