{"id":18490,"date":"2026-08-30T12:00:14","date_gmt":"2026-08-30T11:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=18490"},"modified":"2026-07-26T20:12:25","modified_gmt":"2026-07-26T19:12:25","slug":"maria-pita-unha-heroina-de-lenda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/maria-pita-unha-heroina-de-lenda\/","title":{"rendered":"Mar\u00eda Pita, unha hero\u00edna de lenda"},"content":{"rendered":"<p>Entre os numerosos personaxes de transcendencia hist\u00f3rica que atopamos na nosa terra, hai un bo n\u00famero de mulleres, e sobre unha delas, foi unha insigne muller, fundamental na historia da Coru\u00f1a, que \u00e9 lembrada como exemplo de coraxe e valor ante a adversidade, e cuxa vida est\u00e1 dacabalo entre o mito e a realidade. Refer\u00edmonos a <strong><em>Mar\u00eda Pita, unha hero\u00edna de lenda.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Unha muller cuxo destino era o de perderse nas brumas da memoria, pero que con todo pasou \u00e1 historia polo seu valor e lanzo na resistencia e defensa da cidade da Coru\u00f1a, con motivo do ataque da armada inglesa, a cargo de Francis Drake no ano 1589.<\/p>\n<p>Mar\u00eda Pita non era unha nobre, nin unha militar, nin unha figura pol\u00edtica; era unha muller do pobo que, empuxada polas circunstancias, converteuse en l\u00edder, en guerreira, en emblema.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Contexto hist\u00f3rico<\/strong><\/h2>\n<p>A tensi\u00f3n xeopol\u00edtica en Europa alcanzara un punto de ebulici\u00f3n insostible entre as d\u00faas grandes potencias do momento. <strong><em>Naqueles \u00faltimos anos do s\u00e9culo XVI, Espa\u00f1a e Inglaterra, d\u00faas potencias internacionais, pugnaban polo dominio dos mares e a hexemon\u00eda no medio mundo<\/em><\/strong> e no taboleiro, miles de pe\u00f3ns \u00edan sufrir as consecuencias.<\/p>\n<p>O rei Felipe II, empe\u00f1ado en frear a pirater\u00eda e a expansi\u00f3n protestante, lanzara en 1588 contra Inglaterra a maior empresa naval do seu tempo. Con todo, os elementos e a pericia inimiga converteron o seu so\u00f1o nun pesadelo lox\u00edstico.<\/p>\n<div id=\"attachment_18469\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-18469\" class=\"size-medium wp-image-18469\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Felipe-II-199x300.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Felipe-II-199x300.jpg 199w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Felipe-II.jpg 679w\" sizes=\"(max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><p id=\"caption-attachment-18469\" class=\"wp-caption-text\"><em>Felipe II<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tras o desastre da <em>\u201cGrande e Felic\u00edsima Armada\u201d<\/em> (ironicamente chamada a <em>\u201cInvencible\u201d<\/em> polos ingleses), no ano 1589 o rei Felipe II andaba a proc\u00faraa de recompo\u00f1er a s\u00faa armada, despois da forte derrota sufrida na Canle da Mancha contra os ingleses.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18473 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/La-armada-invencible-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/La-armada-invencible-300x300.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/La-armada-invencible-150x150.jpg 150w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/La-armada-invencible-768x768.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/La-armada-invencible.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pola s\u00faa banda a ra\u00ed\u00f1a Isabel I de Inglaterra, quixo aproveitar o momento, e asumindo un gran risco econ\u00f3mico, pois consideraba que a coroa espa\u00f1ola atop\u00e1base sumamente d\u00e9bil, preparou un golpe que ter\u00eda como lugar o porto da Coru\u00f1a Ien principio \u00eda ser Santander, onde se concentraba un importante n\u00famero de efectivos). As\u00ed naceu unha expedici\u00f3n co\u00f1ecida como a <em>\u201cContraarmada\u201d.<\/em> Puxo \u00e1 fronte das operaci\u00f3ns a John Norreys e a Francisc Drake. Os obxectivos: destru\u00edr os restos da frota espa\u00f1ola, conquistar Lisboa para po\u00f1er aos portugueses contra os espa\u00f1ois, e por \u00faltimo, interceptar o ouro da Frota de Indias durante o seu transporte en direcci\u00f3n ao porto de C\u00e1diz.<\/p>\n<div id=\"attachment_18471\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-18471\" class=\"size-medium wp-image-18471\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Francis-Drake-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Francis-Drake-300x300.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Francis-Drake-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Francis-Drake-150x150.jpg 150w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Francis-Drake-768x768.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Francis-Drake.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-18471\" class=\"wp-caption-text\"><em>Francis Drake<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A frota partiu de Plymouth o 12 de abril, e constaba de entre 125 e 200 naves, e unha tripulaci\u00f3n duns 23.000 homes.<\/p>\n<p>O plan era tomar A Coru\u00f1a, saquear Santiago de Compostela e enviar unha mensaxe clara contra o poder do catolicismo. Poucos saben que un dos principais obxectivos desta expedici\u00f3n era levarse os restos do Ap\u00f3stolo Santiago a Inglaterra como trofeo para Isabel I. Cando o arcebispo de Santiago, Juan de Sanclemente, decatouse da ameaza, actuou con rapidez e ordenou esconder as reliquias nun lugar secreto dentro da Catedral. S\u00f3 unhas poucas persoas sab\u00edan onde estaban, e cos anos, ese lugar caeu no esquecemento. As reliquias non se redescubriron ata o s\u00e9culo XIX. Aquela decisi\u00f3n foi crucial.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Biograf\u00eda de Mar\u00eda Pita<\/strong><\/h2>\n<p><strong><em>O seu nome real era Mayor Fern\u00e1ndez da C\u00e1mara e Pita. L\u00e9mbraselle con Mar\u00eda Pita por un mal entendido<\/em><\/strong>, pois a denominaron como Mar\u00eda tras a morte da s\u00faa irm\u00e1 que ostentaba este nome.<\/p>\n<p>A confusi\u00f3n de chamala Mar\u00eda Pita xurdiu cando un frade administrou a extremaunci\u00f3n \u00e1 s\u00faa irm\u00e1 menor, que se chamaba Mar\u00eda Pita, e que faleceu na Coru\u00f1a en 1638. O pai Santamar\u00eda, que as\u00ed se chamaba o frade, tomouna por Mayor Fern\u00e1ndez, e describiuna como unha\u00a0 xigantona.\u00a0 Se a s\u00faa irm\u00e1 parec\u00edaselle fisicamente, \u00e9 probable que tam\u00e9n fose unha moza grande e, posiblemente, atractiva\u00bb, determina.<\/p>\n<p><strong><em>Desco\u00f1\u00e9cese a data exacta do seu nacemento<\/em><\/strong>, pero seguramente ser\u00eda entre os anos 1556 e 1562, segundo uns autores, e entre 1562 e 1568, segundo outros. Vi\u00f1o ao mundo na localidade de Santiago de Sigr\u00e1s, preto de a cidade da Coru\u00f1a.<\/p>\n<p>Os seus pais cham\u00e1banse Sim\u00f3n Arnao e Mar\u00eda Pita, a vella, que rexentaban unha pequena tenda na cidade da Coru\u00f1a.<\/p>\n<p>Non hai certeza sobre as s\u00faas orixes, pois segundo alg\u00fans autores formar\u00eda parte dunha familia fidalga, a\u00ednda que a maior\u00eda postula que veu ao mundo no seo dunha familia humilde.<\/p>\n<p>Dos seus primeiros anos de vida, non hai apenas informaci\u00f3n. En todo caso parece que xa desde moi novo axudou \u00e1 s\u00faa nai e \u00e1 s\u00faa media irm\u00e1 na tenda familiar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18475 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Maria_Pita-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Maria_Pita-300x300.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Maria_Pita-150x150.jpg 150w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Maria_Pita-768x768.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Maria_Pita.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mar\u00eda Pita casou en catro ocasiones.<\/p>\n<p>No ano 1581 contraeu o seu primeiro matrimonio, neste caso con Juan Alonso de Rois co que ter\u00eda unha filla, Mar\u00eda Alonso de Rois. Juan Alonso ti\u00f1a unha posici\u00f3n algo acomodada, pois era carniceiro de profesi\u00f3n en Santo Crist\u00f3bal d\u00e1s Vi\u00f1as, e era propietario dun par de vivendas e alg\u00fans vi\u00f1edos.<\/p>\n<p>No ano 1585, a nosa protagonista quedou vi\u00fava, e transcorridos uns tres anos, volveu contraer novas nupcias, neste caso con Gregorio Rocamonde, curiosamente tam\u00e9n carniceiro de profesi\u00f3n. Durante un tempo dedicouse a traballar co seu esposo no mercado coru\u00f1\u00e9s. Xuntos viviron no n\u00famero 24 da r\u00faa Herrer\u00edas.<\/p>\n<p>Xa en 1589 a nosa protagonista volveu casar, nesta ocasi\u00f3n con Sancho de Arratia, un capit\u00e1n de infanter\u00eda, co que ter\u00eda outra filla. Sancho de Arratia proced\u00eda de Sanl\u00facar de Barrameda.<\/p>\n<p>Pero o seu destino estaba marcado e apenas 6 anos despois, volveu a enviudar.<\/p>\n<p>Xa en 1599, Mar\u00eda Pita casa co seu cuarto e \u00faltimo esposo, un funcionario da Real Audiencia, e socialmente hijodalgo, Gil Berm\u00fadez de Figueroa, co que tivo dous fillos, Juan e Francisco Berm\u00fadez de Figueroa.<\/p>\n<p>Este ser\u00eda o seu \u00faltimo matrimonio pois, entre outros motivos, Gil Berm\u00fadez impuxo unha curiosa norma para contraer matrimonio: non poder\u00eda volver casar se el morr\u00eda. A pena, en caso, contrario, ser\u00eda perder a s\u00faa herdanza.<\/p>\n<p>O seu \u00faltimo marido faleceu en 1613, quedando por tanto, Mar\u00eda Pita vi\u00fava para sempre.<\/p>\n<p>Como dato anecd\u00f3tico, de interese para os nosos lectores coru\u00f1eses, Mar\u00eda Pita viviu viviu en tres domicilios diferentes: un situado na r\u00faa de Herrer\u00edas 24, hoxe o 28 e no que est\u00e1 situada a s\u00faa Casa Museo. Tam\u00e9n habitou na r\u00faa de Santa Mar\u00eda 26, (antes r\u00faa da Carnicer\u00eda) e en Cortadur\u00eda.<\/p>\n<p>Mar\u00eda Pita faleceu o 21 de xaneiro de 1643 en Cambre, superando os oitenta anos de idade, unha lonxevidade excepcional para a \u00e9poca.<\/p>\n<p>Non se sabe onde repousan os seus restos, bar\u00e1llanse varias localizaci\u00f3ns posibles como: a igrexa de Santa Mar\u00eda en Cambre, igrexa de Santo Domingo na Coru\u00f1a ((onde ela quer\u00eda ser enterrada segundo figura na s\u00faa partida de defunci\u00f3n), e mesmo investigaci\u00f3ns m\u00e1is recentes sit\u00faan os seus restos na igrexa situada en Oza.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Como era Mar\u00eda Pita?<\/strong><\/h2>\n<p>Era unha persoa de forte car\u00e1cter, inmersa nas complexas din\u00e1micas sociais e xudiciais da s\u00faa turbulenta \u00e9poca.<\/p>\n<p>Segundo quedou rexistrado, <strong><em>Mar\u00eda Pita era muller de armas tomar no campo de batalla, e nos xulgados.<\/em><\/strong> As\u00ed o demostra o que protagonizase varios preitos na s\u00faa vida. O primeiro lle granxeou dous anos de desterro e o pago dunha multa, e deuse despois de que tratase de expulsar da s\u00faa casa a un capit\u00e1n (a\u00ednda que posteriormente lle deron a raz\u00f3n conced\u00e9ndolle varias c\u00e9dulas reais no seu favor).<\/p>\n<p>O outro gran preito no que se ver\u00eda envolvida esta hero\u00edna ser\u00eda o relativo \u00e1 propiedade do coto de San Pedro de Ledo\u00f1o, iniciado polo seu marido Gil de Figueroa. O \u00faltimo perdeuno, e nel cargou contra un home que constru\u00edu un edificio nunha propiedade que, segundo a muller dic\u00eda, era seu.<\/p>\n<p>O enredo en que se viu metida catro anos m\u00e1is tarde foi unha querela criminal interposta contra ela por un capit\u00e1n, Peralta, aloxado nunha casa da s\u00faa propiedade que a acusou de tentar asasinalo \u00e1 fronte dun grupo de veci\u00f1os durante un asalto para expulsalo da vivenda. De entrada, a grave acusaci\u00f3n levou ao c\u00e1rcere, onde pasou uns meses, a sentenza foille contraria e condenoulla ao desterro.<\/p>\n<p>Mar\u00eda Pita dirixiuse ao Rey Felipe II, ped\u00edndolle amparo ante o que consideraba mentiras e infundios do moroso capit\u00e1n Peralta, que non quer\u00eda pagarlle os alugueiros e pretend\u00eda seguir vivindo na s\u00faa casa, un okupa, imos e de paso requirindo do monarca algunha recompensa polos servizos prestados contra os ingleses nos que ademais perdera un marido.<\/p>\n<p>O Rei don Felipe leu os seus memoriales, caeu en graza e concedeulle a s\u00faa. Deulle unha licenza real que lle permitiu regresar \u00e1 Coru\u00f1a, onde foi moi xubilosamente recibida pola veci\u00f1anza e ademais autoriz\u00e1balle emprender un negocio de exportaci\u00f3n de mulas a Portugal. E como colof\u00f3n a\u00ednda despois concedeulle unha pensi\u00f3n con cargo aos orzamentos militares coru\u00f1eses equivalente ao soldo dun alf\u00e9rez m\u00e1is cinco escudos mensuais.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Os acontecementos de maio de 1589<\/strong><\/h2>\n<p><strong><em>A frota inglesa chegou \u00e1 cidade da Coru\u00f1a na noite do 3 ao 4 de maio<\/em><\/strong>. Ao decatarse diso, o capit\u00e1n xeral de Galicia, Don Juan Pacheco, enviou d\u00faas galeras a fin de co\u00f1ecer as intenci\u00f3ns daquelas naves. Esas d\u00faas galeras eran a <em>\u201cDiana\u201d<\/em> e a <em>\u201cPrincesa\u201d,<\/em> pero ningunha delas chegar\u00eda a contactar pois en conto acheg\u00e1ronse foron repelidas co lume de can\u00f3ns desde os barcos ingleses.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-18481 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PlanoACoruna.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PlanoACoruna.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PlanoACoruna-150x150.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>A desvantaxe espa\u00f1ola era m\u00e1is que obvia.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Seguidamente desembarcaron, ao final da r\u00eda, na Olaya de Santa Mar\u00eda de Oza, uns 10.000 homes, que viron retardado os seus avances polos can\u00f3ns dos buques espa\u00f1ois (unha nave, d\u00faas galeras e un gale\u00f3n) que defend\u00edan a cidade. As tropas inglesas dirix\u00edronse cara \u00e1 cidade, dividida en dous partes principais: o casco antigo ou Cidade Vella que contaba con murallas e a chamada <em>\u201cpeixar\u00eda\u201d,<\/em> o lugar de residencia dos pescadores e as xentes m\u00e1is humildes. A zona da peixar\u00eda foi asaltada primeiro por contar con menos defensas e arrasada rapidamente, polo que os ingleses se confiaron sobre unha pronta vitoria sobre os coru\u00f1eses, que se resist\u00edan de forma desesperada.<\/p>\n<p>Pero non foi suficiente para iso, #polo que os asaltantes se fixeron enseguida co barrio da Peixar\u00eda, entre muros da cidade, e provocando a morte de polo menos 70 coru\u00f1eses.<\/p>\n<p>Algunhas escaramuzas durante dous d\u00edas, transcorridos os cales o mando ingl\u00e9s esixiu a rendici\u00f3n, pero a resposta foi negativa.<\/p>\n<p>Os coru\u00f1eses quedaron confinados no interior das murallas da Cidade Vella, e asignouse aos homes capaces na defensa mentres que as mulleres, anci\u00e1ns e nenos eran os encargados de repartir comida e auga, ademais de retirar os cad\u00e1veres e asistir aos feridos, para que ning\u00fan home tivese que abandonar o seu posto. \u00c1s das mulleres engadiuse tam\u00e9n a de fornecer munici\u00f3ns e p\u00f3lvora aos soldados. Cando os ingleses lograron interceptar os env\u00edos de comida entre a lonxa e a cidade, os coru\u00f1eses incendiaron as s\u00faas reservas de comida para que non fosen usadas polos invasores.<\/p>\n<p>Os ingleses tentan voar o muro que estaba pr\u00f3ximo ao convento de Santo Domingo, pero a\u00ednda que causan danos, non consegues destru\u00edlo. Enseguida, os coru\u00f1eses, sobre todo mulleres e nenos pux\u00e9ronse ao choio para iniciar a s\u00faa reconstruci\u00f3n.<\/p>\n<p>A tregua foi breve, o d\u00eda 14, os ingleses fan saltar polo aire a muralla e a infanter\u00eda brit\u00e1nica cargou pola abertura. Produciuse un asedio brutal.<\/p>\n<p>O fume da p\u00f3lvora escurec\u00eda o ceo primaveral e o fedor a sangue e entullos asfixiaba aos defensores que a\u00ednda se manti\u00f1an en p\u00e9. Un estrondo enxordecedor acababa de rebentar un tramo vital da muralla defensiva.<\/p>\n<p>A trav\u00e9s da brecha, entre o po e os berros de terror, emerx\u00edan os estandartes das tropas inglesas. A vitoria inglesa parec\u00eda inevitable e o masacre da poboaci\u00f3n, unha condena inminente e sanguenta.<\/p>\n<p><strong><em>A poboaci\u00f3n civil resist\u00eda como pod\u00eda<\/em><\/strong>: con pedras, aceite fervendo ou o que tivesen a man, os que \u00edan armados utilizaban salvas de arcabuz, o uso das picas e o lume das bater\u00edas de can\u00f3ns. A loita era desesperada, porque todos sab\u00edan que, se a cidade ca\u00eda, o saqueo e a destruci\u00f3n ser\u00edan inevitables.<\/p>\n<p>As\u00ed se produciu un ba\u00f1o de sangue e morte.<\/p>\n<p>A fatiga cara a madeixa en ambos os bandos, ata que un alf\u00e9rez ingl\u00e9s alentou aos seus homes para seguilo, portando a bandeira do seu rexemento.<\/p>\n<p>E \u00e9 nese momento cando, segundo conta a historia, un numeroso grupo de cidad\u00e1ns coru\u00f1eses, con Mar\u00eda Pita \u00e1 fronte, fix\u00e9ronlles fronte e lograron detelos. Segundo parece <strong><em>Mar\u00eda Pita<\/em><\/strong>, enrabieta porque acababa de ver morrer ao seu esposo (Gregorio Rocamonde), <strong><em>matou o alf\u00e9rez (supostamente cunha pica) e arrebatoulle a bandeira<\/em><\/strong>, alz\u00e1ndoa por encima da s\u00faa cabeza para chamar ao combate aos seus compa\u00f1eiros, ao berro de:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>Axud\u00e1deme a botalos de aqu\u00ed!<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>Quen te\u00f1a honra que me siga!<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p>A mermada moral dos coru\u00f1eses volveu con toda a s\u00faa forza, e ao berro de Mar\u00eda Pita produciuse unha avalancha de cidad\u00e1ns, na s\u00faa maior\u00eda mulleres, en direcci\u00f3n \u00e1 brecha da muralla, logrando repeler a ofensiva dos ingleses. Atacando con todo o que ti\u00f1an a man durante d\u00faas longas horas fixeron retroceder aos asaltantes, que v\u00edan con estupor como a s\u00faa bandeira quedaba en mans dos galegos.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18477 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/MariaPita-2-214x300.jpg\" alt=\"\" width=\"214\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/MariaPita-2-214x300.jpg 214w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/MariaPita-2.jpg 714w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O desgaste das tropas brit\u00e1nicas ao longo do asedio fora demasiado, #polo que abandonaron a idea de volver tentar o asalto directo. A isto sumouse a cada vez m\u00e1is necesaria provisi\u00f3n de subministraci\u00f3ns e munici\u00f3ns, a medida que os espa\u00f1ois tomaban posici\u00f3ns cortando os seus roteiros de aprovisionamento.<\/p>\n<p><strong><em>O 18 de maio, Francis Drake decide abandonar esta empresa<\/em><\/strong>, coa humillaci\u00f3n que se supuxo perder unha batalla que cr\u00eda ga\u00f1ada, e marchou en direcci\u00f3n \u00e1 s\u00faa principal meta, Lisboa, antes de perder m\u00e1is efectivos. Na capital portuguesa sufrir\u00eda unha nova e estrepitosa derrota.<\/p>\n<p>Hai que dicir que a batalla deixara uns 1000 mortos espa\u00f1ois e uns1300 ingleses.<\/p>\n<p>A pesar de a magnitude da derrota, <strong><em>os ingleses encarg\u00e1ronse todos estes s\u00e9culos de ocultar a s\u00faa derrota ante os espa\u00f1ois<\/em><\/strong>, de tal modo que os seus propios historiadores pasaron no bico dos p\u00e9s por ela, sen que Espa\u00f1a fose capaz de vender o seu relato. A Contra Armada Invencible foi a maior vitoria naval de Espa\u00f1a sobre Inglaterra, ocorrido s\u00f3 un ano despois da derrota da frota enviada por Felipe II para invadir a illa.<\/p>\n<p>Por \u00faltimo, indicar que, unha vez acabada a batalla, Mar\u00eda Pita axudou a recoller os cad\u00e1veres e a coidar dos feridos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Reco\u00f1ecementos\u00a0 e legado de Mar\u00eda Pita<\/strong><\/h2>\n<p>Felipe II, ao co\u00f1ecer o ocorrido, premiou \u00e1 cidade co t\u00edtulo de <em>\u201cmoi nobre e moi leal\u201d<\/em> e concedeu a Mar\u00eda unha pensi\u00f3n vitalicia, consistente no soldo dun alf\u00e9rez m\u00e1is cinco escudos, ademais do permiso para exportar mulas \u00e1 veci\u00f1a Portugal.<\/p>\n<p>Foi reco\u00f1ecido o seu valor e o rei Felipe II concedeulle unha pensi\u00f3n, falecendo 54 anos despois da s\u00faa lendaria actuaci\u00f3n aos 78 anos de idade.<\/p>\n<p>O Museo do Ex\u00e9rcito ten dous fondos relacionados con esta hero\u00edna: un retrato (\u00f3leo) e a medalla ao hero\u00edsmo de Mar\u00eda Pita, acu\u00f1ada en 1801.<\/p>\n<p>Durante os 200 anos posteriores \u00e1 s\u00faa morte, ningu\u00e9n escribiu a s\u00faa biograf\u00eda, Mar\u00eda Pita parec\u00eda ser esquecida polo seu pa\u00eds e mesmo pola s\u00faa cidade. O primeiro libro sobre a s\u00faa vida e valent\u00eda apareceu a finais do s\u00e9culo XIX.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18479 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Primer-libro-MariaPita-205x300.gif\" alt=\"\" width=\"205\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Primer-libro-MariaPita-205x300.gif 205w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Primer-libro-MariaPita-698x1024.gif 698w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Primer-libro-MariaPita-768x1126.gif 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Primer-libro-MariaPita-1048x1536.gif 1048w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Primer-libro-MariaPita-1397x2048.gif 1397w\" sizes=\"(max-width: 205px) 100vw, 205px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En todo caso, era inevitable que a historia de Mar\u00eda Pita convert\u00e9sese nun s\u00edmbolo de coraxe e resistencia para os galegos e o resto de Espa\u00f1a. O seu hero\u00edsmo foi lembrado en libros, canci\u00f3ns, pel\u00edculas e mesmo c\u00f3mics. \u00c9 tam\u00e9n un exemplo da importancia das mulleres na defensa da s\u00faa patria, de que elas tam\u00e9n tiveron que tomar as armas en ocasi\u00f3ns e dar a s\u00faa vida por defender ao pobo.<\/p>\n<p>A cidade da Coru\u00f1a l\u00e9mbraa con agarimo e ata devoci\u00f3n e \u00e9 quizais o seu mellor e m\u00e1is querido referente, que esperta unha unanimidade completa, a\u00ednda que \u00e1 galega.<\/p>\n<p>A escultura que preside a Praia Maior que leva o seu nome e onde est\u00e1 situado o Concello da cidade, \u00e9 obra de Xos\u00e9 Casti\u00f1eiras, e nela repres\u00e9ntase \u00e1 hero\u00edna coa lanza coa que matou o alf\u00e9rez ingl\u00e9s mentres colle coa outra man o corpo sen vida do seu marido, Gregorio de Racamonde. Esta escultura ten unhas dimensi\u00f3ns de 9,31 metros de altura e unhas 30 toneladas de peso.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18467 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/EsculturaMariaPita-223x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"223\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/EsculturaMariaPita-223x300.jpeg 223w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/EsculturaMariaPita.jpeg 595w\" sizes=\"(max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00e1is al\u00f3 do bronce, o esforzo por preservar o seu aut\u00e9ntico legado material\u00edzase na Casa Museo de Mar\u00eda Pita. Este Museo de Mar\u00eda Pita, situado na hist\u00f3rica r\u00faa Herrer\u00edas (antiga zona da Peixar\u00eda), e nel podemos atopar unha recreaci\u00f3n da s\u00faa vivenda, cunha tenda na planta baixa e o seu dormitorio; unha sala sobre o Reino de Galicia nos s\u00e9culos XVI e XVII; unha descrici\u00f3n da cidade da Coru\u00f1a naquela \u00e9poca; unha an\u00e1lise do conflito hispano-ingl\u00e9s e o papel da cidade nese episodio. Ademais, o museo acolle exposici\u00f3ns temporais que complementan esta experiencia hist\u00f3rica.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18465 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Casa-Museo-Maria-Pita-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Casa-Museo-Maria-Pita-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Casa-Museo-Maria-Pita-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Casa-Museo-Maria-Pita-768x576.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Casa-Museo-Maria-Pita.jpg 1300w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O seu nome foi tam\u00e9n dado ao nav\u00edo que en 1803 realizou a Real Expedici\u00f3n Filantr\u00f3pica da Vacina, a primeira campa\u00f1a de vacinaci\u00f3n masiva da historia, que levou a vacina das vexigas aos territorios de ultramar.<\/p>\n<p>Ademais, anualmente, durante o mes de agosto, cel\u00e9branse as Festas de Mar\u00eda Pita.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-18463 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/CartelFiestasMariaPita-300x231.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"231\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/CartelFiestasMariaPita-300x231.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/CartelFiestasMariaPita-768x592.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/CartelFiestasMariaPita.jpg 817w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n<p>A historia de Mar\u00eda Pita mostra como, nos momentos m\u00e1is escuros, o valor individual pode acender a fa\u00edsca da esperanza. Ela non era ra\u00ed\u00f1a nin militar, sen\u00f3n unha muller do pobo, pero soubo transformar a s\u00faa dor nun xesto que inspirou a toda unha cidade.<\/p>\n<p>M\u00e1is de catro s\u00e9culos despois, o seu berro a\u00ednda emociona porque nos lembra algo sinxelo: a verdadeira grandeza a mi\u00fado xorde da xente com\u00fan. E poucas veces unha persoa tan inesperada humillou de maneira tan contundente a unha das frotas m\u00e1is temidas da historia.<\/p>\n<p>Un reco\u00f1ecemento que non sempre se produce, tal e como sucedeu con In\u00e9s de Ben, unha vi\u00fava e comerciante, que perdeu o seu negocio nos primeiros d\u00edas do ataque, e lonxe de renderse loito activamente en primeira li\u00f1a contra os ingleses na <em>\u201cpeixar\u00eda\u201d.<\/em> e Recibiu dous balazos de mosquete durante os combates, feridas das que se repuxo milagrosamente. Con todo, ela non recibiu nunca honras nin reco\u00f1ecemento por parte da Corte, morrendo na m\u00e1is absoluta indixencia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E rematamos esta publicaci\u00f3n, confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultase do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo fix\u00e9sedes saber pulsando no bot\u00f3n <strong><em>\u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche de xeito gratuito \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n<p>Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<p><strong><em>Mar\u00eda Pita. Una aproximaci\u00f3n a su vida y su tiempo. <\/em><\/strong>De Saavedra V\u00e1zquez, M.C.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/batallasdehispania.com\/2025\/09\/13\/maria-pita-1565-1643\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/batallasdehispania.com\/2025\/09\/13\/maria-pita-1565-1643\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/historiageneral.com\/2013\/10\/23\/maria-pita-la-heroina-gallega\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/historiageneral.com\/2013\/10\/23\/maria-pita-la-heroina-gallega\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/historiasdelayer.com\/maria-pita-4-mayo-1589-defensa-a-coruna\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/historiasdelayer.com\/maria-pita-4-mayo-1589-defensa-a-coruna\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.mujeresenlahistoria.com\/2018\/09\/maria-pita.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.mujeresenlahistoria.com\/2018\/09\/maria-pita.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A historia de Mar\u00eda Pita mostra como, nos momentos m\u00e1is escuros, o valor individual pode acender a fa\u00edsca da esperanza. Ela non era ra\u00ed\u00f1a nin militar, sen\u00f3n unha muller do pobo, pero soubo transformar a s\u00faa dor nun xesto que inspirou a toda unha cidade.<\/p>\n<p>M\u00e1is de catro s\u00e9culos despois, o seu berro a\u00ednda emociona porque nos lembra algo sinxelo: a verdadeira grandeza a mi\u00fado xorde da xente com\u00fan. E poucas veces unha persoa tan inesperada humillou de maneira tan contundente a unha das frotas m\u00e1is temidas da historia.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18462,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[520,223],"tags":[302,273,738,3929],"class_list":["post-18490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-moderna-gl","category-idade-moderna","tag-a-coruna-gl","tag-biografias-gl","tag-maria-pita-gl","tag-personajes-historicos-gl","category-520","category-223","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18490"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18493,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18490\/revisions\/18493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}