Estes voc\u00e1bulos prove\u00f1en do Dereito Romano e eran a base na que se fundamentaba o funcionamento da civitas.<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em><\/p>\n <\/p>\n Nunha sociedade dividida entre nobres terratenientes, apegados \u00e1s tradici\u00f3ns, e o populus<\/em> en xeral, conc\u00e9dese a este a potestas, mentres que aqueles conservan a auctoritas. As\u00ed a autoridade dos nobres poder\u00e1 gobernar a res publica deixando a liberdade ao pobo sen coartala; pola contra este rebelar\u00edase cruentamente cando, en situaci\u00f3n de normalidade, t\u00e9ndoa, non adoita facer uso dela.<\/p>\n En todo caso, o equilibrio do estado romano sustent\u00e1base na potestas e a autorictas, cuxa colaboraci\u00f3n se baseaba na necesidade e o beneficio mutuo.<\/p>\n A transmisi\u00f3n e proxecci\u00f3n cara ao porvir deste aspecto da tradici\u00f3n romana dar\u00e1 lugar \u00e1 conformaci\u00f3n dunha serie de h\u00e1bitos de diversa \u00edndole denominados inores maiorum.<\/em> Tradici\u00f3n na que a potestas def\u00ednese como unha forza que emana da lexitimidade outorgada pola sociedade civil e a auctoritas como a distinci\u00f3n de determinadas persoas baseada nunha serie de caracter\u00edsticas morais e intelectuais que as destacan do resto.<\/p>\n Caber\u00eda falar dun cuarto tipo de autoridade, a do paterfamilias (pai de familia), que era a autoridade suprema en cada fogar romano, un poder absoluto sobre todos os membros do fogar, incluso o poder da vida e a morte, se o consideraba oportuno. Pero sobre este tipo de poder non imos referirnos neste post. Deix\u00e1molo para outra publicaci\u00f3n posterior.<\/p>\n <\/p>\n Vaiamos por partes\u2026<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Para definir ou dar unha explicaci\u00f3n dos termos \u201cpotestade\u201d e \u201cautoridade<\/em>\u201d, antes debemos aclarar que \u00e9 unha fonte do Dereito. As fontes do Dereito son causas id\u00f3neas para a produci\u00f3n de normas vixentes, pero tam\u00e9n, para a fixaci\u00f3n de conceptos normativos<\/em><\/strong>. Todo iso a partir do poder compulsivo, \u00e9 dicir, o poder p\u00fablico, que pos\u00fae un fundamento racional e xustificado (principio da teor\u00eda de auctoritas).<\/p>\n Tam\u00e9n son fontes aquelas que unha vez que se expuxo o caso, establecen un criterio para a aplicaci\u00f3n da norma prescrita (no caso de que houbese un problema coa aplicaci\u00f3n desta)\/desta) coa mesma validez, \u00e9 dicir, act\u00faan a posteriori. Non podemos reducir as fontes do Dereito ao poder lexislativo e xudicial. Estes poderes est\u00e1n baixo o cargo de personalidades que non act\u00faan por si mesmas, sen\u00f3n mediante un razoamento alcanzado a trav\u00e9s dun consenso. O poder lexislativo e xudicial adoptan unha decisi\u00f3n de forma razoada por medio dun asesoramento.<\/p>\n A auctoritas \u00e9 un termo polis\u00e9mico que na s\u00faa acepci\u00f3n doctrinal m\u00e1is relevante fai referencia ao saber socialmente reco\u00f1ecido aos xuristas romanos (auctoritas prudentium<\/em>), quen influ\u00edu na creaci\u00f3n do Dereito por unha\u00a0\u00a0 v\u00eda indirecta, en tanto eran consulados\u00a0\u00a0 por particulares, avogados, xu\u00edces e maxistrados para ofrecer a s\u00faa opini\u00f3n sobre unha cuesti\u00f3n problem\u00e1tica determinada. A influencia dos jurisprudentes na creaci\u00f3n normas xur\u00eddicas base\u00e1base no seu prestixio individual e non na atribuci\u00f3n a estes de funci\u00f3ns p\u00fablicas en tal sentido, de dicir, de potestas.<\/p>\n <\/p>\n Sobre esta base, dist\u00ednguese entre fontes de autoridade e fontes de potestade<\/em><\/strong>, convivindo ambos os grupos de fontes de produci\u00f3n no Dereito romano cl\u00e1sico.<\/p>\n As\u00ed, as asembleas populares ou plebeyas promulgan as leis e os plebiscitos, respectivamente; o pretor e o edil promulgan edictos, dando lugar ao ius honorarium<\/em>. A irrupci\u00f3n do pr\u00ednceps, po\u00f1endo fin \u00e1 etapa republicana, deu lugar \u00e1s constituci\u00f3ns imperiais. Con todo, a importancia do Dereito de orixe xurisprudencial no dereito romano \u00e9 tal que se converte nun dos seus trazos distintivos e \u00e9 a causa fundamental da s\u00faa calidade t\u00e9cnica.<\/p>\n <\/p>\n A lei (lex) \u00e9 a declaraci\u00f3n de potestade autorizada polo pobo que vincula a todos os cidad\u00e1ns. A s\u00faa tramitaci\u00f3n comeza coa rogatio<\/em>, a proposta do maxistrado \u00e1 asemblea; s\u00f3 os maxistrados maiores ou con imperium<\/em> te\u00f1en iniciativa lexislativa. Tras a proposta, o pobo reunido en asemblea emite a s\u00faa opini\u00f3n, a\u00ednda que o comicio<\/em> s\u00f3 pode aprobar ou rexeitar a proposta de lei, pero nunca debater ou modificar o contido da rogatio<\/em>. Se o pobo aproba a proposta, prestando o aussum populi, a lei pasa ao senado onde debe ser ratificada a trav\u00e9s da auctoritas senatorial, culminando as\u00ed o proceso de elaboraci\u00f3n dunha lei comicial.<\/p>\n O seu texto public\u00e1base oficialmente e non cab\u00eda escusarse aludindo ao seu desco\u00f1ecemento. Trat\u00e1base ademais de disposici\u00f3ns\u00a0\u00a0 xerais e non pod\u00edan estar dirixidas a ning\u00fan suxeito en particular. A propia estrutura formal das leis reflicte a s\u00faa tramitaci\u00f3n: ao principio sit\u00faase unha praescripti<\/em>o, onde aparece o nome do maxistrado propo\u00f1ente, a data e a asemblea onde se aproba a lei, s\u00e9guelle o texto lexislativo en si, ou sexa a rogatio, e ao final sit\u00faase unha declaraci\u00f3n de validez, sanctio<\/em>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n O imperium comparado coa auctoritas, \u00e9 m\u00e1is directo e tanxible, con todo, non est\u00e1 exento de peculiaridades.<\/p>\n O imperium \u00e9 a autoridade que te\u00f1en os maxistrados e promagistrados para dirixir o ex\u00e9rcito romano. Pode considerarse como a forma suprema de poder legal, que se outorgaba a maxistrados como c\u00f3nsules, pretores e proc\u00f3nsules.<\/p>\n <\/p>\n Hab\u00eda esencialmente dous tipos de imperium: o formal e o delegado.<\/p>\n X\u00fapiter concedeu a Roma o dereito ao imperio, ao poder e ao control sen fin sobre o mundo. \u00c9 neste contexto no que podemos ver correctamente o termo. Para os romanos, o dereito ao imperio sobre o mundo era un dereito outorgado por Deus.<\/p>\n Unha peculiaridade do imperium era onde se pod\u00eda ostentar. Sorprendentemente, o \u00fanico lugar onde non se pod\u00eda ostentar era dentro da propia Roma. Os l\u00edmites formais de Roma (chamados pomerium<\/em>) eran sacrosantos e, por tanto, todos os comandantes dos ex\u00e9rcitos, por moi exitosos que fosen e por moita auctoritas que tivesen, deb\u00edan depositar a s\u00faa imperium xusto f\u00f3ra dos l\u00edmites da cidade antes de entrar. Isto era problem\u00e1tico para alg\u00fans comandantes corruptos que, temendo represalias e consecuencias legais polas s\u00faas acci\u00f3ns sen escr\u00fapulos como proc\u00f3nsul, ver\u00edanse completamente vulnerables ao entrar en Roma porque xa non controlaban un ex\u00e9rcito masivo. Cruzar os l\u00edmites formais de Roma co seu imperium e as s\u00faas lexi\u00f3ns era ilegal, unha provocaci\u00f3n perigosa e, \u00e1s veces, unha declaraci\u00f3n de guerra.<\/p>\n Os c\u00f3nsules ti\u00f1an formalmente o imperium como parte da s\u00faa autoridade executiva legal<\/em><\/strong>. Ao ocupar o cargo pol\u00edtico m\u00e1is alto, o c\u00f3nsul posu\u00eda o imperium sobre a maior parte das lexi\u00f3ns e estaba a cargo das \u00e1reas de maior importancia. Por exemplo, se o asunto m\u00e1is urxente durante o mandato dun c\u00f3nsul era que unha tribo hostil do norte asaltase e saquease as cidades italianas, ent\u00f3n o c\u00f3nsul ser\u00eda o comandante do ex\u00e9rcito e ocupar\u00edase do asunto en cuesti\u00f3n.<\/p>\n Pero o Imperium tam\u00e9n pod\u00eda ser delegado. Os promagistrados, como o proc\u00f3nsul, eran elixidos e deleg\u00e1baselles o imperium polos maxistrados elixidos ese ano, utilizando ao Senado como consello asesor na s\u00faa toma de decisi\u00f3ns. O proc\u00f3nsul adoitaba ser un exc\u00f3nsul e actuaba en nome do c\u00f3nsul de quenda e era un gobernador provincial. Gobernaban a provincia romana que se lles asignaba mentres duraba o seu mandato, durante o cal ti\u00f1an unha autonom\u00eda case total e un imperium sobre as s\u00faas lexi\u00f3ns. Dado que os tempos de viaxe entre unha provincia como Hispania (a actual Espa\u00f1a) e Roma eran tan grandes, non se esperaba que un proc\u00f3nsul enviase un mensaxeiro a Roma para pedir permiso para tomar decisi\u00f3ns militares. Iso era pouco realista e non era factible, as\u00ed que actuaban como a m\u00e1xima autoridade na s\u00faa provincia.<\/p>\n O imperium na \u00e9poca de Augusto e o Principado (Imperio en lugar de Rep\u00fablica) s\u00f3 cambiar\u00eda lixeiramente no concepto, pero moito na pr\u00e1ctica real. No concepto, o t\u00edtulo e o prestixio dun c\u00f3nsul ou proc\u00f3nsul mant\u00ed\u00f1anse, pero na pr\u00e1ctica, a s\u00faa autoridade militar total xa non exist\u00eda; estaban subordinados ao emperador romano en todos os sentidos.<\/p>\n <\/p>\n Dos distintos tipos de autoridade na antiga Roma, leste era quizais o m\u00e1is sinxelo porque estaba definido na propia lei.<\/p>\n Potestas v\u00e9n de potis, cuxa ra\u00edz indoeuroea significa: a idea do poder.<\/em><\/p>\n <\/p>\n A potestas na s\u00faa m\u00e1is ampla significaci\u00f3n ser\u00eda a facultade de disposici\u00f3n xuridicamente atribu\u00edda a unha persoa sobre outra ou outras<\/em><\/strong>; pero no dereito p\u00fablico, dita voz indica competencia dos maxistrados de expresar coa s\u00faa propia vontade a que corresponder\u00eda asignar ao estado a quen representa, xerando para o mesmo dereitos e obrigaci\u00f3ns.<\/p>\n Este tipo de poder era propio dos cargos nomeados e dependentes da autoridade estatal. As s\u00faas decisi\u00f3ns eran de obrigado cumprimento, pois era o que dic\u00eda a lei, e non porque as mesmas estivesen caracterizadas pola s\u00faa bondade ou correcci\u00f3n.<\/p>\n <\/p>\n Era bastante habitual que os maxistrados ou potestas acudisen aos juriconsultos, ou autorictas, para interpretar alg\u00fans aspectos da lei.<\/p>\n A potestas do c\u00f3nsul era moi ampla; pod\u00eda propo\u00f1er leis, presidir o Senado e ter o mando militar das lexi\u00f3ns. A Asemblea Popular (Comitia Centuriata<\/em>) elex\u00eda dous c\u00f3nsules cada ano. Cada c\u00f3nsul deb\u00eda ter polo menos 42 anos de idade, exercer un \u00fanico mandato e non pod\u00eda ser consecutivo. Polo mero feito de alcanzar o cargo de c\u00f3nsul, ti\u00f1a un status e unha reputaci\u00f3n elevados (auctoritas), xa que se trataba da magistratura m\u00e1is prestixiosa e cobizada, un poder legal de gran alcance (potestas) e unha autoridade militar (imperium) sobre a maior\u00eda das lexi\u00f3ns romanas nas zonas que necesitaban urxentemente unha intervenci\u00f3n militar.<\/p>\n Durante a Rep\u00fablica, o pretor urbanus era o segundo en importancia despois dos c\u00f3nsules.<\/em><\/strong> Eran elixidos xusto despois dos c\u00f3nsules pola mesma Asemblea Popular. Os pretores adoitaban ter un tribunal que presidir. Os xu\u00edzos realiz\u00e1banse en plataformas elevadas no Foro para que o p\u00fablico fose testemu\u00f1a. O poder legal dos pretores era secundario ao dos c\u00f3nsules, tam\u00e9n se lles outorgaba imperium sobre as lexi\u00f3ns e realizaban campa\u00f1as militares de menor importancia. Ademais, se xurd\u00eda unha situaci\u00f3n que requir\u00eda unha acci\u00f3n militar mentres os c\u00f3nsules estaban fose loitando noutra guerra, ent\u00f3n o pretor deb\u00eda estar \u00e1 altura das circunstancias.<\/p>\n Logo estaba o tribuno da plebe<\/em><\/strong>; papel que s\u00f3 estaba dispo\u00f1ible para os plebeyos. A persoa do tribuno era sacrosanta. Danar fisicamente ao tribuno de calquera xeito era un delito. Un tribuno pod\u00eda vetar os actos de calquera maxistrado e presentar leis \u00e1 Asemblea Popular.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n O concepto auctoritas xeralmente significa \u201cdar a plenitude de algo que non a ten por se mesmo\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n O termo autorictas procede do verbo augere, que significa aumentar, auxiliar, robustecer, ampliar, completar, apoiar, dar plenitude a algo.<\/p>\n A auctoritas \u00e9 vital para entender a pol\u00edtica e a estrutura social da antiga Roma.<\/p>\n <\/p>\n Era basicamente propiedade dos senadores e os xuristas, aqueles que sab\u00edan do Dereito, e que en base \u00e1 s\u00faa capacidade e reputaci\u00f3n eran interpelados ou requiridos para interpretalo.<\/p>\n As persoas con autorictas ti\u00f1an capacidade moral para emitir unha opini\u00f3n, cualificada, sobre un asunto en concreto<\/em><\/strong>. En todo caso esta opini\u00f3n non era legalmente vinculante, nin pod\u00eda en ning\u00fan caso ser imposta.<\/p>\n As persoas investidas de autorictas eran obedecidos, m\u00e1is en base \u00e1 atribu\u00edda sabedor\u00eda das s\u00faas opini\u00f3ns e decisi\u00f3ns que \u00e1 s\u00faa, non existente, capacidade para impo\u00f1ela.<\/p>\n A autorictas pod\u00eda ga\u00f1arse polo valor e a valent\u00eda no campo de batalla, quizais como comandante, declarado imperator ou \u201ccomandante vitorioso\u201d polos seus soldados tras unha serie de vitorias. Tam\u00e9n pod\u00eda ga\u00f1arse ao obter as magistraturas pol\u00edticas m\u00e1is prestixiosas, como a de c\u00f3nsul, o cargo m\u00e1is alto da antiga Roma. Pero tam\u00e9n se herdaba porque hab\u00eda que ter unha li\u00f1axe nobre, un apelido antigo e unhas conexi\u00f3ns sociais e pol\u00edticas de gran alcance.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n A mi\u00fado, os tipos de autoridade estaban entrelazados, como a autoridade militar e a legal. Por exemplo, no caso dos principais maxistrados (c\u00f3nsules e pretores) o mando sobre as lexi\u00f3ns (imperium) era a m\u00e1xima expresi\u00f3n da s\u00faa poder legal (potestas). A auctoritas intanxible axudaba a ascender no escalaf\u00f3n pol\u00edtico e a cimentar alianzas pol\u00edticas para alcanzar posici\u00f3ns que permitisen obter o imperium e a potestas.<\/p>\n Cada tipo de autoridade desempe\u00f1aba un papel crave na propia cidade de Roma e nas s\u00faas provincias imperiais. Os comandantes exerc\u00edan o seu imperium e ga\u00f1aban novos territorios para un imperio en expansi\u00f3n, a potestas lexislativa e administrativa dos distintos maxistrados do goberno romano era necesaria para o florecemento de Roma, e a auctoritas dun individuo pod\u00eda influ\u00edr en decisi\u00f3ns importantes e dar forma \u00e1 vida pol\u00edtica.<\/p>\n Segundo \u00c1lvaro d\u2019Ors (reputado xurista espa\u00f1ol e erudito nesta materia), a autorictas ser\u00eda o \u201csaber socialmente reco\u00f1ecido\u201d, <\/em>mentres que a potestas ser\u00eda \u201co poder socialmente reco\u00f1ecido\u201d.<\/em><\/p>\n <\/p>\n E finalizamos coa esperanza de que esta publicaci\u00f3n resultouvos e se as\u00ed foi ped\u00edmosvos que pulsedes o bot\u00f3n \u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche, de xeito gratuito, \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Referencias<\/strong><\/p>\n Potestas, autorictas y estado moderno.<\/em><\/strong> De Vanney, M.A.<\/p>\n El binomio autoritas-potestas en el Derecho Romano y Moderno.<\/strong><\/em> De Domingo, R.<\/p>\n http:\/\/www.enciclopedia-juridica.com\/d\/potestas-et-imperium\/potestas-et-imperium.htm<\/a><\/p>\n https:\/\/klaudiita.blogspot.com\/2007\/06\/auctoritas-y-potestas-en-la-poltica-y.html<\/a><\/p>\nCal \u00e9 a diferenza entre eles?<\/strong><\/h2>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Imagen-300x300.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Imperio-romano-300x150.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nFontes de potestas e fontes de autoridade no dereito romano<\/strong><\/h2>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Senado-romano-300x155.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nImperium<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Imperium-300x222.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nPotestas<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Potestas-178x300.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Papel-magistrados-Roma-300x166.png\" "\\"\\"")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Magistraturas-romanas-300x225.jpg\" "\\"\\"")
<\/p>\nAutorictas<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Autorictas-300x208.webp\" "\\"\\"")
<\/p>\nConclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n