{"id":17696,"date":"2026-03-29T13:28:24","date_gmt":"2026-03-29T12:28:24","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=17696"},"modified":"2026-03-29T13:28:24","modified_gmt":"2026-03-29T12:28:24","slug":"maruja-mallo-a-pintora-rebelde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/maruja-mallo-a-pintora-rebelde\/","title":{"rendered":"Maruja Mallo, a pintora rebelde"},"content":{"rendered":"<p>Retomamos os relatos biogr\u00e1ficos para achegarnos \u00e1 personalidade dunha muller \u00fanica, a pintora surrealista espa\u00f1ola Maruja Mallo.<\/p>\n<p>Ademais, foi unha das maiores expo\u00f1entes do cubismo e o surrealismo en Espa\u00f1a e formou parte de <strong><em>\u201cAs Sinsombreiro\u201d,<\/em><\/strong> grupo de mulleres artistas e intelectuais implicadas nos movementos da Xeraci\u00f3n do 27.<\/p>\n<p>Reco\u00f1ecida polo seu talento pict\u00f3rico, a s\u00faa personalidade exc\u00e9ntrica e o seu fervente apoio ao republicanismo, Mallo encarnaba a imaxe da nova muller independente e emancipada.<\/p>\n<p><strong><em>A vida de Maruja Mallo foi, en si mesma, un anacronismo<\/em><\/strong>. A Espa\u00f1a que a viu nacer non estaba preparada para unha muller tan libre e independente como ela. Transgresora no vivir, no falar e no pintar, a s\u00faa persoa era motivo de asombro, indignaci\u00f3n e persignaciones por parte dunha sociedade mojigata incapaz de non escandalizarse #ante as s\u00faas provocaci\u00f3ns. A\u00ednda que a ela pouco import\u00e1balle. O seu pecado orixinal era ser libre, e o seu gran talento, o de romper con todos os esquemas e convenci\u00f3ns.<\/p>\n<div id=\"attachment_17671\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17671\" class=\"size-medium wp-image-17671\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Maruja-Mallo-1-300x300.jpg\" alt=\"Maruja Mallo\" width=\"300\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Maruja-Mallo-1-300x300.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Maruja-Mallo-1-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Maruja-Mallo-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Maruja-Mallo-1-768x768.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Maruja-Mallo-1.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-17671\" class=\"wp-caption-text\"><em>Maruja Mallo<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Biograf\u00eda de Maruja Mallo<\/strong><\/h2>\n<p>O seu nome real era Ana Mar\u00eda G\u00f3mez Gonz\u00e1lez. Naceu o d\u00eda 5 de xaneiro do ano 1902, na vila de Viveiro, na provincia de Lugo, no seo dunha familia tradicional e numerosa.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17655 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1440px-viveiro-maruxa-mallo-3da49fa-300x225.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1440px-viveiro-maruxa-mallo-3da49fa-300x225.jpeg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1440px-viveiro-maruxa-mallo-3da49fa-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1440px-viveiro-maruxa-mallo-3da49fa-768x576.jpeg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1440px-viveiro-maruxa-mallo-3da49fa.jpeg 1440w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Os seus pais eran Xusto G\u00f3mez Mallo, un funcionario do Corpo de Aduanas e a s\u00faa nai Mar\u00eda Pilar Gonz\u00e1lez Lorenzo (de ascendencia galega). Maruja foi a cuarta de catorce irm\u00e1ns.<\/p>\n<p>A s\u00faa afecci\u00f3n e interese pola pintura manifestouse desde os seus primeiros anos, motivo polo cal empezou a prepararse no \u00e1mbito das artes, sobre todo na pintura.<\/p>\n<p>Ademais, o feito de que a s\u00faa familia, por motivos profesionais do seu pai, trasladase a s\u00faa residencia a Avil\u00e9s, no ano 1913, e onde permaneceu ata o ano 1922, facilitou que Maruja puidese estudar na Escola de Artes e Oficios, onde establecer\u00eda amizade co tam\u00e9n pintor #Luis Bay\u00f3n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En 1922<\/em><\/strong>, Maruja Mallo tivo a s\u00faa primeira exposici\u00f3n en Avil\u00e9s, onde presentou 14 obras de estilo cl\u00e1sico e de paisaxes.<\/p>\n<p>Un novo traslado familiar ten lugar no ano 1922, nesta ocasi\u00f3n o destino \u00e9 Madrid, circunstancia que permite que Maruja poida seguir form\u00e1ndose na Real Academia de Belas Artes de San Fernando, onde se egresar\u00eda no ano 1926. Maruja foi a primeira muller en aprobar os exames de acceso \u00e1 Real Academia de Belas Artes. Puido acceder a esta formaci\u00f3n grazas ao respaldo econ\u00f3mico da Deputaci\u00f3n Provincial de Lugo, que conced\u00eda bolsas de estudo a artistas que demostraban un talento destacable. A cambio, eles deb\u00edan enviar unha obra cada ano, para que os responsables da instituci\u00f3n provincial puidesen comprobar os seus progresos. Por este motivo, o Museo Provincial de Lugo atesoura varios cadros da etapa inicial de Maruja Mallo.<\/p>\n<p>O seu irm\u00e1n Cristino, que chegar\u00eda a ser un escultor de relevancia, uniuse a ela na Academia a partir de 1923, e ambos asistiron \u00e1 Academia Libre de Julio Mois\u00e9s.<\/p>\n<div id=\"attachment_17657\" style=\"width: 254px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17657\" class=\"size-medium wp-image-17657\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cristino-Mallo-244x300.jpg\" alt=\"Cristino Mallo\" width=\"244\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cristino-Mallo-244x300.jpg 244w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cristino-Mallo-832x1024.jpg 832w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cristino-Mallo-768x945.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cristino-Mallo.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><p id=\"caption-attachment-17657\" class=\"wp-caption-text\"><em>Cristino Mallo<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sen d\u00fabida esta etapa da s\u00faa vida marcar\u00edalle fundamentalmente, non s\u00f3 polo feito de adquirir unha adoitada formaci\u00f3n art\u00edstica na citada Real Academia, sen\u00f3n tam\u00e9n por que ser\u00eda o momento en que Maruja establecer\u00eda contacto con diferentes artistas da denominada Xeraci\u00f3n do 27, como Federico Garc\u00eda Lorca, Margarita Manso, Concha M\u00e9ndez, Rafal Alberti, Dal\u00ed, #Luis Bu\u00f1uel, Mar\u00eda Zambrano \u2026<\/p>\n<div id=\"attachment_17661\" style=\"width: 242px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17661\" class=\"wp-image-17661 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Salvador-Dali-232x300.jpg\" alt=\"Salvador Dal\u00ed\" width=\"232\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Salvador-Dali-232x300.jpg 232w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Salvador-Dali.jpg 501w\" sizes=\"(max-width: 232px) 100vw, 232px\" \/><p id=\"caption-attachment-17661\" class=\"wp-caption-text\"><em>Salvador Dal\u00ed<\/em><\/p><\/div>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>En canto \u00e1 s\u00faa carreira art\u00edstica<\/em><\/strong>, o seu inicio f\u00edxase no ano 1927, coa s\u00faa activa participaci\u00f3n na Escola de Vallecas, cuxo obxectivo principal, por iniciativa do escultor Alberto S\u00e1nchez e do pintor Benjam\u00edn Palencia, era a propagaci\u00f3n en terras espa\u00f1olas das ideas vangardistas europeas.<\/p>\n<p>Iniciou tam\u00e9n a s\u00faa produci\u00f3n art\u00edstica realizando traballos para medios como A Gacela Literaria, o Almanaque Literario e a Revista de Occidente, e creando portadas para farios libros.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17673 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Revista-de-Occidente-205x300.jpg\" alt=\"\" width=\"205\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Revista-de-Occidente-205x300.jpg 205w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Revista-de-Occidente.jpg 437w\" sizes=\"(max-width: 205px) 100vw, 205px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ademais, <strong><em>en 1928<\/em><\/strong>, coa axuda de Jos\u00e9 Ortega e Gasset, puido expo\u00f1er trinta estampas e dez das s\u00faas primeiras obras, catro das cales pertenc\u00edan \u00e1 seria <em>\u201cAs verbenas\u201d.<\/em> Esta serie resume a s\u00faa produci\u00f3n art\u00edstica da d\u00e9cada de 1920, onde abundan os elementos festivos e burlescos, as m\u00e1scaras grotescas e a alegr\u00eda, todo empapado dun onirismo desbordante.<\/p>\n<p>Nos seguintes anos, Maruja empezou a colaborar con diferentes autores, como o poeta e pintor Rafael Alberti (con quen se di que mantivo unha relaci\u00f3n sentimental). Xuntos realizaron varias obras, como os decorados para as obras teatrais <em>Santa Casilda<\/em> (1930) e <em>A paxara Pinta <\/em>(publicada en 1932), e a edici\u00f3n de libros como <em>Eu era un parvo e o que vin f\u00edxome dous parvos<\/em> (1929) e <em>Serm\u00f3ns e moradas<\/em> (1930).<\/p>\n<div id=\"attachment_17663\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17663\" class=\"size-medium wp-image-17663\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Rafael-Alberti-300x214.jpg\" alt=\"Rafael Alberti\" width=\"300\" height=\"214\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Rafael-Alberti-300x214.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Rafael-Alberti.jpg 350w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-17663\" class=\"wp-caption-text\"><em>Rafael Alberti<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nesa mesma \u00e9poca, Mallo pintou a s\u00faa obra <em>\u201cCloacas e Campanarios\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Grazas a unha bolsa outorgada polo Ministerio de Instruci\u00f3n P\u00fablica e Belas Artes, para a ampliaci\u00f3n de estudos, <em>Maruja viaxou a Par\u00eds en 1932<\/em>. Unha oportunidade \u00fanica que lle facilitou poder establecer contacto con artistas como Joan Mir\u00f3, Ren\u00e9 Magritte, Giorgio de Chirico, Marx Ernst e participar en faladoiros con de Paul *\u00c9luard e Andr\u00e9 Breton.<\/p>\n<p>En 1932 tam\u00e9n realiza unha exposici\u00f3n na Galer\u00eda Pierre Loeb, onde presentou dezaseis cadros pertencentes a d\u00faas series: <em>\u201cCloacas\u201d e \u201cCampanarios\u201d.<\/em> Tr\u00e1tase de paisaxes abatidas, con entullos, cinzas, f\u00f3siles, excrementos, construci\u00f3ns derruidas, espantallos con orinales por cabeza; a presenza humana red\u00facese neles a esqueletos e restos de traxes. Con esas obras iniciouse na corrente surrealista.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Tras o seu regreso a Madrid en 1933<\/em><\/strong>, involucrouse activamente na Sociedade de Artistas Ib\u00e9ricos e recibiu reco\u00f1ecemento internacional cando o goberno franc\u00e9s adquiriu unha das s\u00faas obras para exhibila no Museo Nacional de Arte Moderna. Neste per\u00edodo, a s\u00faa obra reflectiu un interese pola xeometr\u00eda e a estrutura interna da natureza. Tam\u00e9n foi o momento en que empezou a relacionarse co poeta Miguel Hern\u00e1ndez, quen parece que tiveron unha explosiva relaci\u00f3n amorosa, e compartiron traballos. Os poemas de Hern\u00e1ndez, <em>Imaxe da t\u00faa pegada<\/em>, inclu\u00eddos en <em>\u201cO raio que non cesa\u201d,<\/em> est\u00e1n inspirados nela.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Xa en 1936<\/em><\/strong>, Maruja Mallo participa en tres importantes: a primeira delas presentouse nos sal\u00f3ns do grupo catal\u00e1n ADLAN (Amigos das Artes Novas); a segunda foi a titulada <em>\u201cLogicofobista\u201d,<\/em> celebrada en Barcelona; e, por \u00faltimo, a \u201cExposici\u00f3n Internacional do Surrealismo\u201d, en Londres.<\/p>\n<p>Nestes momentos xa se pode apreciar un proceso de depuraci\u00f3n da s\u00faa obra, cunha clara tendencia a esencializar o anecd\u00f3tico, que se resume nas s\u00faas series <em>\u201cArquitecturas vexetais\u201d e \u201cArquitecturas minerais\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Comprometida coa Rep\u00fablica, Mallo combinou a s\u00faa carreira art\u00edstica co ensino, traballando como profesora de debuxo en varios institutos e na Escola de Cer\u00e1mica de Madrid.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Durante esa \u00e9poca efectuou exposici\u00f3ns en Barcelona e Londres, ata que <strong><em>en 1937 tivo que fuxir e tomou rumbo cara a Portugal.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Viaxa tam\u00e9n a Buenos Aires<\/em><\/strong>, por invitaci\u00f3n da Sociedade de Amigos da arte, e coa axuda da poeta Gabriela Mistral, \u00e1 que co\u00f1ecera nas s\u00faas viaxes a Portugal, En Buenos Aires dita algunhas conferencias sobre as artes pl\u00e1stica.<\/p>\n<p><strong><em>Permanecer\u00e1 en terras arxentinas durante 25 anos<\/em><\/strong>, per\u00edodo no que realizou algunhas viaxes a Nova York.<\/p>\n<p>Durante este exilio, a s\u00faa produci\u00f3n inspirouse na natureza e no mundo mari\u00f1o, con cores atenuadas e unha serie de harmon\u00edas lunares, con pratas e grises, e solares, con ocres e dourados.<\/p>\n<p>Deste per\u00edodo son as series <em>\u201cTerrestre\u201d e \u201cAs m\u00e1scaras\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Pero neste tempo tam\u00e9n houbo momentos de baixa creatividade, polo que buscou a inspiraci\u00f3n, por exemplo, viaxando \u00e1 Illa de Pascua con Pablo Neruda, con quen, por certo, parece que tam\u00e9n manter\u00eda unha relaci\u00f3n afectiva.<\/p>\n<div id=\"attachment_17675\" style=\"width: 245px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17675\" class=\"size-medium wp-image-17675\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Pablo-Neruda-235x300.jpg\" alt=\"Pablo Neruda\" width=\"235\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Pablo-Neruda-235x300.jpg 235w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Pablo-Neruda-803x1024.jpg 803w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Pablo-Neruda-768x980.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Pablo-Neruda.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 235px) 100vw, 235px\" \/><p id=\"caption-attachment-17675\" class=\"wp-caption-text\"><em>Pablo Neruda<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En 1965 Maruja regresa a Espa\u00f1a<\/em><\/strong>, onde renovou o seu traballo no debuxo de vi\u00f1etas para a Revista de Occidente e participou en diversas exposici\u00f3ns.<\/p>\n<p>Aos poucos empeza a recuperar o seu lugar nos espazos art\u00edsticos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En 1979,<\/em><\/strong> organizouse unha exposici\u00f3n retrospectiva da s\u00faa obra, onde presentou pinturas da s\u00faa serie m\u00e1is recente, titulada Os moradores do baleiro.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En 1982<\/em><\/strong>, foi premiada coa Medalla de Ouro de Belas Artes e o Premio de Artes Pl\u00e1sticas de Madrid.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A\u00ednda que Maruja foi esquecida durante moitos anos, a \u00e9poca da Movida e da arte pop fixeron que volvese ao panorama art\u00edstico.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Maruja Mallo faleceu o 6 de febreiro de 1995<\/em><\/strong>, cando estaba internada nunha residencia xeri\u00e1trica en Madrid, \u00e1 idade de 93 anos. Deixaba un legado invaluable.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>As Sinsombreiro<\/strong><\/h2>\n<p>Durante o seu tempo en Madrid, Maruja Mallo foi unha das mulleres, denominadas <em>\u201cSinsombreiro\u201d, <\/em>mulleres que se quitaron o chapeu, literal e simb\u00f3licamente, para pensar coa cabeza descuberta. Neste acto participou xunto con Margarita Manso, Dal\u00ed e Garc\u00eda Lorca.<\/p>\n<div id=\"attachment_17691\" style=\"width: 233px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17691\" class=\"size-medium wp-image-17691\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Lorca-223x300.jpg\" alt=\"Federico Garc\u00eda Lorca\" width=\"223\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Lorca-223x300.jpg 223w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Lorca.jpg 534w\" sizes=\"(max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><p id=\"caption-attachment-17691\" class=\"wp-caption-text\"><em>Federico Garc\u00eda Lorca<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Os catro novos visitaron a Porta do Sol e ao chegar a\u00ed quit\u00e1ronse o chapeu, cuxo uso era a norma nese ent\u00f3n. <em>\u201cNos apedrearon cham\u00e1ndonos de todo\u201d,<\/em> lembrar\u00eda a artista anos despois. Debido a esta an\u00e9cdota, \u00e1s mulleres que formaron parte da Xeraci\u00f3n do 27 co\u00f1\u00e9ceselles como as Sinsombreiro.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17677 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Las-sinsombrero-compressed-300x186.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"186\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Las-sinsombrero-compressed-300x186.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Las-sinsombrero-compressed-1024x634.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Las-sinsombrero-compressed-768x476.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Las-sinsombrero-compressed-1536x952.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Las-sinsombrero-compressed-2048x1269.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Madrid foi a cidade onde a gran maior\u00eda delas residiron, estudaron e desenvolveron a s\u00faa actividade art\u00edstica. Abertas a novos conceptos de modernidade e \u00e1s correntes de vangarda que provi\u00f1an de Europa, foron tam\u00e9n as recuperadoras da tradici\u00f3n popular. Profundamente comprometidas co seu tempo e a s\u00faa realidade social, a s\u00faa actitude foi rompedora e aberta, transformando o panorama cultural e art\u00edstico dunha Espa\u00f1a convulsa.<\/p>\n<p>Este acto transgresor simbolizaba a liberaci\u00f3n das ideas e, no caso das mulleres do grupo, a non conformidade co papel de nai e esposa tradicional. A este movemento unir\u00edanse numerosas pintoras e escritoras da xeraci\u00f3n do 27, inclu\u00edndo a Rosa Chacel, Concha M\u00e9ndez, #Josefina da Torre, Marga Gil, Rosario de Velasco, Mar\u00eda Zambrano, Mar\u00eda Teresa Le\u00f3n, Ernestina de Champourc\u00edn e un longo etc\u00e9tera.<\/p>\n<p><strong><em>Maruja Mallo foi un referente na arte, pero tam\u00e9n a defensa do libre pensamento<\/em><\/strong>. Viviu sempre coa alma ao aire, sen reixas, sen l\u00edmites, sen chapeu.<\/p>\n<p>Sen d\u00fabida, as Simsombreiro articularon unha poderosa mensaxe de empoderamento.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Evoluci\u00f3n da pintura de Maruja Mallo<\/strong><\/h2>\n<p><strong><em>A obra pict\u00f3rica de Maruja Mallo caracterizouse por ser principalmente surrealista<\/em><\/strong>. A\u00ednda que a Maruja Mallo nunca lle gustaron as etiquetas. Non sent\u00eda esa necesidade de po\u00f1erlle ao seu estilo un nome: fac\u00eda o que quer\u00eda, pintaba o que lle asombraba\u2026 e fac\u00edao como lle daba a real gana.<\/p>\n<div id=\"attachment_17679\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17679\" class=\"size-medium wp-image-17679\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-sorpresa-del-trigo-Maruja-Mallo-300x197.jpg\" alt=\"La sorpresa del trigo. De Maruja Mallo\" width=\"300\" height=\"197\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-sorpresa-del-trigo-Maruja-Mallo-300x197.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-sorpresa-del-trigo-Maruja-Mallo-1024x672.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-sorpresa-del-trigo-Maruja-Mallo-768x504.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-sorpresa-del-trigo-Maruja-Mallo-1536x1008.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-sorpresa-del-trigo-Maruja-Mallo.jpg 1706w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-17679\" class=\"wp-caption-text\"><em>La sorpresa del trigo. De Maruja Mallo<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ao ser unha muller avanzada para a \u00e9poca en que se desenvolveu, logrou romper cos patr\u00f3ns com\u00fans e tradicionais establecidos, o que lle deu un estilo \u00fanico e sen igual \u00e1 s\u00faa obra.<\/p>\n<p><strong><em>En xeral poderiamos dicir que o seu estilo pasou por d\u00faas etapas diferenciadas:<\/em><\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong><em>Unha colorista nos anos 20 con tem\u00e1ticas m\u00e1xicas, cosmopolitas e optimistas, cheas de colorido e de vida.<\/em><\/strong><\/li>\n<li><strong><em>Outra sombr\u00eda e apagada nos 30, m\u00e1is ca\u00f3tica e desequilibrada, como consecuencia do drama da guerra civil espa\u00f1ola.<\/em><\/strong> Tam\u00e9n experimentou nesta etapa tecnicamente incorporando ao lenzo materiais org\u00e1nicos como cinza, cal\u2026.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nos seus inicios, Maruja Mallo estivo influenciada polo ultra\u00edsmo e o cubismo, o que se reflicte nas s\u00faas primeiras obras onde experimenta coa forma e a xeometr\u00eda, outorgando unha visi\u00f3n innovadora e moderna da realidade.<\/p>\n<div id=\"attachment_17687\" style=\"width: 223px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17687\" class=\"size-medium wp-image-17687\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealistas-Maruja-Mallo-213x300.jpg\" alt=\"Desnudo surrealista. De Maruja Mallo\" width=\"213\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealistas-Maruja-Mallo-213x300.jpg 213w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealistas-Maruja-Mallo.jpg 510w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/><p id=\"caption-attachment-17687\" class=\"wp-caption-text\">Desnudo surrealista. De Maruja Mallo<\/p><\/div>\n<p>A obra art\u00edstica de Mallo caracterizouse por pres\u00e9nciaa da arte exipcio, as\u00ed como tam\u00e9n polas formas xeom\u00e9tricas. A artista realizou as s\u00faas pinturas coa intenci\u00f3n de que a parte emotiva estivese por encima da raz\u00f3n, o que a levou a romper co tradicionalmente establecido na pintura.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Nas s\u00faas pinturas p\u00f3dense apreciar a fusi\u00f3n de elementos diversos<\/em><\/strong>, como figuras humanas, animais e obxectos inanimados.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Na s\u00faa obra incorporaba s\u00edmbolos e met\u00e1foras<\/em><\/strong>, dot\u00e1ndoos de significados profundos e abertos a interpretaci\u00f3ns diversas. Cada elemento nas s\u00faas pinturas ti\u00f1a un prop\u00f3sito simb\u00f3lico que convidaba o espectador a reflexionar sobre diferentes temas.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17689 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealista-Maruja-Mallo-300x222.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"222\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealista-Maruja-Mallo-300x222.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealista-Maruja-Mallo-1024x759.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealista-Maruja-Mallo-768x569.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealista-Maruja-Mallo-1536x1138.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Desnudo-surrealista-Maruja-Mallo-2048x1518.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O sentido do popular e as vivencias da terra galega, que plasmou na serie <em>\u201cEstampas populares\u201d,<\/em> relaci\u00f3nana tam\u00e9n con Alberto S\u00e1nchez e o seu interese pola paisaxe madrile\u00f1a. Maruja Mallo atopa na arte popular a representaci\u00f3n l\u00edrica e pl\u00e1stica da forza creadora do home, e leste ten a s\u00faa m\u00e1xima expresi\u00f3n nas festas populares: feiras, verbenas e entroidos infestados de personaxes grotescos, mesturando s\u00e1tira e cr\u00edtica.<\/p>\n<p>Ao longo da s\u00faa vida realizou outras series referidas a temas como o deporte, as m\u00e1quinas, os maniqu\u00edes, o cinema ou a vida na gran cidade. A serie <em>\u201cEstampas deportivas\u201d<\/em> presenta a unha humanidade triunfante na natureza; <em>\u201cEstampas de m\u00e1quinas e maniqu\u00edes\u201d<\/em> recolle s\u00e1tiras alusivas a alg\u00fans elementos anacr\u00f3nicos na gran cidade, como damas e cabaleiros de etiqueta en interiores l\u00fagubres; por \u00faltimo, a serie <em>\u201cEstampas cinem\u00e1ticas\u201d<\/em> recrea sensaci\u00f3ns visuais do dinamismo propio dunha gran cidade, con ra\u00f1aceos, m\u00e1quinas e carteis luminosos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Maruja plasmaba na s\u00faa obra a emoci\u00f3n e os sentimentos<\/em><\/strong>, e para iso ademais do seu trazo debuxado usaba a cor dunha maneira singular, conseguindo dar \u00e1 s\u00faa arte certos aires de movemento. E \u00e9 que a utilizaci\u00f3n da cor era un dos aspectos m\u00e1is distintivos nas obras de Maruja Mallo. As s\u00faas pinturas caracter\u00edzanse por cores intensas e contrastantes que resaltan a atmosfera misteriosa e enigm\u00e1tica presentes nas s\u00faas creaci\u00f3ns.<\/p>\n<p>Na s\u00faa chamada etapa escura, entre 1945 e 1957, a paleta de cores de Mallo tam\u00e9n cambiou de matices. As s\u00faas emoci\u00f3ns, e o que sentiu durante ese per\u00edodo, levouna a pintar en escala de grises, cores negras e pardas, o que ensombreci\u00f3 a s\u00faa arte e restou simetr\u00eda \u00e1 s\u00faa xeometr\u00eda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En todo caso, <strong><em>a personalidade libre, atrevida e audaz de Mallo viuse reflectida na s\u00faa pintura<\/em><\/strong>. A s\u00faa forza e ousad\u00eda lev\u00e1rona a pintar o que quer\u00eda, e da forma en que o desexou, deixando en cada unha das s\u00faas obras un toque de maxia e sorprendente expresividade.<\/p>\n<div id=\"attachment_17681\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17681\" class=\"size-medium wp-image-17681\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Firma-Maruja-Mallo-300x166.jpg\" alt=\"Firma de Maruja Mallo\" width=\"300\" height=\"166\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Firma-Maruja-Mallo-300x166.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Firma-Maruja-Mallo-768x424.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Firma-Maruja-Mallo.jpg 850w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-17681\" class=\"wp-caption-text\"><em>Firma de Maruja Mallo<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Onde se poden ver algunhas das s\u00faas obras<\/strong><\/h2>\n<p>En Espa\u00f1a podemos citar, preferentemente:<\/p>\n<ul>\n<li><strong><em>En Madrid<\/em><\/strong> atopamos obras de Maruja Mallo no Museo Reina Sof\u00eda. Destaca a s\u00faa pintura \u201cA verbena\u201d que forma parte da colecci\u00f3n permanente do museo. Na actualidade, hai aberta unha exposici\u00f3n titulada \u201cM\u00e1scara e comp\u00e1s\u201d que permanecer\u00e1 aberta ata o d\u00eda 17 de marzo de 2026.<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_17659\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17659\" class=\"size-medium wp-image-17659\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-verbena-Maruja-Mallo-300x173.jpg\" alt=\"La verbena. De Maruja Mallo\" width=\"300\" height=\"173\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-verbena-Maruja-Mallo-300x173.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-verbena-Maruja-Mallo-768x442.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/La-verbena-Maruja-Mallo.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-17659\" class=\"wp-caption-text\"><em>La verbena. De Maruja Mallo<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>\n<ul>\n<li><strong><em>En Galicia<\/em><\/strong>, a terra natal da artista tam\u00e9n se poden ver obras significativas. No Museo de Provincial de Lugo podemos ver varias pinturas e debuxos. O Museo de Pontevedra conta con algunhas pezas emblem\u00e1ticas, como o \u201dRetrato de Carlos Morla Lynch\u201d. Ademais, na Coru\u00f1a, o Museo de Belas Artes exp\u00f3n creaci\u00f3ns que reflicten o seu estilo surrealista \u00fanico.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong><em>En Barcelona<\/em><\/strong>, o Museo Nacional de Arte de Catalu\u00f1a exhibe obras relevantes de Maruja Mallo. Entre elas, destaca <em>\u201cA chiva\u201d,<\/em> unha obra que captura a esencia da s\u00faa visi\u00f3n art\u00edstica.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Algunhas curiosidades sobre Maruja Mallo<\/strong><\/h2>\n<p>Desde moi nova, Maruja non encaixaba naquel mundo, pois mentres a maior\u00eda das mulleres aprend\u00edan a bordar, ela aprend\u00eda a mirar.<\/p>\n<p>Maruja Mallo sempre rexeitou a idea de unirse a un home, quer\u00eda preservar a s\u00faa autonom\u00eda por encima de todo e neg\u00e1base a ser unha mera extensi\u00f3n da vida e obra dalg\u00fan dos seus compa\u00f1eiros.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Ga\u00f1ou un concurso de blasfemias<\/em><\/strong> no caf\u00e9 madrile\u00f1o de San Mill\u00e1n no que derrotou a Bu\u00f1uel e perdeu o seu traballo como docente por darse un paseo en bicicleta por unha igrexa durante a celebraci\u00f3n dunha misa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Nunha ocasi\u00f3n, o grupo inseparable formado por Lorca, Dal\u00ed, Manso e Mallo foron de visita ao Mosteiro de Silos a escoitar canto gregoriano.<\/em><\/strong> Ao chegar, prohib\u00edronlles a entrada \u00e1s d\u00faas mulleres por levar saias, ao que elas responderon con iron\u00eda e enxe\u00f1o: ped\u00edronlles aos seus amigos as s\u00faas respectivas chaquetas e llas enfundaron a modo de pantal\u00f3ns. As\u00ed, os catro conseguiron entrar no mosteiro.<\/p>\n<div id=\"attachment_17665\" style=\"width: 206px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17665\" class=\"size-medium wp-image-17665\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Margarita-Manso-196x300.jpg\" alt=\"Margarita Manso\" width=\"196\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Margarita-Manso-196x300.jpg 196w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Margarita-Manso-670x1024.jpg 670w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Margarita-Manso-768x1174.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Margarita-Manso-1005x1536.jpg 1005w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Margarita-Manso.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 196px) 100vw, 196px\" \/><p id=\"caption-attachment-17665\" class=\"wp-caption-text\"><em>Margarita Manso<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u201cAceptaron a nosa entrada ao recinto sacro como promotores do travest\u00ed \u00e1 inversa\u201d,<\/em> comentou Mallo nunha entrevista para Televisi\u00f3n Espa\u00f1ola na que lembraba a an\u00e9cdota.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bu\u00f1uel e Mallo non tiveron boas<\/em><\/strong> <strong><em>relaci\u00f3ns<\/em><\/strong>. A pesar diso, Maruja Mallo formou parte da Confrar\u00eda da Perdiz, o hist\u00f3rico grupo de intelectuais formado por Lorca, Dal\u00ed, Bu\u00f1uel e a pintora.<\/p>\n<div id=\"attachment_17667\" style=\"width: 240px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17667\" class=\"size-medium wp-image-17667\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Luis-Bunuel-230x300.jpg\" alt=\"Luis Bu\u00f1uel\" width=\"230\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Luis-Bunuel-230x300.jpg 230w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Luis-Bunuel.jpg 736w\" sizes=\"(max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><p id=\"caption-attachment-17667\" class=\"wp-caption-text\"><em>Luis Bu\u00f1uel<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Maruja mantivo un romance en Madrid con Emilio Aladr\u00e9n<\/em><\/strong> que a deixou por Garc\u00eda Lorca.<\/p>\n<div id=\"attachment_17669\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17669\" class=\"size-medium wp-image-17669\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Emilio-Aladren-300x215.png\" alt=\"Emilio Aladr\u00e9n\" width=\"300\" height=\"215\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Emilio-Aladren-300x215.png 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Emilio-Aladren.png 450w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-17669\" class=\"wp-caption-text\"><em>Emilio Aladr\u00e9n<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Nunha ocasi\u00f3n Maruja Mallo entrou nunha igrexa montada en bicicleta. <\/em><\/strong>En plena misa. En Ar\u00e9valo (\u00c1vila). Ao non poder frear, seguiu pedaleando polo corredor central ata o altar maior xusto cando soaban as campanillas da consagraci\u00f3n, polo que as beatas de Castela ao vela pasar, en lugar de asustarse, <em>\u201ccreron ver en min a un anxo de Fra Angelico\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>A s\u00faa obra foi redescubierta nas \u00faltimas d\u00e9cadas<\/em><\/strong>, ata considerala unha pioneira dentro do surrealismo espa\u00f1ol e unha voz poderosa na loita polos dereitos das mulleres artistas.<\/p>\n<p>A s\u00faa figura deu lugar a obras como a novela <em>\u201cNotre D\u00e1me da alegr\u00eda\u201d,<\/em> de Ana Rodr\u00edguez Fisher e que se basea na vida de Maruja Mallo.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17683 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/notre-dame-de-la-alegria-1-205x300.jpg\" alt=\"\" width=\"205\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/notre-dame-de-la-alegria-1-205x300.jpg 205w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/notre-dame-de-la-alegria-1-699x1024.jpg 699w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/notre-dame-de-la-alegria-1-768x1126.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/notre-dame-de-la-alegria-1-1048x1536.jpg 1048w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/notre-dame-de-la-alegria-1.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 205px) 100vw, 205px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pero a s\u00faa figura tam\u00e9n foi obxecto de investigaci\u00f3n por de a estudosos da arte e tam\u00e9n polos creadores literarios e audiovisuais, que atoparon na s\u00faa figura unha fonte de inspiraci\u00f3n. As\u00ed, a documental <em>\u201cMetade anxo e metade marisco\u201d,<\/em> de Ant\u00f3n Reixa, ou <em>\u201cAs Sinsombreiro\u201d,<\/em> codirixido por T\u00e0nia Ball\u00f3, Manuel Jim\u00e9nez N\u00fa\u00f1ez e Serrana Torres, son proba diso.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En canto a homenaxes \u00e1 s\u00faa persoa<\/em><\/strong> podemos citar que, en Viveiro, a s\u00faa cidade natal, est\u00e1 prevista a construci\u00f3n dun museo permanente e un centro de estudos da s\u00faa obra. Ademais, en Madrid unha avenida leva o seu nome no distrito de Hortaleza. As\u00ed mesmo, na cidade de Almer\u00eda at\u00f3pase unha r\u00faa co seu nome. E na cidade de Estepona, M\u00e1laga, ten dedicado unha pasaxe, o m\u00e1is fotografado da cidade pola s\u00faa beleza.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n<p>Ao falar de Maruja Mallo podemos utilizar numerosos termos e cualificativos para referirnos \u00e1 s\u00faa obra e a s\u00faa personalidade, pero sen d\u00fabida o que \u00e9 indubidable \u00e9 que, <strong><em>nunha \u00e9poca na que as mulleres case non pod\u00edan nin alzar a voz, Maruja Mallo f\u00edxoo con forza a trav\u00e9s da cor, a xeometr\u00eda e o movemento. Ela pintou a velocidade, cando o mundo a\u00ednda estaba quieto.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>No seu persoal (e, por momentos, desigual) produci\u00f3n art\u00edstica, difumin\u00f3 a fronteira entre o popular e a vangarda, entre o mundo rural e as novas formas de lecer \u2013o cinema, a m\u00fasica e o teatro\u2013.<\/p>\n<p>Desprejuiciada, incalculable, ex\u00f3tica, fecunda de biograf\u00eda e de misterio, colaborou na reivindicaci\u00f3n dunha modernidade feminista que ent\u00f3n non se dic\u00eda feminista, pero ti\u00f1a os ingredientes exactos.<\/p>\n<p>Ti\u00f1a fama de provocativa: a s\u00faa rechamante maquillaxe era unha forma de converterse en obra, e coa s\u00faa maneira teatral de comunicarse cr\u00eda que pod\u00eda superar a realidade.<\/p>\n<p>E fac\u00edao pintando dunha maneira especial, lonxe das convenci\u00f3ns e o academicismo do seu tempo, representando a enerx\u00eda, a modernidade e a liberdade. <strong><em>Entend\u00eda a modernidade non como unha ruptura, sen\u00f3n como unha expansi\u00f3n, unha mirada aberta ao cient\u00edfico, o popular e o feminino.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>E \u00e9 que Maruja Mallo fixo a s\u00faa arte tan libre como a s\u00faa vida, despregando unha creaci\u00f3n entre a experimentaci\u00f3n formal e o compromiso co seu tempo.<\/p>\n<p>Artista visionaria e incansable estudosa, traballa sempre en series, quiz\u00e1 debido \u00e1 s\u00faa obsesi\u00f3n coa orde, e as\u00ed profunda nos mesmos temas ao longo dos anos.<\/p>\n<p>Nesas obras, sobre todo do per\u00edodo arxentino, a figura humana \u2014co seu rostro monumental e a s\u00faa sombra alongada\u2014 conv\u00e9rtese en s\u00edmbolo de resistencia. A tensi\u00f3n entre o animado e o inanimado, o org\u00e1nico e o artificial, traduce o desarraigamento da exiliada e a s\u00faa mirada dobre: a de quen pertence a dous mundos sen encaixar do todo en ning\u00fan.<\/p>\n<p><strong><em>O poeta Rafael Alberti<\/em><\/strong>, con quen tivo unha relaci\u00f3n afectiva, <strong><em>escribiulle estes versos: <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>\u201cti, ti que baixas \u00e1s cloacas onde as flores m\u00e1is flores son xa uns tristes salivazos sen so\u00f1os e morres polos sumidoiros que desembocan \u00e1s verbenas desertas para resucitar ao f\u00edo dunha pedra mordida por un fungo estancado, dime por que as choivas podrecen as horas e as madeiras\u201d. <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-17685 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/maruja-Mallo-1-1-300x158.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"158\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/maruja-Mallo-1-1-300x158.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/maruja-Mallo-1-1.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Dal\u00ed definiuna como \u201cmetade marisco, metade anxo\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E rematamos esta publicaci\u00f3n, confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultase do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo fix\u00e9sedes saber pulsando no bot\u00f3n <strong><em>\u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche de xeito gratuito \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n<p>Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<p><strong><em>Maruja Mallo. Enigm\u00e1ticamente \u00fanica.<\/em><\/strong> De Canosa, M. y Gregores, B.<\/p>\n<p><strong><em>Maruja Mallo, pura y genial paradoja.<\/em><\/strong> De Bonet, J.M.<\/p>\n<p><strong><em>Maruja Mallo y la vanguardia espa\u00f1ola.<\/em><\/strong> De Mangini, S.<\/p>\n<p>Tom\u00e1s Fern\u00e1ndez y Elena Tamaro. <strong><em>\u00abBiografia de Maruja Mallo\u00bb<\/em><\/strong> [Internet]. Barcelona, Espa\u00f1a: Editorial Biograf\u00edas y Vidas, 2004. Disponible en <a href=\"https:\/\/www.biografiasyvidas.com\/biografia\/m\/mallo.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.biografiasyvidas.com\/biografia\/m\/mallo.htm<\/a>\u00a0 [p\u00e1gina consultada el 4 de noviembre de 2025].<\/p>\n<p>Lifeder. (12 de junio de 2023). Maruja Mallo. Recuperado de: <a href=\"https:\/\/www.lifeder.com\/maruja-mallo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.lifeder.com\/maruja-mallo\/<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buscabiografias.com\/biografia\/verDetalle\/12399\/Maruja%20Mallo\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.buscabiografias.com\/biografia\/verDetalle\/12399\/Maruja%20Mallo<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maruja Mallo dincalculable, ex\u00f3tica, fecunda de biograf\u00eda e de misterio, colaborou na reivindicaci\u00f3n dunha modernidade feminista que ent\u00f3n non se dic\u00eda feminista, pero ti\u00f1a os ingredientes exactos. Fixo a s\u00faa arte tan libre como a s\u00faa vida, despregando unha creaci\u00f3n entre a experimentaci\u00f3n formal e o compromiso co seu tempo. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[367,451,273,271,126,3782,3783,3784,3786,3785,2206],"class_list":["post-17696","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recuncho-da-historia","tag-arte-gl","tag-arte-gl-2","tag-biografias-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-galicia-gl","tag-mallo-gl","tag-maruja-gl","tag-pintora-gl","tag-sinsombreiro","tag-sinsombrero-gl","tag-viveiro-gl","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17696"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17699,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17696\/revisions\/17699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}