{"id":16826,"date":"2026-04-25T21:49:09","date_gmt":"2026-04-25T20:49:09","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=16826"},"modified":"2026-04-25T21:49:09","modified_gmt":"2026-04-25T20:49:09","slug":"o-can-de-urco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-can-de-urco\/","title":{"rendered":"O can de Urco, criatura mitoloxica galega"},"content":{"rendered":"

Unha vez m\u00e1is, penetr\u00e1monos no apaixonante mundo da centenaria mitolox\u00eda galega, e hoxe fac\u00e9molo acheg\u00e1ndonos a unha criatura con claras referencias similares noutras culturas, refer\u00edmonos ao Urco.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Que \u00e9 o Urco?<\/strong><\/h2>\n

O seu nome poder\u00eda proceder de “Orcus”,<\/em> que \u00e9 o nome latino dado tam\u00e9n a Plut\u00f3n ou Dis Pater, deus dos mortos na mitolox\u00eda greco-romana. Por iso, aparece escrito na parte superior de numerosas inscrici\u00f3ns funerarias dos s\u00e9culos II-IV.<\/p>\n

O urco \u00e9 un ser fant\u00e1stico, figura mitol\u00f3gica do noroeste pen\u00ednsula, especialmente en Galicia<\/em><\/strong>, onde se lle co\u00f1ece como Can de Urco (can de Urco). Nalg\u00fans casos tam\u00e9n se lle denomina Can do Mar (can do mar) ou Can do Inferno (can do inferno).<\/p>\n

Tr\u00e1tase dun ser de aspecto terror\u00edfico, unha especie de can enorme<\/em><\/strong>, do tama\u00f1o dun boi, de cor negra, a\u00ednda que en ocasi\u00f3ns tam\u00e9n de cor branca, que est\u00e1 dotado con cornos, que apenas sobresaen do seu espeso e encrespado pelame, e orellas grandes; que afai sa\u00edr de noite arrastrando grandes cadeas e aullando furiosamente. Tam\u00e9n se adoita describir como posuidor de ollos fosforescentes, atemorizantes e hipn\u00f3ticos.\u00a0 Ademais, a tradici\u00f3n d\u00f3talle de inmortalidade. Aterroriza a todo o que te\u00f1a a mala sorte de cruzarse no seu cami\u00f1o ou po\u00f1erse ao alcance dos seus terribles fauces, e a s\u00faa soa presenza relaci\u00f3nase cos peores presaxios, asociados ao agoiro dunha morte inminente.<\/p>\n

Seguindo con esa asimilaci\u00f3n do Urco co dia\u00f1o cristi\u00e1n e, por tanto, cos seus atributos, funci\u00f3ns e pr\u00e1cticas asociadas, o Urco tam\u00e9n experimenta alteraci\u00f3ns que van m\u00e1is al\u00f3 da s\u00faa morfolox\u00eda e que afectan \u00e1 s\u00faa funci\u00f3n e significado. As\u00ed, en certas tradici\u00f3ns, o Urco caracter\u00edzase por desempe\u00f1ar acci\u00f3ns inofensivas, a\u00ednda que molestas, propias de figuras similares aos trasnos e onde adquire manifestaci\u00f3ns f\u00edsicas aleatorias, do mesmo xeito que estes \u00faltimos: \u201c[…] O Urco fac\u00eda cabronadas, tremer a terra e transform\u00e1base en can, vaca, cabra, e fac\u00eda malas pasadas\u201d <\/em>(Llinares, 1990: 109).<\/p>\n

De igual modo, const\u00e1tanse versi\u00f3ns que dotan ao Urco dun compo\u00f1ente violento e destrutivo, ao definilo como unha especie de monstro que atacar\u00eda a barcos e persoas, como resultado, talvez, dunha asociaci\u00f3n exacta coa propia morte ou a desgraza, en xeral. As\u00ed mesmo, tense sinalado que as persoas que se cruzan co Urco perden o fala e entran nun estado de apat\u00eda depresiva que unicamente se pode erradicar mediante exorcismos ou pregarias a santos como san Lorenzo.<\/p>\n

Os antigos cronistas locais dic\u00edan que: \u201cO Urco era capaz de tragarse dunha soa dentada vinte sacos de solto coa mesma facilidade coa que un burro tr\u00e1gase dous grans de cebada\u201d<\/em>, o que d\u00e1 unha idea do medo que espertaba nas xentes.<\/p>\n

Cando o Urco decide sa\u00edr dos seus dominios faio con nocturnidade, nas medianoites de plenilunio, abandonando a auga do mar e fac\u00e9ndose acompa\u00f1ar por sendas e cami\u00f1os dos cans que dormen f\u00f3ra do seu fogar na parroquia na que decide facer acto de presenza. Hai quen di que o seu tama\u00f1o vaise incrementando unha vez abandona a auga, pero a s\u00faa aparencia \u00e9 sempre temible.<\/p>\n

Din que o aullido do Urco est\u00e1 relacionado co presaxio dun mal moi pr\u00f3ximo, e dalg\u00fan modo debe de ser as\u00ed, pois sempre que o lamentoso aullido foi escoitado nalgunha cidade ou pobo, pronto ocorreu unha desgraza na zona, algunha ou varias persoas morreron sen saberse nin como nin por que, pois aparentemente o suceso non ti\u00f1a explicaci\u00f3n posible\u2026<\/p>\n

Segundo a mitolox\u00eda, coa s\u00faa sa\u00edda do mar, o Urco \u00e9 capaz de anunciar a morte da persoa<\/em><\/strong> que sente a s\u00faa presenza a trav\u00e9s de ru\u00eddos, aullidos ou queixumes propios dos cans, pero tam\u00e9n da forma na que o far\u00edan outros animais de mal ag\u00fcero (curuxas, pegas, corvos, raposas, cabras, as\u00ed como ovellas, gali\u00f1as, galos ou tenreiras, cando o fan a deshora). A maneira na que sinala a inminencia da morte nunha determinada vivenda \u00e9 fac\u00e9ndose ver #ante a persoa que a vai a sufrir ou fronte aqueloutra que, dalgunha maneira, est\u00e1 relacionada con esta.<\/p>\n

Normalmente, o seu percorrido c\u00ednguese aos l\u00edmites dunha determinada parroquia e no mesmo cobran protagonismo elementos de especial relevancia no imaxinario da morte: as encrucilladas, os cruceiros, os petos de \u00e1nimas e os cemiterios. Tr\u00e1tase, pois, dunha l\u00f3xica semellante \u00e1 presente, por exemplo, nas procesi\u00f3ns protagonizadas pola Compa\u00f1a e as s\u00faas m\u00faltiples variantes.<\/p>\n

Segundo dise, o Urco a\u00ednda existe, e na actualidade vive nas beiras de r\u00edos e preto do mar, sempre buscando lugares escondidos entre as rocas e desde onde poder lanzar un ataque practicamente sen ser vistos. A s\u00faa presenza s\u00f3 \u00e9 delatada polo inconfundible da s\u00faa aullido. Un aullido forte e lastimoso que, ao ser escoitado, xea o sangue e estremece o corpo da m\u00e1is valente e ousada persoa, contaxi\u00e1ndoa dun ataque de pavor sen precedentes, coma se atraves\u00e1senlle o peito cun coitelo de enormes dimensi\u00f3ns \u2026<\/p>\n

Segundo a lenda popular os Urcos viv\u00edan nas beiras do r\u00edo L\u00e9rez<\/em><\/strong>, procedentes dun lugar tenebroso desco\u00f1ecido e ilocalizable, chamado Borr\u00f3n, un lugar do outro mundo que estaba debaixo do mar, e estaba sempre cheo de n\u00e9boa, e pertencer\u00eda ao Al\u00e9n (m\u00e1is al\u00f3), de a\u00ed a comparaci\u00f3n que algunhas veces faise entre el e o C\u00e9rbero, gardi\u00e1n do T\u00e1rtaro.<\/p>\n

\"R\u00edo

R\u00edo L\u00e9rez<\/em><\/p><\/div>\n

Algo parecido atopamos noutros pa\u00edses. As\u00ed, por exemplo, na mitolox\u00eda germ\u00e1nica aparece un gran can que garda as portas do inferno. O seu nome \u00e9 Gamr. Na India atopamos outro ser parecido, o deus dos mortos, Yama, que pos\u00fae cans de catro ollos que gardan o acceso ao outro mundo. En Inglaterra os cans negros son a forma que afai adoptar unha pantasma humana. Uso eses cans \u00e9 o Mauthe Dog ou Moddey Dhoo da Illa de Man, do que hai referencias desde o s\u00e9culo XVII.<\/p>\n

 <\/p>\n

Significado e interpretaci\u00f3n do Urco<\/strong><\/h2>\n

De entre as interpretaci\u00f3ns que basean as s\u00faas hip\u00f3teses en analog\u00edas con crenzas constatadas noutras cronolox\u00edas e espazos xeogr\u00e1ficos, a m\u00e1is estendida \u00e9 aquela que sit\u00faa ao Urco como un recordo ou evoluci\u00f3n do can C\u00e9rbero grecorromano. Esta teor\u00eda ap\u00f3iase na comparaci\u00f3n dos atributos e acci\u00f3ns do Urco coas propias dun can m\u00edtico que habita no inframundo coa funci\u00f3n de protexer ao mundo dos mortos da entrada de calquera ser vivo, as\u00ed como da sa\u00edda dos mortos do mesmo e de atemorizar \u00e1s sombras que v\u00edan na s\u00faa ira a primeira mostra dos m\u00faltiples castigos que recibir\u00edan no T\u00e1rtaro.<\/p>\n

\"Cerbero\"

Cerbero<\/em><\/p><\/div>\n

A partir desta posible orixe e significado, autores como Filgueira Valverde argumentaron que o Urco poder\u00eda constitu\u00edr tam\u00e9n unha forma de denominar ao mundo dos mortos e, por iso, todo o relacionado ou pertencente con el, inclu\u00edda a propia morte ou a s\u00faa premonici\u00f3n.<\/p>\n

Outras an\u00e1lises foron encami\u00f1ados ao estudo da s\u00faa etimolox\u00eda. Neste sentido, apunt\u00e1ronse hip\u00f3tese que establecen unha vinculaci\u00f3n do termo Urco co derivado do s\u00e1nscrito \u201curka-s\u201d, \u00e9 dicir, \u00ablobo, un animal estreitamente asociado coa morte nas culturas indoeuropeas.<\/p>\n

Doutra banda, por mor das investigaci\u00f3ns m\u00e1is recentes sobre relixiosidade prerromana e romana do noroeste pen\u00ednsula, a analog\u00eda m\u00e1is pr\u00f3xima \u00e1 caracterizaci\u00f3n sinalada para Urco poder\u00edase establecer coas divindades prerromanas Reve e Nabia.<\/p>\n

 <\/p>\n

Testimonios sobre o Urco<\/strong><\/h2>\n

Nalgunhas narraci\u00f3ns o urco lanza lume pola boca como tantas outras aparici\u00f3ns galegas, como a raposi\u00f1a de Morr\u00e1s ou a cadela peregrina. O feito de lanzar lume pola boca adoita ser signo de procedencia infernal ou de condenaci\u00f3n eterna.<\/p>\n

En certas declaraci\u00f3ns recollidas na parroquia pontevedresa de Louriz\u00e1n<\/em><\/strong>, unha informante procede \u00e1 substituci\u00f3n da Santa Compa\u00f1a polo urco, ao asegurar: \u201cCh\u00e1manlle a compa\u00f1a, pero non \u00e9 iso, \u00e9 o urco, e debe de ser como unha tenreira e d\u00e1 tres voces e despois leva aos cans para ladrar tras a tenreira, feitos estes que acontec\u00edan ao redor da media noite en lugares como encrucilladas\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nun antigo relato galego<\/em><\/strong>, c\u00f3ntase a descrici\u00f3n que un vello pescador fac\u00eda dun encontro casual cun Urco. \u201cO Urco ten unha boca de beizos moi grosos que forman, como nas lampreas, unha especie de tubo que succiona o sangue con forza\u201d preguntado o vello pescador se se refer\u00eda a algo similar ao ataque dun vampiro, leste dixo, \u201cNon, non se trata diso, o Urco abs\u00f3rbeche a alma\u2026\u201d \u201cEu penso que o Urco \u00e9 un demo do inferno que chupa as almas. Vostede sabe que hai persoas envexosas e ruines que finxen ser amigos dun, e andan falando mal de n\u00f3s \u00e1s nosas costas e fannos todo o mal que poden? Pois a eses \u00e9 aos que o Urco abs\u00f3rbelles a alma. Coma se non se entende que algunhas persoas como eu sa\u00edsemos indemnes tras estar na s\u00faa presenza\u201d<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Xose Castro de Filgueira, alcumado Peito Cheo, di que o viu unha vez<\/em><\/strong> que foi ao mar por area de madrugada para que ningu\u00e9n se dese conta, e sost\u00e9n que \u00e9 un animal con medio corpo de lobo e medio corpo de serpe, con escamas e costras que brillan.<\/p>\n

\u201cTi\u00f1a garras longas e afiadas, e os dentes parec\u00edan navallas afiadas en prata pura. Deb\u00eda ter moita forza no rabo porque, fronte os meus propios ollos, tirou ao mar un pe\u00f1asco do cantil\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Tonecho de Ferr\u00edn afirma que unha noite ao regresar da verbena de Barra\u00f1\u00e1n, atopouse co Urco,<\/em><\/strong> pero m\u00e1is que un can, era un paxaro, un voitre negro e inmenso que se mov\u00eda polo chan ou que saltaba a r\u00e9malas m\u00e1is robustas das \u00e1rbores.<\/p>\n

 <\/p>\n

Carmucha de Vi\u00f1\u00e1n, dona do gran pazo de Baladouro, explicou algunha vez que Urco \u00e9 unha tenreira negra,<\/em><\/strong> de fina pelambre, cardada e brillante, que leva un esquil\u00f3n de prata ou de ouro ao pescozo e vai acompa\u00f1ado dunha jaur\u00eda de id\u00e9ntica cor. \u201cA primeira vez que os vi entrando pola cancela da era d\u00e9ronme medo, moito medo. Esa \u00e9 a verdade. Pero despois de que me afixen \u00e1 s\u00faa presenza inofensiva, noite tras noite, non puiden evitar lanzarlles uns \u00f3sos aos cans e un fai de herba fresca \u00e1 tenreira\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Bieito Bouzas de Cai\u00f3n foi unha das s\u00faas v\u00edtimas.<\/em><\/strong> Non pod\u00eda sa\u00edr de noite \u00e1 pesca porque cando levaba d\u00faas ou tres horas faenando, se lle encabritaban as augas con ins\u00f3lita fiereza, percib\u00eda uns golpes por baixo da lancha e ao instante aparec\u00edaselle un can grande e negro que lle volteaba o bote, e co bote os peixes, e afast\u00e1bao mar dentro. Algo de certo hai niso, porque houbo de ser recolleito tres ou catro veces na mesma semana por outros mari\u00f1eiros, a piques de afogarse, aterido e incapaz de articular palabra.<\/p>\n

 <\/p>\n

Outro caso que deu moito que falar, e que multiplicou a lenda do animal, foi o da nena \u00c1urea Lorenzo<\/em><\/strong>. Desde que Urco parouse fronte o seu domicilio e bebeu auga turbia nas pozas do seu curral, xamais tivo sono e pasou o resto da s\u00faa existencia practicamente de p\u00e9. Non era sorprendente descubrila, a media noite, xogando na era, mentres a s\u00faa familia descansaba e intensific\u00e1base o vendaval.<\/p>\n

 <\/p>\n

Cidre Out\u00e1n, o cego de Baladouro<\/em><\/strong>, ti\u00f1a 19 anos e v\u00eda perfectamente. O seu pai f\u00edxose ilusi\u00f3ns con el: so\u00f1aba que se convertese en retratista ao \u00f3leo e fot\u00f3grafo. Unha noite que se deitaba moi tarde, achegouse a pechar a contraventana. Case sen querer mirou f\u00f3ra entre tebras e al\u00ed, na encrucillada de cami\u00f1os que se cruzaban #ante a s\u00faa casa, viu a Urco, inm\u00f3bil, desafiante, rodeado dunha manda de cans. Palideci\u00f3 de horror, tremeu e caeu esborrallado no chan. Pola ma\u00f1\u00e1 non v\u00eda nada, absolutamente nada, e s\u00f3 lembraba a un can robusto, de mirada fulminante, fronte \u00e1 s\u00faa porta.<\/p>\n

 <\/p>\n

O que lle ocorreu a Sebasti\u00e1n Gandumo<\/em><\/strong>, que viv\u00eda no centro mesmo de Baladouro, est\u00e1 recollido por varios autores como Vicente Risco, Jos\u00e9 Cornide, Taboada Chivite, Jos\u00e9 Miranda etc. Sebasti\u00e1n Gandumo estaba de aniversario ese d\u00eda con toda a s\u00faa familia. El deitouse m\u00e1is pronto que ningu\u00e9n, rexuvenecido e contento. Apenas lograra dar a primeira cabezada cando o\u00edu uns ladridos suaves, lastimeros, que proced\u00edan do xard\u00edn. Pensou en todos os seus cans de caza, ti\u00f1a m\u00e1is dunha ducia, e cando os cans presentiron a misteriosa forza do animal, ese aire endemoniado que lle sup\u00f3n, empezaron a mostrar a s\u00faa axitaci\u00f3n. Aos poucos minutos o\u00eduse un prolongado ladrido que rompeu aquela paz de cemiterio. O Urco fac\u00eda a s\u00faa chamada, e o inicial acougo tornouse inquietude, rabia, atronadora desesperaci\u00f3n. Os cans loitaron en balde contra a s\u00faa catividade. Urco respondeu con novos ladridos que acrecentaron a s\u00faa intensidade no medio das tebras. Unha forza quiz\u00e1 sobrehumana apropiouse dos animais atados e romperon todas as cadeas, derrubaron as vigas do teito e as columnas das paredes. Tolearan de s\u00fapeto. D\u00edxose que lles crec\u00edan os dentes e as afiadas garras.<\/p>\n

O pobo enteiro espertou cun calafr\u00edo. Os m\u00e1is atrevidos levant\u00e1ronse a ver que pasaba. Interes\u00e1ronse polo vac\u00fan e decidiron colocar as trancas. Outros non se atreveron a erguerse e o\u00edron desde a cama o estrondo de aullidos que crec\u00eda a cada pouco e parec\u00eda achegarse. Alg\u00fans morreron de medo ou por maleficio; outros foron devorados polos seus propios cans que volv\u00edan rabiosos \u00e1s s\u00faas casetas, tras deixar a Urco no mar.<\/p>\n

 <\/p>\n

Noutras ocasi\u00f3ns, en lugar dun \u00fanico can, o relato mostra a aparici\u00f3n<\/em><\/strong> dun Urco dobre,<\/em><\/strong> tal como constatouse na localidade asturiana de Bermiegu (Quir\u00f3s):<\/p>\n

[…] Un d\u00eda cando foron a traballar de noite present\u00e1ronse dous cans moi grandes, cunhas cadeas atadas \u00e1s patas, arrastro, cans como cabalos de grandes, enormes. Iso era, ao meu parecer, cousa do dia\u00f1o. E claro, os cans non lles fixeron nada aos traballadores, pero pase\u00e1ronse por al\u00ed, deron voltas xunto da obra, xunto dos que escarbaban e tal. Dous cans moi grandes, e aqueles perrones cunhas cadeas moi gordas, grandes, atadas \u00e1s patas, arrastro. E ent\u00f3n os rapaces agarraron, marcharon, e que non volveron m\u00e1is a traballar. E ent\u00f3n haber\u00edan top\u00e1u n\u00e1 se \u00e9 que iso \u00e9 certo, porque se os cans interromp\u00e9ronos deixaron aquilo al\u00ed e dixeron: \u2014eu al\u00ed non volvo! \u2014. E eu non sei, isto v\u00e9n ser obra do dia\u00f1o, porque dic\u00edan que se met\u00eda en todas as cousas […] <\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Noutros casos, o seu car\u00e1cter mar\u00edtimo p\u00e9rdese, do mesmo xeito que a s\u00faa denominaci\u00f3n<\/em><\/strong>, pero a s\u00faa funci\u00f3n e caracter\u00edsticas mant\u00e9\u00f1ense. As\u00ed, p\u00f3dese englobar baixo o concepto de Urco seres como a Peregrina ou Cadela d\u00e1s tetas longas, as\u00ed como a Raposa do Morrazo e as s\u00faas m\u00faltiples denominaci\u00f3ns: Raposa, Raposi\u00f1a, Raposa facheira, Raposa do aire, Raposa de Mor\u00e1s, Raposa d\u00e1s mordazas, Raposa de morillas, Raposa dous morganzos ou Raposa que canta como un galo.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

O Urco de Cortegada<\/strong><\/h2>\n

Hai un punto na zona da r\u00eda de Arousa, onde ao parecer o ser ti\u00f1a a s\u00faa base principal<\/em><\/strong> e \u00e9 en concreto o brazo de mar comprendido entre a illa de Cortegada e a poboaci\u00f3n de Santiago de Carril, popularmente co\u00f1ecida como Carril, en terra firme.<\/p>\n

A illa foi desocupada tras decidirse que \u00eda ser regalada ao rei, pero con todo o monarca nunca mostrou un interese especial por ese agasallo, polo que a illa foi quedando salvaxe, convert\u00e9ndose nun h\u00e1bitat ideal para tan sinistro c\u00e1nido.<\/p>\n

\"Isla

Isla de Cortegada<\/em><\/p><\/div>\n

Di a lenda, que nas noites de tormenta de hai moitos anos, os veci\u00f1os da localidade de Carril espertaban de madrugada co aullido do Urco.<\/p>\n

Era un temor m\u00e1is que padec\u00edan os nenos de Carril e que se sumaba \u00e1 fame, a miseria e as penurias daqueles anos. O \u201cque v\u00e9n o coco\u201d<\/em> doutros territorios era, na vila mari\u00f1eira, \u201cmira que vai vir ou Urco!\u201d,<\/em> e os nenos se arrebujaban tremendo baixo as ra\u00eddas sabas, de medo e de fr\u00edo, visualizando entre as sombras da habitaci\u00f3n a terror\u00edfica figura do can negro de dentes afiados, incapaces de durmir coa ameaza pronunciada polo pai e por irse \u00e1 cama sen cear tras rexeitar o mendrugo reseso de d\u00edas atr\u00e1s.<\/p>\n

Por iso en Carril, segundo contan as tradici\u00f3ns, a\u00ednda a principios do s\u00e9culo pasado nas longas e neblinosas noites de inverno e sobrepo\u00f1\u00e9ndose ao ruxir das ondas, os veci\u00f1os eran espertados do seu so\u00f1o polos aullidos do Urco, que nadando desde a illa acheg\u00e1base \u00e1 poboaci\u00f3n, na que os seus habitantes tan s\u00f3 pod\u00edan encerrarse nas s\u00faas casas esperando que pasase de longo.<\/p>\n

 <\/p>\n

Non \u00e9, con todo, exclusiva da r\u00eda de Arousa.<\/em><\/strong> O can Urco non s\u00f3 nadaba desde Cortegada en direcci\u00f3n a Carril, fac\u00edao tam\u00e9n polo r\u00edo L\u00e9rez, e colleu tal fama na cidade de Pontevedra que se converteu nunha figura tradicional do Entroido. Segundo Ant\u00f3n Fraguas, foi a partir de 1876 cando se empezou a honrar a este monstro que se presentaba fronte a poboaci\u00f3n baixo a forma dun can enorme \u201ccapaz de tragarse dunha soa dentada vinte sacos de solto coa mesma facilidade coa que un burro tr\u00e1gase dous grans de cebada\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

O Urco en Asturias<\/strong><\/h2>\n

Nas localidades situadas nas proximidades das monta\u00f1as que dividen as actuais provincias de Le\u00f3n e Asturias existen tradici\u00f3ns nas que, xa non se fala de Urco, sen\u00f3n de Urca e onde a s\u00faa funci\u00f3n desvinc\u00falase do \u00e1mbito da morte, present\u00e1ndose unicamente como unha especie de lobo que ataca aos raba\u00f1os da rexi\u00f3n.<\/p>\n

En Asturias, a figura do Urco fusi\u00f3nase e conf\u00fandese coa do Huerco ou G\u00fcercu<\/em><\/strong>. Este ser anuncia a morte e pode adoptar a figura dun gran can negro, pero non ten por que facelo necesariamente. Tam\u00e9n pode ter a forma do futuro morto ou a de calquera outro animal de mal presaxio. Pode ser unha curuxa, un corvo, un can, un gato\u2026 Pero se finalmente \u00e9 un can, como \u00e9 o caso en varias narraci\u00f3ns populares, a s\u00faa aullido cobra unha gran importancia.<\/p>\n

O mit\u00f3logo asturiano Cabal dic\u00eda: \u201den tempos antigos debeuse chamar herco todo o que chegaba a n\u00f3s como aviso da tumba. Huerco a sombra do futuro morto, o cadaleito en que se met\u00eda; huerco, o can que aullaba pola noite\u2026 e huerco, todo animal agoreiro de igual significado\u201d.<\/em><\/p>\n

Ten d\u00faas formas de presentarse:<\/p>\n