{"id":14513,"date":"2026-04-09T20:47:46","date_gmt":"2026-04-09T19:47:46","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=14513"},"modified":"2026-04-09T20:47:46","modified_gmt":"2026-04-09T19:47:46","slug":"sargadelos-ceramica-con-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/sargadelos-ceramica-con-historia\/","title":{"rendered":"Sargadelos, cer\u00e1mica con historia"},"content":{"rendered":"

A cer\u00e1mica de Sargadelos<\/em><\/strong> \u00e9 sen d\u00fabida una das pezas de artesan\u00eda m\u00e1is especiais que se producen en Galicia.<\/p>\n

Tr\u00e1tase dunha empresa con m\u00e1is de dous s\u00e9culos de historia e \u00e9 sen d\u00fabida un referente en materia de innovaci\u00f3n art\u00edstica e industrial. Desde a posta en funcionamento da f\u00e1brica esta caracter\u00edstica cer\u00e1mica quedou ligada \u00e1 historia da industrializaci\u00f3n e a artesan\u00eda de Espa\u00f1a. A fama desta cer\u00e1mica fraguouse pola s\u00faa calidade, que deriva en gran parte dos xacementos de caol\u00edn da zona, cunhas calidades ideais para a produci\u00f3n de louza.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hoxe imos tentar recuperar, de maneira ordenada e sinxela a s\u00faa historia, non en balde Sargadelos \u00e9 moito m\u00e1is que unha popular marca de cer\u00e1mica. \u00c9 un val na costa cant\u00e1brica galega, \u00e9 unha aldea chea de recunchos con encanto, pero sobre todo \u00e9 un lugar no que tradici\u00f3n e vangarda.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Historia da f\u00e1brica de Sargadelos<\/strong><\/h2>\n

A Real F\u00e1brica de Sargadelos comezou a s\u00faa andaina no ano 1788.<\/em><\/strong> Foi ent\u00f3n cando Ib\u00e1\u00f1ez abordou a procura dun lugar fixo para as s\u00faas industrias, iniciando os tr\u00e1mites pertinentes. Os antecedentes \u00e1chanse na Compa\u00f1\u00eda de la Vega de Ribadeo, en 1783, da que o Marqu\u00e9s era accionista. Neste sentido, a fundici\u00f3n de Sargadelos foi un establecemento pioneiro da industrializaci\u00f3n no norte de Espa\u00f1a.<\/p>\n

Pero para o centro que nos incumbe, a historia comeza no ano 1806<\/em><\/strong>, nunha pequena parroquia do municipio lucense de Cervo. Antonio Raimundo Ib\u00e1\u00f1ez Gast\u00f3n de Isaba Chairo e Vald\u00e9s, co\u00f1ecido como o Marqu\u00e9s de Sargadelos, un emprendedor ilustrado, de familia fidalga de escasos recursos e natural de Santalla de Oscos en Asturias, puxo en marcha uns altos fornos, os primeiros de Galicia, dos que sa\u00edron moitas das tubaxes, cadeas, rodas hidr\u00e1ulicas, \u00fatiles de coci\u00f1a e demais ferramentas das empregadas na Espa\u00f1a desa \u00e9poca. E mesmo chegaron a crearse fermosos conxuntos escult\u00f3ricos, fontes p\u00fablicas e bala\u00fastres decorativos que a\u00ednda se poden reco\u00f1ecer nalgunhas cidades galegas.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Parece ser que para a posta en marcha de Sargadelos, Ib\u00e1\u00f1ez contou coa protecci\u00f3n de Godoy, primeiro ministro de Carlos IV. No ano 1798 un forte conflito social nas s\u00faas f\u00e1bricas acabou cun gran incendio que arrasou a ferrer\u00eda. Polo visto o marqu\u00e9s de Sargadelos non levaba moi ben cos veci\u00f1os e ti\u00f1a problemas coas cl\u00e1usulas dos terreos comunais e coa talla de \u00e1rbores. Despois do incendio, Godoy f\u00edxolle unha doaz\u00f3n de dous mill\u00f3ns de reais para que puidese reconstru\u00edr a s\u00faa industria.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

En 1806 Antonio Raimundo Ib\u00e1\u00f1ez conseguiu do Goberno un privilexio exclusivo para a explotaci\u00f3n das minas de cuarzo descubertas ata a data e para as que estivesen a\u00ednda sen descubrir. Deste xeito tivo asegurada a materia prima para a f\u00e1brica de louza, que comezara a s\u00faa andaina ese mesmo ano, paralela \u00e1 xa existente de fundici\u00f3n. O complexo fabril constaba de dous patios, varios fornos, oficinas, m\u00e1quinas para romper as rocas e un mu\u00ed\u00f1o para os vernices. O gusto de Raimundo polas artes pl\u00e1sticas fixo que decidise experimentar coa fabricaci\u00f3n de louza, principal selo de identidade da casa.<\/p>\n

En 1808, tras o \u00e9xito da inauguraci\u00f3n da f\u00e1brica de cer\u00e1mica, Carlos IV lle condecor\u00f3 coa cruz da Orde de Carlos III, outorg\u00e1ndolle os t\u00edtulos de marqu\u00e9s de Sargadelos e conde de Orbaiceta.<\/p>\n

Como consecuencia da guerra da Independencia e os seus sucesos revolucionarios, Antonio Raimundo Ib\u00e1\u00f1ez foi asasinado o ano 1808, suced\u00e9ndolle no cargo da f\u00e1brica o seu cu\u00f1ado Francisco Acevedo, quen contratou para a direcci\u00f3n da mesma ao portugu\u00e9s Antonio Correa de Saa.<\/p>\n

Nesta \u00e9poca a\u00ednda non se estampaba a coroa real nas marcas, a\u00ednda que \u00e1 f\u00e1brica emp\u00e9zalla a chamar Real F\u00e1brica. Crese que o t\u00edtulo o autorizou Fernando VII desde o exilio.<\/p>\n

fornos, presas, mu\u00ed\u00f1os, m\u00e1quinas e o m\u00e1is moderno instrumental. E, sobre todo, contratou a Edwin Forester, un ingl\u00e9s que foi o gran director t\u00e9cnico da historia de Sargadelos.<\/p>\n

A partir desta nova direcci\u00f3n a f\u00e1brica produciu un tipo de cer\u00e1mica decorada con filetes en vermello e azul e escudos en ouro. Correa decidiu en 1829 montar a s\u00faa propia f\u00e1brica, polo que a direcci\u00f3n de Sargadelos recaeu nesa data en Hilario Marcos. As vaixelas dese tempo eran realizadas en branco, sen ser posible a competencia coas pezas inglesas, desexo do seu fundador.<\/p>\n

Ao longo das d\u00e9cadas, cada peza na historia de Sargadelos foi encaixando ata confeccionar a alma de toda unha instituci\u00f3n para o mundo da cer\u00e1mica e a artesan\u00eda. M\u00e1is al\u00f3 da s\u00faa posta en marcha, a emblem\u00e1tica f\u00e1brica atesoura varios momentos clave ao longo da s\u00faa traxectoria. Jos\u00e9 Ib\u00e1\u00f1ez, fillo do fundador, abriu cami\u00f1o no crecemento da empresa, ampliando a f\u00e1brica orixinal e elevando a produci\u00f3n a unhas 20.000 pezas anuais. Al\u00e1 por 1835, Ib\u00e1\u00f1ez decide asociarse co empresario sevillano Antonio Tapia e a fabricaci\u00f3n c\u00e9ntrase ent\u00f3n no enfornado de louza fina e branca pintada a man. Tam\u00e9n aparecen nesta segunda etapa as primeiras probas de estampaxe e policrom\u00eda, con motivos costumistas, relixiosos e mesmo mitol\u00f3gicos.<\/p>\n

No ano 1845<\/em><\/strong> a empresa ser\u00eda arrendada por Lu\u00eds da Riva e C\u00eda, cuxa xesti\u00f3n far\u00eda que Sargadelos crecese de maneira importante, chegando a dar traballo a m\u00e1is de mil familias, posu\u00eda trescentos pares de bueyes e vinte e dous buques de cabotaxe- Foi o momento de m\u00e1ximo esplendor de que gozou a fabricaci\u00f3n desta cer\u00e1mica.<\/p>\n

Nestes anos traz\u00e1ronse os paseos chamados Paseo da Presa e Paseo dos Namorados. Coa elevaci\u00f3n da presa conseguiuse unha maior ca\u00edda de auga. O un de abril de 1848 inaugurouse a estrada que uniu as f\u00e1bricas co pr\u00f3ximo porto de San Cipri\u00e1n.<\/p>\n

O arriendo durou trinta anos e en 1866 a industria reverteu nos Ib\u00e1\u00f1ez que, con Carlos Ib\u00e1\u00f1ez \u00e1 fronte, un dos dez netos herdeiros do fundador, mant\u00edvose en funcionamento\u00a0 ata o seu peche definitivo en 1875. A familia quedou na ru\u00edna e, aos poucos, todas as s\u00faas propiedades foron embargadas para ser poxadas pois os Ib\u00e1\u00f1ez foron incapaces de afrontar os gastos que ocasionaba un complexo que inclu\u00eda as f\u00e1bricas, os terreos e o pazo.<\/p>\n

A factor\u00eda ser\u00eda vendida no ano 1882 a empresarios catal\u00e1ns e adquirida por unha casa comercial de Bilbao en 1891, pero nin uns nin outros foron capaces de reflotar a empresa.<\/p>\n

Foi ent\u00f3n cando a cubana, a\u00ednda que de ascendencia vasco-asturiana, Antonia de Madariaga e Mu\u00f1oz de Salazar, Marquesa de Cienfuegos, adquiriu, en poxa p\u00fablica, o complexo das Reais F\u00e1bricas de Sargadelos en 1901. O seu paso por elas non deixou gran pegada. Pero unha decisi\u00f3n s\u00faa -legalas en herdanza ao seu sobri\u00f1o, o asturiano Javier L\u00f3pez e Garc\u00eda Bandujo- cambiou o rumbo de Sargadelos, de Burela e da Mari\u00f1a.<\/p>\n

O mesmo ano en que recibiu a herdanza da Marquesa de Cienfuegos, Javier L\u00f3pez e Garc\u00eda Bandujo constitu\u00edu con outros asturianos Cer\u00e1mica de Sargadelos.<\/p>\n

Tomaron a decisi\u00f3n de trasladar a factor\u00eda de Sargadelos a Burela pola s\u00faa proximidade ao porto natural desta vila e o aforro que supo\u00f1\u00eda non contar cun almac\u00e9n. A maquinaria de Sargadelos trasladouse a Burela e o que quedou (moldes, ferros para louza\u2026)\u00a0 foi expoliado.<\/p>\n

A sociedade continuou pero sufriu dous grandes embargos que propiciaron o seu fin e a constituci\u00f3n doutra, en 1908, liderada polos catal\u00e1ns Leandro e Marius Cucurny, pai e fillo, que continuaron coa produci\u00f3n de refractarios e gres en Burela, pero non louza.<\/p>\n

En 1949<\/em><\/strong> o intelectual e pintor galego Isaac D\u00edaz Pardo pon en marcha un taller cer\u00e1mico que pronto se converte no complexo industrial de Cer\u00e1mica do Castro, no lugar da parroquia de Osedo no municipio coru\u00f1\u00e9s de Sada. Froito da s\u00faa inquietude e talento, e coa colaboraci\u00f3n dun grupo de artistas e intelectuais espa\u00f1ois exiliados, como Lu\u00eds Seoane, Andr\u00e9s Albalat e Fernando Arranz, entre outros, po\u00f1er\u00edase en marcha no ano 1963 un Laboratorio de Formas co obxectivo de relanzar a produci\u00f3n de Sargadelos, e de a\u00ed xorden obr\u00e1senas a factor\u00eda de Cervo e a construci\u00f3n da sociedade Cer\u00e1mica de Sargadelos.<\/p>\n

\"Isaac

Isaac D\u00edaz Pardo<\/em><\/p><\/div>\n

A continuaci\u00f3n e posta en marcha da idea do Laboratorio de Formas manifestouse na recuperaci\u00f3n da antiga f\u00e1brica de Sargadelos cuxa planta circular inaugurouse en 1970, rexurdindo l f\u00e1brica da man de Seoane e D\u00edaz Pardo.<\/p>\n

Levantouse un novo edificio f\u00f3ra dos restos do antigo complexo industrial de fundici\u00f3n co interese de conservar as ru\u00ednas para as que se obtivo en 1972 o nomeamento de conxunto Hist\u00f3rico Art\u00edstico, o que despois se chamar\u00eda Ben de Interese Cultural.<\/p>\n

A partir de a\u00ed, e tras unha reestruturaci\u00f3n da marca, vaixelas, xoias, figuras que homenaxean \u00e1 muller, ao mar, \u00e1 natureza\u2026 foise creando e deron forma e bagaxe \u00e1 casa de cer\u00e1micas. Artes\u00e1ns que tratan con mimo e retratan en cer\u00e1mica a cultura galega.<\/p>\n

Tradici\u00f3n e vangarda sempre cami\u00f1aron da man baixo a calidade e o selo inconfundible de Sargadelos (en todas as s\u00faas diferentes etapas): fondos brancos, esmaltes brillantes e motivos uniformes ou estampados xeom\u00e9tricos en azul cobalto caracterizaron o groso da produci\u00f3n desde os seus inicios. De feito, os obxectos enfornados pola lendaria f\u00e1brica encheron desde fogares ata salas de espazos tan representativos como o MoMa de Nova York.<\/p>\n

Na actualidade, a empresa conta con d\u00faas plantas de produci\u00f3n, m\u00e1is de 15 puntos de distribuci\u00f3n exclusivos e outras 70 tendas multimarca repartidas entre Espa\u00f1a, Asia e Am\u00e9rica. E m\u00e1is al\u00f3 da s\u00faa actividade comercial, Sargadelos tam\u00e9n est\u00e1 a levar a cabo un importante labor en canto a difusi\u00f3n e promoci\u00f3n da cultura galega ref\u00edrese, sobre todo a trav\u00e9s de talentos novos da arte e a literatura.<\/p>\n

Doutra banda, dependendo economicamente da f\u00e1bricas de Sargadelos e de Castro p\u00faxose en marcha unha editorial chamada Edici\u00f3s do Castro<\/em>; un museo de arte contempor\u00e1nea situada en Sada, chamado Museo Carlos Maside<\/em>; un centro de comunicaci\u00f3n que recibe o nome de Instituto Galego de Informaci\u00f3n<\/em>; o Seminario de Estudos Galegos<\/em>. Para a difusi\u00f3n da cer\u00e1mica existen as Galer\u00edas Sargadelos distribu\u00eddas por toda Galicia, Madrid e Barcelona.<\/p>\n

 <\/p>\n

A producci\u00f3n de cer\u00e1mica en Sargadelos<\/strong><\/h2>\n

O fundador de Sargadelos, Ib\u00e1\u00f1ez, contou en primeiro lugar coa materia prima necesaria que se atopaba ademais moi pr\u00f3xima: arxilas, caolines, le\u00f1a, cursos de auga. Ti\u00f1a ademais moi pr\u00f3ximo o porto de San Cipri\u00e1n para enviar desde al\u00ed os produtos a lugares afastados, imitando as\u00ed a iniciativa inglesa.<\/p>\n

A creaci\u00f3n da f\u00e1brica de cer\u00e1mica en 1806 supuxo un novo sistema de producir, introducindo o proceso mec\u00e1nico que vir\u00eda substitu\u00edr a peza feita a man, co que se tentaba ademais abaratar os prezos. A pintura a man foi substitu\u00edda igualmente polo moderno sistema de estampaxe, importado de Bristol (Inglaterra). Os obxectos fix\u00e9ronse en louza fina, un produto intermedio entre a louza e a porcelana, un material duro e lixeiro \u00e1 vez, de paredes delgadas con cocci\u00f3n entre 1.100 \u00b0C e 1.200 \u00b0C. Tras a cocci\u00f3n a cor resulta branco e \u00e9 ent\u00f3n cando se lle aplica un verniz de chumbo. Este sistema difer\u00e9nciase da louza en que en lugar de engadir area \u00e1 pasta eng\u00e1dese s\u00edlice, feldespato, caol\u00edn e calcio, obtendo resultados diferentes segundo as cantidades engadidas. Sobre esta pasta superponse o estampado.<\/p>\n

O proceso de fabricaci\u00f3n foi de louza com\u00fan, algo m\u00e1is fina para as vaixelas en branco cunha lixeira tinguidura azulado e un cuarteado caracter\u00edstico que \u00e9 o resultado da diferenza entre o punto de cocci\u00f3n da pasta e o esmalte. Para a forma utiliz\u00e1ronse moldes de xeso. Unha das pezas m\u00e1is caracter\u00edsticas foi o floreiro de dedos, sendo tam\u00e9n moi apreciados os outros floreiros de peces e \u00e1rbores cuxos exemplares sobreviventes at\u00f3panse en colecci\u00f3ns particulares de Galicia e nos museos da Coru\u00f1a, Lugo e Pontevedra. Tam\u00e9n se fabricou o vaso de xard\u00edn con pedestal inspirado as\u00ed como as xerras de peregrino. Os botes de farmacia estaban decorados con relevos e ti\u00f1an un pequeno estreitamento no centro.<\/p>\n

Tam\u00e9n corresponde a esta \u00e9poca o relevo que representa a defensa do parque de Monle\u00f3n en Madrid, que o propio Ib\u00e1\u00f1ez dedicou a Fernando VII e que se conserva no Museo Arqueol\u00f3xico Nacional m\u00e1is a serie do Apostolado, m\u00e1is os relevos que representan heroes da Independencia e bustos de homes soados da Antig\u00fcedad que adornan o pazo de Antonio Raimundo Ib\u00e1\u00f1ez.<\/p>\n

Cara a 1838 empezou un cambio na produci\u00f3n en branco; fix\u00e9ronse as primeiras estampaxes con temas populares galegos e empezaron a sa\u00edr algunhas vaixelas con estampaxe de flores alem\u00e1s.<\/p>\n

A partir de 1845 baixo a xesti\u00f3n do novo arrendatario Lu\u00eds da Riba de Santiago de Compostela, a empresa tomou un novo rumbo e chegou a contratar a numerosas familias que permitiron crear grandes cantidades de pezas de boa calidade tanto est\u00e9tica como de t\u00e9cnica e chegouse a fabricar algunhas vaixelas reais para Isabel II \u2014parte das cales se exhiben no Museo de Pontevedra\u2014.<\/p>\n

A partir dese ano, as vaixelas e xerros presentaban unha decoraci\u00f3n estampada en gran parte de forma industrial, a t\u00e9cnica empregada era gravar un ferro de cobre ou esta\u00f1o co debuxo para copiar \u2014os primeiros ferros foron importadas de Inglaterra\u2014, posteriormente se entintaba con cor mesturada con graxa. Este ferro imprim\u00edase nun papel fino que se pegaba \u00e1 superficie da peza bizcochada. Esta peza absorb\u00eda a tinta e o debuxo ou decoraci\u00f3n quedaba impreso, elimin\u00e1base o papel con auga e cubr\u00edase cun verniz plumb\u00edfero e pas\u00e1base a unha segunda cocci\u00f3n.<\/p>\n

A transparencia deste verniz permit\u00eda ver coa m\u00e1xima claridade o debuxo impreso ademais de darlle un brillo especial. A decoraci\u00f3n m\u00e1is frecuente nesta \u00e9poca en Sagardelos foi a chamada de \u00abg\u00f3ndola\u00bb, que consiste nun debuxo paisax\u00edstico, no que o primeiro termo est\u00e1 formado por unha balaustrada cun gran vaso, tras o que se ve un r\u00edo cunha g\u00f3ndola; o fondo est\u00e1 composto por uns outeiros con arquitecturas e \u00e1rbores; outras decoraci\u00f3ns presentaban cisnes, pavos reais, ou temas chinescos. As cores empregadas foron, o negro, o violeta, o vermello, o verde e o azul cobalto claro. Outro tipo ou serie foron as decoraci\u00f3ns de \u00ablouzas iluminadas\u00bb que consist\u00eda, que unha vez realizada a estampaxe se policromaban as pezas a pincel. Os temas m\u00e1is numerosos neste caso, foron os florais en vermello, verde, amarelo e azul. Nas xerras e pezas altas fac\u00edase a decoraci\u00f3n na parte bombeada e se o cacharro ti\u00f1a tapa, esta \u00eda tam\u00e9n decorada.<\/p>\n

Xa no s\u00e9culo XX, tras a iniciativa de retomar os procesos de produci\u00f3n, Sargadelos comezou a nova \u00e9poca fabricando servizos de mesa e pezas de decoraci\u00f3n, empregando como cores b\u00e1sicas o azul e o marr\u00f3n dourado, incorporando o vermello nas pezas moi especiais pois o proceso desta cor encarec\u00eda o produto. Deuse importancia \u00e1s formas cl\u00e1sicas incorporando ademais novas formas vangardistas sa\u00eddas do estudo de Laboratorio de Formas e dese\u00f1adas por Lu\u00eds Seoane. Tiveron especial interese os retratos de personaxes soados das letras e a arte. A primeira desta serie foi a obra dedicada a Rosal\u00eda de Castro seguida por Antonio Machado, Le\u00f3n Felipe, Castelao, Unamuno, Valle Incl\u00e1n e P\u00e9rez Gald\u00f3s e o pintor Picasso. Personaxes do medioevo como o mestre Mateo, o bispo Gelm\u00edrez ou a popular hero\u00edna, Mar\u00eda Pita.<\/p>\n

En 1981 sa\u00edu s\u00e9riea fauna galega, con reproduci\u00f3ns de toda clase de aves e outros animais propios de Galicia, dese\u00f1ados por Carlos Silvar, recentemente incorporado como dese\u00f1ador de produto nas Cer\u00e1micas do Castro, onde permanecer\u00eda ata outubro de 2010.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Outra serie que tivo unha aceptaci\u00f3n popular e de gran \u00e9xito foi a dos amuletos, figuras pequenas para colgar do pescozo, cada unha coa s\u00faa lenda particular, inspiradas nas historias das meigas e a forma de defenderse dos seus feitizos.<\/p>\n

As xoias de Sargadelos, dese\u00f1adas por Carmen Arias De Castro “Mimina”, foron tam\u00e9n moi apreciadas na s\u00faa combinaci\u00f3n de prata e cer\u00e1mica; fabric\u00e1ronse aneis, pulseiras, dijes, colares, pendentes etc.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Museo de Sargadelos<\/strong><\/h2>\n

Entre as instalaci\u00f3ns da f\u00e1brica de Sargadelos est\u00e1 o edificio que no seu momento albergou o Seminario de Sargadelos, no que actualmente podes visitar o Museo de Sargadelos, co\u00f1ecido como a Galer\u00eda de Sargadelos.<\/p>\n

Instalouse en 1988 e nel est\u00e1 exposto todo o material recuperado das antigas f\u00e1bricas de fundici\u00f3n ademais da zona dedicada \u00e1 cer\u00e1mica espa\u00f1ola e en especial \u00e1 cer\u00e1mica de Sargadelos de cada \u00e9poca, e a s\u00faa influencia na cultura galega.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

En total son sete salgas de exposici\u00f3ns que contan cun auditorio, unha galer\u00eda das obras dos estudantes que formaron parte das experiencias de ver\u00e1n en Sargadelos, alg\u00fans deles artistas de reco\u00f1ecido valor. E tam\u00e9n a biblioteca do seminario, con m\u00e1is de mil exemplares nela. A zona compl\u00e9tase cunha taberna de comida galega xunto a unha tenda na que se poder\u00e1n comprar algunhas das creaci\u00f3ns dos talleres que est\u00e1n tan pr\u00f3ximos.<\/p>\n

As salas son: <\/em><\/strong><\/p>\n

    \n
  • Sala de Cheirar\u00eda tradicional e Sargadelos da Real F\u00e1bric<\/em>a: onde se atopan pezas datadas entre 1870 e 1875, e pezas de cheirar\u00eda tradicional galega.<\/li>\n
  • Sala do Castro<\/em>: con pezas moi co\u00f1ecidas, entre as que destacan as Xerras Femias, realizadas por Isaac D\u00edaz Pardo.<\/li>\n
  • Sala do Cami\u00f1o de Santiago e Casa de Isaac<\/em>: unha sala de dimensi\u00f3ns reducidas.<\/li>\n
  • Sala de experiencias<\/em>: onde podemos atopar pezas alternativas e de personaxes co\u00f1ecidos, como a de Camilo Jos\u00e9 Cela; o Auditorio, a Biblioteca<\/li>\n
  • Sala Quinta etapa<\/em>, desde 1969 ata a actualidade: onde se expo\u00f1en dese\u00f1os de Lu\u00eds Seoane, inspirados na cultura dos castros, as\u00ed como alg\u00fans prototipos doutras pezas e algunhas de xoier\u00eda.<\/li>\n
  • Sala de Sargadelos actual<\/em>: que acolle unha mostra de pezas encargadas de maneira personalizada, por exemplo os tiradores de cervexa de Estrela de Galicia.<\/li>\n
  • A Biblioteca e o Auditorio <\/em>completan as estancias do Museo.<\/li>\n<\/ul>\n

     <\/p>\n

    O conxunto hist\u00f3rico art\u00edstico de Sargadelos<\/strong><\/h2>\n

    O antigo complexo industrial de Sargadelos foi declarado Conxunto Hist\u00f3rico Art\u00edstico o 18 de agosto de 1972. Apenas 1 Km de distancia separa a f\u00e1brica nova do Conxunto Hist\u00f3rico Art\u00edstico.<\/p>\n

    Inicialmente concibiuse como un proxecto enfocado \u00e1 industria sider\u00farxica, e contaba cunha ferrer\u00eda e unha f\u00e1brica de fundici\u00f3n de ferro coado, en cuxos altos fornos se empregaba carb\u00f3n vexetal como combustible.<\/p>\n

    No seu momento, o complexo industrial contaba cunha casa principal, co\u00f1ecida como Pazo do Marqu\u00e9s, que inclu\u00eda unha capela, oficinas, horto e xard\u00edns; unha f\u00e1brica de fundici\u00f3n con carboeiras, refiner\u00eda, fornos de calcinar e ranchos; unha ferrer\u00eda; unha f\u00e1brica de cer\u00e1mica cos seus fornos, mu\u00ed\u00f1o e maquinaria, e tam\u00e9n dous mu\u00ed\u00f1os de fari\u00f1a, unha ponte de dous arcos e cinco prados regad\u00edos de gran extensi\u00f3n para obter forraxe para o gando.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

     <\/p>\n

      \n
    • A estrada de peaxe ou Cami\u00f1o Real<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

      O complexo de Sargadelos contaba cunha estrada propia de peaxe.\u00a0 Tam\u00e9n recib\u00eda o nome de cami\u00f1o Real. Constru\u00eduse no ano 1849 e un\u00eda as Reais F\u00e1bricas co Porto de San Cipri\u00e1n. A trav\u00e9s deste roteiro chegaban ata o mar os produtos realizados nas f\u00e1bricas para a s\u00faa posterior distribuci\u00f3n. Tam\u00e9n se utilizaba para transportar as materias primas.<\/p>\n

       <\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

        \n
      • As antigas cuadras<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

        Tr\u00e1tase dunha construci\u00f3n de finais do s\u00e9culo XVIII e nela atopar\u00edanse as cuadras utilizadas como refuxio para cabalos.<\/p>\n

         <\/p>\n

          \n
        • A nave de fundici\u00f3n<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

          Contaba cun alto forno. Hoxe en d\u00eda rehabilitouse e acolle o Centro de Emprendemento e Artesan\u00eda de Sargadelos.<\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

            \n
          • As antigas fraguas de Sargadelos<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

            As antigas fraguas da f\u00e1brica de Sargadelos non se conservan demasiado ben. Na zona atopamos diversos elementos, como un arco, pertencente a un dos altos fornos do complexo industrial, exactamente onde, e por baixo do mesmo, pasaba o eixo da roda hidr\u00e1ulica.<\/p>\n

            \"\"<\/p>\n

             <\/p>\n

              \n
            • As antigs carboeiras<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

              Lugar de almacenaxe do carb\u00f3n para o seu fundici\u00f3n. Este edificio restaurouse no ano 2004 e util\u00edzase na actualidade como salga de exposici\u00f3ns e eventos.<\/p>\n

              \"\"<\/p>\n

                \n
              • O paseo dos namorados<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                Pr\u00f3ximo \u00e1s ru\u00ednas da antiga fundici\u00f3n, at\u00f3pase un carreiro, bordeando unha canle, que se co\u00f1ece como o Paseo dos Namorados e que transcorre pola marxe do r\u00edo Xunco.<\/p>\n

                Tr\u00e1tase dun cami\u00f1o, duns seiscentos metros de lonxitude de ida e volta, entre casti\u00f1eiros, carballos, acivros e loureiros, moitos deles centenarios e que chega ata unha antiga presa, do ano 1790, encargada de levar auga ata a fundici\u00f3n e na que actualmente podemos ver unha fervenza, a\u00ednda que artificial, non exenta de beleza e atractivo. Merece a pena percorrelo pois a s\u00faa dificultade \u00e9 extremadamente baixa.<\/p>\n

                \"\"<\/p>\n

                Preto do inicio do Paseo atopamos tam\u00e9n unha fonte, a Fonte d\u00e1 Tella, que ten dous ca\u00f1os.<\/p>\n

                 <\/p>\n

                  \n
                • A senda Bot\u00e1nica<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                  Xusto antes do inicio do Paseo dos Namorados at\u00f3pase a Senda Bot\u00e1nica, que est\u00e1 no Monte Escarabelada. Tr\u00e1tase dun proxecto municipal de reforestaci\u00f3n con especies aut\u00f3ctonas. Nesta senda p\u00f3dense observar unhas 20 especies de \u00e1rbores aut\u00f3ctonas, desde carballos, que est\u00e1n presentes en abundantes bosques galegos, especies vexetais e herb\u00e1ceas aut\u00f3ctonas de Galicia, a\u00ednda que por desgraza tam\u00e9n se atopan especias invasoras como o eucalipto.<\/p>\n

                   <\/p>\n

                    \n
                  • A Casa do Peso<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                    A Casa do Peso crese que se realizou na mesma \u00e9poca que a F\u00e1brica de Louza, e a s\u00faa funci\u00f3n era a de pesar a louza para a s\u00faa venda, de a\u00ed o seu nome. \u00c9 un edificio illado, con muros de cachoter\u00eda e cuberto con laxas de lousa.<\/p>\n

                     <\/p>\n

                      \n
                    • O Pazo de Ib\u00e1\u00f1ez<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                      Constru\u00eduse no ano 1804 para servir de residencia do marqu\u00e9s. \u00c9 un pazo se\u00f1orial, de estilo campesi\u00f1o, con planta cadrada e cachoter\u00eda branqueada. A fachada principal \u00e9 neocl\u00e1sica e os seus balc\u00f3ns realiz\u00e1ronse na fundici\u00f3n. A fachada posterior est\u00e1 precedida dun pequeno xard\u00edn e orientada \u00e1s instalaci\u00f3ns da f\u00e1brica.<\/p>\n

                       <\/p>\n

                        \n
                      • O Museo Hist\u00f3rico de Sargadelos<\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                        Est\u00e1 situado na Casa da Administraci\u00f3n do complexo da antiga f\u00e1brica de Sargadelos.\u00a0 O edificio data de 1840. O museo ten un fondo permanente que funciona como centro de interpretaci\u00f3n dos labores que se realizaban nesta zona. Exp\u00f3n unha gran variedade de pezas a trav\u00e9s das cales o visitante realizar\u00e1 todo un percorrido pola historia da evoluci\u00f3n decorativa destas prestixiosas cer\u00e1micas; sendo as primeiras louzas que se fabricaron na antiga, f\u00e1brica de cor branca con esmalte brillante de remate cremoso ou lixeiramente azulado, pasando anos m\u00e1is tarde a ser pintadas a man, \u00e1 s\u00faa estampaxe, \u00e1 formaci\u00f3n de relevos nas pezas,… todo iso representado no Museo.<\/p>\n

                         <\/p>\n

                        Visita \u00e1 f\u00e1brica de cer\u00e1mica de Sargadelos<\/strong><\/h2>\n

                        Unha oportunidade \u00fanica para ver o mimo, agarimo e delicadeza coa que os operarios da f\u00e1brica tratan cada unha das pezas. Un ambiente marcado principalmente polo silencio, convida a\u00ednda en maior medida a prestar atenci\u00f3n \u00e1s mans e concentraci\u00f3n coa que se traballa.<\/p>\n

                         <\/p>\n

                        Curiosidades<\/strong><\/h2>\n
                          \n
                        • Tr\u00e1xico final do fundador de Sargadelos<\/em><\/strong>. Antonio Raimundo Ib\u00e1\u00f1ez, o home que puxo en marcha Sargadelos, tivo un final tr\u00e1xico, pois morreu nun linchamento de motivos non moi claros pouco despois, acoitelado nos campos preto da s\u00faa casa e paseado logo, sen camisa, polas aldeas da zona, coa s\u00faa familia encarcerada, a s\u00faa muller falecida aos poucos d\u00edas e unha filla que acabou perdendo a cabeza, ao m\u00e1is puro estilo dun drama novelesco rom\u00e1ntico, deixou al\u00ed en marcha o xerme do que ser\u00eda un dos grandes proxectos culturais do norte. Crese os poderes tradicionais da nobreza e o clero poder\u00edan estar detr\u00e1s da s\u00faa morte, xa que chocaba constantemente con eles pola modernidade dos seus proxectos. E os feitos produc\u00edronse como consecuencia de que tras o estalido da guerra no ano 1808, Ib\u00e1\u00f1ez formou parte da Xunta de Ribadeo, que acabou aceptando as condici\u00f3ns do ex\u00e9rcito franc\u00e9s na vila. Isto non gustou ao pobo, que o viu como un acto de traiz\u00f3n e os membros da Xunta tiv\u00e9ronse que esconder. A Ib\u00e1\u00f1ez consider\u00e1bano como un afrancesado e, cando tentou fuxir de Ribadeo, o 2 de febreiro de 1809, foi interceptado coa s\u00faa mula, e montouse un tumulto que acabar\u00eda coa s\u00faa vida. Masas de xente provenientes de Asturias abalanz\u00e1ronse sobre el e mall\u00e1ronlle e fusilaron con gran brutalidade, ata a morte, esp\u00edndolle a\u00ednda atado \u00e1 s\u00faa mula, tam\u00e9n asasinada. Foi envolvido nun sudario e enterrado no convento de San Francisco de Ribadeo.<\/li>\n<\/ul>\n

                           <\/p>\n

                            \n
                          • A maxia do Paseo dos namorados<\/em><\/strong>. Di a lenda que se unha parella percorre este carreiro sen estar namorados, sair\u00e1n de a\u00ed con sentimentos diferentes o un cara ao outro. Non se sabe que hai de certo nesta lenda, pero o lugar \u00e9 tan m\u00e1xico e fermoso que non custa crelo. Caer rendido aos seus encantos non \u00e9 tarefa dif\u00edcil.<\/li>\n<\/ul>\n

                             <\/p>\n

                              \n
                            • O curioso horto alien\u00edxena.<\/em><\/strong> Curioso horto, obviamente sen ning\u00fan valor hist\u00f3rico, que se localiza xunto ao Museo, pero que chama a atenci\u00f3n, sobre todo dos visitantes m\u00e1is pequenos.<\/li>\n<\/ul>\n

                              \"\"<\/p>\n

                                \n
                              • Declaraci\u00f3n de Ben de Interese Cultural.<\/em><\/strong> Dentro do reco\u00f1ecemento da nova f\u00e1brica de Sargadelos como Ben de Interese Cultural at\u00f3panse o edificio circular de Andr\u00e9s Fern\u00e1ndez-Albalat, a vivenda de Isaac D\u00edaz Pardo, o Auditorio e Departamento de Arte e Comunicaci\u00f3n, a Escola de Tecnolox\u00eda e os Laboratorios. Pero non s\u00f3 isto, tam\u00e9n est\u00e1n inclu\u00eddas nesta declaraci\u00f3n a marquesi\u00f1a ondulada do aparcamento, as torres e as pasarelas mec\u00e1nicas que comunican os edificios, o z\u00f3calo dunha pedra da ampliaci\u00f3n da f\u00e1brica cos murais e as esculturas de D\u00edaz Castro, o dep\u00f3sito de auga miradoiro, o edificio de tratamento de minerais e a P\u00eda do Xunco co mosaico de Lu\u00eds Seoane. E tam\u00e9n moitos mobles e ave\u00f1os do interior dos edificios.<\/li>\n<\/ul>\n

                                 <\/p>\n

                                Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n

                                A cer\u00e1mica de Sargadelos \u00e9 unha marca con historia, que reflicte a rica cultura e tradici\u00f3n de Galicia. Desde a s\u00faa fundaci\u00f3n no s\u00e9culo XVIII ata o seu rexurdimento na d\u00e9cada de 1960, Sargadelos foi unha parte integral da historia da rexi\u00f3n. A calidade e a beleza dos seus dese\u00f1os fana unha peza imprescindible para calquera amante da cer\u00e1mica e a historia de Galicia.<\/p>\n

                                Cada peza est\u00e1 coidadosamente feita a man, e os dese\u00f1os son unha combinaci\u00f3n da tradici\u00f3n e a modernidade. Os dese\u00f1os est\u00e1n inspirados pola tradici\u00f3n e a natureza de Galicia. Os motivos incl\u00faen a flora e a fauna da rexi\u00f3n, as\u00ed como a mitolox\u00eda galega. Os dese\u00f1os son detallados e fermosos, e cada peza \u00e9 \u00fanica.<\/p>\n

                                Pero a s\u00faa historia est\u00e1 chea de avatares, non en balde a f\u00e1brica de Sargadelos foi fundada nun momento de gran cambio e innovaci\u00f3n en Europa, co\u00f1ecido como a Ilustraci\u00f3n. Os valores da Ilustraci\u00f3n, como a raz\u00f3n, a educaci\u00f3n e o progreso, reflect\u00edronse na cer\u00e1mica producida por Sargadelos. Os dese\u00f1os da cer\u00e1mica eran inspirados pola natureza e a mitolox\u00eda, e eran co\u00f1ecidos polo seu detalle e beleza.<\/p>\n

                                A chegada da revoluci\u00f3n industrial en Espa\u00f1a tivo un gran impacto na f\u00e1brica de Sargadelos. A medida que a industria avanzaba, a f\u00e1brica quedou atr\u00e1s en termos de tecnolox\u00eda e eficiencia. Ademais, a produci\u00f3n de cer\u00e1mica converteuse nunha industria m\u00e1is competitiva, o que significou que Sargadelos ti\u00f1a que competir con outras empresas para vender os seus produtos. A finais do s\u00e9culo XIX, a f\u00e1brica de Sargadelos pechou debido a problemas financeiros e o declive da industria en Galicia. Durante d\u00e9cadas, a f\u00e1brica permaneceu pechada e en ru\u00ednas, esquecida pola maior\u00eda da xente.<\/p>\n

                                Hoxe en d\u00eda, Sargadelos contin\u00faa ocupando un lugar destacado tanto en Espa\u00f1a como en Europa, no dese\u00f1o e na produci\u00f3n\u00a0 industrial de porcelana, chegando a converterse nunha das empresas m\u00e1is representativas deste \u00e1mbito.<\/p>\n

                                \"\"<\/p>\n

                                 <\/p>\n

                                E rematamos esta publicaci\u00f3n confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultou do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo avisades premendo no bot\u00f3n “G\u00fastame”.<\/em><\/strong> Ademais, recomend\u00e1mosche que fagas calquera comentario e, se est\u00e1s interesado, subscr\u00edbete gratuitamente ao Bolet\u00edn do Blog para estar sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

                                Por \u00faltimo, se che gustou o suficiente para compartilo nas t\u00faas redes sociais, estar\u00edamos moi encantados de que o fixeras.<\/p>\n

                                \u00a0<\/strong><\/p>\n

                                Nuestra recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n