{"id":15790,"date":"2026-05-28T00:01:32","date_gmt":"2026-05-27T23:01:32","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=15790"},"modified":"2026-05-28T00:01:32","modified_gmt":"2026-05-27T23:01:32","slug":"curros-enriquez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/curros-enriquez\/","title":{"rendered":"Curros Enr\u00edquez, un poeta comprometido coa s\u00faa terra"},"content":{"rendered":"<p>Unha das figuras eminentes do <em>\u201cRexurdimento na literatura galega\u201d<\/em> \u00e9 sen d\u00fabida <strong><em>Manuel Curros Enr\u00edquez<\/em><\/strong>, un poeta cuxa obra ten ou marcado contido social.<\/p>\n<p>Lembremos que Rexurdimento \u00e9 o nome co que se co\u00f1ece a segunda metade do s\u00e9culo XIX en Galicia e que supuxo a recuperaci\u00f3n literaria, pero tam\u00e9n cultural, pol\u00edtica e hist\u00f3rica. Este movemento consid\u00e9rase iniciado coa publicaci\u00f3n no ano 1863 de \u201cCantares Gallegos\u201d de Rosal\u00eda de Castro.<\/p>\n<p>Tr\u00e1tase sen d\u00fabida dun dos homes crave na cultura galega de finais do s\u00e9culo XIX e principio<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Biograf\u00eda de Curros Enr\u00edquez<\/strong><\/h2>\n<p>Naceu o d\u00eda 15 de setiembre do ano 1851 na localidade ourens\u00e1 de Celanova no seo dunha familia ben posicionada.<\/p>\n<p>Foi o quinto dos dez fillos que tiveron os seus pais, Jos\u00e9 Mar\u00eda Curros, escribano e notario da vila, e Petra Enr\u00edquez. A pesar de que alg\u00fans bi\u00f3grafos vi\u00f1eron falando acerca das conflitivas relaci\u00f3ns entre o futuro poeta e o seu pai \u2014supostamente debido ao car\u00e1cter brutal de leste e aos seus ideais carlistas\u2014, o certo \u00e9 que as \u00faltimas investigaci\u00f3ns demostran que Jos\u00e9 Mar\u00eda de Curros era persoa de tendencias progresistas e que actuou politicamente #de acordo con elas.<\/p>\n<p>A moi temper\u00e1 idade procurou a s\u00faa independencia, pois con apenas quince anos xa abandonou o seu domicilio familiar para irse a vivir a Ourense, e pouco m\u00e1is tarde a Madrid, onde viviu co seu irm\u00e1n. Al\u00ed completou os seus estudos de bacharel e iniciou a carreira de Dereito, carreira que non chegou a finalizar, e \u00e9 que a s\u00faa carreira profesional estar\u00eda vinculada co xornalismo.<\/p>\n<p>Ser\u00eda precisamente en Madrid, onde Curros completar\u00eda a s\u00faa formaci\u00f3n literaria e intelectual.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15773 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-Enriquez-300x261.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"261\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-Enriquez-300x261.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-Enriquez.jpg 340w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>No ano 1870 tivo que exiliarse a Londres<\/em><\/strong> tras a publicaci\u00f3n dun escrito de car\u00e1cter pol\u00edtico no que supostamente ridiculizaba ao duque de Montpensier, ao que cualifica como <em>\u201cinchado pasteleiro franc\u00e9s\u201d<\/em> (lembremos que o duque de Montpensier aspiraba ao trono de Espa\u00f1a.<\/p>\n<p>En Londres sobrevive como profesor de castel\u00e1n. Regresar\u00eda a Espa\u00f1a tras unha amnist\u00eda concedida polo Goberno espa\u00f1ol.<\/p>\n<p>No ano 1873 contrae matrimonio con Modesta V\u00e1zquez. Xuntos ter\u00e1n cinco fillos. Terminar\u00eda separ\u00e1ndose da s\u00faa esposa e familia.<\/p>\n<p>Ese mesmo ano Curros sente entusiasmado coa proclamaci\u00f3n da Primeira Rep\u00fablica e ademais consegue traballo como redactor en <em>\u201cA Gaceta de Madrid\u201d,<\/em> permanecendo neste posto ata o fin da Primeira Rep\u00fablica en xaneiro de 1874.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>No ano 1875<\/em><\/strong>, xunto con Vesteiro Torres, <strong><em>funda a Sociedade Galicia Literaria<\/em><\/strong>, entidade de curto percorrido pois froito das tensi\u00f3ns entre os seus compo\u00f1entes fai que se disolva en xaneiro de 1876.<\/p>\n<p>E nestas mesmas datas, <strong><em>inicia o seu traballo como correspondente de guerra<\/em><\/strong> para o diario <em>\u201cO imparcial\u201d<\/em>, do Pa\u00eds Vasco, con tan mala fortuna que froito dun accidente cunha pistola, case perde a vida.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>No ano 1877 ga\u00f1ar\u00eda un certame po\u00e9tico en Ourense cos poemas <em>\u201cA Virxe do Cristal\u201d, \u201cOu gueiteiro\u201d<\/em> e \u201cUnha voda en Einib\u00f3\u201d. Ademais, accede en calidade de funcionario na Delegaci\u00f3n de Facenda en Ourense.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En 1880 e tras unha denuncia realizada polo bispo de Ourense a teor dunha publicaci\u00f3n de Curros, vese sometido a varias actuaci\u00f3ns xudiciais<\/em><\/strong>, finalizadas as cales decide regresar a Madrid para traballar no Concello e retomar a s\u00faa faceta como xornalista, colaborando sucesivamente no Porvir, O Progreso e O Pa\u00eds, todos eles de tendencia republicana.<\/p>\n<p>Na noite do 27 de marzo de 1893, con motivo da inauguraci\u00f3n do Centro Galego de Madrid, o ex ministro Manuel Becerra imponlle unha coroa de loureiro de prata, o que v\u00e9n demostrar o reco\u00f1ecemento que, nestes anos, Curros adquire en determinados c\u00edrculos galegos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Apenas un ano m\u00e1is tarde, <strong><em>en febreiro de 1894 Curros m\u00e1rchase \u00e1 Habana<\/em><\/strong>. Empezar\u00eda as\u00ed unha nova etapa da s\u00faa vida en Cuba.<\/p>\n<p>A chegada de Curros a Cuba coincide cos proleg\u00f3menoes\/proleg\u00f3menos da segunda insurrecci\u00f3n, que conducir\u00e1 \u00e1 independencia de Espa\u00f1a. Fronte \u00e1 independencia, que criticar\u00e1 en diversos artigos, Curros Enr\u00edquez \u00e9 partidario da concesi\u00f3n dunha ampla autonom\u00eda para a illa.<\/p>\n<p>Na Habana dirixe un xornal, A Terra Galega, e cando se suspende a s\u00faa publicaci\u00f3n ingresa na redacci\u00f3n do diario das Familias e despois na do Diario da Mari\u00f1a.<\/p>\n<p>A finais de abril de 1904 sae da Habana e chega \u00e1 Coru\u00f1a a principios de maio, onde \u00e9 recibido, entre outros, polo seu admirado Manuel Murgu\u00eda (esposo de Rosal\u00eda de Castro). Por encargo do Centro Galego da Habana, o 23 de setembro, nun emotivo acto, deposita un ramo de flores na tumba de Rosal\u00eda de Castro. O 21 de outubro de 1904 \u00e9 coroado na Coru\u00f1a \u2014\u00e9 o primeiro poeta galego que recibe tal honra\u2014, nun acto organizado por diversas sociedades culturais e recreativas da cidade herculina.<\/p>\n<p>Uns d\u00edas m\u00e1is tarde Curros Enr\u00edquez regresa \u00e1 Habana e a\u00ednda tivo tempo de obter unha pensi\u00f3n mensual por parte do Centro Galego da Habana para axudar ao seu amigo Manuel Murgu\u00eda, que ti\u00f1a problemas econ\u00f3micos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En 1905 Curros avala a iniciativa do ferrol\u00e1n Jos\u00e9 Fontenla de crear a Asociaci\u00f3n iniciadora e protectora da Academia Galega, orixe da actual Real Academia Galega<\/em><\/strong>, da que Manuel Murgu\u00eda \u00e9 nomeado o seu primeiro presidente.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Curros falecer\u00eda o d\u00eda 7 de marzo de 1908, cando estaba ingresado polo seu delicado estado de sa\u00fade na Casa de Sa\u00fade Covadonga, do Centro Asturiano na Habana.<\/p>\n<p>Tras ser velado en varios centros p\u00fablicos nesta cidade, foi reclamado pola Academia Galega, chegado \u00e1 Coru\u00f1a, onde chega o d\u00eda 31. En terras galegas de tribut\u00e1ronlle diversas honras. O seu cad\u00e1ver estivo exposto tres d\u00edas na planta baixa do Concello. Unha mostra da popularidade de Manuel Curros Enr\u00edquez son o case corenta mil asistentes ao seu enterro, celebrado o 2 de abril.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15777 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Entierro_Curros_Enriquez-300x257.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"257\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Entierro_Curros_Enriquez-300x257.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Entierro_Curros_Enriquez.jpg 555w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Actualmente est\u00e1 enterrado no cemiterio de San Amaro, na Coru\u00f1a.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15785 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Tumba_Curros_Enriquez-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Tumba_Curros_Enriquez-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Tumba_Curros_Enriquez.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nesta cidade atopamos un espectacular <strong><em>monumento a Curros Enr\u00edquez<\/em><\/strong>, constru\u00edda no ano 1934 polo escultor galego Francisco Asorey, e que se atopa nos Xard\u00edns de M\u00e9ndez N\u00fa\u00f1ez. O monumento est\u00e1 formado por grandes bloques de pedra semellantes a dolmens\/d\u00f3lmenes ou aras celtas. A base est\u00e1 rodeada de auga e entre as gretas vemos plantas aut\u00f3ctonas e representaci\u00f3ns de monstros, que conectan coas imaxes do P\u00f3rtico da Gloria da Catedral de Santiago e que vir\u00edan, neste caso, a simbolizar os males de Galicia: o caciquismo, a usura e a inxustiza, cuesti\u00f3ns \u00e1s que Curros combateu na s\u00faa obra e na s\u00faa vida. No centro, a figura de Curros Enr\u00edquez de 3,30 m de altura, portando unha lira nas s\u00faas mans. A cada lado da escultura atopamos representaci\u00f3ns da vida no campo galego: labregos con e un boi, varias mulleres e un cabalo. Na parte superior, unha muller espida, cos brazos ergueitos, representa a apoteose de Galicia. Por \u00faltimo, na parte posterior hai unha urna na que estaba previsto acollese unha imaxe da Virxe do Cristal, que non chegou a colocarse; tam\u00e9n se barallou a posibilidade de que acollese os restos do poeta, pero o Concello non concedido os correspondentes permisos.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15779 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Monumento-a-Curros-Enriquez-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Monumento-a-Curros-Enriquez-300x200.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Monumento-a-Curros-Enriquez-391x260.jpg 391w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Monumento-a-Curros-Enriquez.jpg 730w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Doutra banda, na <strong><em>Casa dous Poetas, no seu municipio natal, Celanova<\/em><\/strong>, na provincia de Ourense podemos atopar ave\u00f1os persoais e curiosidades deste ilustre celanov\u00e9s. Ademais, atopamos o espazo muse\u00edstico impulsado polo padroado da hoxe <strong><em>Fundaci\u00f3n Curros Enr\u00edquez<\/em><\/strong> na antiga casa familiar.<\/p>\n<div id=\"attachment_15771\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-15771\" class=\"size-medium wp-image-15771\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Casa_dos_poetas_Celanova-300x158.jpg\" alt=\"Casa dos Poetas, Celanova (Ourense)\" width=\"300\" height=\"158\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Casa_dos_poetas_Celanova-300x158.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Casa_dos_poetas_Celanova-768x403.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Casa_dos_poetas_Celanova.jpg 819w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-15771\" class=\"wp-caption-text\"><em>Casa dos Poetas, Celanova (Ourense)<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>A s\u00faa obra\u00a0 pensamento<\/strong><\/h2>\n<p>De pensamento liberal e anticlerical, traballou durante toda a s\u00faa vida como xornalista, profesi\u00f3n na que obtivo un gran prestixio merc\u00e9 ao dominio dos recursos do x\u00e9nero e a solidez conceptual dos seus artigos.<\/p>\n<p>Con todo, a s\u00faa verdadeira dimensi\u00f3n intelectual logrouna como <strong><em>poeta vinculado ao renacemento das letras galegas.<\/em><\/strong> Co impulso inicial de Rosal\u00eda de Castro e Eduardo Pondal, a poes\u00eda desta lingua chegou con el \u00e1 s\u00faa plenitude expresiva.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15783 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Rexurdimento-300x141.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"141\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Rexurdimento-300x141.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Rexurdimento.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Curros dic\u00eda que a literatura ti\u00f1a que ter unha funci\u00f3n social de compromiso co pobo galego, coa democracia e coas ideas progresistas. Denunciaba as inxustizas e a opresi\u00f3n dos m\u00e1is d\u00e9biles, \u00e1 vez que criticaba aos caciques.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n manti\u00f1a unha <strong><em>li\u00f1a literaria <\/em><\/strong>m\u00e1is<strong><em> costumista<\/em><\/strong>, propia do seu tempo e da poes\u00eda popular. A este tipo de poes\u00eda costumista corresponder\u00edan tam\u00e9n os seus poemas titulados <em>\u201cOu gaiteiro\u201d, \u201dUnha voda en Einib\u00f3\u201d e Ou \u201cMaio\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Polo contra, escribiu poucas obras con tem\u00e1tica intimista na que expresase os seus sentimentos. As\u00ed sucede cunha serie de composici\u00f3ns de tem\u00e1tica familiar: <em>\u201cBen chegado\u201d,<\/em> que celebra o nacemento do seu primeiro fillo e as elex\u00edas <em>Ai!<\/em>, que expresa a dor pola morte dun fillo e <em>\u201cNa morte d\u00e1 mi\u00f1a nai\u201d,<\/em> que \u00e9 o poema intimista m\u00e1is longo de Curros. Esta tem\u00e1tica intimista manif\u00e9stase tam\u00e9n noutros poemas, a\u00ednda que non son de tem\u00e1tica familiar, como son <em>\u201cTempro deserto\u201d, \u201cSola\u201d <\/em>e<em> \u201cA Rosal\u00eda\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Nai, \u00a1adorada nai! m\u00e1rtir escura, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>branca pombi\u00f1a arulladora e tenra, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>\u00a1ai!, si souperas c\u00f3mo me deixabas <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>non te morreras.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Do relato da s\u00faa obra, e das s\u00faas biograf\u00edas, despr\u00e9ndese un home sensible, con detalles de xenerosidade e que marcou unha escola po\u00e9tica na s\u00faa terra.<\/p>\n<p>A s\u00faa obra m\u00e1is co\u00f1ecida \u00e9 <em>&#8220;Aires d\u00e1 mi\u00f1a terra<\/em>&#8220;, unha recompilaci\u00f3n de poemas nos que exalta a beleza da natureza galega e reivindica a lingua e a cultura da s\u00faa terra. Nestes versos, mostra o seu amor por Galicia e a s\u00faa loita por preservar as s\u00faas tradici\u00f3ns e costumes.<\/p>\n<p>A tem\u00e1tica dos seus poemas abarca desde o amor ata a cr\u00edtica social e pol\u00edtica, sempre tratando de reflectir as realidades e preocupaci\u00f3ns da \u00e9poca. O seu estilo \u00e9 sinxelo e directo, cun profundo sentimento patri\u00f3tico que impregna cada un dos seus versos.<\/p>\n<p>Ademais do seu labor po\u00e9tico, Curros <strong><em>Enr\u00edquez tam\u00e9n se dedicou ao xornalismo e participou activamente na pol\u00edtica<\/em><\/strong>. Foi deputado en varias ocasi\u00f3ns e defendeu fervientemente os dereitos e a autonom\u00eda de Galicia.<\/p>\n<p><strong><em>A s\u00faa obra en prosa<\/em><\/strong>, inscrita no realismo naturalista e escrita en castel\u00e1n, incl\u00fae as cr\u00f3nicas da guerra carlista no Pa\u00eds Vasco, Cartas do Norte, Hijos ilustres de Galicia e, entre outras creaci\u00f3ns, a novela \u201cPaniagua e compa\u00f1\u00eda, axencia de sangue\u201d. Tam\u00e9n escribiu dous textos breves, un pr\u00f3logo a Aturuxos de R. Armada Teixeiro e notas en Aires aos poemas A Virxe do cristal, Cantiga e Tempro deserto.<\/p>\n<p>En canto \u00e1 lingua utilizada, a\u00ednda que a maior parte da produci\u00f3n de Curros est\u00e1 escrita en galego, algunhas obras en castel\u00e1n como \u201cS\u00e1tira en verso contra a Constituci\u00f3n de 1879\u201d, \u201cO dous de maio de 1808\u201d. \u201dLoa orixinal e en verso\u201d, \u201cO maestre de Santiago\u201d, <em>\u201cPaniagua e compa\u00f1\u00eda. Axencia de sangue\u201d, \u201cO Pai Feijoo\u201d, \u201cO \u00faltimo papel\u201d, \u201cA Condesita\u201d, \u201cEduardo Chao\u201d<\/em> e bastantes traduci\u00f3ns de poemas portugueses que foron publicados en diferentes xornais.<\/p>\n<p>Curros utilizaba a lingua e os recursos e a m\u00e9trica ao servizo da mensaxe ideol\u00f3xica da s\u00faa poes\u00eda. Part\u00eda da lingua popular, cun idioma menos elaborado e culturizante que, por exemplo, o de Pondal, pero m\u00e1is depurado de castellanismos e rico que o de Rosal\u00eda de Castro.<\/p>\n<p>Utiliza un estilo sinxelo e directo, sen grandes recursos ret\u00f3ricos, val\u00e9ndose m\u00e1is de elementos populares, como o s\u00edmil, o paralelismo, a an\u00e1fora, a ant\u00edtese, a met\u00e1fora, a iron\u00eda etc. Recorre ao uso do simbolismo inverso, consistente en idealizar a realidade en exceso a trav\u00e9s de elementos relixiosos e o uso de elementos idealizados.<\/p>\n<p>Na m\u00e9trica, tam\u00e9n era conservador. Utilizaba os metros vixentes na s\u00faa \u00e9poca, combinando, iso si, os versos de ra\u00edz popular cos de orixe culta.<\/p>\n<p>A\u00ednda que \u00e9 certo que as s\u00faas principais contribuci\u00f3ns literarias xa foran publicadas antes de emigrar, Curros desenvolveu na Habana unha intensa actividade xornal\u00edstica, sempre tendo a Galicia como centro de atenci\u00f3n.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Principais obras literarias de Curros Enr\u00edquez<\/strong><\/h2>\n<p>No ano 1869 escribe o seu primeiro poema titulado <em>\u201cCantiga\u201d.<\/em><\/p>\n<p>No ano 1874, Curros publica nos luns do Imparcial a oda <em>\u201cA Guerra Civil\u201d, <\/em>referida \u00e1 Terceira Guerra Carlista (1872-1876), premiada polo xornal, o que lle permite ingresar en persoal como cronista de guerra.<\/p>\n<p>Entre decembro de 1875 e febreiro de 1876 escribe as <em>\u201cCartas do Norte, cr\u00f3nicas da Terceira Guerra Carlista\u201d,<\/em> publicadas como correspondente do xornal O Imparcial.<\/p>\n<p>En 1878 publica <em>\u201cPaniagua e Compa\u00f1\u00eda\u201d,<\/em> a s\u00faa \u00fanica novela, na que se aprecia o seu desprezo polo carlismo e o conservadurismo clerical e reaccionario.<\/p>\n<p>En 1880, ano en que falece a nai de Curros, este suceso insp\u00edralle un dolorido poema titulado <em>\u201cNa norte d\u00e1 mi\u00f1a nai\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Tam\u00e9n en leste mesmo ano, e cunha subvenci\u00f3n obtida da Deputaci\u00f3n de Ourense, consegue publicar <em>\u201cAires d\u00e1 mi\u00f1a Terra\u201d.<\/em> Non todo ser\u00eda tranquilidade, pois por mor duns versos que publicou, viu como o bispo de Ourense, Ces\u00e1reo Rodrigo, denunci\u00e1bao por considerar que cos mesmo atacaba e ridiculizaba \u00e1 igrexa cat\u00f3lica. Froito desta denuncia foi condenado a dous anos, catro meses e un d\u00eda de prisi\u00f3n e a unha multa econ\u00f3mica. Por sorte a Audiencia da Coru\u00f1a absolver\u00edao.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15769 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Aires_da_mina_terra-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Aires_da_mina_terra-225x300.jpg 225w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Aires_da_mina_terra-300x400.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Aires_da_mina_terra.jpg 550w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nesta obra \u201cAires d\u00e1 mi\u00f1a Terra\u201d, que nunha primeira edici\u00f3n conti\u00f1a 21 poemas, pero que ver\u00eda novas incorporaci\u00f3ns en edici\u00f3ns posteriores (en 1981 a Real Academia Galega publicou unha edici\u00f3n facs\u00edmile de Aires d\u00e1 mi\u00f1a terra, que reproduce con fidelidade a edici\u00f3n orixinal de 1880), Curros utiliza tres tipos de poes\u00eda: costumista, intimista e c\u00edvica.<\/p>\n<p>No ano 1888 publica o seu segundo libro en galego <em>\u201cO divino sainete\u201d,<\/em> considerada polo propio autor como a s\u00faa mellor obra. Tr\u00e1tase dun poema narrativo de car\u00e1cter burlesco, que parodia a Divina Comedia de Dante Alighieri. Est\u00e1 protagonizado polo propio Curros en compa\u00f1\u00eda de Francisco A\u00f1\u00f3n, quen realiza unha viaxe a Roma en busca de ga\u00f1ar o xubileu. A\u00f1\u00f3n ser\u00e1 o gu\u00eda no percorrido polos sete vag\u00f3ns dun tren, que representan os sete pecados capitais, e en cada vag\u00f3n atopan personaxes cos que nalg\u00fan momento Curros tivo algunha pol\u00e9mica. En definitiva, esta obra \u00e9 unha caricatura da sociedade daquel tempo.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15781 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/O-divino-Sainete-211x300.png\" alt=\"\" width=\"211\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/O-divino-Sainete-211x300.png 211w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/O-divino-Sainete.png 492w\" sizes=\"(max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En 1892 publica <em>\u201co maestre de Santiago\u201d,<\/em> a\u00ednda que xa fora publicado noutro formato no ano 1874.<\/p>\n<p>En 1893 o \u201cEstudo biogr\u00e1fico-pol\u00edtico de Eduardo Chao\u201d.<\/p>\n<p>O 20 de decembro de 1907 le o seu poema \u201c<em>A Alborada de Veiga\u201d,<\/em> nun acto celebrado no Teatro Nacional da Habana, no que se homenaxeaba ao m\u00fasico mindoniense Pascual Veiga. Nese acto cantouse por primeira vez o himno galego, cuxa m\u00fasica estaba composta por Veiga.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n<p>Curros \u00e9, sen d\u00fabida, unha das figuras m\u00e1is destacadas da emigraci\u00f3n galega. \u00c9 sen d\u00fabida, unha das voces fundamentais da literatura galega, considerado, xunto con Rosal\u00eda de Castro e Eduardo Pondal, unha figura crave do <strong><em>Rexurdimento galego.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>A\u00ednda hoxe en d\u00eda pervive unha imaxe de Curros Enr\u00edquez como un poeta que combat\u00eda o caciquismo e estaba inmerso nunha loita anticlerical. Posiblemente a orixe at\u00f3pese no seu permanente compromiso co campesi\u00f1ado galego e co interese en que Galicia contase cunha sociedade liberal e laica.<\/p>\n<p>A popularidade de Curros Enr\u00edquez foi moito maior que a de Rosal\u00eda na s\u00faa \u00e9poca e foino por varias raz\u00f3ns sendo unha das principais os seus traballos na prensa, artigos asinados co que o seu nome adquiriu bastante notoriedade e nos que sempre se pod\u00eda adivi\u00f1ar un canto \u00e1 liberdade.<\/p>\n<p>O legado de Curros Enr\u00edquez \u00e9 indubidablemente valioso, xa que logrou revitalizar a lingua e a cultura galega a trav\u00e9s dos seus poemas. A s\u00faa obra foi e segue sendo estudada e valorada tanto en Galicia como no resto de Espa\u00f1a, deixando unha pegada indeleble na historia da literatura en espa\u00f1ol.<\/p>\n<p>En 1967, a Real Academia Galega ded\u00edcalle o D\u00eda d\u00e1s Letras Galegas e, na actualidade, o seu nome e legado abandeira catro centros educativos en toda Galicia e m\u00e1is de medio centenar de espazos p\u00fablicos.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15775 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-y-otros-300x168.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"168\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-y-otros-300x168.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-y-otros-1024x574.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-y-otros-768x431.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-y-otros-1536x861.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Curros-y-otros.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E finalizamos coa esperanza de que esta publicaci\u00f3n resultouvos e se as\u00ed foi ped\u00edmosvos que pulsedes o bot\u00f3n <strong><em>\u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche, de xeito gratuito, \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n<p>Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<p><em><strong>Memoria da emigraci\u00f3n.<\/strong><\/em> De Neira Vilas, X.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/academia.gal\/letras-galegas\/1967\/manuel-curros-enriquez\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/academia.gal\/letras-galegas\/1967\/manuel-curros-enriquez<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.biografiasyvidas.com\/biografia\/c\/curros.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.biografiasyvidas.com\/biografia\/c\/curros.htm<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.buscabiografias.com\/biografia\/verDetalle\/3657\/Manuel%20Curros%20Enriquez\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.buscabiografias.com\/biografia\/verDetalle\/3657\/Manuel%20Curros%20Enriquez<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/currosenriquez.es\/curros-enriquez\/obra\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/currosenriquez.es\/curros-enriquez\/obra\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/inmaculadamarin-lingua3.blogspot.com\/2020\/04\/rexurdimento-curros-enriquez.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/galegos.galiciadigital.com\/es\/manuel-curros-enriquez<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/inmaculadamarin-lingua3.blogspot.com\/2020\/04\/rexurdimento-curros-enriquez.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/inmaculadamarin-lingua3.blogspot.com\/2020\/04\/rexurdimento-curros-enriquez.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Curros \u00e9, sen d\u00fabida, unha das figuras m\u00e1is destacadas da emigraci\u00f3n galega. \u00c9 sen d\u00fabida, unha das voces fundamentais da literatura galega, considerado, xunto con Rosal\u00eda de Castro e Eduardo Pondal, unha figura crave do Rexurdimento galego.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15768,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[221],"tags":[273,271,3441,126,3442],"class_list":["post-15790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recuncho-da-historia","tag-biografias-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-curros-enriquez-gl","tag-galicia-gl","tag-rexurdimento-gl","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15790"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15978,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15790\/revisions\/15978"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}