{"id":15972,"date":"2026-04-25T20:47:37","date_gmt":"2026-04-25T19:47:37","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=15972"},"modified":"2026-04-25T20:47:37","modified_gmt":"2026-04-25T19:47:37","slug":"betanzos-dos-cabaleiros","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/betanzos-dos-cabaleiros\/","title":{"rendered":"Betanzos dos Cabaleiros, unha vila fascinante"},"content":{"rendered":"

Na nosa viaxe narrativa polos lugares con interese patrimonial, sobre todo hist\u00f3rico, en terras galegas, hoxe chegamos ata a fermosa localidade de Betanzos dos Cabaleiros, unha vila fascinante.<\/em><\/strong><\/p>\n

Betanzos \u00e9 un municipio que se atopa na provincia da Coru\u00f1a, concretamente na costa noroeste da pen\u00ednsula ib\u00e9rica.<\/p>\n

\u00c9rguese sobre un outeiro, situada nunha pen\u00ednsula formada polo curso baixo dos r\u00edos Mandeo e Mendo, que se unen nesta localidade, formando a r\u00eda de Betanzos. A escasos 17 quil\u00f3metros da Coru\u00f1a.<\/p>\n

En canto \u00e1 s\u00faa denominaci\u00f3n, non existe consenso sobre a orixe do top\u00f3nimo desta vila. As\u00ed, o experto en toponimia, Fernando Cabeza Quiles, sost\u00e9n que significa \u201cescuro e controvertido\u201d.<\/em><\/p>\n

Antigamente o que hoxe conforma Betanzos, era co\u00f1ecido como Castro de Untia. Sendo necesario centrarnos nunha pequena aldea desta localidade, Betanzos ou Vello, para atopase as bases da vila actual. E iso explic\u00e1molo no seguinte apartado.,<\/p>\n

Hoxe en d\u00eda Betanzos conserva un gran patrimonio hist\u00f3rico, fiel reflexo da s\u00faa herdanza cultural.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Repasemos a historia de Betanzos<\/strong><\/h2>\n

Segundo c\u00f3ntanos o cronista de Betanzos, de seguir a lenda, esta vila ser\u00eda fundada por Brigo, fillo de T\u00fabal e bisnieto de No\u00e9<\/em><\/strong>, sobre a lomba de San Mart\u00edn de Tiobre, en cuxa parroquia se conserva o top\u00f3nimo \u201cBetanzos Vellos\u201d.<\/p>\n

Por estas lareiras enfilar\u00edan a R\u00eda os fenicios<\/em><\/strong>, de a\u00ed a paix\u00f3n dos naturais polo mar e o comercio, orixin\u00e1ndose expedici\u00f3ns cara ao Norte e Illas Brit\u00e1nicas, en cuxa Historia consta como Breog\u00e1n fora proxenitor de oito dos caudillos que de aqu\u00ed partiron e capitanearon as incursi\u00f3ns por outras terras ata asentarse en Irlanda.<\/p>\n

Transcorridos algo m\u00e1is de mil anos e durante a dominaci\u00f3n romana<\/em><\/strong>, os seus habitantes recibir\u00edan o dereito de cidadan\u00eda por merc\u00e9 de Tito Flavio Vespasiano, polo que ser\u00eda co\u00f1ecida como Brigantium Flavium<\/em><\/strong>, presente no itinerario de Antonino na V\u00eda \u201cper tola maritima\u201d,<\/em> e o seu porto no v\u00e9rtice do \u201cMagnus sinus artabrorum<\/em>\u201d ou Golfo \u00c1rtabro.<\/p>\n

A\u00ednda que hoxe en d\u00eda af\u00edrmase que Brigantium <\/em>refer\u00edase \u00e1 localidade da Coru\u00f1a.<\/p>\n

Un dos legados m\u00e1is impresionantes da presenza romana en Betanzos \u00e9 a Ponte Romana, unha estrutura que data do s\u00e9culo I d.C. Esta ponte, que cruza o r\u00edo Mandeo, \u00e9 un dos m\u00e1is antigos de Galicia e unha marabilla da enxe\u00f1er\u00eda romana que resistiu o paso do tempo.<\/p>\n

Seguir\u00edanlles os suevos, os visigodos <\/em><\/strong>e con menor incidencia os musulm\u00e1ns, que non chegar\u00edan a dominala.<\/p>\n

Na Idade Media<\/em><\/strong>, Betanzos converteuse nunha das sete cidades reais do Reino de Galicia, un t\u00edtulo que lle outorgou unha gran importancia pol\u00edtica e econ\u00f3mica. Durante este per\u00edodo, a cidade experimentou un auxe na construci\u00f3n de igrexas e edificios emblem\u00e1ticos, moitos dos cales a\u00ednda se conservan.<\/p>\n

O historiador \u00c1ngel Arcay, responsable do museo de Betanzos, explica que no s\u00e9culo XIII os conflitos b\u00e9licos -principalmente as invasi\u00f3ns viquingas- hab\u00edan diminu\u00eddo e viv\u00edase un per\u00edodo de “relativa calma”.<\/em> Todo parece indicar que, dada a situaci\u00f3n, os veci\u00f1os de Betanzos Ou Vello viron unha oportunidade irrepetible para trasladar a s\u00faa poboaci\u00f3n ao que actualmente co\u00f1ecemos como Betanzos.<\/p>\n

En plena Idade Media, concretamente o 18 de xullo de 1212, os habitantes desta localidade elevar\u00edan unha demanda ao Rey Alfonso IX de Le\u00f3n e Galicia, solicitando o traslado poboacional ao Castro de Untia, propiedade do mosteiro de Sobrado, ao que acceder\u00eda o monarca por privilexio rodado expedido en Valencia de Don Juan, o 13 de febreiro de 1219, proced\u00e9ndose \u00e1 translaci\u00f3n e construci\u00f3n do porto e murallas de protecci\u00f3n. Na s\u00faa condici\u00f3n de poboaci\u00f3n de reguengo, far\u00edase acredora de numerosos privilexios concedidos polos monarcas, quen a honrar\u00eda con visitas Reais ao longo de toda a s\u00faa dilatada Historia.<\/p>\n

Alfonso XI outorgou a Betanzos a liberdade de tributos en compensaci\u00f3n polos seus esforzos na Batalla de Tarifa.<\/p>\n

No s\u00e9culo XIV<\/em><\/strong>, e en raz\u00f3n ao desenvolvemento comercial dos seus habitantes, ser\u00edan co\u00f1ecidos como os xenoveses de Galicia. E \u00e9 nestes anos cando a cidade cae baixo o dominio da familia Andrade por concesi\u00f3n do rei Enrique II. D\u00faas forzas dirixir\u00e1n desde ent\u00f3n Betanzos, o concello municipal, promotor da Torre do Reloxo, emblema hoxe de Betanzos, e a familia Andrade cuxos membros se atopan enterrados no convento de San Francisco.<\/p>\n

P\u00e9rez de Andrade, alcumado Ou Bo (galego, O Bueno) recibiu de Enrique II de Trast\u00e1mara os se\u00f1or\u00edos de Ferrol, Pontedeume e Villalba, polo seu apoio na guerra que sostivo, para manter o trono de Castela, contra o seu medio irm\u00e1n, Pedro I. Este transformouse nun dos cabaleiros m\u00e1is poderosos da Galicia do s\u00e9culo XIV e impulsou a construci\u00f3n de moitos edificios.<\/p>\n

No ano 1465, o Rey Enrique IV elevar\u00eda a vila \u00e1 categor\u00eda de cidade, e dous anos despois conceder\u00edalle unha Feira Franca anual, a celebrar en todo o mes de novembro.<\/p>\n

Betanzos levantarase en 1467 contra a nobreza opresora, que protex\u00eda a delincuentes nas s\u00faas fortalezas, coartando a s\u00faa liberdade ata perturbar o cultivo dos seus predios, acudindo \u00e1 chamada do escribano Juan Blanco, desde a Praza Real, para unirse \u00e1 revolta irmandi\u00f1a por el propiciada.<\/p>\n

Anos m\u00e1is tarde, na s\u00faa reorganizaci\u00f3n territorial de Espa\u00f1a, os Reis Cat\u00f3licos designan a Betanzos capital de provincia dunha das sete que formaba o Reino de Galicia, no que foi a \u00e9poca de maior esplendor da cidade.<\/p>\n

A mediados do s\u00e9culo XVI<\/em><\/strong> compartir\u00eda capitalidade provincial coa Coru\u00f1a, e ser\u00eda desdobrada no reinado do emperador Carlos I, sendo unha das sete que conformaban o Reino de Galicia. Estaba gobernada por un Corrixidor de nomeamento Real, que exerc\u00eda Xustiza no seu nome, rexedores, procuradores e deputados do com\u00fan de veci\u00f1os, representantes dos seus cinco gremios de xastres, labradores, mari\u00f1eiros, zapateiros e artes e oficios, unha vez integrado o dos tablajeros neste \u00faltimo no s\u00e9culo XVII.<\/p>\n

Durante estes s\u00e9culos, XV e XVI, Betanzos viviu unha \u00e9poca de esplendor grazas aos descubrimentos xeogr\u00e1ficos e a expansi\u00f3n mar\u00edtima de Espa\u00f1a. A cidade, situada estratexicamente na costa norte de Galicia, converteuse nun importante centro comercial e de navegaci\u00f3n. O porto de Betanzos desempe\u00f1ou un papel crucial na era da navegaci\u00f3n, servindo como punto de partida para exploradores e comerciantes que se aventuraban en novos horizontes. A cidade floreceu grazas ao comercio de bens como o vi\u00f1o e o trigo.<\/p>\n

As li\u00f1axes m\u00e1is sinaladas do reino levantar\u00edan os seus palacios nas r\u00faas e prazas principais da urbe, desaparecidos en boa parte por mor dos incendios xerais de 1569 e 1616, ao tempo de instituir fundaci\u00f3ns e erixir art\u00edsticos sepulcros nos seus mosteiros e igrexas, que culminan o g\u00f3tico galego, por cuxa condici\u00f3n ser\u00eda titulada como Betanzos dos Cabaleiros, a quen o Rey Felipe II, por Real C\u00e9dula do 6 de setembro de 1572, ordenar\u00edalles a constituci\u00f3n da Confrar\u00eda dos Cabaleiros.<\/p>\n

Aqu\u00ed ti\u00f1an solar e asento as Casas de Andrade-Lemos, Vilouz\u00e1s, Mari\u00f1as, Castro, Parga, Pardo, Lanz\u00f3s, Maceda, Figueroa, Benda\u00f1a, Oca, Becerra, Sanxiao, Varela, Reymondez, Pardo de Cela, Ribadeneira, Morelle, Aguiar, Quiroga, Berm\u00fadez de Castro, Moscoso, Camba e un longo etc., que superar\u00eda os douscentos hijodalgos e numerosos t\u00edtulos nobiliarios.<\/p>\n

No reinado de Felipe V<\/em><\/strong>, ser\u00eda creado, en 1734, o Rexemento Provincial de Betanzos, que prestar\u00eda grandes servizos \u00e1 Naci\u00f3n, mesmo como garda do Palacio Real, ata que foi suprimido na reforma militar efectuada en 1841, e a s\u00faa provincia na territorial do 24 de abril de 1834.<\/p>\n

Durante a ocupaci\u00f3n do Reino de Galicia polos franceses en 1809<\/em><\/strong>, no contexto da Guerra pola Independencia, Betanzos ser\u00eda a \u00fanica capital que non capitular\u00eda nin recibir\u00eda ceremoniosamente ao invasor, dedic\u00e1ndose exclusivamente a combatelo ata lograr a s\u00faa expulsi\u00f3n do territorio patrio.<\/p>\n

Unha serie de incendios xerais e malas colleitas supo\u00f1en o inicio dunha decadencia que se ver\u00eda agravada, en 1834, coa nova divisi\u00f3n administrativa de Javier de Burgos, que integra a antiga provincia de Betanzos na da Coru\u00f1a.<\/p>\n

Por Real Decreto do 17 de decembro de 1918, o Rey Alfonso XIII conced\u00edalle ao seu concello o tratamento de Excelencia, ostentando a cidade, a m\u00e1is antiga de Galicia, o t\u00edtulo de \u201cA Moi Nobre e Moi Leal, Real e Antiga Cidade de Betanzos dos Cabaleiros\u201d, que ser\u00eda declarada Conxunto Hist\u00f3rico Art\u00edstico o 31 de decembro de 1970.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Que ver en Betanzos?<\/strong><\/h2>\n

Como diciamos antes, Betanzos atesoura un enorme patrimonio natural e cultural, hist\u00f3rico e monumental.<\/p>\n

Aconsellamos a visita a esta fermosa localidade, na que vivir grandes experiencias, ademais das derivadas do paseo e apreciada gastronom\u00eda, o feito de percorrer as s\u00faas fermosas r\u00faas, visitar as s\u00faas impresionantes construci\u00f3ns e co\u00f1ecer o seu pasado, ademais doutros elementos e visitas recomendables, far\u00e1n da estancia un \u00e9xito garantido.<\/p>\n

 <\/p>\n

Murallas de Betanzos<\/em><\/strong><\/h3>\n

A orixe destas murallas aparece documentado no s\u00e9culo XIII, unida ao emprazamento dunha nova cidade na cima do Castro de \u201cUnctia\u201d.<\/em> Os restos que se conservan do segundo recinto datan, seguramente, do s\u00e9culo XIV. Os Reis Cat\u00f3licos levan a cabo unha importante reconstruci\u00f3n do mesmo no s\u00e9culo XV. A finais do s\u00e9culo XVI prod\u00facese un progresivo arrimo de inmobles \u00e1s murallas, de tyal maneira que as murallas quedan integradas nas casas dos veci\u00f1os.<\/p>\n

A entrada ao espazo fortificado efectu\u00e1base a trav\u00e9s de catro portas e un postigo; a m\u00e1is importante era a chamada “Porta d\u00e1 Vila”,<\/em> as outras tres eran a Porta de Ponche Vella, que nos enmarca unha fermosa vista sobre o r\u00edo de Betanzos, a Porta do Cristo e a Porta de Ponche Nova.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Casco hist\u00f3rico de Betanzos e edificios singulares<\/em><\/strong><\/h3>\n

Se nos centramos no centro hist\u00f3rico propiamente devandito, atop\u00e1monos cun dos mellor conservados de Galicia, non en balde foi declarado Conxunto Hist\u00f3rico Art\u00edstico, no ano 1970. Pasear por estreitas r\u00faas empedradas e contemplar os edificios, igrexas e demais prazas e fachadas \u00e9 garant\u00eda de goce. Neste sentido \u00e9 obrigatorio visitar a Praza dos Irm\u00e1ns Garc\u00eda Naveira, a principal da vila. e a Praza de Fern\u00e1n P\u00e9rez de Andrade, e a Praza de Galicia, situada no coraz\u00f3n de Betanzos, \u00e9 un exemplo da arquitectura decimon\u00f3nica da cidade.<\/p>\n

O edificio do Concello, Casa do Concello<\/em><\/strong>, \u00e9 de estilo neocl\u00e1sico e foi dese\u00f1ado polo arquitecto Ventura Rodr\u00edguez no s\u00e9culo XVIII.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Moi preto o Palacio de Lanz\u00f3s<\/em><\/strong>, comezado a constru\u00edr por Ventura Rodr\u00edguez no s\u00e9culo XVIII..<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

O Museo d\u00e1s Mari\u00f1as<\/em><\/strong>, situado nun antigo Palacio, recolle unha interesante colecci\u00f3n de arte e obxectos hist\u00f3ricos.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

O CIEC, Centro Internacional da Estampa Contempor\u00e1nea<\/em><\/strong>, \u00e9 un centro de arte gr\u00e1fica que serve de taller, escola e sala de exposici\u00f3ns. At\u00f3pase nun edificio que albergou outrora uns grandes almac\u00e9ns, a co\u00f1ecida como Casa N\u00fa\u00f1ez, constru\u00edda no ano 1923.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

O Pazo de Benda\u00f1a<\/em><\/strong> \u00e9 unha construci\u00f3n do s\u00e9culo XV, con reformas no XVII. Ao seu lado atopamos a Torre do Reloxo, que adoita afirmar \u00e9 do s\u00e9culo XVI.<\/p>\n

 <\/p>\n

A Igrexa de Santiago<\/em><\/strong><\/h3>\n

A Igrexa de Santiago, pr\u00f3xima \u00e1 Torre do Reloxo, pero que non te\u00f1en nada que ver ambas as construci\u00f3ns. Esta igrexa \u00e9 do s\u00e9culo XV por encargo de Fern\u00e1n P\u00e9rez de Andrade. \u00c1lzase sobre os cimentos dunha antiga construci\u00f3n rom\u00e1nica.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

A trav\u00e9s da construci\u00f3n p\u00f3dese observar como foi o paso do rom\u00e1nico ao g\u00f3tico, a\u00ednda que a s\u00faa fachada principal haxa sufrido remodelaci\u00f3ns posteriores pola mala conservaci\u00f3n da mesma. Da primeira construci\u00f3n cons\u00e9rvase a s\u00faa marabillosa porta principal que \u00e9 digna de admirar. Div\u00eddese en tres naves, coa central m\u00e1is ancha que as laterais. Esta disposici\u00f3n \u00e9 t\u00edpica das igrexas de planta basilical, moi com\u00fans durante a Idade Media. Ten \u00e1bsida poligonal decorado con vent\u00e1s rachadas, cunha gran porta.<\/p>\n

Os piares cadrados da nave adh\u00edrense \u00e1s paredes con semicolumnas, un detalle que fala da influencia g\u00f3tica no seu dese\u00f1o. A capela maior \u00e9 unha obra mestra da arquitectura, cuberta por unha b\u00f3veda de \u00e1baco con nervios de perfil rectangular.<\/p>\n

A portada g\u00f3tica de la Iglesia de Santiago de Betanzos, \u00e9 un verdadeiro tesouro. Pos\u00fae unha rica ornamentaci\u00f3n de arquivoltas e columnas acobadadas nas jambas. O t\u00edmpano, decorado cunha imaxe de Santiago, transmite un sentido de reverencia e asombro. No medio unha estatua central, de maior tama\u00f1o, que representa a Cristo en maxestade.<\/p>\n

Sobre a porta, un roset\u00f3n capta a luz do d\u00eda, filtr\u00e1ndoa a trav\u00e9s das s\u00faas delicadas formas. Esta caracter\u00edstica, unida \u00e1 cornixa decorada con arquitos cegos, confire \u00e1 igrexa un aspecto maxestoso, pero \u00e1 vez acolledor.<\/p>\n

 <\/p>\n

A Igrexa de San Francisco<\/em><\/strong><\/h3>\n

Unha igrexa espectacular, das m\u00e1is belas do g\u00f3tico de Galicia. \u00c9 do s\u00e9culo XIV, ten planta de cruz latina, cunha soa nave. \u00c9 de arquitectura g\u00f3tica galega t\u00edpica dos conventos das ordes mendicantes, con tradici\u00f3ns rom\u00e1nicas na decoraci\u00f3n.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Na capela maior, de forma heptagonal e reforzada con @contrafuerte exteriores, est\u00e1 representado o tetramorfos entre o roset\u00f3n central e unha das s\u00faas vidreiras.<\/p>\n

No seu interior at\u00f3panse varios sepulcros, en n\u00famero de dezaseis, o mesmo n\u00famero que arcos sepulcrais que os recollen; o m\u00e1is famoso, a tumba de Fern\u00e1n P\u00e9rez de Andrade, promotor desta igrexa. Aqu\u00ed atopamos a s\u00faa marca identificativa desta familia, un xabaril., e tam\u00e9n un oso.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Foi declarada monumento nacional en 1919 e, posteriormente, Ben de Interese Cultural.<\/p>\n

 <\/p>\n

A Igrexa de Santa Mar\u00eda de Azogue<\/em><\/strong><\/h3>\n

Pres\u00e9ntasenos como un exemplo de arquitectura g\u00f3tica. Constru\u00edda no s\u00e9culo XIV, sobre outra igrexa rom\u00e1nica anterior, m\u00f3stranos a s\u00faa impresionante fachada e un interior con decoraci\u00f3n g\u00f3tica e renacentista. Moi destacable \u00e9 a \u00e1bsida principal da s\u00faa cabeceira, con planta poligonal e t\u00edpica estrutura do g\u00f3tico galego a base de rachados vent\u00e1s largu\u00edsimas con vans ajimezados e arcos apuntados.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

A fachada occidental ben puidese estar conservada do templo anterior, pois mostra un maior arca\u00edsmo, dun rom\u00e1nico de transici\u00f3n ao g\u00f3tico. Baixo un precioso roset\u00f3n est\u00e1 a porta principal con amplas arquivoltas lixeiramente apuntadas e moi decoradas con motivos xeom\u00e9tricos e personaxes dispostos radialmente (\u00e1 rom\u00e1nica). O t\u00edmpano ten tallado unha escena da Epifan\u00eda e a Anunciaci\u00f3n. Os apoios son as jambas e catro pares de elegantes columnas con capiteis maioritariamente historiados.<\/p>\n

A entrada at\u00f3pase flanqueada por d\u00faas hornacinas coa imaxe da Virxe e o arcanxo Gabriel.<\/p>\n

No interior atopamos unha estrutura de tres naves, separadas por piares con columnas. Os arcos formeros e perpia\u00f1os son apuntados e soportan unha armadura de madeira. Disp\u00f3n dun retablo do Altar e o capitel co \u00fanico calendario agr\u00edcola de Galicia. Garda, ademais, unha importante colecci\u00f3n de retablos e obras de arte relixiosa.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n atopamos edificios modernistas<\/strong><\/em>, obviamente m\u00e1is cercando desde a perspectiva temporal, pero que adquire gran importancia en Betanzos.<\/p>\n

 <\/p>\n

Outros monumentos de interese son:<\/strong> <\/em>o Arquivo do Reino de Galicia, co\u00f1ecido como Lico, o Hospital de San Antonio de Padua, do s\u00e9culo XVII, o Colexio de Orfas, actualmente Biblioteca Municipal, e o Convento de Agosti\u00f1os Recolectos, do s\u00e9culo XVIII.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Curiosidades sobre Betanzos<\/strong><\/h2>\n

A matanza de Betanzos, na que desapareceron 200 franceses sen deixar rastro<\/em><\/strong><\/h3>\n

En 1809 os alde\u00e1ns de Betanzos fixeron desaparecer a 200 soldados franceses sen deixar rastro alg\u00fan, coma se tragoullos a terra. Perd\u00e9ronse case todos os documentos da \u00e9poca, pero no Museo d\u00e1s Mari\u00f1as alg\u00fans vellos documentos permiten intu\u00edr o que sucedeu: os galegos, fartos dos abusos dos soldados, decidiron defenderse.<\/p>\n

Contan as cr\u00f3nicas que os soldados napole\u00f3nicos arrasaron con todo, e cando esgotaron as reservas acudiron \u00e1s aldeas en busca de alimento e forraxe para os cabalos. Foi nunha desas aldeas, en Betanzos, na que 200 soldados franceses desvanec\u00e9ronse. Como era de esperar, a vinganza francesa foi atroz e sanguenta.<\/p>\n

 <\/p>\n

Os t\u00faneles subterr\u00e1neos de Betanzos<\/em><\/strong><\/h3>\n

Baixo o subsolo de Betanzos (A Coru\u00f1a), existe un labirinto de t\u00faneles que atravesa a cidade.<\/p>\n

A\u00ednda que se desco\u00f1ece a orixe exacta destas pasaxes, cren que pode tratarse dunha antiga mina de mercurio datada no reinado de Carlos III, s\u00e9culo XVIII.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

De momento p\u00faidose acceder a 4 grutas repartidas por toda a cidade. Estas entradas te\u00f1en unha lonxitude de entre 10 e 80 metros e contan con ata 4 ramais diferentes.<\/p>\n

\u00c1 parte da explotaci\u00f3n mineira non hai que descartar algunha vinculaci\u00f3n relixiosa, xa que todos os condutos parecen desembocar na igrexa de Santa Mar\u00eda de Azogue. As\u00ed que \u00e9 posible que as pasaxes que agora se investigan estean constru\u00eddos sobre os restos doutros m\u00e1is antigos.<\/p>\n

 <\/p>\n

O lavadoiro mais grande e confortable do mundo<\/em><\/strong><\/h3>\n

O lavadoiro p\u00fablico de Cascas inaugurouse no ano 1902, unha aut\u00e9ntica obra de arte, de 348 m2, dividida en d\u00faas plantas, ao redor do r\u00edo Mendo. Nese momento era unha das construci\u00f3ns dese tipo m\u00e1is grandes do mundo.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

A s\u00faa construci\u00f3n foi promovida e financiada polos irm\u00e1ns Garc\u00eda Naveira, os mesmos que mandaron constru\u00edr \u201cO Pasatempo\u201d, e os mesmos que vemos figurados nunha escultura no centro da vila. Era p\u00fablico e gratu\u00edto.<\/p>\n

A s\u00faa finalidade era dotar cos medios necesario e o mellor confort para os veci\u00f1os, pois pod\u00eda albergar ata 63 mulleres lavandeiras de maneira simult\u00e1nea, xa que contaba con d\u00faas filas de lavadoiros. Pod\u00edan secar a roupa para cuberto ou nos campos de clarexo.<\/p>\n

A\u00ednda por riba, contaba tam\u00e9n cunha lareira (pedra plana onde se fac\u00eda lume para coci\u00f1a nas casas tradicionais), para poder coci\u00f1ar, quentarse, secarse,\u2026 unha sala para o descanso e bancos para sentar.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Pasatempo de Betanzos.<\/em><\/strong><\/h3>\n

Un marabillo parque enciclop\u00e9dico, de estilo entre modernista e rom\u00e1ntico, mandado constru\u00edr polos Irm\u00e1ns Garc\u00eda Naveira, fai m\u00e1is dun s\u00e9culo e que se atopa agora mesmo en plenos labores de recuperaci\u00f3n e restauraci\u00f3n.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Podedes ampliar informaci\u00f3n na nosa publicaci\u00f3n: O Parque do Pasatempo de Betanzos.<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

E rematamos esta publicaci\u00f3n, confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultase do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo fix\u00e9sedes saber pulsando no bot\u00f3n \u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche de xeito gratuito \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Referencias<\/strong><\/p>\n

Historia de Betanzos.<\/em><\/strong> De N\u00fa\u00f1ez-Varela y Lendoiro, J.R.<\/p>\n

https:\/\/www.arteguias.com\/lacoruna\/betanzos.htm<\/a><\/p>\n

http:\/\/www.cronistadebetanzos.com\/<\/a><\/p>\n

https:\/\/elgiroscopo.es\/betanzos-ciudad-medieval-galicia\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Betanzos \u00e9 un municipio que se atopa na provincia da Coru\u00f1a, concretamente na costa noroeste da pen\u00ednsula ib\u00e9rica.<\/p>\n

\u00c9rguese sobre un outeiro, situada nunha pen\u00ednsula formada polo curso baixo dos r\u00edos Mandeo e Mendo, que se unen nesta localidade, formando a r\u00eda de Betanzos. A escasos 17 quil\u00f3metros da Coru\u00f1a.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[400,221,379,337],"tags":[124,278,247,271,126],"class_list":["post-15972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-que-ver-gl-2","category-recuncho-da-historia","category-sugerencias-gl","category-suxestions-gl","tag-a-coruna-provincia-gl","tag-betanzos-gl","tag-centros-historicos-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-galicia-gl","category-400","category-221","category-379","category-337","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15972"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15975,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15972\/revisions\/15975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}