{"id":18146,"date":"2026-05-09T12:00:10","date_gmt":"2026-05-09T11:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=18146"},"modified":"2026-05-03T15:13:59","modified_gmt":"2026-05-03T14:13:59","slug":"os-cartaxineses-na-peninsula-iberica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/os-cartaxineses-na-peninsula-iberica\/","title":{"rendered":"Os cartaxineses na Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica"},"content":{"rendered":"

Hoxe fal\u00e1mosvos sobre os Cartaxineses na Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica.<\/em><\/strong><\/p>\n

A civilizaci\u00f3n cartaxinesa foi un pobo que se desenvolveu no Mediterr\u00e1neo occidental baixo a tutela dunha gran cidade como Cartago.<\/p>\n

Os cartaxineses foron un pobo ou grupo de pobos. Era unha civilizaci\u00f3n de orixe fenicio-p\u00fanico, que floreceu na antiga cidade de Cartago, situada no que hoxe en d\u00eda \u00e9 Tunez. Esta civilizaci\u00f3n estivo presente desde o s\u00e9culo IX a.C. ao s\u00e9culo II a.C.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/h2>\n

Contexto hist\u00f3rico<\/strong><\/h2>\n

Ata a chegada dos fenicios a finais do s\u00e9culo II milenio a.C, as costas africanas estaban moi pouco poboadas, tendo pouco contacto coa civilizaci\u00f3n, e sen posu\u00edr ning\u00fan asentamento relevante. As colonias fenicias representaron o primeiro achegamento cunha cultura civilizada, sendo moi influente para os poboadores da zona.<\/p>\n

Os cartaxineses eran unha cultura fenicia, unha civilizaci\u00f3n con ra\u00edces na rexi\u00f3n costeira do Mediterr\u00e1neo oriental. Estaban relacionados cos fenicios, unha civilizaci\u00f3n coa que compart\u00edan lingua e cultura. Os cartaxineses eran unha mestura de pobos fenicios e nativos da rexi\u00f3n, o que lles proporcionou unha ampla variedade de crenzas e culturas.<\/p>\n

Os cartaxineses dedic\u00e1banse ao comercio, creando unha extensa rede desde o Norte de \u00c1frica ata a Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica. Pero tam\u00e9n era un pobo militar, que se enfrontou en numerosas ocasi\u00f3ns ao imperio Romano.<\/p>\n

 <\/p>\n

A Hispania cartaxinesa<\/strong><\/h2>\n

Cartago fora un pequeno establecemento fenicio fundado na costa de Tunes a comezos de I milenio.<\/p>\n

A cidade de Cartago foi fundada ao redor do ano 814 a.C, sendo unha colonia de Tiro, da que se terminar\u00edan independizando.<\/p>\n

No ano 654 a.C. establec\u00e9ronse en Ebussus (Eivissa) e conquistaron as Illas Baleares. Pero foron debilitando tras a ca\u00edda de Tiro no ano 573 a.C. por Nabucodonosor, rei de Babilonia, \u00e1 vez que Cartago aumentaba o seu poder. Os cartaxineses entre os s\u00e9culos VI a.C. e III a.C. asumiron o control dos territorios da poboaci\u00f3n fenicia occidental e mesmo ampl\u00edanos. Estend\u00e9ronse por toda a zona costeira norteafricana, o sur da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica, Baleares, Sarde\u00f1a, C\u00f3rsega e a parte occidental de Sicilia.<\/p>\n

En procura de recursos, e do control mar\u00edtimo do Mar Mediterr\u00e1neo, os cartaxineses puxeron o seu interese sobre o sur peninsular.<\/p>\n

A colonizaci\u00f3n cartaxinesa na pen\u00ednsula ib\u00e9rica alcanzou o seu m\u00e1ximo esplendor durante o s\u00e9culo III a.C., cando Cartago converteuse nunha das potencias dominantes no Mediterr\u00e1neo occidental. As\u00ed, chegaron a Gadir no ano 238 a.C., con Almircar Barca, \u00e1 fronte dun poderoso ex\u00e9rcito. Levaron a cabo unha pol\u00edtica de control do territorio que combinaba a forza e a diplomacia, o que orixinou enfrontamentos cos distintos pobos do sur da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica. Estableceron diversas colonias na costa mediterr\u00e1nea, colonias co\u00f1ecidas como factor\u00edas, que se estableceron co obxectivo de obter recursos naturais e asegurar o control do comercio na rexi\u00f3n.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

No ano 219 a.C. s\u00f3 Sagunto, aliada romana, estaba f\u00f3ra do control cartaxin\u00e9s. An\u00edbal Barca atacouna e asediou co pretexto de defender aos turdetanos da ameaza que significaba esta cidade. Sagunto caeu despois de resistir oito meses grazas \u00e1s s\u00faas murallas e \u00e1 tenacidade dos seus habitantes. Este feito far\u00eda que os romanos, que estaban tras os movementos dos cartaxineses, finalmente declar\u00e1senlles a guerra.<\/p>\n

Nese proceso de expansi\u00f3n por terra peninsular, fundaron diversas cidades, como:<\/p>\n

    \n
  • Akra Leuke (actual Alacante):<\/em><\/strong> Esta colonia foi establecida no s\u00e9culo VI a.C. e a s\u00faa localizaci\u00f3n estrat\u00e9xica permit\u00eda controlar os roteiros comerciais cara ao interior da pen\u00ednsula.<\/li>\n
  • Saguntum (actual Sagunto):<\/em><\/strong> Situada preto de a desembocadura do r\u00edo Turia, Saguntum foi fundada no s\u00e9culo V a.C. e converteuse nun importante centro comercial e militar.<\/li>\n
  • A principal cidade espa\u00f1ola fundada polos cartaxineses foi Cartago Nova, a actual Cartaxena<\/em><\/strong> e chamada polos artagineses como Qart Hadast. A cidade foi establecida por Asdr\u00fabal o Belo no 227 a.C., como parte da conquista cartaxinesa da rexi\u00f3n. As raz\u00f3ns da fundaci\u00f3n desta cidade foron diversas, pero a principal foi que estaba situada nunha zona con acceso directo ao Mediterr\u00e1neo, facilitando iso as actividades comerciais e militares de Cartago. Ademais deles era unha zona con grandes recursos, principalmente prata, aumentado con iso a riqueza de Cartago. A cidade foi dos cartaxineses ata a Segunda Guerra P\u00fanica, cando foi tomada polo xeneral romano Publio Cornelio Escipi\u00f3n no 209 a.C., marcando isto o punto decisivo da guerra e o comezo do final da influencia cartaxinesa na Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica.<\/li>\n<\/ul>\n

    \"\"<\/p>\n

    Co seu establecemento na pen\u00ednsula ib\u00e9rica, ademais dos metais, os cartaxineses pretend\u00edan ampliar mercados e conseguir homes en calidade de escravos e mercenarios. O seu fillo e sucesor foi Asdrubal Barca, quen pactar\u00eda cos romanos o reco\u00f1ecemento do dominio cartaxin\u00e9s do sur peninsular ata o r\u00edo Ebro, estreitou lazos coa nobreza ind\u00edxena.<\/p>\n

    Ademais, estableceron relaci\u00f3ns comerciais coas comunidades ind\u00edxenas da pen\u00ednsula, o que lles permitiu obter alimentos e outros produtos necesarios para o seu sustento.<\/p>\n

    A colonizaci\u00f3n cartaxinesa na pen\u00ednsula ib\u00e9rica tivo un impacto significativo na rexi\u00f3n. Os cartaxineses introduciron novas t\u00e9cnicas agr\u00edcolas, como a construci\u00f3n de terrazas para o cultivo de vi\u00f1edos, o que contribu\u00edu ao desenvolvemento da agricultura na pen\u00ednsula.<\/p>\n

    A presenza cartaxinesa na pen\u00ednsula ib\u00e9rica durou varios s\u00e9culos, ata que foi conquistada polos romanos nas Guerras P\u00fanicas.<\/p>\n

     <\/p>\n

    A sociedade cartaxinesa<\/strong><\/h2>\n

    O seu sistema pol\u00edtico evolucionou desde unha tiran\u00eda con certas caracter\u00edsticas mon\u00e1rquicas, ata un sistema totalmente republicano. A extensi\u00f3n territorial dos seus dominios formou o que se co\u00f1ece como o Imperio p\u00fanico ou cartaxin\u00e9s.<\/p>\n

    Nos seus inicios o seu territorio comprend\u00eda unicamente a cidade e unha pequena \u00e1rea \u00e1 s\u00faa ao redor, o que obrigou aos cartaxineses a especializarse no comercio mar\u00edtimo para asegurarse as materias e recursos necesarios para a subsistencia.<\/p>\n

    Estiveron rexidos por xefes ef\u00e9meros similar a un rei.<\/em><\/strong> Personaxes que emerx\u00edan como consecuencia dunha vitoria. O poder dos reis non era absoluto, adoitaban exercer de xu\u00edces e \u00e1rbitros xa que exist\u00edan outras instituci\u00f3ns como o Consello de Anci\u00e1ns ou Senado co que deb\u00edan compartir as s\u00faas decisi\u00f3ns. O Senado foi creado durante o s\u00e9culo V a.C. A s\u00faa funci\u00f3n era asesorar ao monarca en cuesti\u00f3ns de pol\u00edtica e econom\u00eda.<\/p>\n

    A s\u00faa organizaci\u00f3n \u00e9nos desco\u00f1ecida. Segundo o historiador Heeren divid\u00edase durante a etapa mon\u00e1rquica:<\/p>\n

      \n
    1. A Asemblea chamada simkletos.<\/li>\n
    2. O Consello privado a Gerusia, composto dos notables da Asemblea.<\/li>\n<\/ol>\n

      A monarqu\u00eda foi destronada por un movemento social que se produciu cara \u00e1s mesmas datas nas cidades gregas, e que deu lugar ao goberno da aristocracia, a Rep\u00fablica.<\/p>\n

      O goberno da Rep\u00fablica era exercido por un complexo sistema de asembleas, consellos e maxistraturas monopolizadas pola aristocracia. A clase pol\u00edtica e econ\u00f3mica cartaxinesa estaba dividida polos seus propios intereses e a orixe da s\u00faa riqueza.<\/p>\n

      As facci\u00f3ns e partidos pol\u00edticos organiz\u00e1banse entre os comerciantes por unha banda, e os produtores agr\u00edcolas polo outro. A constituci\u00f3n estaba composta por un conxunto de leis moi diversas que evolucionaron profundamente co tempo, que establec\u00edan un gran poder lexislativo e executivo onde a obtenci\u00f3n dos cargos se reservaba aos mellores, valorando tanto os m\u00e9ritos como a riqueza de cada cidad\u00e1n.<\/p>\n

      O gran Senado era a instituci\u00f3n m\u00e1is importante e constitu\u00eda o n\u00facleo do poder, formado exclusivamente por membros das familias m\u00e1is influentes.<\/p>\n

      A participaci\u00f3n popular era equilibrada e estaba regulamentada politicamente. O pobo participou na vida pol\u00edtica por medio da Asemblea, a cal elix\u00eda anualmente aos sufetes baixo certas restrici\u00f3ns, aos xenerais con liberdade, e probablemente cubr\u00edan vacantes no Gran Consello.<\/p>\n

       <\/p>\n

      Respecto ao poder militar<\/em><\/strong>, este foi exercido polos maxistrados sufetes ata o s\u00e9culo III a.C. e logo polos xenerais, nomeados directamente o Senado.<\/p>\n

      A mari\u00f1a p\u00fanica era a verdadeira forza de Cartago. Durante varios s\u00e9culos foi a m\u00e1is poderosa potencia naval do mediterr\u00e1neo occidental, ata perder a s\u00faa superioridade na 1\u00aa guerra p\u00fanica. O seu principal nav\u00edo de combate era o quinquerreme,<\/em> o cal contaba cunha tripulaci\u00f3n de 420 soldados e mari\u00f1eiros dos que 270 eran remeiros dispostos en tres ordes: dous no superior, dous no medio e un no inferior. A proa levaba unha poboaci\u00f3n era maioritariamente urbana e multi\u00e9tnica, con fenicios procedentes de todas as colonias do Mediterr\u00e1neo, as\u00ed como sirios, exipcios, gregos de diversa procedencia, hispanos e it\u00e1licos, xunto cun importante grupo bereber. Os matrimonios mixtos eran habituais.<\/p>\n

      \"Quinquerreme

      Quinquerreme cartagin\u00e9s<\/em><\/p><\/div>\n

       <\/p>\n

      No que se refire \u00e1 organizaci\u00f3n territorial<\/em><\/strong>, o Estado divid\u00edase entre cidades aliadas ou socias como \u00datica, os territorios aut\u00f3nomos e o imperio propiamente dito, o cal segundo os mesmos cartaxineses contaba cunhas 300 cidades na \u00e9poca da 1\u00aa guerra p\u00fanica.<\/p>\n

       <\/p>\n

      En canto ao seu aspecto f\u00edsico e forma de vestir<\/em><\/strong>, habitualmente empregaban longas barbas sen bigote, e vest\u00edanse cun turbante, adoitaban utilizar un longo camis\u00f3n que chegaba ata os p\u00e9s e utilizaban por calzado as sandalias. Os m\u00e1is ricos levaban traxes elegantes con numerosos adornos. As mulleres eran confinadas habitualmente nos seus fogares e utilizaban veos.<\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

       <\/p>\n

      No que se refire \u00e1 estrutura social<\/em><\/strong>l, diferenci\u00e1banse:<\/p>\n

        \n
      • Os drrun<\/em><\/strong>, os grandes, \u00e9 dicir, a aristocracia, ricos propietarios de terra e grandes comerciantes con numerosos escravos. Esta elite fixaba as pol\u00edticas e as leis de cada colonia.<\/li>\n
      • os srnum<\/em><\/strong>, aos que os autores latinos denominaron, era o grupo formado por artes\u00e1ns entre os que destacaban os dedicados a industrias t\u00e9xtiles, \u00e1 metalurxia e aos oficios do vidro, da madeira e aos relacionadas coa construci\u00f3n naval.<\/li>\n<\/ul>\n

        As inscrici\u00f3ns cartaxinesas deixan constancia de que os altos cargos, como sacerdote, maxistrado ou xeneral, eran moi habitualmente transmitidos de pais a fillos de maneira hereditaria, habendo exemplos de familias cuxos membros desempe\u00f1an durante xeraci\u00f3ns o cargo de sufete, diversas maxistraturas ou sacerdocios.<\/p>\n

        A maior\u00eda dos habitantes eran pequenos campesi\u00f1os, artes\u00e1ns e mercadores con escasas propiedades.<\/p>\n

         <\/p>\n

        Respecto \u00e1s mulleres<\/em><\/strong>, a pesar da importancia de deusas como Tanit\/Astart\u00e9 na relixi\u00f3n cartaxinesa e do mito da fundaci\u00f3n da cidade pola ra\u00ed\u00f1a Dido (Elisa), \u00e1s mulleres non se lles conced\u00eda a cidadan\u00eda e, por tanto, non pod\u00edan participar na vida pol\u00edtica da cidade.<\/p>\n

         <\/p>\n

        Os escravos<\/em><\/strong> proced\u00edan de pobos conquistados ou tra\u00eddos dos mercados de escravos e utiliz\u00e1banse para todo tipo de tarefas, profesionais ou serv\u00eds, na cidade e no campo, as\u00ed como na armada cartaxinesa durante as guerras p\u00fanicas.<\/p>\n

         <\/p>\n

        En materia relixiosa<\/em><\/strong>, cr\u00edan na existencia da alma e do esp\u00edrito. As s\u00faas crenzas eran unha mestura das antigas fenicias e as do Mediterr\u00e1neo.<\/p>\n

        Adoitaban mostrarse profundamente piadosos e notablemente conservadores nas s\u00faas crenzas e nas s\u00faas pr\u00e1cticas. Todo o seu pante\u00f3n de deuses proced\u00eda da s\u00faa herdanza fenicia con certas influencias hel\u00e9nicas e exipcias.<\/p>\n

        Os seus principais deuses eran:<\/p>\n