{"id":14948,"date":"2026-06-09T02:06:04","date_gmt":"2026-06-09T01:06:04","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=14948"},"modified":"2026-06-09T02:06:04","modified_gmt":"2026-06-09T01:06:04","slug":"colexiata-santa-maria-do-campo-a-coruna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/colexiata-santa-maria-do-campo-a-coruna\/","title":{"rendered":"Colexiata de Santa Mar\u00eda do Campo, A Coru\u00f1a"},"content":{"rendered":"

Seguimos o noso percorrido para co\u00f1ecer algo m\u00e1is sobre o rom\u00e1nico en Galicia e nesta ocasi\u00f3n centr\u00e1monos na fermosa Colexiata de Santa Mar\u00eda del Campo, na Coru\u00f1a.<\/em><\/strong><\/p>\n

Tam\u00e9n co\u00f1ecida co nome Santa Mar\u00eda del Mar, por ser a antiga igrexa do gremio dos mareantes, un dos gremios m\u00e1is poderosos da cidade. Durante longo tempo mant\u00edvose o costume entre os mari\u00f1eiros e navegantes de efectuar a s\u00faa primeira visita a esta igrexa, en canto regresaban do mar, en sinal de agradecemento por arribar felizmente a porto. De feito ata non fai moito, os mari\u00f1eiros lanzaban as s\u00faas oraci\u00f3ns ao denominadas tres mar\u00edas: Colexiata, Oza e Pastoriza (igrexas todas da hoxe cidade da Coru\u00f1a).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Tam\u00e9n hai outra denominaci\u00f3n documentada para esta igrexa, a de Santa Mar\u00eda do Portal.<\/p>\n

Este templo at\u00f3pase no centro da Coru\u00f1a, no casco antigo, concretamente na Praza de Santa Mar\u00eda del Campo, fronte ao Pazo de Cornide, edificio do s\u00e9culo XVII de estilo barroco, foi proxectado por Diego Cornide.<\/p>\n

\"Palacio

Pazo Cornide<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Historia da Colexiata de Santa Mar\u00eda do Campo<\/strong><\/h2>\n

Ad\u00f3itase tomar data do inicio da cronolox\u00eda de Santa Mar\u00eda del Campo, en torno ao ano 1150.<\/em><\/strong> Este templo inicial ir\u00eda sendo modificado progresivamente con diferentes ampliaci\u00f3ns, principalmente nos s\u00e9culos XIII e XIV, e no s\u00e9culo XIX.<\/p>\n

Do templo orixinal o \u00fanico vestixio que atopamos \u00e9 a capela maior.<\/p>\n

Alfonso X deu orde de que fose convertida en parroquia no ano 1256<\/p>\n

A primeira ampliaci\u00f3n rem\u00f3ntase ao ano 1302<\/em><\/strong>,<\/em> segundo indica a inscrici\u00f3n dun piar da igrexa, cando o edificio xa adquirira gran popularidade entre os coru\u00f1eses. Estas obras terminar\u00edan en 1317. Haber\u00eda unha inscrici\u00f3n que segundo Murgu\u00eda ser\u00eda: \u201cEsta B\u00f3beda foi acabada il XV d\u00edas de jolio do ano DMI. MCCC. S\u00e9timo. Et era. F\u00b0 Catudo Procurat\u201d.<\/em><\/p>\n

Orixinariamente atop\u00e1base f\u00f3ra das antigas murallas da cidade, de a\u00ed a s\u00faa denominaci\u00f3n actual \u201cdo Campo\u201d.<\/em><\/p>\n

En relaci\u00f3n \u00e1 s\u00faa orixe, tam\u00e9n se especula sobre a posibilidade de que se tratase dun convento e fogar de cabaleiros templarios que, unha vez desaparecida a s\u00faa Orde, converteuse en parroquia por orde do rei Alfonso X en 1256.<\/p>\n

Parece ser que no s\u00e9culo XIV, a Igrexa de Santa Mar\u00eda del Campo xa estaba acabada, pero desaparecen do p\u00f3rtico os trazos rom\u00e1nicos e os t\u00famulos do atrio, testemu\u00f1o da riqueza da Idade Media. Xunto ao machada e comp\u00e1s do carpinteiro v\u00edase as tesoiras do xastre, a horma dos zapateiros e a pa do hornero. \u00c1 beira da hostia clerical, o escudo e a espada do nobre e algunhas l\u00e1pidas coa imaxe do morto.<\/p>\n

 <\/p>\n

Mediante un decreto do ano 1441 Santa Mar\u00eda del Campo recibe a categor\u00eda de colexiata <\/em><\/strong>(rango inmediatamente inferior ao de bas\u00edlica) de mans do arcebispo de Compostela Don Lope de Mendoza. Este nomeamento ser\u00eda aprobado dous anos m\u00e1is tarde, o 16 de abril de 1443, pola bula papal de Eugenio IV.<\/p>\n

 <\/p>\n

Corr\u00eda o ano 1503<\/em><\/strong> e exist\u00eda nesta Igrexa un soportal na s\u00faa fachada principal onde se achar\u00eda a capela da nosa Se\u00f1ora do Portal e de San Jos\u00e9, onde o 20 de maio de 1520 antes de embarcar Carlos I oe misa e confesa antes de ir a Flandes para recibir a coroa do Palatinado.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nesta igrexa tam\u00e9n render\u00e1 as s\u00faas oraci\u00f3ns Mar\u00eda de Neoburgo, princesa do Palatinado e segunda muller do rei Carlos II, e que far\u00eda unha doaz\u00f3n ao templo, consistente nunha arqueta de prata, no ano 1690, e que actualmente podemos ver na Capela do Santo Cristo.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Este templo viviu obras de ampliaci\u00f3n e de reforma no s\u00e9culo XIX<\/em><\/strong>, concretamente en 1889, unhas obras que quedaron sen acabar e que deixaron o templo tal e como o podemos ver hoxe en d\u00eda.\u00a0 Nesa reforma procedeuse a ampliar os tres tramos da nave central,\u00a0 e situando a capela da nosa Se\u00f1ora do Portal e o Baptisterio e \u00e1 esquerda, a capela de San Pedro e as escaleiras de acceso ao coro. Ademais, trasl\u00e1dase a portada rom\u00e1nica, xa que a anterior foi derruida., adiant\u00e1ndoa, e\u00a0 quedado as torres sen rematar: a \u201cCarraca\u201d<\/em> e a das \u201cCamp\u00e1s\u201d, <\/em>que se demoleu por perigo de derrube. Igualmente trasl\u00e1dase o coro. Tam\u00e9n o roset\u00f3n \u00e1 nova fachada neorrom\u00e1nica, quedando no seu lugar orixinal as torres da igrexa.<\/p>\n

Tivo xurisdici\u00f3n parroquial ata o Concilio Vaticano II, en que pasou \u00e1 veci\u00f1a de Santiago.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Esta colexiata foi declarada Ben de Interese Cultural e Patrimonio hist\u00f3rico de Espa\u00f1a, en 1931.<\/p>\n

 <\/p>\n

En 1945, o templo foi integramente rehabilitado por ameaza de ru\u00edna.<\/em><\/strong><\/p>\n

Real\u00edzase d\u00faas novas reformas, a primeira en 1946 polos arquitectos Sorolla e Men\u00e9ndez Pidal, na que aparecen as s\u00faas b\u00f3vedas vencidas e gretadas. A \u00faltima restauraci\u00f3n \u00e9 de 1980.<\/p>\n

 <\/p>\n

Como \u00e9 a Colexiata de Santa Mar\u00eda do Campo?<\/strong><\/h2>\n

Atop\u00e1monos cunha igrexa de estilo rom\u00e1nico-ojival<\/u><\/strong>. Obs\u00e9rvase unha extraordinaria sobriedade neste templo, as\u00ed como moi pouca luminosidade no seu interior, algo habitual nos templos rom\u00e1nicos.<\/p>\n

 <\/p>\n

O edificio adquire unha forma irregular debido ao solar en que se asenta xunto coa desproporci\u00f3n dos seus arcos das naves menores e cuxas b\u00f3vedas caen ao lateral, as\u00ed como o desfasamento dos diferentes ocos nos muros de carga e sobre as capelas laterais.<\/p>\n

Orixinariamente o templo s\u00f3 contar\u00eda cunha \u00fanica nave, da que hoxe en d\u00eda, tan s\u00f3 cons\u00e9rvase a \u00e1bsida semicircular.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tr\u00e1tase dun templo de planta basilical, con tres naves paralelas<\/em><\/strong> que se atopan separadas por catro piares cadrados con semicolumnas na s\u00faa fronte. Cada nave ten unha \u00e1bsida, rectangular no caso dos laterais e de forma sermicircular a \u00e1bsida da nave central. As d\u00faas naves laterais son m\u00e1is estreitas que a central, e na correspondente \u00e1 beira norte, abriuse un paso que comunica coa capela g\u00f3tica, do s\u00e9culo XVI da Virxe da Estrela, mentres que a sur proporciona fondo a un Cristo crucificado.<\/p>\n

As tres naves est\u00e1n cubertas con b\u00f3vedas que arrincan \u00e1 mesma altura. A principal est\u00e1 lixeiramente apuntada. Polo exterior, as tres naves c\u00f3brense cunha cuberta a d\u00faas augas.<\/p>\n

A nave principal est\u00e1 sostida por arcos fajones lixeiramente apuntados, mentres que as naves laterais sost\u00e9\u00f1ense mediante arcos de medio punto peraltados.<\/p>\n

Os arcos formeros son de medio punto, con capiteis de decoraci\u00f3n vexetal, de tradici\u00f3n rom\u00e1nica.<\/p>\n

As \u00e1bsidas est\u00e1n cubertos por semic\u00fapula na central, e b\u00f3veda estrelada na Capela da Estrela.<\/p>\n

O alzado conf\u00f3rmase con tres b\u00f3vedas, das cales a central est\u00e1 lixeiramente apuntada. Estas b\u00f3vedas as\u00edntanse sobre arcos fajones e arcos de medio punto peraltados, e organ\u00edzanse por medio de arcos formeros, paralelos ao eixo da nave.<\/p>\n

As naves centrais e as laterais comun\u00edcanse por arcos formeros de medio punto.<\/p>\n

A nave central data do s\u00e9culo XIV.<\/p>\n

As naves laterais son do s\u00e9culo XIX.<\/p>\n

 <\/p>\n

O edificio adquire unha forma irregular<\/em><\/strong> debido ao solar en que se asenta xunto coa desproporci\u00f3n dos seus arcos das naves menores e cuxas b\u00f3vedas caen ao lateral, as\u00ed como o desfasamento dos diferentes ocos nos muros de carga e sobre as capelas laterais.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

No interior<\/em><\/strong> atopamos unha cruz procesional de prata, tra\u00edda desde Roma, e datada como orixinaria do s\u00e9culo XVI.<\/p>\n

O camer\u00edn da Virxe, na mesma capela, \u00e9 do s\u00e9culo XVIII.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ten sepulcros medievais nas naves e interesantes imaxes de pedra policromada. O altar \u00e9 de prata repuxada.<\/p>\n

Tam\u00e9n no interior atopamos varias esculturas de interese como unha Anunciaci\u00f3n, cunha figura que representa a Mar\u00eda en actitude humilde e a outra ao Arcanxo San Gabriel con intenci\u00f3n de dirixirse \u00e1 Virxe. Destaca a talla de Mar\u00eda Magdalena, obra don gran imaxineiro Pedro de Mena.<\/p>\n

A Sancrist\u00eda data do s\u00e9culo XVIII.<\/p>\n

 <\/p>\n

En canto aos capiteis <\/em><\/strong>que podemos observar no interior do templo, vemos que nas columnas interiores varios capiteis historiados con escenas dunha Epifan\u00eda ou Adoraci\u00f3n, unha escena de caza dun ruminante de grandes cornos con dous homes provistos de machadas e cans atosigando a peza, e motivos zoom\u00f3rficos (seres monstruosos de corpos escamosos, cola de serpe e patas de le\u00f3n, pero con caritas toscamente humanizadas)<\/p>\n

 <\/p>\n

O templo conta con tres fachadas:<\/em><\/strong><\/p>\n