{"id":14900,"date":"2026-03-10T21:00:50","date_gmt":"2026-03-10T20:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=14900"},"modified":"2026-03-10T21:00:50","modified_gmt":"2026-03-10T20:00:50","slug":"castro-torre-e-castro-vilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/castro-torre-e-castro-vilar\/","title":{"rendered":"Castro d\u00e1 Torre e Castro de Vilar, no Caurel"},"content":{"rendered":"

Contorna dos Castros da Torre e de Vilar<\/strong><\/h2>\n

O Castro d\u00e1 Torre at\u00f3pase nunha paraxe \u00fanica, a Serra do Caurel, en terras da provincia de Lugo.<\/p>\n

Esta serra \u00e9 unha paraxe natural caracterizada polas s\u00faas monta\u00f1as, vales, bosques, r\u00edos, fervenzas e restos arquitect\u00f3nicos que os s\u00e9culos noss han ido deixando, e que nos lembran o pasado destas terras.<\/p>\n

No ano 2019 a serra de Ou Courel foi declarada Xeoparque Mundial pola\u00a0 Unesco, e no ano 2021 a Unesco declarou \u00e1 Ribeira Sacra e Serras do Oribio e Courel\u00a0 a s\u00e9tima reserva da biosfera de Galicia.<\/p>\n

Entre outros m\u00faltiples atractivos nesta serra atopamos varios asentamentos castrexos, que como sucede en moitos casos, local\u00edzanse en zonas altas, elixidas estratexicamente para facilitar a seguridade do asentamento.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Atopamos testemu\u00f1os prehist\u00f3ricos como son os castros de Torre, Vilar e\u00a0 Megoxe, o castro de Br\u00edo, o castro da Devesa do Rei, o castro de Miraz,\u00a0 o castro de Torexe\u00a0 ou o castro de Cido\u00a0 ou de Torre Pastora e castro de Frox\u00e1n,\u00a0 entre outros, ademais das presuntas covas rupestres do Oso en Moreda. En total cens\u00e1ronse m\u00e1is de 24 asentamentos castrexos na serra de O Caurel.<\/p>\n

Da \u00e9poca romana cons\u00e9rvanse abundantes asentamentos relacionados coa extracci\u00f3n aur\u00edfera, ademais dos descubrimentos de Torre Pastora e Monte Cido. A riqueza mineira desta zona foi explotada polos romanos, axud\u00e1ndose de sofisticadas obras de enxe\u00f1er\u00eda (ru\u00edna\u00a0 montium). Entre as minas m\u00e1is importantes at\u00f3panse as de Torubio Oeste, na parroquia de Esperante, e a Mina de T\u00f3caa, na de Seoane.<\/p>\n

De \u00e9poca medieval subsisten templos, caser\u00edos e ru\u00ednas de fortalezas como a de Carbedo\u00a0 en Esperante. Con todo, o feito hist\u00f3rico m\u00e1is rese\u00f1able do municipio c\u00e9ntrase no refuxio que os monxes de Samos, en pago aos moitos favores recibidos por D.\u00a0 Fruela, prestaron ao fillo deste, Alfonso II O\u00a0 Casto, para protexelo das iras do seu t\u00edo D. Aurelio, que ocupaba o trono. Buscando os monxes o mellor modo de protexerlle, elixiron o lugar de Sobredo\u00a0 na parroquia de Santa Mar\u00eda de Folgoso. O futuro rei (desde finais do s\u00e9culo VIII ata principios do IX) recibiu os seus primeiros estudos na igrexa\u00a0 monasterial de Visonia,\u00a0 a actual\u00a0 Visu\u00f1a.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Como elementos etnogr\u00e1ficos atopamos\u00a0 albarizas, fontes,\u00a0 labarellos ou ferrer\u00edas.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Castro d\u00e1 Torre<\/strong><\/h2>\n

Este Castro que recibe varios nomes: Castro da Torre, Castro de Sobredo ou Torre do Castro, at\u00f3pase en terras galegas, concretamente no municipio lucense de Folgoso do Caurel<\/p>\n

O Castro d\u00e1 Torre at\u00f3pase nun gran promontorio preto de a parroquia de Sobredo. Atop\u00e1monos a uns 760 metros de altitude. O castro est\u00e1 localizado na ladeira do monte da Golada orientado cara ao sueste, mirando cara ao val do r\u00edo Lor.<\/p>\n

Tr\u00e1tase dun poboado mineiro datado no s\u00e9culo I d.C. O castro \u00e9 da Idade de ferro e at\u00f3pase en bo estado de conservaci\u00f3n. As zonas m\u00e1is alteradas d\u00e9bense a corrementos na pendente do monte onde se sit\u00faa.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Os traballos de escavaci\u00f3n e reconstruci\u00f3n perm\u00edtennos observar claramente as plantas das vivendas, de forma ovalada, circular e cadrada ou rectangular.<\/p>\n

As #defensa do poboado est\u00e1n constitu\u00eddas pola muralla que o delimita e un foso escavado\u00a0\u00a0 de 120 metros de longo, de 5 a 20 metros de ancho e cunha profundidade de ata 17 metros. O per\u00edmetro est\u00e1 completamente aterrazado. En direcci\u00f3n ao noroeste, at\u00f3panse os restos dunha torre. Hai tam\u00e9n un curioso dep\u00f3sito de auga escavado na roca.<\/p>\n

Escavado na roca nai at\u00f3pase o alxibe rectangular, que pos\u00fae ademais un brocal con base de pedras de cuarzo. Todo el debeu estar cuberto por laxas de lousa de gran tama\u00f1o. Existe unha curiosa peza de lousa curva fincada no chan que desviaba aos viandantes da r\u00faa contigua evitando que caesen no alxibe.<\/p>\n

A construci\u00f3n dos muros real\u00edzase \u201ca \u00f3so\u201d<\/em>, \u00e9 dicir, sen ning\u00fan tipo de argamasa, e con fiadas de pedras de lousa colocadas a \u201csoga e tiz\u00f3n\u201d.<\/em><\/p>\n

Tam\u00e9n atopamos pequenas canles que rodean algunha casa que facilitaban a drenaxe da auga de escorrent\u00eda.<\/p>\n

O chan estaba lousado de lousa negra asentada sobre unha grosa capa de arxila vermella e o teito estaba constru\u00eddo con delgadas laxas de lousa cravadas sobre un armaz\u00f3n de madeira.<\/p>\n

Na parte baixa, m\u00e1is accesible e que d\u00e1 ao cami\u00f1o, hai tres fosos consecutivos entre os cuales amonto\u00e1ronse verticalmente pedras afiadas, seguramente como medio defensivo.<\/p>\n

O castro foi rehabilitado parcialmente na campa\u00f1a de 1993, o que nos\/nos permite hoxe en d\u00eda apreciar os restos de varias vivendas.<\/p>\n

Conta con 16 vivendas no seu interior, de forma ovalada, circular e cadrada ou rectangular. \u00c9 interesante o sistema de illamento na parte m\u00e1is alta mediante un espectacular foso defensivo tallado na roca. Ten a particularidade de que hai paredes que sustentaron o teito de varias vivendas. O chan estaba lousado. No barrio principal central atopamos que as vivendas se adaptan \u00e1 topograf\u00eda do terreo e est\u00e1n dispostas ao redor dunha gran praza central. Este barrio comun\u00edcase co resto do poboado a trav\u00e9s dunha r\u00faa que discorre pola cima do espol\u00f3n, rumbo SE-NO. Ten, no seu extremo sur, unha porta de acceso e un alxibe que lle fornecer\u00eda a auga \u00e1 poboaci\u00f3n.<\/p>\n

as vivendas te\u00f1en grandes pedras que serv\u00edan de limiares, normalmente uns cent\u00edmetros por encima do lousado das r\u00faas.<\/p>\n

Esta forma de constru\u00edr at\u00f3pase hoxe en d\u00eda tam\u00e9n na construci\u00f3n de vivendas e alpendres de toda a \u00e1rea de Ou Courel e na s\u00faa zona lim\u00edtrofe.<\/p>\n

A porta de acceso ti\u00f1a d\u00faas follas e conserva as escaleiras onde se aprecia o sinal de cami\u00f1ar por elas. Podemos descubrir, nas laxas do relanzo, as ranuras para os ferrollos e os ocos para o xiro das portas nos muros que o flanquean.<\/p>\n

Desde este castro p\u00f3dese gozar dunhas impresionantes vistas \u00e1 Sierra do Caurel.<\/p>\n

Moi preto do Castro d\u00e1 Torre est\u00e1n as ru\u00ednas do castelo de Ou Carbedo<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

O Castro de Vilar<\/strong><\/h2>\n

Este \u00e9 un dos castros m\u00e1is grandes do Caurel, e lamentablemente at\u00f3pase en mal estado tanto os muros defensivos como as vivendas.<\/p>\n

At\u00f3pase a algo m\u00e1is de 500 metros de altitude en terreos comunais da aldea de Vilar.<\/p>\n

O xacemento est\u00e1 catalogado desde hai moitos anos. Entre 1977 e 1978, un equipo de arque\u00f3logos estudou e inventariou un total de vinte e catro castros repartidos polo territorio de Ou Courel. Un deles foi o de Campo de Vilar. Foi constru\u00eddo no s\u00e9culo I d.C. para aproveitar os recursos aur\u00edferos da zona.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Segundo despr\u00e9ndese do informe do arque\u00f3logo Iv\u00e1n \u00c1lvarez Merayo, tal e como publica o diario \u201cLa Voz de Galicia\u201d,<\/em> na s\u00faa edici\u00f3n do 15 de decembro de 2023, o castro de Vilar do Caurel ter\u00eda capacidade para albergar a miles de habitantes.<\/p>\n

Un recente estudo determinou que o castro ter\u00eda unhas grandes dimensi\u00f3ns e acoller\u00eda unha gran poboaci\u00f3n, talvez, miles de persoas. O castro estar\u00eda formado por catro grandes terrazas con centos de vivendas, das que a inmensa maior\u00eda non chegaron ata os nosos d\u00edas.<\/p>\n

O sistema de defensa do castro inclu\u00eda ademais tres portas sucesivas \u2014separadas entre elas por unha escasa distancia\u2014 que se pechaban con follas de madeira ou reixas que se mov\u00edan de arriba abaixo, segundo indican unhas marcas que se conservaron na pedra. Os supostos atacantes do poboado, comenta o arque\u00f3logo, atop\u00e1banse con que ter\u00edan que franquear tres fosos e tres murallas, ademais dunha rampla protexida por d\u00faas torres.<\/p>\n

Para saber a que actividades dedic\u00e1banse os habitantes do castro de Vilar \u2014di as\u00ed mesmo o arque\u00f3logo\u2014 haber\u00eda que levar a cabo escavaci\u00f3ns. As \u00fanicas realizadas ata o de agora no asentamento desenvolv\u00e9ronse na d\u00e9cada de 1970. Os investigadores exhumaron ent\u00f3n os restos dunha vivenda con dous niveis de pavimentaci\u00f3n, unha fusayola \u2014peza accesoria dos fusos de fiar\u2014 e fragmentos de cer\u00e1mica fabricada con torno. Son moi poucos\/pouos materiais, sinala \u00c1lvarez, para permitir facerse unha idea do modo de vida dos habitantes do castro.<\/p>\n

 <\/p>\n

Outros puntos de interese no Caurel<\/strong><\/h2>\n

Esta comarca, de enorme beleza natural, historia e beleza, ten numerosos atractivos para os visitantes ou viaxeiros que cheguen ou pasen por ela. Eiqui tedes, a\u00ednda que sexa de maneira moi sucinta, algunhas das\u00a0 nosas suxerencias:<\/p>\n

 <\/p>\n

Aldeas e pobos.<\/em><\/strong> Varias pequenas localidades permiten ao visitante co\u00f1ecer pegadas do pasado de Galicia. A Seara, Seceda, Folgoso do Courel, Ferreir\u00f3s, son moitos os pobos con encanto nesta Sierra.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Castelo de Carbed<\/em><\/strong>o. Unha fortaleza medieval, situado a unha gran altitude, m\u00e1is de 900 metros. A\u00ednda que na actualidade est\u00e1 en ru\u00ednas, desde aqu\u00ed as vistas da zona resultan pouco menos que subxugantes. Perc\u00edbese na construci\u00f3n os restos dun torre\u00f3n, de forma circular, as\u00ed como dun alxibe.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Parece ser que a funci\u00f3n desta fortaleza ser\u00eda a de controlar e vixiar a zona de entrada en Galicia desde Le\u00f3n. E hai documentos, do s\u00e9culo XVI que nos contan que o castelo contar\u00eda cunha torre circular de tres pisos de altura e na que estar\u00edan situadas as mazmorras, ademais doutra cadrada (a da homenaxe) e ter\u00eda dous pisos.<\/p>\n

 <\/p>\n

Varias fervenzas<\/em><\/strong>. Non en balde esta serra est\u00e1 regada por numerosos r\u00edos e arroios, que no seu vagar pola accidentada orograf\u00eda que os acolle, d\u00e1 lugar a numerosas fervenzas. As\u00ed podemos citar: a fervenza de Pedreira, a da Poza d\u00e1 Bancada a de Reixo e a de Albadaira. Ademais tam\u00e9n atopamos a Poza d\u00e1s mulas.<\/p>\n

\"Fervenza

Fervenza de Albadaira<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Covas.<\/em><\/strong> Tam\u00e9n a orograf\u00eda acolle varias covas: a de Tralacosta, a de Teixeira, a da Ceza, a de Chao d\u00faas Mazairos e a de Aradelas (a m\u00e1is profunda de Galicia), entre moitas outras. En todo caso, non todas se poden visitar, algunhas s\u00f3 son accesibles para espele\u00f3logos, dada a s\u00faa profundidade, sinuosidade e dificultade de acceso e percorrido.<\/p>\n

\"Cueva

Cova de Ceza<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"Cueva

Cova de Chao dos Mazaricos<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Roteiros de senderismo<\/em><\/strong><\/p>\n

O Caurel facilita numerosas alternativas para os amantes de cami\u00f1ar e percorrer roteiros e carreiros. Hai\u00a0 tantas opci\u00f3ns que se pode elixir o tipo, dificultade, percorrido,\u2026<\/p>\n

En relaci\u00f3n co contido deste post (os Castros da Torre e de Vilar), talvez as m\u00e1is aconsellables sexan o Roteiro de Baldomir ao Castro d\u00e1 Torre, de dificultade media e unha lonxitude de 19 quil\u00f3metros, a\u00ednda que neste tipo de contorna e orograf\u00eda completalo pode precisar de entre 7 e 8 horas.<\/p>\n

Tam\u00e9n hai un Roteiro circular no Castro da Torre e ten un percorrido duns 14 quil\u00f3metros, o problema \u00e9 que non est\u00e1 homologada e conta cunha deficiente sinalizaci\u00f3n.<\/p>\n

O Roteiro do Castro de Vilar \u00e9 circular, de unos11 quil\u00f3metros de lonxitude.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n

As minas aur\u00edferas da Toca e Torubio, en Folgoso do Courel, xunto coa da Seara, en Quiroga, aos p\u00e9s do monte Formigueiros, eran as grandes minas romanas do Courel. Unhas minas que, segundo os expertos, reportaron m\u00e1is de un 5% do total do ouro que precisaba o Imperio Romano nos primeiros s\u00e9culos da nosa era.<\/p>\n

Un ouro que os romanos explotaban intensamente. E\u00a0 para iso, precisaban grandes infraestruturas como minas, canles de auga e grandes poboados fortificados.\u00a0 Os romanos buscaron minerais nestas zonas e por tanto case todos os castros presentan un alto grao de romanizaci\u00f3n xa que en \u00e9poca de dominaci\u00f3n romana estes castros estaban relacionados coas minas.<\/p>\n

Estas terras non foron exclusivamente fogar de guerreiros celtas e romanos, sen\u00f3n tam\u00e9n de lendas e de xentes moi conectadas coa natureza, as\u00ed como de animais que hoxe est\u00e1n en perigo de extinci\u00f3n.<\/p>\n

Entre os primeiros, destacan os dru\u00eddas, encargados da parte m\u00e1is m\u00edstica da cultura castrexa, moi relacionados cos\u00a0 teixo, unhas \u00e1rbores moi grandes e milenarios; e as mouras, seres parecidos \u00e1s fadas que se temos sorte poderemos ver mentres se peitean os seus cabelos tanto nos propios castros como preto da auga \u2013un elemento clave da serra de Ou Courel\u2013. Dos segundos, destacan os lobos e os osos, animais que xa forman parte da historia m\u00e1xica deste territorio.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Referencias<\/strong><\/h2>\n

Gu\u00eda do Courel. De Guiti\u00e1n, J. y Guiti\u00e1n Rivera, L.<\/p>\n

https:\/\/alladondereinalacalma.blogspot.com\/2017\/11\/el-castro-de-la-torre-un-lugar-desde.html<\/a><\/p>\n

http:\/\/culturagalega.gal\/roteiros\/detalleextra.php?id=7&cod_rtro=15&cod_obx=224<\/a><\/p>\n

https:\/\/www.lavozdegalicia.es\/noticia\/lemos\/folgoso-do-courel\/2023\/12\/15\/castro-vilar-do-courel-pudo-albergar-miles-habitantes\/0003_202312M15C8991.htm<\/a><\/p>\n

https:\/\/patrimonionatural.xunta.gal\/es\/courel<\/a><\/p>\n

https:\/\/penasmouras.wordpress.com\/2013\/11\/16\/visita-al-castro-da-torre\/<\/a><\/p>\n

https:\/\/www.traveler.es\/naturaleza\/articulos\/sierra-de-o-courel-galicia-que-ver-senderismo-rutas-que-hacer\/17892<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Contorna dos Castros da Torre e de Vilar O Castro d\u00e1 Torre at\u00f3pase nunha paraxe \u00fanica, a Serra do Caurel, en terras da provincia de Lugo. Esta serra \u00e9 unha paraxe natural caracterizada polas s\u00faas monta\u00f1as, vales, bosques, r\u00edos, fervenzas e restos arquitect\u00f3nicos que os s\u00e9culos noss han ido deixando, e que nos lembran o…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14880,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[300,400,221,379,337],"tags":[3250,380,986,3251,277,3252,914,1716,1717,3253],"class_list":["post-14900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mundo-castrexo-gl","category-que-ver-gl-2","category-recuncho-da-historia","category-sugerencias-gl","category-suxestions-gl","tag-a-torre-gl","tag-castrexo-gl","tag-castro-gl","tag-folgoso-do-caurel-gl","tag-lugo-provincia-gl","tag-o-caurel-gl","tag-que-ver-gl","tag-sugerencias-gl","tag-suxestions","tag-vilar-gl","category-300","category-400","category-221","category-379","category-337","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14900"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14903,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14900\/revisions\/14903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}