{"id":17607,"date":"2026-04-04T13:26:43","date_gmt":"2026-04-04T12:26:43","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=17607"},"modified":"2026-04-04T13:26:43","modified_gmt":"2026-04-04T12:26:43","slug":"o-cemiterio-corunes-de-san-amaro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-cemiterio-corunes-de-san-amaro\/","title":{"rendered":"O cemiterio coru\u00f1\u00e9s de San Amaro"},"content":{"rendered":"

Sen d\u00fabida, a\u00ednda que non resulte a priori o m\u00e1is atractivo dos lugares, un cemiterio acumula moita historia. Por iso, decidimos contarvos algo sobre un dos cemiterios m\u00e1is importantes de Galicia, o cemiterio coru\u00f1\u00e9s de San Amaro.<\/em><\/strong><\/p>\n

Por se isto fose pouco, National Geographic inclu\u00edu a este camposanto como un dos m\u00e1is bonitos do planeta, argumentando, entre outros motivos, que o cemiterio de San Amaro \u00e9 un dos poucos cemiterios mari\u00f1os do mundo, e un dos que goza de mellores vistas ao Atl\u00e1ntico\u201d.<\/p>\n

Como un dos cemiterios m\u00e1is antigos de Europa, San Amaro \u00e9 o lugar de descanso eterno de grandes nomes de finais do s\u00e9culo XIX e inicios do XX, un momento “de esplendor da cidade”. <\/em>M\u00e1s de dous s\u00e9culos despois, converteuse xa nun “cemiterio hist\u00f3rico e monumental”.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Contexto hist\u00f3rico<\/strong><\/h2>\n

A Coru\u00f1a, unha fermosa cidade situada na costa de Galicia, ao noroeste de Espa\u00f1a, \u00e9 co\u00f1ecida polas s\u00faas impresionantes paisaxes, a s\u00faa rica historia e a s\u00faa gran cantidade de lugares de interese tur\u00edstico. Entre eles, at\u00f3panse os cemiterios da cidade, que albergan non s\u00f3 aos defuntos, sen\u00f3n tam\u00e9n un pedazo importante da historia local.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ao longo dos s\u00e9culos, os cemiterios foron lugares sacros nos que se rendeu homenaxe aos falecidos e reflexionouse sobre o tr\u00e1nsito da vida \u00e1 morte. Na Coru\u00f1a, a existencia de cemiterios est\u00e1 documentada desde hai s\u00e9culos, o que demostra a importancia que sempre se deu \u00e1 sepultura e ao respecto cara aos defuntos.<\/p>\n

O primeiro cemiterio na Coru\u00f1a foi o antigo camposanto de San Pedro de Mezonzo, situado no casco antigo da cidade. Con todo, debido ao crecemento da poboaci\u00f3n, f\u00edxose necesario constru\u00edr novos cemiterios que puidesen albergar a un maior n\u00famero de falecidos.<\/p>\n

Co paso do tempo, f\u00f3ronse creando novos cemiterios que se converteron en aut\u00e9nticos lugares cheos de historia e simbolismo, reflectindo a evoluci\u00f3n da sociedade coru\u00f1esa ao longo dos anos. Cada un deles ten a s\u00faa propia personalidade e encanto, e en conxunto forman un importante legado cultural e arquitect\u00f3nico da cidade.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

O cemiterio de San Amaro<\/strong><\/h2>\n

Neste caso, o cemiterio de San Amaro, at\u00f3pase nun dos extremos da cidade da Coru\u00f1a, nun lugar co Atl\u00e1ntico aos seus p\u00e9s e desde o que se contempla o Faro de Mera.<\/p>\n

Sen d\u00fabida, o nome de San Amaro non \u00e9 pura coincidencia<\/em>, xa que como explica Felipe Sen\u00e9n L\u00f3pez G\u00f3mez, do Instituto Jos\u00e9 Cornide de Estudos Coru\u00f1eses:<\/p>\n

\u00a0\u201cNa tradici\u00f3n popular galega San Amaro ou San Mauro as\u00f3ciase co m\u00e1is al\u00f3. Conta a lenda que foi santo peregrino a Compostela, que desembarca nun porto e fai o cami\u00f1o sen chegar a poder entrar na catedral pola multitude. Retoma ent\u00f3n para coller o barco e ve novamente naquel porto de inicio unha fila de xente que peregrina a outro templo. Pregunta e dinlle que son devotos dun santo que 300 anos atr\u00e1s peregrinara a Compostela, sen poder cumprir a s\u00faa meta e que se chamaba San Amaro. Leyenda sobre a intemporalidade, sobre a procura do Para\u00edso, seguindo ao Sol\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

O cemiterio de San Amaro foi inaugurado en 1813<\/em><\/strong>, e desde ent\u00f3n converteuse no lugar de descanso de numerosas persoas an\u00f3nimas e non tan an\u00f3nimas. \u00c9 un dos cinco cemiterios m\u00e1is antigos de Europa, dous en Par\u00eds, outro en Londres e o cuarto en Praga prec\u00e9denlle<\/p>\n

E no seu d\u00eda p\u00faxose en marcha despois da prohibici\u00f3n por c\u00e9dula de Carlos III, en 1812, de realizar enterramentos nas igrexas e arredores.<\/p>\n

Entrando no cemiterio cruzando a porta principal, poder\u00e1s ler: \u201cAno de 1812. O termo do corpo \u00e9 o que vedes, O da alma ser\u00e1 segundo obredes\u201d.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Ampliouse en 1883 e constru\u00eduse un templo funerario na porta de entrada de portada d\u00f3rica.<\/p>\n

A capela do Cemiterio \u00e9 de estilo neocl\u00e1sico con planta de cruz grega coroada por c\u00fapula rebaixada e flanqueada por d\u00faas torres. A porta \u00e9 de inspiraci\u00f3n cl\u00e1sica imitando a entrada de templo d\u00edstilo con d\u00faas columnas in antis.<\/p>\n

\"Capilla

Capela cemiterio coru\u00f1\u00e9s<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

No interior do cemiterio atopamos tres \u00e1mbitos diferentes: o cemiterio relixioso, o civil, e un brit\u00e1nico, cun paseo polos seus cami\u00f1os at\u00f3panse nomes que tam\u00e9n se repiten no rueiro da cidade, xa que aqu\u00ed xacen grandes personalidades da pol\u00edtica, as artes ou a literatura galegas.<\/p>\n

Na arquitectura do cemiterio, ademais das estatuas de m\u00e1rmore que poboan tumbas e nichos, destacan curiosidades como unha sepultura cun dolmen e un cruceiro ou cruces celtas.<\/p>\n

Cabe destacar o pante\u00f3n modernista da familia Bolivar (1912) obra do arquitecto Pedro Mari\u00f1o, algunas l\u00e1pidas mostra da represi\u00f3n ideol\u00f3xica do franquismo como algunha que reza \u201cUn Dia de Abril\u201d<\/em> en referencia ao 14 de abril de 1.931 nel que se proclamou a II Rep\u00fablica Espa\u00f1ola, e dous monumentos colectivos que son o Monumento aos M\u00e1rtires da Liberdade. Ademais, conta coa columna tronzada en recordo da folga xeral de 1901.<\/p>\n

Doutra banda, coas tumbas de San Amaro p\u00f3dese facer un curso r\u00e1pido de arquitectura. Obeliscos exipcios, pequenas capelas modernistas\u2026 esta monumentalidade faise especialmente patente no corredor central do cuarto departamento. Desde as escaleiras p\u00f3dense contemplar todas as arquitecturas hist\u00f3ricas relixiosas de Galicia.<\/p>\n

Destacan especialmente os impresionantes pante\u00f3ns de diferentes estilos: O pante\u00f3n neog\u00f3tico dedicado a Salorio e Rubine, o neorrom\u00e1nico da familia R\u00edo e Santos ou o j\u00f3nico de Fernando Gonz\u00e1lez Valerio, que preside a avenida.<\/p>\n

 <\/p>\n

En San Amaro p\u00f3dense atopar d\u00faas extraordinarias cruces celtas<\/em><\/strong>, m\u00e1is propias de camposantos de Irlanda, en senllas tumbas do cemiterio. Unha delas est\u00e1 situada no pante\u00f3n de Josefa Magadan, que data de 1885. Outra, a de G.E. Mitchell, p\u00f3dese localizar no segundo departamento, e acomp\u00e1\u00f1ase da imaxe dunha virxe co Ni\u00f1o.<\/p>\n

 <\/p>\n

O seu valor hist\u00f3rico, arquitect\u00f3nico e art\u00edstico fixeron que o cemiterio puidese ingresar na Asociaci\u00f3n Europea de Cemiterios Significativos (ASCE), rede de organizaci\u00f3ns que se dedican \u00e1 preservaci\u00f3n e presentaci\u00f3n dos cemiterios como parte importante do patrimonio cultural e, posteriormente, en 2013, no Roteiro de Cemiterios Europeos, que busca po\u00f1er en valor o patrimonio funerario europeo, un reco\u00f1ecemento equivalente ao Cami\u00f1o de Santiago.<\/p>\n

Pasear polas amplas avenidas do Cemiterio de San Amaro \u00e9 como penetrarse nun museo ao aire libre. Cada tumba conta unha historia e cada monumento \u00e9 unha obra de arte en si mesma. \u00c9 un lugar de paz e tranquilidade, ideal para reflexionar sobre a fugacidade da vida e a importancia de lembrar a quen nos precedeu.<\/p>\n

A mellor maneira de describir este belo cemiterio \u00e9 tomar as palabras dun dos mellores cronistas literarios da Coru\u00f1a: Julio Rodriguez Yori quen dixo:<\/p>\n

\u201cNon \u00e9 un cemiterio-museo como os de X\u00e9nova ou Pisa, nin un ruinoso cemiterio o de Adina. M\u00e1s hai belas obras\u2026 e a suficiente natureza en forma de \u00e1rbores, flores e aves para facer desaparecer a desolaci\u00f3n que produce unha visita a estes tristes lugares. Hai pulcritude municipal, esmero, polic\u00eda e recato, ademais, a visi\u00f3n reconfortante do mar azul e don montes de tons viol\u00e1ceos en segundo termo\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Quen est\u00e1n enterrados no cemiterio de San Amaro?<\/strong><\/h2>\n

Como \u00e9 obvio, ademais de miles de veci\u00f1os, no cemiterio tam\u00e9n se atopan numerosos galegos ilustres, pegadas de personalidades<\/em><\/strong> das artes e as ciencias, de moitos dos que escribiron p\u00e1xinas da cultura de Galicia. Casos como os de Eduardo Pondal, Manuel Murgu\u00eda, Curros Enr\u00edquez, Wenceslao Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez, ou Juana de Vega, entre moitos outros.<\/p>\n

De feito, neste cemiterio hai m\u00e1is personalidades que no Pante\u00f3n dous Galegos Ilustres de Santiago. E \u00e9 que no cemiterio de San Amaro descasan boa parte das personalidades que acolleu a cidade da Coru\u00f1a desde o s\u00e9culo XIX.<\/p>\n

Sen \u00e1nimo de ser exhaustivo, recollemos algunhas das personalidades cuxos restos repousan neste campo santo:<\/p>\n

 <\/p>\n

Manuel Murgu\u00eda<\/em><\/strong>, escritor, poeta e xornalista, e cinco dos fillos que tivo con Rosal\u00eda de Castro tam\u00e9n descansan no cemiterio de San Amaro. Polo seu lado, Rosal\u00eda ocupa un lugar de honra no Pante\u00f3n de Galegos Ilustres do Convento de Santo Domingo de Bonaval, en Santiago de Compostela, onde os seus restos foron trasladados desde o cemiterio de Iria Flavia en 1891.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Eduardo Pondal Abente<\/em><\/strong>, autores da letra do Himno de Galicia, galeguista falecido no ano 1917, atopou aqu\u00ed a s\u00faa \u00faltima morada. Definido como \u201cou cantor d\u00e1 raza galega\u201d <\/em>na s\u00faa l\u00e1pida.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

No caso de Curros Enr\u00edquez<\/em><\/strong>, falecido na Habana descansa neste cemiterio, a pesar de que nunca viviu na cidade herculina, pero era unha cidade da que dic\u00eda sentirse profundamente namorado. a\u00ednda perviven nas hemerotecas e na historia oral transmitida de xeraci\u00f3n en xeraci\u00f3n, o seu multitudinario enterro, a principios do s\u00e9culo XX, ao que segundo as cr\u00f3nicas asistiron unhas 40.000 persoas.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Wenceslao Fern\u00e1ndez Fl\u00f3rez<\/em><\/strong>, o mundialmente co\u00f1ecido escritor, sobre todo pola s\u00faa novela \u201cO Bosque animado\u201d<\/em> tam\u00e9n descansa neste camposanto, tras o seu falecemento en Madrid en 1964, seguindo a s\u00faa vontade pois quixo que os seus restos regresasen \u00e1 cidade que lle viu nacer e preto do seu lugar favorito, San Salvador de Cecebre, onde Fl\u00f3rez pasaba os ver\u00e1ns coa s\u00faa familia.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Juana de Vega<\/em><\/strong>, destacada figura do liberalismo coru\u00f1\u00e9s, casou co xeneral Espoz e Mina en 1821 e ambos estiveron exiliados en Inglaterra polo seu apoio ao rei Fernando VII. Durante este tempo, poetas como Lord Byron ou William Wordsworth co\u00f1eceron ao xeneral, a quen admiraba. O segundo deles chegou e escribir un romance sobre el, moi co\u00f1ecido en Inglaterra, no que declara que “no coraz\u00f3n de Mina latexa Viriato”. <\/em>\u00c1 morte do xeneral, leste foi enterrado en Pamplona pero o seu coraz\u00f3n foi entregado \u00e1 coru\u00f1esa nunha caixa de chumbo negro. Tras o falecemento de Juana de Vega, esta caixa inclu\u00eduse no seu nicho no que se pode ler “aqu\u00ed xace Juana de Vega, vi\u00fava do xeneral Espoz e Mina, cuxo coraz\u00f3n se acha aqu\u00ed”.<\/em> Por este motivo, cando cruceiristas ingleses chegan \u00e1 cidade, moitos deles ach\u00e9ganse ao lugar no que descansa o coraz\u00f3n do xeral protagonista dun dos poemas de Wordsworth.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n Elisa Lestage<\/em><\/strong>, escritora pioneira, pois foi unha das que publicou no Album da Caridade. Editado con motivo d eles primeiros Xogos Florais da cidade, al\u00e1 polo ano 1861.<\/p>\n

 <\/p>\n

Miguel Gonz\u00e1lez Garc\u00e9s, <\/em><\/strong>falecido en 1989. Poeta, historiador, cr\u00edtico de literatura e de arte, dinamizador cultural a trav\u00e9s da Asociaci\u00f3n Cultural Iberoamericana.<\/p>\n

 <\/p>\n

Francisca Herrera Garrido<\/em><\/strong>, escritora, falecida en 1950. Foi a primeira muller acad\u00e9mica galega (cuxo apelido familiar fose Ferreira).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Lu\u00edsa Villalta G\u00f3mez<\/em><\/strong>, falecida en 2004. Escritora, fil\u00f3loga e violinista coru\u00f1esa. Homenaxeada con motivo do D\u00eda d\u00e1s Letras Galegas do ano 2024<\/p>\n

 <\/p>\n

Eugenio Carr\u00e9 Aldao e Leandro Carr\u00e9 Alvarellos<\/em><\/strong>. Pai e fillo, ambos os escritores, ambos os membros da Academia Galega, aquel libreiro e impresor e cronista oficial da cidade e leste, promotor do galego, como editor e lexic\u00f3grafo<\/p>\n

 <\/p>\n

Alejandro P\u00e9rez Lugin<\/em><\/strong>, falecido en 1926, era escritor, xornalista, novelista e director de cinema. O autor da casa de Troia, descansa nunha sepultura na que atopamos unha m\u00e1scara mortuoria, ao estilo da m\u00e1scara de Agamen\u00f3n, obra do escultor galego Rodr\u00edguez Bonome.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ant\u00f3n Vilar Ponche e Ram\u00f3n Vilar Ponche<\/em><\/strong>, o primeiro licenciado en farmacia, xornalista e pol\u00edtico (deputado), fundador, e o segundo licenciado en Filosof\u00eda e letras e ide\u00f3logo. Ambos fundaron as Irmandades da Fala<\/p>\n

 <\/p>\n

C\u00e9sar Alvajar Di\u00e9guez.<\/em><\/strong> Xornalista e pol\u00edtico republicano. Morreu no exilio e os seus restos foron tra\u00eddos a Santo Amaro no ano 2006.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pedro Gal\u00e1n Calvete<\/em><\/strong>, falecido en 1936. Secretario da organizaci\u00f3n de Mocidades Galeguistas, asasinado con dezanove anos en Corveira, no Concello.<\/p>\n

 <\/p>\n

Emilio Gonz\u00e1lez L\u00f3pez<\/em><\/strong>, falecido en 1991. Pol\u00edtico republicano (deputado), propulsor, xunto a Castelao, do Estatuto de autonom\u00eda nas cortes de Montserrat, profesor no exilio e historiador. Cronista xeral do Reino de Galicia. Os seus restos foron tra\u00eddos desde Estados Unidos (1903-1991)<\/p>\n

 <\/p>\n

Aureliano Linares Rivas<\/em><\/strong>, falecido en 1903. Foi avogado e pol\u00edtico. Este benefactor da cidade ten dedicada aqu\u00ed unha columna chamada obelisco, un monumento nos xard\u00edns co seu nome e un peirao no porto. Pai do dramaturgo Manuel Linares-Rivas.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jos\u00e9 Villaverde Velo<\/em><\/strong>. Falecido en 19326. Tallista de oficio, sindicalista de gran actividade no anarquismo galego, xornalista, orador e dirixente do CNT.<\/p>\n

 <\/p>\n

Segundo Moreno Barcia<\/em><\/strong>, falecido en 1909. Foi un pol\u00edtico, redactor, con Santiago Casares Paz, do Proxecto de Constituci\u00f3n para o futuro Estado Galaico, presidente da librepensadora Sociedade Miguel Servet, que fundo aqu\u00ed a primeira escola laica galega.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ram\u00f3n P\u00e9rez Costales<\/em><\/strong>, falecido en 1911. M\u00e9dico, orador, deputado, ministro da I Rep\u00fablica. Presidente do Colexio M\u00e9dico e da Academia de Medicina e honorario da Academia Galega, fil\u00e1ntropo, protector do neno Picasso (que o retratou).<\/p>\n

 <\/p>\n

Alfonso Molina Brandao<\/em><\/strong>. Falecido en 1958. Enxe\u00f1eiro. Alcalde popular.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jos\u00e9 Garc\u00eda Garc\u00eda<\/em><\/strong>, co\u00f1ecido como Pep\u00edn da Lixivia. Loitou para o Ex\u00e9rcito Republicano durante a guerra civil espa\u00f1ola.<\/p>\n

 <\/p>\n

Emilio Gonz\u00e1lez L\u00f3pez<\/em><\/strong>, impulsor do Estatuto de Autonom\u00eda de Galicia.<\/p>\n

 <\/p>\n

Manuel Lugr\u00eds Freire<\/em><\/strong>, escritor e activista galeguista.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Andr\u00e9s Mart\u00ednez Salazar<\/em><\/strong>, presidentes da Real Academia Galega.<\/p>\n

 <\/p>\n

Rafael Gonz\u00e1lez Villar<\/em><\/strong>, falecido en 1941. Arquitecto ao que se deben, entre outras obras coru\u00f1esas, o Quiosco Afonso, a Casa Molina (Porta Real), o edificio Cinema Avenida e o monumento a Concepci\u00f3n Arenal. Tam\u00e9n foi presidente da Academia de Belas Artes, acad\u00e9mico de Galega.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jos\u00e9 Rodr\u00edguez Mart\u00ednez<\/em><\/strong>, falecido en 1921. Popular m\u00e9dico con abnegada actuaci\u00f3n durante a epidemia de coleraa en Valenci. Como pol\u00edtico republicano participou decididamente no movemento de Solidariedade Galega.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ram\u00f3n Valcarce Vega<\/em><\/strong> (Moncho Valcarce, ou Cura d\u00e1s Encrobas): sacerdote cristi\u00e1n moi comprometido cos m\u00e1is necesitados. Referente carism\u00e1tico en Galicia (1935-1993).<\/p>\n

 <\/p>\n

Manuel Cas\u00e1s Fern\u00e1ndez<\/em><\/strong>, falecido en 1960. Avogado, escritor, fundador do Instituto de Estudos Galegos, presidente da Academia Galega e, sobre todo, alcalde con importante pegada cultural.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c1ngel do Castillo L\u00f3pez<\/em><\/strong>, falecido en 1961.\u00a0 Mestre, licenciado en Filosof\u00eda e Letras, historiador da arte local na s\u00faa obra Inventario monumental e art\u00edstico de Galicia; presidente d\u00e1 Universidade Popular e da Comisi\u00f3n Provincial de Monumentos, cronista oficial da cidade, da Academia Galega e presidente da de Belas Artes.<\/p>\n

 <\/p>\n

Francisco de la Iglesia Gonz\u00e1lez<\/em><\/strong>. Mestre, estudoso da antig\u00fcidade, autor da primeira obra teatral de certo nivel en galego “A fonte de xuramento\u201d <\/em>e da letra da popular “Alborada” (con m\u00fasica de Pascual Veiga).<\/p>\n

 <\/p>\n

Andr\u00e9s Mart\u00ednez Salazar<\/em><\/strong>, falecido en 1923. Libreiro e editor do rexurdimento, director do Arquivo do Reino de Galicia, presidente da Academia Galega, primeiro cronista oficial de Coru\u00f1a, fundador, con ayuga de Fern\u00e1ndez Latorre da Biblioteca Galega.<\/p>\n

 <\/p>\n

Juan Fern\u00e1ndez Latorre<\/em><\/strong>, falecido en 1912, creador do xornal \u201cLa Voz de Galicia\u201d<\/em> en 1882.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bernardo Barreiro de V\u00e1zquez Varela<\/em><\/strong>. Xornalista fundador d\u00e1 prestixiosa Galicia Diplom\u00e1tica e historiador de Galicia, republicano. Atrib\u00faeselle o descubrimento de Picasso durante a s\u00faa primeira exposici\u00f3n infantil.<\/p>\n

 <\/p>\n

Juan Jacobo Dur\u00e1n Loriga<\/em><\/strong>, falecido en 1911. Militar e eminente matem\u00e1tico, numerario da Academia Galega.<\/p>\n

 <\/p>\n

Marcial de Adalid<\/em><\/strong>, famoso compositor, un dos pioneiros da m\u00fasica culta en Espa\u00f1a, esposo da anteriormente citada Fanny Garrido, \u00e9 outro dos galegos ilustres que repousan en San Amaro.<\/p>\n

 <\/p>\n

O mestre Castro Gonz\u00e1lez, co\u00f1ecido como Chan\u00e9<\/em><\/strong>. Falecido en 1917, foi un m\u00fasico, virtuoso da guitarra e da c\u00edtara. Compositor e director de \u201cO Eco\u201d<\/em> (Coral m\u00e1is antiga do estado). Music\u00f3 case todo o que escribiu Curros, tam\u00e9n atopou a s\u00faa \u00faltima morada neste lugar.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jos\u00e9 Baldomir Rodr\u00edguez<\/em><\/strong>, falecido en 1947. M\u00fasico co\u00f1ecido entre outras, pola balada “Meus Amores”,<\/em> sobre un poema de Salvador Golpe. Pertenceu \u00e1s Academias Galega e de Belas Artes.<\/p>\n

 <\/p>\n

Canuto Berea Rodr\u00edguez<\/em><\/strong>. M\u00fasico, propietario do primeiro establecemento musical de Galicia, presidente da Academia de Belas Artes e alcalde. A s\u00faa composici\u00f3n m\u00e1is destacada leva por t\u00edtulo: “Un sospiro”. <\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Igualmente repousa o estra\u00f1ado musico Pucho Boedo<\/em><\/strong> (Jos\u00e9 Boedo N\u00fa\u00f1ez). Cantante moi popular, conta con dous monumentos na cidade, que nos \u00faltimos anos da s\u00faa carreira percorreu o mundo co seu conxunto Os Tamara.<\/p>\n

 <\/p>\n

Luis Seoane<\/em><\/strong>. Seoane pintor, gravador e escritor de orixe arxentina que viviu varios anos na cidade coru\u00f1esa, onde tam\u00e9n exerceu como avogado.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

E moi preto del descansa Francisco Llorens<\/em><\/strong>, falecido en 1948, pintor da Academia de Belas Artes madrile\u00f1a e honorario da equivalente galega.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Isidoro Brocos G\u00f3mez<\/em><\/strong>. Escultor de primeira li\u00f1a, acad\u00e9mico de Belas Artes, profesor de modelado de Picasso (quen o retrato).<\/p>\n

 <\/p>\n

Mar\u00eda Barbeito e Cervi\u00f1o,<\/em><\/strong> escritora que prestou especial atenci\u00f3n \u00e1 emancipaci\u00f3n feminina, e sobre todo, aos nenos.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c1nxel Casal Gosenje<\/em><\/strong>. Mestre, fundador na cidade da primeira escola galega, cofundador con Leandro Carr\u00e9 da editoriais Lareira e N\u00f3s. Foi Asasinado en Teo, en 1936, e os seus restos foron tra\u00eddos a este cemiterio en 1950.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c1lvaro Cebreiro Mart\u00ednez.<\/em><\/strong> Debuxante e intelectual comprometido, redactor, co poeta Manuel Antonio, do manifesto M\u00e1is al\u00e1.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Empresarios como Dionisio Tejero, Pedro Barri\u00e9 de la Maza, conde de Fenosa, ou Claudio San Mart\u00edn P\u00e9rez<\/em><\/strong>. Tam\u00e9n o xeneral Salcedo Molinuevo.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Conchita Picasso<\/em><\/strong>, irm\u00e1 do mundialmente co\u00f1ecido pintor Pablo Picasso faleceu en 1895, cando contaba con 4 anos de idade, v\u00edtima da difteria, e foi enterrada nesta cidade, feito que, segundo alg\u00fans autores, precipitou a marcha da familia Picasso cara a outras terras. O corpo da nena foi enterrado nunha fosa com\u00fan de San Amaro, pero desco\u00f1\u00e9cese onde est\u00e1. Poder\u00eda estar enterrada na zona axardinada que hai fronte \u00e1 entrada, dedicada aos nenos desde que foron enterradas a\u00ed v\u00edtimas do c\u00f3lera en 1854. Tam\u00e9n se baralla a parte baixa do cemiterio, na zona de terra m\u00e1is pr\u00f3xima ao mar, como posible localizaci\u00f3n.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n alcaldes como Jos\u00e9 Marchesi Dalmau, Federico Tapia Segade ou Francisco Mari\u00f1o Garc\u00eda.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Moitas destas tumbas conc\u00e9ntranse na avenida principal do cemiterio, que percorre o camposanto desde o portal\u00f3n para case desembocar no mar, no que o gu\u00eda chama “a outra r\u00faa Real da Coru\u00f1a”<\/em> (unha das r\u00faas principais da cidade).<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n est\u00e1n entre os muros do camposanto os restos mortais de nenos como o pequeno heroe coru\u00f1\u00e9s Juanito Darriba<\/em><\/strong>, quen morreu, en 1896, aos once anos ao tirarse ao mar para salvar a unha muller de afogarse no Orz\u00e1n. Un s\u00e9culo despois, os fillos e os netos que puido ter aquela muller grazas ao seu heroe ach\u00e9ganse con frecuencia ao lugar para coidar o nicho.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Dentro das arquitecturas relixiosas do cuarto departamento, destaca unha sepultura \u00fanica: a do regueifeiro Pena.<\/em><\/strong> Tr\u00e1tase dun dolmen cun cruceiro enraizado. A tumba de granito, que data de 1957, fusiona o dolmen, unha manifestaci\u00f3n funeraria do neol\u00edtico, cun cruceiro, homenaxe omnipresente en toda a xeograf\u00eda galega. Tr\u00e1tase dun monumento \u00fanico, con reminiscencias celtas que non deixan atr\u00e1s o car\u00e1cter fundamentalmente cat\u00f3lico de Galicia.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

O cemiterio ingl\u00e9s de San Amaro<\/strong><\/h2>\n

En San Amaro, ademais da parte civil e a relixiosa, existe unha \u00e1rea separada propiedade do estado brit\u00e1nico.<\/p>\n

Un terreo no cemiterio coru\u00f1\u00e9s que foi comprado en 1867 polo c\u00f3nsul brit\u00e1nico en Galicia para establecer un cemiterio privado para os ingleses.<\/p>\n

Non \u00e9 posible acceder ao recinto que \u00e9 como un pequeno pedazo de Reino Unido na Coru\u00f1a.<\/p>\n

Al\u00ed descansan os restos do propio c\u00f3nsul que comprou eses terreos e brit\u00e1nicos falecidos na cidade, como as v\u00edtimas inglesas da batalla de Elvi\u00f1a.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Curiosidades sobre o Cemiterio de San Amaro<\/strong><\/h2>\n

Como \u00e9 de imaxinar, atopamos numerosas curiosidades relacionadas co cemiterio coru\u00f1\u00e9s. Seguidamente apuntamos aquelas que m\u00e1is nos chamaron a atenci\u00f3n.<\/p>\n

 <\/p>\n

Fosa com\u00fan con v\u00edtimas pandemia de c\u00f3lera.<\/em><\/strong><\/p>\n

Debaixo da pequena capela do cemiterio hai unha fosa con centos de v\u00edtimas da pandemia de c\u00f3lera que arrasou a cidade en 1854. Esta terrible praga cobrouse a vida da terceira parte da poboaci\u00f3n. Por iso \u00e9 curioso que sexa unha etapa tan pouco co\u00f1ecida dada a magnitude da traxedia.<\/p>\n

 <\/p>\n

Mausoleo nazi<\/em><\/strong><\/p>\n

O 9 de novembro de 1944, cinco meses despois do desembarco de Normand\u00eda e co r\u00e9xime de Hitler agonizante, foi inaugurado o mausoleo nazi que chegou a contar con 16 sepulturas, oito das cales correspond\u00edan \u00e1s v\u00edtimas do submarino Ou-966 afundido polos ingleses en Estaca de Bares. Do secreto nazi actualmente s\u00f3 existe unha esv\u00e1stica tras un bloque de nichos.<\/p>\n

 <\/p>\n

Monumentos a destacar<\/em><\/strong><\/p>\n

A\u00ednda que os citamos antes, imos co\u00f1ecer algo m\u00e1is.<\/p>\n