{"id":15864,"date":"2026-04-25T20:35:52","date_gmt":"2026-04-25T19:35:52","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=15864"},"modified":"2026-04-25T20:35:52","modified_gmt":"2026-04-25T19:35:52","slug":"foucellas-un-maquis-de-lenda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/foucellas-un-maquis-de-lenda\/","title":{"rendered":"Foucellas, un maquis de lenda"},"content":{"rendered":"

Posiblemente fose o fugitivo m\u00e1is famoso e escurridizo de cuantos combateron en terras galegas tras a guerra civil. Hoxe imos falarvos de Foucellas, un maquis de lenda.<\/em><\/strong><\/p>\n

Foucellas, cuxo nomee era Benigno Andrade Garc\u00eda, tomou o seu alcume da aldea na que nacera.<\/p>\n

E a pesar de que hai xa 72 anos que este guerrilleiro antifranquista foi apresado e posteriormente executado, o seu nome a\u00ednda evoca recordos, historias e lendas.<\/p>\n

Antes de iniciar esta entrada, hai que dicir que a guerrilla galega foi unha parte dun movemento antifascista e antifranquista espa\u00f1ol que non se pode entender sen o contexto europeo. A guerrilla estivo a esperar a intervenci\u00f3n contra Franco dos aliados da Segunda Guerra Mundial, que nunca chegou. O r\u00e9xime pasou de estar illado internacionalmente a ser aceptado na estratexia anticomunista da guerra fr\u00eda.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Biograf\u00eda de Benigno Andrade, Foucellas<\/strong><\/h2>\n

Benigno naceu o d\u00eda 22 de outubro de 1908 na aldea de As Foucellas, na parroquia de Cabrui, no municipio de Mes\u00eda, na provincia da Coru\u00f1a.<\/p>\n

Dos seus primeiros anos de vida s\u00e1bese que estudou na escola primaria da s\u00faa localidade natal, onde apenas aprendeu a ler e escribir e pouco m\u00e1is, compaxinando esta actividade coas tarefas propias do campo.<\/p>\n

Os veci\u00f1os dic\u00edan del, que por ent\u00f3n era un mozo de car\u00e1cter alegre, simp\u00e1tico e con ganas de divertirse en festas e feiras. Era un home de baixa estatura, delgado e co pelo rizado.<\/p>\n

Traballar\u00eda logo nunha lecher\u00eda e m\u00e1is tarde empezar\u00eda a facelo, como mineiro, nas minas de carb\u00f3n de Fabero, na localidade leonesa de Ponferrada.<\/p>\n

Tras retornar a Curtis, contraeu matrimonio con Mar\u00eda P\u00e9rez, unha espa\u00f1ola nada en Arxentina e que traballaba en casa do m\u00e9dico do pobo, Manuel Calvelo.<\/p>\n

Tiveron dous fillos, Josefa e Sergio.<\/p>\n

\"Casa

Casa Natal de Benigno Andrade<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

O \u00faltimo traballo de Benigno foi nun dep\u00f3sito de madeiras, onde entrar\u00eda en contacto coa c\u00e9lula comunista de Curtis, dirixida polo antes citado doutor Calvelo, e a s\u00faa esposa Isabel R\u00edos, c\u00e9lula chamada Sociedade Republicana Radio Comunista en Curtis.<\/p>\n

Posteriormente, Benigno simpatizou cos anarquistas e afiliouse \u00e1 CNT.<\/p>\n

Cando comenzou a guerra civil, tras o alzamento contra a Rep\u00fablica, en xullo de 1936, Benigno enrolouse inmediatamente nunha columna de voluntarios que pretend\u00eda combater na Coru\u00f1a aos sublevados<\/em><\/strong>, pero vendo que non se pod\u00eda facer nada, regresou a Curtis, onde permaneceu escondido por medo \u00e1s represalias.<\/p>\n

Interveu nunha requisa de armas e outra de dinamita, e temendo represalias dos sectores fascistas, tomou a decisi\u00f3n de botarse ao monte.<\/p>\n

Pasado uns meses, Benigno foi chamado a filas polo ex\u00e9rcito nacional, e dado que non se presentou, declar\u00f3uselle en rebeld\u00eda. Benigno xunto cuns compa\u00f1eiros botouse ao monte, e empezar\u00edan ent\u00f3n as ordes de procura e captura do fuxido.<\/p>\n

Foucellas vai ao monte, convencido da nobreza da causa republicana e fuxindo das represalias que se aveci\u00f1aban coa ascensi\u00f3n do fascismo<\/em><\/strong>, xa que ti\u00f1a relaci\u00f3ns coa c\u00e9lula comunista e tam\u00e9n participara en expropiaci\u00f3ns de armas e dinamita a persoas de extrema dereita, por orde do alcalde republicano de Curtis.<\/p>\n

Durante a guerra civil, Benigno padeceu de difteria, polo que puido sobrevivir grazas \u00e1 axuda dos veci\u00f1os da zona.<\/p>\n

Benigno Andrade formaba parte do Ex\u00e9rcito Guerrilleiro de Galicia.<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

A pesar de todos os delitos a man armada e \u00e1s veces coa cara cuberta, polo que resulta dif\u00edcil afirmar a s\u00faa autor\u00eda, non figurou nos rexistros policiais ata o ano 1941. Os seus compa\u00f1eiros eran entre outros P\u00e9rez Vilari\u00f1o e Manuel Pena Cami\u00f1o.<\/p>\n

E \u00e9 no ano 1941, cando a Garda Civil sit\u00faa a Benigno como o xefe dun grupo de guerrilleiros que operaba en terras de Sobrado e Arz\u00faa, cuadrilla formada por prisioneiros republicanos fuxidos.<\/p>\n

Ao redor de 1943 pasou ao grupo do Tenente Freijo de Lugo, que operaba principalmente na zona de Curtis e Ordes.<\/p>\n

Permanecer\u00eda varios anos nesas terras realizando varias incursi\u00f3ns, ata que no ano 1947 Benigno incorpor\u00e1sese en terras pontevedresas, \u00e1 fronte da Quinta Agrupaci\u00f3n, acompa\u00f1ado dos seus lugartenentes Tino e Ricardito<\/p>\n

Segundo c\u00f3ntase, Foucellas era un combatente h\u00e1bil, escurridizo e astuto, o que lle permitiu sobrevivir no monte tanto tempo.<\/p>\n

O d\u00eda 26 de xu\u00f1o de 1946, cando Marrofer dirix\u00edase co destacamento Santiago \u00c1lvarez cara a Lugo. foron rodeados en Fervenzas, preto de Betanzos, e al\u00ed caeron mortos o propio Marrofer, o Tenente Freijo e dous m\u00e1is, soamente conseguiu escapar ileso daquela matanza, Foucellas.<\/p>\n

Era un home precavido o que lle permitiu evitar varias emboscadas, como a acontecida en 1949 tendida ao seu compa\u00f1eiro Riqueche.<\/p>\n

Nos primeiros anos da d\u00e9cada dos 50, Benigno, tras un per\u00edodo de escasas intervenci\u00f3ns, regresou a terras coru\u00f1esas, asent\u00e1ndose en terras de Betanzos, onde estar\u00eda acompa\u00f1ado de Manuel Villar, Manolito.<\/p>\n

Pero chegaba o fin da guerrilla, todas as agrupaci\u00f3ns foron caendo, no ano 1950 non quedaba case homes no monte, pero Foucellas a\u00ednda resist\u00eda. E todos os feitos atribu\u00edanselle, chegando mesmo a realizarse atracos \u00e1 mesma hora e d\u00eda en lugares diferentes, sendo todos atribu\u00eddos a Foucellas.<\/p>\n

Finalmente, Benigno ser\u00eda detido, tras unha refrega coa Garda Civil, o 9 de marzo de 1952<\/em><\/strong>, a escasos 200 metros da s\u00faa cova-campamento na Costa, en Rodeiro, Oza dos R\u00edos. Os guerrilleiros foron cercados pola Garda civil, e perderon a vida seis compa\u00f1eiros de Foucellas, sa\u00edndo s\u00f3 con vida Ricardito e el.<\/p>\n

Na detenci\u00f3n resulta morto un axente da garda civil e outro ferido. O guerrilleiro recibe seis impactos de bala nas extremidades. Un balazo r\u00f3mpelle un \u00f3so dunha perna.<\/p>\n

Produc\u00edase as\u00ed o fin do per\u00edodo de 16 anos nos que Foucellas estivo a burlar a represi\u00f3n franquista, fuxido no monte coru\u00f1\u00e9s.<\/p>\n

16 a\u00f1os en los que Foucellas estuvo burlando la represi\u00f3n franquista, huido en el monte coru\u00f1\u00e9s.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Xuicio e execuci\u00f3n de Benigno Andrade<\/strong><\/h2>\n

Tras a detenci\u00f3n de Benigno, leste ser\u00eda interrogado, sendo torturado, aproveitando que ti\u00f1a unha ferida nunha peza, producido por un balazo durante a s\u00faa detenci\u00f3n. Os encargados do seu interrogatorio quit\u00e1ronlle v\u00e9ndaa e mov\u00edanlle o \u00f3so fracturado para provocarlle dor e forzar a s\u00faa confesi\u00f3n.<\/p>\n

A\u00ednda que hai versi\u00f3ns atopadas sobre a amplitude ou non da s\u00faa confesi\u00f3n, o certo \u00e9 que inmediatamente foron detidas varias persoas na provincia acusadas de axudarlle durante a s\u00faa permanencia na clandestinidade.<\/p>\n

Foucellas ser\u00eda xulgado o 26 de xu\u00f1o de 1952<\/em><\/strong>, na Agrupaci\u00f3n de Sanidade Militar da Coru\u00f1a nun consello de guerra, causa 53\/52, estando o tribunal presidido polo coronel de enxe\u00f1eiros Gaspar Herraiz, e sendo vogal relator o capit\u00e1n auditor Narciso Alonso; fiscal o tenente Balbino Teijeiro e defensor o capit\u00e1n de Artiller\u00eda Benito Rivas Pichel.<\/p>\n

Antes de iniciarse o juico, Benigno xa dixo aos seus familiares que non hab\u00eda nada que facer, que estaba todo decidido e que el non sair\u00eda de al\u00ed con vida.<\/p>\n

Ao Consello de Guerra, Benigno chegou coxeando da s\u00faa perna dereita, apoiado nunha muleta. E iso que nunha visita realizada polo comandante m\u00e9dico hab\u00eda devandito que estaba curado anatomicamente de todas as s\u00faas feridas, a\u00ednda que \u00e9 certo que a perna lle quedase algo m\u00e1is curta, aproximadamente uns cinco cent\u00edmetros.<\/p>\n

Segundo contaba o redactor de La Voz de Galicia: \u201cFoucellas contestaba con voz segura, expres\u00e1ndose con facilidade, a\u00ednda que con modismos de t\u00edpica fon\u00e9tica rural\u201d.<\/em><\/p>\n

Tras narrar o episodio da s\u00faa detenci\u00f3n, pasouse \u00e1s declaraci\u00f3ns de Foucellas ao xu\u00edz, manifestando aquel que o 23 de xullo de 1936 fuxiu ao monte porque debido aos seus antecedentes esquerdistas tem\u00eda represalias dalg\u00fans elementos da comarca. Dixo que permaneceu illado ata 1945 no que se uniu a outros bandoleiros, habendo labor numerosos asaltos. Respecto a as mortes, reco\u00f1ece participar nalgunhas das imputadas, pero que non fora o autor material das mesmas.<\/p>\n

Cualificou o fiscal a Benigno como \u00abo maior criminal de cuantos nestes \u00faltimos anos sent\u00e1ronse no banco\u00bb e engadiu: \u201cAs traxedias gregas quedan p\u00e1lidas comparadas co que se ventila aqu\u00ed. Aquilo eran abstracci\u00f3ns est\u00e9ticas; hoxe atop\u00e1monos #ante feitos reais integrados nunha espantosa cadea de delitos, que constit\u00faen p\u00e1xinas funestas na historia da sociedade\u201d.<\/em><\/p>\n

Conclu\u00edu pedindo para o procesado d\u00faas penas de morte, aparte unha indemnizaci\u00f3n para os herdeiros das v\u00edtimas e as cantidades subtra\u00eddas.<\/p>\n

Seguidamente interveu o defensor, que dixo que non pod\u00eda xulgarse base\u00e1ndose en suposici\u00f3ns sen\u00f3n en feitos, remarcando finalmente: \u201cBenigno Andrade non cometeu persoalmente ning\u00fan delito de sangue. Pasou ademais un ano afastado de toda actividade terrorista tras ser operado na Coru\u00f1a. O seu \u00fanico delito \u00e9 formar unha partida de bandoleiros. \u00c9 un ladr\u00f3n vulgar ao que fixeron ingresar entre os bandoleiros e fix\u00e9rono testemu\u00f1a das s\u00faas fechor\u00edas. A fama que adquiriu non est\u00e1 xustificada polos feitos\u201d.<\/em><\/p>\n

Chegou ent\u00f3n o momento en que o presidente do Tribunal permitiu a Benigno que fixese as alegaci\u00f3ns que considerase. Este dixo: \u201cSoamente quero dicir que espero do Tribunal que me faga xustiza. Nunca disparei sobre ning\u00fan ser humano e se o fixen obrigado foi ao aire. Creo que est\u00e1 moi claro que en nome de Foucellas houbo moitos atracos e que os seguir\u00e1 habendo. No ano 45, estando no sanatorio, todos cuantos feitos fac\u00edanse eran en nome de Foucellas. Pido outra vez que se me faga verdadeira xustiza\u201d<\/em>.<\/p>\n

O Tribunal retirouse posteriormente a deliberar, tras o que emitiu o seu esperado veredicto: pena de morte.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

A execuci\u00f3n produciuse o 7 de agosto de 1952<\/em><\/strong>, e foi pola vella, garrote vil, ese anel fat\u00eddico que se cerne en torno ao pescozo e unha agulla na parte traseira \u00e9 liberada cun xogo da raia que se introduce na caluga do reo, tronz\u00e1ndole \u00f3sos vitais.<\/p>\n

\u201cMorro polas mi\u00f1as ideas e por defender a liberdade e un goberno lexitimamente elixido\u201d, dixo xusto antes de ser ajusticiado.<\/em><\/p>\n

Benigno Andrade ti\u00f1a 43 anos. Morr\u00eda o home e comezaba a lenda.<\/p>\n

O seu cad\u00e1ver foi enterrado no cemiterio coru\u00f1\u00e9s de San Amaro, supostamente no nicho 312, a\u00ednda que logo aclarar\u00edase que realmente foi enterrado nunha fosa com\u00fan.<\/p>\n

La Voz de Galicia non informou da execuci\u00f3n de Benigno Andrade, e non o fixo pola f\u00e9rrea censura existente. Soamente informouse da celebraci\u00f3n do Consello de Guerra contra o citado bandoleiro (expresi\u00f3n da linguaxe do franquismo utilizada para referirse aos guerrilleiros)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Algunhas curiosidades sobre Foucellas<\/strong><\/h2>\n

En marzo do ano 1945, tras ferirse involuntariamente coa s\u00faa propia arma, Benigno, tras ser atendido primeiro no municipio de Ordes, e logo nun Sanatorio de Santiago, terminar\u00eda sendo operado no Sanatorio de San Nicol\u00e1s na Coru\u00f1a, un centro m\u00e9dico situado en pleno centro, na Praza de Vigo, situado moi pr\u00f3ximo \u00e1 Comisar\u00eda Xeral de Polic\u00eda da cidade.<\/em><\/strong><\/p>\n

Tras ser intervido de maneira exitosa, residir\u00eda durante uns meses na cidade herculina, permit\u00edndose realizar paseos a mi\u00fado, tomar alg\u00fan caf\u00e9 e mesmo asistir ao estadio de Riazor para asistir aos partidos de futbol do Deportivo da Coru\u00f1a<\/em><\/strong>, posiblemente motivado pola enorme admiraci\u00f3n que sent\u00eda polo ent\u00f3n gardameta deste club, Acu\u00f1a, e como era habitual nel, recorrer ao disfrace para evitar ser capturado parece que mesmo se vest\u00eda de cura para ver xogar ao Deportivo.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n se di que noutras ocasi\u00f3ns disfrazouse de Garda Civil, e mesmo de muller.<\/em><\/strong> De feito dise que, nunha ocasi\u00f3n, e dada esta paix\u00f3n polos disfraces, Foucellas escribiu unha carta ao alcalde de Silleda esix\u00edndolle 80.000 pesetas, as cales deber\u00eda ter na s\u00faa casa o \u00faltimos cinco d\u00edas dese mes, o alcalde entregoulle a carta ao sarxento da Garda Civil e leste e cinco Gardas m\u00e1is custodiaron a casa co di\u00f1eiro, cando entra Foucellas pola porta disfrazado de Garda Civil acompa\u00f1ando a un comandante e un tenente, e as\u00ed logrou levar o di\u00f1eiro #ante os propios narices dos Gardas e o alcalde.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Durante os seus anos na clandestinidade, Benigno puido sobrevivir baixo a protecci\u00f3n de amigos e familiares, entre eles a s\u00faa propia irm\u00e1, Consolo, que traballaba no cuartel do Garda Civil.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Doutra banda, segundo o testemu\u00f1o doutro guerrilleiro, Couto Sanjurjo, que compartiu unha cela pr\u00f3xima \u00e1 de Foucellas, este era unha persoa cun car\u00e1cter especial, sempre estaba alegre e ti\u00f1a unha personalidade que resultaba atractiva, a\u00ednda que non destacaba por ter unha gran intelixencia.<\/p>\n

Benigno puido a \u00faltima noite recibir, pairas despedirse del, a visita dos seus familiares m\u00e1is achegados, inclu\u00eddos os seus dous fillos.<\/p>\n

No momento da s\u00faa execuci\u00f3n, parece ser que o verdugo, Mariano mantivo unha conversaci\u00f3n breve con el, dic\u00edndolle: \u201cse non te pos nervioso, non che farei dano\u201d. E \u00e9 que a morte por incisi\u00f3n do garrote vil produce a mesma en poucos minutos.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n hai que falar da carta que no seu d\u00eda remitiu a filla de Benigno Andrade a Carmen Franco, a filla do Xeneral Franco<\/em><\/strong>. Pepi\u00f1a, a filla de Foucellas, que estaba a ser hostigada continuamente pola Garda Civil, quen se presentaba na s\u00faa casa de Curtis a calquera hora do d\u00eda ou da noite para facela un rexistro ou preguntala polo paradoiro do seu pai. A nena dic\u00eda que non o sab\u00eda, a\u00ednda que se o soubese non llo dir\u00eda pois, loxicamente, non \u00eda delatala ela mesma.<\/p>\n

O gobernador, sorprendido pola franqueza de Pepi\u00f1a, d\u00edxolle que non fose m\u00e1is ao cuartelillo da Garda Civil e que xa falar\u00e1 el con eles para que non a molestasen. Con todo, seguiron molest\u00e1ndoa. A pesar deste acoso, e cando o seu pai xa fora condenado, Pepi\u00f1a escribiu unha carta a Carmencita Franco, a filla do Caudillo, na que, moi cortesmente, rog\u00e1balle que intercediese #ante o seu pai solicitando clemencia para o guerrilleiro. Carmencita contestoulle dic\u00edndolle que comprend\u00eda a s\u00faa dor, pero que ela non pod\u00eda meterse en asuntos pol\u00edticos e que ser\u00eda o que a lei ditaminase. Pepi\u00f1a non conservar\u00e1 dita carta, pois a rompeu un familiar seu por temor a que fose descuberta.<\/p>\n

En canto ao destino dos seus familiares m\u00e1is pr\u00f3ximos, hai que dicir que \u00e1 esposa de Benigno, Mar\u00eda, foi detida cando \u00eda a Lugo e levaba unha multicopista nunha bolsa (era o ano 46). Foi encarcerada na Coru\u00f1a e ao final desterr\u00e1rona a Tordesillas. Acabou enfermando, dun aneurisma, e foi internada nun hospital de Valladolid, onde falecer\u00eda tempo despois.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n

Tras a s\u00faa execuci\u00f3n, Foucellas entrar\u00eda no \u00e1mbito da lenda, e a s\u00faa figura foi mitificado polo pobo, estend\u00e9ndose as\u00ed comentarios como os que dic\u00edan os maiores aos nenos cando lles quer\u00eda asustar, afirmando: \u201cCoidado, que v\u00e9n o Foucellas\u201d.<\/em><\/p>\n

A vida de Benigno Andrade est\u00e1 iluminada pola lenda forxada entre o pobo, que co\u00f1eceu a s\u00faa loita pola liberdade en Galicia e o resto de Espa\u00f1a, ata o extremo que os maquis foron chamados “Foucellas”<\/em> en xeral. Atribu\u00edronselle multitude de actuaci\u00f3ns, tam\u00e9n levou a cabo extorsiones e roubos a xente do pobo sen vinculaci\u00f3n pol\u00edtica, que lle permit\u00edan sobrevivir a el e aos seus compa\u00f1eiros escapados. Alg\u00fans delincuentes com\u00fans culpaban a Foucellas dos seus propios crimes, debido \u00e1 s\u00faa gran fama.<\/p>\n

E \u00e9 que Foucellas reun\u00eda as caracter\u00edsticas que identifican a un mito: astucia, valent\u00eda e intuici\u00f3n para sobrevivir cunha dose engadida de temor popular a pesar do cal creou aos poucos unha infraestrutura clandestina de ideolox\u00edas diversas.<\/p>\n

Pero Foucellas tivo m\u00e1is fama que outros moitos, seguramente por que estivo moitos anos na loita, pero tam\u00e9n hai que dicir que houbo guerrilleiros tanto ou m\u00e1is importantes que el, como Ou Piloto, Curux\u00e1s, Alparte, Chelo, Gayoso, Seoane, etc. \u00c1s<\/p>\n

novas xeraci\u00f3ns a figura deste maquis queda moi afastado, pero a s\u00faa memoria forma parte da nosa historia e xamais debese esquecerse.<\/p>\n

 <\/p>\n

Por \u00faltimo recomendar encarecidamente aos atentos lectores que estean interesados en profundar m\u00e1is al\u00f3 na figura de Foucellas e os maquis galegos, que recorran a unha das mellores fontes, que non \u00e9 outra que a das obras do respectado, rigoroso e serio historiador #Luis V. Lamela Garc\u00eda, de quen recomendamos encarecidamente a s\u00faa obra: \u201dFoucellas, o rigoroso relato dunha loita antifranquista. 1936-1952\u201d.
\n<\/em><\/p>\n

E rematamos esta publicaci\u00f3n, confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultase do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo fix\u00e9sedes saber pulsando no bot\u00f3n \u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche de xeito gratuito \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Referencias<\/strong><\/h2>\n

Foucellas, el riguroso relato de una lucha antifranquista. <\/em><\/strong>1936-1952, De Lamela Garc\u00eda, L.<\/p>\n

https:\/\/gazeta.gal\/web\/es\/foucellas-guerrillero-y-mito-popular\/<\/a><\/p>\n

https:\/\/www.oocities.org\/es\/paisajes_guerrilla\/foucellas.html#:~:text=A%20Foucellas%20lo%20mitific%C3%B3%20el%20pueblo%20llano%20y%20hasta%20las<\/a><\/p>\n

https:\/\/paisajesdelaguerrilla.blogspot.com\/2010\/04\/galicia-vida-y-muerte-de-foucellas.html#:~:text=En%20vida%20ya%20era%20famoso,%20personaje%20popular%20mitad%20h%C3%A9roe,%20mitad<\/a><\/p>\n

http:\/\/www.xoanarcodavella.com\/2012\/10\/benigno-andrade-foucellas.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A vida de Benigno Andrade est\u00e1 iluminada pola lenda forxada entre o pobo, que co\u00f1eceu a s\u00faa loita pola liberdade en Galicia e o resto de Espa\u00f1a, ata o extremo que os maquis foron chamados “Foucellas” en xeral. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15855,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[3457,273,271,3458,3461,3459,3460],"class_list":["post-15864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recuncho-da-historia","tag-benigno-andrade-gl","tag-biografias-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-foucellas-gl","tag-guerrilleiros","tag-guerrilleros-gl","tag-maquis-gl","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15864"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15867,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15864\/revisions\/15867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}