{"id":13557,"date":"2026-04-09T17:38:24","date_gmt":"2026-04-09T16:38:24","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=13557"},"modified":"2026-04-09T17:38:24","modified_gmt":"2026-04-09T16:38:24","slug":"igresa-de-san-pedro-fiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/igresa-de-san-pedro-fiz\/","title":{"rendered":"Igrexa de San Pedro Fiz, no Hospital de O Incio"},"content":{"rendered":"<p>Nas terras da provincia de Lugo existen diversos testemu\u00f1os, en forma de edificios de gran valor hist\u00f3rico e art\u00edstico, da presenza da Orde de San Xo\u00e1n de Xerusal\u00e9n (m\u00e1is tarde Orde de Malta), que, como \u00e9 sabido, ti\u00f1a como actividade principal nestas terras a atenci\u00f3n aos peregrinos. As\u00ed atopamos, por exemplo, o Castelo da encomenda en terras de Quiroga, e as Igrexas de San Xo\u00e1n, en Portomar\u00edn, e San Pedro Fiz, no Hospital de O Incio.<\/p>\n<p>En efecto, nas terras monta\u00f1osas do Incio atopamos este excelente templo rom\u00e1nico, que ademais do seu valor patrimonial e art\u00edstico, \u00e9 tam\u00e9n un dos templos m\u00e1is importantes, xa que <strong><em>a igrexa de San Pedro Fiz<\/em><\/strong> \u00e9 a \u00fanica igrexa rom\u00e1nica de m\u00e1rmore que temos. atopar\u00e1 en terras hispanas, e dos poucos existentes no sur de Europa. E m\u00e1is en terras galegas, onde a materia prima para a construci\u00f3n \u00e9 o granito. De feito, hai un refr\u00e1n que se mantivo ao longo dos anos e que di: <em>\u201cDe O Incio a Roma non atopar\u00e1s outra igrexa coma esta\u201d.<\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13536 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/San-Pedro-Fiz-300x166.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"166\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/San-Pedro-Fiz-300x166.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/San-Pedro-Fiz-768x426.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/San-Pedro-Fiz.jpg 1023w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O uso do m\u00e1rmore obtido nas canteiras da zona era habitual na \u00e9poca romana en diversas construci\u00f3ns, sobre todo na cidade de Lugo, pero o seu uso para a construci\u00f3n desta igrexa conf\u00edrelle unha espectacularidade \u00fanica, grazas a que en pleno En luz do d\u00eda, manif\u00e9stase o contraste entre os tons azuis do m\u00e1rmore e o verde do contorno onde se sit\u00faa o templo. Non en balde est\u00e1 rodeado de bosques aut\u00f3ctonos.Este m\u00e1rmore, poroso e calcario, polo que o aspecto non \u00e9 o m\u00e1is reco\u00f1ecible, d\u00e1lle a esta igrexa un brillo azulado cando o sol a bate e, segundo os visitantes, a tarde \u00e9 o mellor momento para gozar dela.<\/p>\n<p>Tr\u00e1tase dunha igrexa rom\u00e1nica do s\u00e9culo XII, e a s\u00faa singularidade foi reco\u00f1ecida ao ser declarada Monumento Nacional o 19 de xu\u00f1o de 1981.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Breve rese\u00f1a sobre a Orden de San Xo\u00e1n de Xerusal\u00e9n<\/strong><\/h2>\n<p>A Orde de San Xo\u00e1n de Xerusal\u00e9n ou do Hospital foi unha Orde Militar internacional nada en Terra Santa na \u00e9poca das Cruzadas. Proceden duns comerciantes e mari\u00f1eiros italianos da Rep\u00fablica Mari\u00f1a de Amalfi, situada preto de N\u00e1poles no Golfo de Salerno, interesados \u200b\u200ben fundar un hospital en Xerusal\u00e9n para atender aos peregrinos italianos. O hospital foi fundado no ano 1065, despois da conquista de Xerusal\u00e9n polos cristi\u00e1ns.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13530 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orden-San-Juan-Jerusalen-300x234.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"234\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orden-San-Juan-Jerusalen-300x234.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Orden-San-Juan-Jerusalen.jpg 330w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Os monxes soldados hospitalarios da Orde de San Xo\u00e1n de Xerusal\u00e9n levaban capas sobre as s\u00faas armaduras, adornadas coa cruz que os caracterizaba, denotando ao cabaleiro como loitador pola liberaci\u00f3n de Xerusal\u00e9n.<\/p>\n<p>A Orde Hospitalaria de San Xo\u00e1n de Xerusal\u00e9n xira arredor da hostaler\u00eda, pero a mediados do s\u00e9culo XII tam\u00e9n se converteu nunha Orde Militar.<\/p>\n<p>A Orde de San Xo\u00e1n ou Orde do Hospital estableceuse en Espa\u00f1a a principios do s\u00e9culo XII. A Orde do Hospital organizouse en Espa\u00f1a en catro grandes priorados: Catalu\u00f1a, Arag\u00f3n, Navarra e Castela-Le\u00f3n.Os Cabaleiros Templarios e os Hospitalarios na Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica ti\u00f1an como obxectivo conseguir recursos para Terra Santa, pero os reis cristi\u00e1ns buscaron implicar \u00e1s d\u00faas ordes militares internacionais na Reconquista, polo que ambas as d\u00faas ordes participaron activamente no gran avance da reconquista durante o s\u00e9culo XIII. Nos s\u00e9culos XIV e XV s\u00f3 a Orde do Hospital ti\u00f1a unha escasa presenza na fronteira ib\u00e9rica co Islam.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Historia da Igrexa de San Pedro Fiz<\/strong><\/h2>\n<p>Abundantes testemu\u00f1os arqueol\u00f3xicos dan conta da s\u00faa ocupaci\u00f3n en \u00e9poca castrexa e romana.<\/p>\n<p>Coa cristianizaci\u00f3n da Gallaecia, a zona foi refuxio de eremitas e pequenas comunidades relixiosas de tipo familiar, unha das cales debeu ser a orixe da nosa igrexa. Testigo material desta orixe \u00e9 unha l\u00e1pida con estola que foi atopada semienterrada no adro do cemiterio da actual igrexa e que, pola s\u00faa caracter\u00edstica tipolox\u00eda, se remonta \u00e1 \u00e9poca altomedieval.<\/p>\n<p>A menci\u00f3n documental m\u00e1is antiga da existencia dun mosteiro at\u00f3pase na colecci\u00f3n diplom\u00e1tica do veci\u00f1o mosteiro de San Juli\u00e1n de Samos, nun preito do 4 de maio de 1003.<\/p>\n<p>O mosteiro debeu seguir tendo este car\u00e1cter familiar t\u00edpicamente altomedieval ata os \u00faltimos anos do s\u00e9culo XII, cando consta que pertenceu ao magnate castel\u00e1n Gutierre Rodr\u00edguez de Castro, quen para facer valer o seu poder procedeu a doar o Mosteiro. de San Fiz \u00e1 Orde de San Xo\u00e1n de Xerusal\u00e9n. O documento de doaz\u00f3n est\u00e1 datado o 29 de maio de 1210 (ano 1172), a\u00ednda que debe ser un erro de copista, xa que a menci\u00f3n do rei Afonso IX e do bispo Rodrigo II de Lugo obriga a situar a s\u00faa cronolox\u00eda entre os anos 1188 e 1218. Sexa iso. como for, atop\u00e1monos en datas que coinciden coa introduci\u00f3n en Galicia dos hospitalarios e a conformaci\u00f3n do seu patrimonio material.O texto da doaz\u00f3n \u00e9 de grande interese posto que especifica que as posesi\u00f3ns dos Hospitalarios en terras de Lemos, entre os r\u00edos Lor e Mi\u00f1o, deber\u00edan formar parte da mesma parcela xunto co do Incio. Ademais, seguindo o costume altomedieval da <em>traditio corporis<\/em>, os doantes ter\u00edan que soterrarse, \u00e1 s\u00faa morte, na igrexa de San Fiz onde os seus corpos ser\u00edan custodiados polos relixiosos. Por iso obrigan \u00e1 Orde a manter al\u00ed polo menos tres monxes. Pero a informaci\u00f3n que m\u00e1is nos interesa aparece no apartado sanctio do documento, onde se especifica que se os Hospitalarios incumprisen o acordo, ter\u00edan que pagar duascentas pezas de ouro <em>qui mittantur in opere ecclesie Sancti Felicis de Unitio.<\/em> \u00c9 dicir que no momento da doaz\u00f3n xa se estaba constru\u00edndo a igrexa de San Fiz, ou polo menos xa era un proxecto a piques de levarse a cabo, para cuxa execuci\u00f3n ir\u00eda destinado o ouro recadado coa sanci\u00f3n.<\/p>\n<p>Desde entonces la plaza perteneci\u00f3 a los caballeros del Hospital, formando parte de la Encomienda de Quiroga, de la que s\u00f3lo se segreg\u00f3 a partir de 1776.<\/p>\n<p>A igrexa formaba parte dun conxunto formado por unha fortaleza, unha hostaler\u00eda, o hospital e a propia igrexa, todos eles destinados \u00e1 atenci\u00f3n dos peregrinos de cami\u00f1o a Santiago. Durante s\u00e9culos mantiveron a s\u00faa Comandancia, unha das sete existentes en Galicia.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13552 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Detalle-San-Pedro-Fiz-300x184.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"184\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Detalle-San-Pedro-Fiz-300x184.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Detalle-San-Pedro-Fiz-768x471.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Detalle-San-Pedro-Fiz.jpg 865w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O templo foi constru\u00eddo a finais do s\u00e9culo XII e principios do XIII, nunha antiga variante das rutas de peregrinaci\u00f3n que un\u00edan o Cami\u00f1o Franc\u00e9s e o Cami\u00f1o de Inverno.Consid\u00e9rase que o conxunto foi constru\u00eddo para converterse en lugar sagrado e de oraci\u00f3n, pero tam\u00e9n para servir de punto defensivo.<\/p>\n<p>Est\u00e1 constru\u00eddo sobre os cimentos dun templo anterior, do que a\u00ednda se conservan algunhas pedras. Tr\u00e1tase dunha pequena igrexa, constru\u00edda nun terreo a 710 metros sobre o nivel do mar, no limiar da serra do Caurel.<\/p>\n<p>En xeral, todos os datos permiten conclu\u00edr que a igrexa de San Pedro de O Incio foi constru\u00edda por un taller da abad\u00eda cisterciense de Meira, da que non se atopa a m\u00e1is de sesenta quil\u00f3metros, propondo unha igrexa adaptada \u00e1s necesidades de unha pequena, pero poderosa comunidade mon\u00e1stica de cabaleiros como a de San Juan del Hospital.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Caracter\u00edstica da igrexa de San Pedro Fiz<\/strong><\/h2>\n<p>O interior da igrexa mide uns 18 metros de longo por 8,70 metros de ancho. <strong><em>\u00c9 de planta rectangular.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ter\u00eda a ambos os dous lados, exentos do templo, <strong><em>d\u00faas torres<\/em><\/strong> defensivas cadradas, pero s\u00f3 unha chegou ata n\u00f3s, hoxe convertida en campanario. A torre ten unha porta de acceso con arco apuntado. Na s\u00faa cara sur tam\u00e9n presenta unha fiestra con arco apuntado, e outra no norte cunha pedra de armas nos arcos. Actualmente conta con d\u00faas camp\u00e1s, a m\u00e1is pequena restaurada recentemente en terras valencianas, que se accionan manualmente mediante cadeas que colgan dunha das s\u00faas caras. As curuxas (curuxas, curuxas, aves rapaces nocturnas) adoitan ani\u00f1ar no interior da torre.<\/p>\n<p>Xusto a car\u00f3n da torre apoiada no seu muro, xunto \u00e1 porta, atopamos <strong><em>unha l\u00e1pida<\/em><\/strong>, a cadeira e sobre ela con d\u00faas franxas anchas, hai gravada unha cruz, quizais de orixe sueba, a\u00ednda que a s\u00faa cronolox\u00eda \u00e9 bastante incerta.<\/p>\n<p><strong><em>A segunda torre<\/em><\/strong> foi reconvertida no s\u00e9culo XVI no pante\u00f3n da familia Quiroga. At\u00f3pase a car\u00f3n do pequeno adro e a\u00ednda se ven as troneiras.<\/p>\n<p>No seu conxunto, a igrexa de San Pedro Fiz presenta unha gran sobriedade construtiva e ornamental.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>O templo ten tres portais<\/em><\/strong>, o principal, o occidental, est\u00e1 protexido e decorado por d\u00faas fortes pilastras, cun arco triunfal de medio punto formado por catro arquivoltas adornadas con pequenos roset\u00f3ns decorativos. Est\u00e1 apoiado por semicolumnas traballadas tam\u00e9n con motivos florais ou xeom\u00e9tricos.Ademais, como unha rareza, todo elo est\u00e1 rodeado por un traste en zigzag, algo que en Galicia s\u00f3 se repite en San Pedro de Bembibre, en Taboada (Lugo). Na parte superior, dentro dun t\u00edmpano monol\u00edtico, vemos un escudo de cruz de Malta, rematado por unha coroa real pechada. Estes elementos foron engadidos m\u00e1is tarde.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13540 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_194708-scaled-e1682334311890-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_194708-scaled-e1682334311890-225x300.jpg 225w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_194708-scaled-e1682334311890-768x1024.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_194708-scaled-e1682334311890-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_194708-scaled-e1682334311890-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_194708-scaled-e1682334311890.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00faas m\u00e9nsulas ao ras da clave do portal f\u00e1lannos dun adro de madeira como era habitual en moitos destes templos. A ferraxe da portada \u00e9 orixinaria do templo, relacion\u00e1ndose neste detalle con outras de fermosa obra, como as existentes na Catedral de Lugo.<\/p>\n<p>Baixo o p\u00f3rtico pegado ao lado sur atopamos <strong><em>a segunda portada<\/em><\/strong> decorada do templo. Neste caso s\u00f3 atopamos d\u00faas arquivoltas, sendo menos espectaculares que a primeira, a\u00ednda que destaca a cruz de Malta coroada, que decora o seu t\u00edmpano, orixinal neste caso.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-14431 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-secundaria-Sa-Pedro-Fiz-1-300x167.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"167\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-secundaria-Sa-Pedro-Fiz-1-300x167.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-secundaria-Sa-Pedro-Fiz-1-1024x571.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-secundaria-Sa-Pedro-Fiz-1-768x428.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-secundaria-Sa-Pedro-Fiz-1.jpg 1428w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>A terceira portada<\/em><\/strong> \u00e9 a m\u00e1is sobria, totalmente rectangular e sen columnas, atop\u00e1mola no muro norte. Aos seus lados hai dous bancos de pedra.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-14427 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-lateral-San-Pedro-Fiz-300x173.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"173\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-lateral-San-Pedro-Fiz-300x173.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-lateral-San-Pedro-Fiz-1024x591.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-lateral-San-Pedro-Fiz-768x443.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Portada-lateral-San-Pedro-Fiz.jpg 1435w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>En canto ao interior do templo<\/em><\/strong>, a sorpresa \u00e9 a\u00ednda maior. Consta <strong><em>dunha soa nave<\/em><\/strong>, orientada cun lixeiro desv\u00edo cara ao nordeste. Con presbiterio e \u00e1bsida poligonal, cuberta con b\u00f3veda de can\u00f3n con nervaduras de reforzo sostida por columnas angulares que a fan tripartita na cabeceira. Alg\u00fans capiteis destas columnas presentan decoraci\u00f3n zoom\u00f3rfica.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-14433 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Interior-San-Pedro-Fiz-300x219.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"219\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Interior-San-Pedro-Fiz-300x219.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Interior-San-Pedro-Fiz-768x561.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Interior-San-Pedro-Fiz.jpg 957w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>O interior sorprende de novo polo m\u00e1rmore da s\u00faa construci\u00f3n. \u00c9 sobrio, pero a luz natural e artificial destacan os tons branquiazulados dos seus muros e columnas.<\/p>\n<p><strong><em>A nave est\u00e1 dividida en tres tramos <\/em><\/strong>mediante dous pares de pilastras con semicolumnas adosadas ao muro.<\/p>\n<p>No muro norte hai un arcosolio de m\u00e1rmore do s\u00e9culo XV co <strong><em>sepulcro de don Frey \u00c1lvaro de Quiroga<\/em><\/strong>, xefe do Priorato sanjuanista de Portomar\u00edn arredor do s\u00e9culo XV.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13532 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sepulcro-Alvaro-Quiroga-300x263.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"263\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sepulcro-Alvaro-Quiroga-300x263.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sepulcro-Alvaro-Quiroga.jpg 621w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O enterro de Frey \u00c1lvaro de Quiroga presenta a s\u00faa figura representada nunha escultura, baixo a que se tallaron dous escudos e a cruz de Malta. Aos seus p\u00e9s aparece un can, s\u00edmbolo de fidelidade. Nos escudos hai unha inscrici\u00f3n en letra g\u00f3tica e na franxa da inscrici\u00f3n est\u00e1 a cama na que se representa a figura do Comandante. As d\u00faas mans \u00fanense para suxeitar o pomo da espada que se estende pola parte central da escultura.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13534 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sepulcro-don-Frey-Alvaro-de-Quiroga-275x300.png\" alt=\"\" width=\"275\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sepulcro-don-Frey-Alvaro-de-Quiroga-275x300.png 275w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Sepulcro-don-Frey-Alvaro-de-Quiroga.png 465w\" sizes=\"(max-width: 275px) 100vw, 275px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Entre as imaxes da igrexa destaca unha <strong><em>Virxe co Neno<\/em><\/strong> de madeira dos s\u00e9culos XIII-XIV. Mide uns 65 cent\u00edmetros. A Virxe repres\u00e9ntase co Neno sentado no xeonllo esquerdo e vai dando o peito, mentres un amplo manto a cobre desde os ombreiros ata os xeonllos, e por debaixo unha ampla t\u00fanica que lle chega aos p\u00e9s. Se miras con atenci\u00f3n podes ver que \u00e1 Virxe lle falta un peito.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13526 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193617-scaled-e1682334042215-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193617-scaled-e1682334042215-225x300.jpg 225w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193617-scaled-e1682334042215-768x1024.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193617-scaled-e1682334042215-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193617-scaled-e1682334042215-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193617-scaled-e1682334042215.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En contraste coa austeridade da nave, a cabeceira mostra un maior esforzo decorativo por medios arquitect\u00f3nicos e escult\u00f3ricos.<\/p>\n<p>O presbiterio \u00e1brese cun arco triunfal e outro, sep\u00e1rao da \u00e1bsida, da que pendura un Cristo crucificado protog\u00f3tico, de brazos articulados, probablemente de finais do s\u00e9culo XIII ou principios do XIV. Mide 1,70 metros.Parece que se se mira dende o lado esquerdo mostra unha cara de descontento, mentres que se se mira dende o lado dereito a s\u00faa expresi\u00f3n ser\u00eda de alegr\u00eda. Cristo aparece cravado por catro cravos, e non tres como de costume. O pano da pureza c\u00f3breo ata os xeonllos.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13528 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193816-scaled-e1682334082562-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193816-scaled-e1682334082562-225x300.jpg 225w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193816-scaled-e1682334082562-768x1024.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193816-scaled-e1682334082562-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193816-scaled-e1682334082562-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193816-scaled-e1682334082562.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>A \u00e1bsida<\/em><\/strong>, m\u00e1is pequena que a nave, ten un corpo semihexagonal, algo ins\u00f3lito, xa que o normal \u00e9 que sexan semicirculares. A \u00e1bsida est\u00e1 delimitada por tres semilienzos e en cada un deles hai unha vent\u00e1 de amplo caudal interno. As columnas das s\u00faas fiestras est\u00e1n decoradas con motivos xeom\u00e9tricos ou vexetais.<\/p>\n<p>A b\u00f3veda que cobre a \u00e1bsida ten unha caracter\u00edstica especial. Non se trata dunha t\u00edpica b\u00f3veda de forno, pero entre os dous nervios e a respectiva faixa colocouse unha cuberta de plementer\u00eda de m\u00e1rmore, xa en aproximaci\u00f3n ao protog\u00f3tico. Os capiteis da cabeceira presentan decoraci\u00f3n xeom\u00e9trica e vexetal, como no resto do templo, a\u00ednda que aqu\u00ed podemos ver motivos de pisos en varios deles: leonci\u00f1os, que nun comparten cabeza na esquina, ou paxaros de simple talla.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13550 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Vista-Abside-San-Pedro-Fiz.jpg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"212\" title=\"\"><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>O altar<\/em><\/strong> est\u00e1 apoiado en varias pezas, d\u00faas das cales, d\u00faas pequenas columnas, crese prerromana. Cada un deles ten unha cara e das s\u00faas bocas sae un anel.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ademais, durante a restauraci\u00f3n da igrexa en 1986, entre os entullos do presbiterio atopouse unha peza esculpida de excepcional valor que probablemente pertenceu a unha decoraci\u00f3n sepulcral ou a un frontal de altar. \u00c9 unha obra paleocristi\u00e1, algo moi excepcional en terras galegas.Mostra a representaci\u00f3n da <strong><em>crucifixi\u00f3n de Cristo<\/em><\/strong> realizada en relevo en pedra caliza; Est\u00e1 datado no s\u00e9culo VI e quizais o seu destino fose atoparse na parte frontal do altar ou formar parte da decoraci\u00f3n dun sepulcro. \u00c9 de pedra e o bloque mide uns 61 cm de longo por 55 cm de ancho e 8 cm de grosor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13548 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193614-scaled-e1682334524424-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193614-scaled-e1682334524424-225x300.jpg 225w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193614-scaled-e1682334524424-768x1024.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193614-scaled-e1682334524424-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193614-scaled-e1682334524424-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_193614-scaled-e1682334524424.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A imaxe representa a Cristo crucificado, e nos seus brazos obs\u00e9rvase a imaxe de d\u00faas caras, que representan o Sol e a L\u00faa. Na parte inferior atopariamos outros dous personaxes, un dos cales parece facer unha reverencia mentres o outro reza ou mira cara arriba. As caracter\u00edsticas do relevo cun modelado moi raso e corpos desproporcionados e r\u00edxidos \u00e9 o que nos levou a datar esta peza arredor do s\u00e9culo VI. Pero como adoita suceder, a dataci\u00f3n non est\u00e1 plenamente aceptada, xa que alg\u00fans autores identifican caracter\u00edsticas coincidentes entre esta peza e as que aparecen no altar en relevo da antiga Catedral de San Marti\u00f1o en Mondo\u00f1edo (Foz), polo que o autor ser\u00eda un escultor do taller mindoniense arredor do ano 1100.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tam\u00e9n se conserva a antiga p\u00eda bautismal, hoxe situada na nave, a car\u00f3n da porta da sancrist\u00eda. A copa descansa sobre unha base cil\u00edndrica e presenta un gran desenvolvemento en altura. Foi datado arredor das primeiras d\u00e9cadas do s\u00e9culo XIII.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Se volvemos ao exterior<\/em><\/strong> vemos que ao car\u00f3n da Igrexa hai outra construci\u00f3n, a que se fixo na segunda torre defensiva que antes mencionabamos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>No s\u00e9culo XVI foi utilizado como <strong><em>pante\u00f3n fidalgo da Casa dos Quiroga<\/em><\/strong>, que ti\u00f1a o seu Pazo xusto fronte \u00e1 igrexa. Debeu ser constru\u00eddo no per\u00edodo g\u00f3tico e mostra de novo unha cruz de Malta. Segundo a Asociaci\u00f3n de Xenealox\u00eda Her\u00e1ldica e Nobiliaria de Galicia, probablemente data do \u00faltimo cuarto do s\u00e9culo XIV. Escudo blasonado con: 1o) Somoza; 2o) 3o) e 4) son Quiroga-Valc\u00e1rcel. No seu interior, escudos her\u00e1ldicos da chamada <em>&#8220;Casa de las Argollas&#8221;<\/em> de Lugo e as mesmas cadeas que ti\u00f1a. A grosa cadea met\u00e1lica que pendura do tellado do pante\u00f3n, dise que est\u00e1 relacionada co dereito de asilo medieval, e tr\u00e1tase de que daquela calquera que fose capaz de chegar a dita cadea e colgarse dela, evitando os gardas que vixiaban. el , obtivo o indulto polos delitos cometidos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>No exterior tam\u00e9n atopamos unha <em>escultura recente, que representa ao p\u00e1rroco desta igrexa, Anxo Gonz\u00e1lez,<\/em> un dos principais impulsores da restauraci\u00f3n do templo no \u00faltimo cuarto do s\u00e9culo XX. Leva a seguinte inscrici\u00f3n: &#8220;<em>Non vin para ser servido sen\u00f3n para servir&#8221;.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13524 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_192708-1-scaled-e1682333942340-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_192708-1-scaled-e1682333942340-225x300.jpg 225w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_192708-1-scaled-e1682333942340-768x1024.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_192708-1-scaled-e1682333942340-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_192708-1-scaled-e1682333942340-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20230408_192708-1-scaled-e1682333942340.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Preto da igrexa atop\u00e1ronse restos de fortificaci\u00f3ns e enterramentos abertos en lousas que foron catalogadas como romanas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E ao outro lado da estrada atopamos <strong><em>a Casa dos Quiroga<\/em><\/strong>. Un pazo, propiedade privada, e actualmente en estado de aparente abandono. Foi constru\u00eddo no s\u00e9culo XVII e conta con varios escudos do s\u00e9culo XIX na s\u00faa fachada.<\/p>\n<p>Est\u00e1 pechado cun valado, polo que s\u00f3 \u00e9 posible ver a s\u00faa estrutura e xard\u00edns dende o exterior ou dende os cami\u00f1os da zona alta. Conta con bloques de m\u00e1rmore do Incio nos linteis das portas e das fiestras, ademais de contar cunha coidada e ampla galer\u00eda e balc\u00f3n nun extremo que destaca cos xard\u00edns que rodean o pazo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>No ano 1968 realizouse unha prospecci\u00f3n na que se acharon restos de sarc\u00f3fagos antropoides de m\u00e1rmore e no ano 1988 observouse un sarc\u00f3fago con dobre estola gran\u00edtica (rocha inexistente na zona), descubrimento froito das obras de restauraci\u00f3n da igrexa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Curiosidades e lendas arredor da igrexa de San Pedro Fiz<\/strong><\/h2>\n<p>En primeiro lugar, p\u00f3dese dicir que o m\u00e1rmore das canteiras do Incio presenta tales tonalidades, dun xeito inquietantemente fermoso, polos seus tons branquiazulados, con matices amarelados que se reforzan coa iluminaci\u00f3n el\u00e9ctrica, ao p\u00f3r do sol, amosa. un aspecto que parecer\u00eda pensado para dar cabida a lendas como as da Santa Compa\u00f1a.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>D\u00faas pequenas lendas<\/em><\/strong> arredor desta igrexa. O primeiro, e m\u00e1is co\u00f1ecido, dinos que a s\u00faa construci\u00f3n foi obra do demo, e que o fixo en s\u00f3 unha noite. Segundo outras lendas, se algu\u00e9n abr\u00eda o sepulcro de Frei Alonso de Quiroga, a igrexa derrub\u00e1base.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Por outra banda, e como explicaba Henrique Alvarellos en 2004, na s\u00faa obra <em>&#8220;Galicia en cen prodixios&#8221;,<\/em> foi neses lugares onde o escritor <strong><em>\u00c1nxel Fole<\/em><\/strong> se inspirou para escribir partes salientables da s\u00faa obra. Na s\u00faa obra <em>\u201cTerra brava\u201d<\/em> lembra o tempo que pasou no Incio e, entre outras cousas, asegura: <em>\u201cEsta paisaxe \u00e9 suave e amorosa \u00e1s veces; outras, fortes, severas e grandiosas. M\u00e1is ben, os dous tipos de paisaxe van da man\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Na casa Quiroga viviron don Benigno Quiroga e L\u00f3pez Ballesteros, quen chegou a ser ministro do Interior durante o reinado de Alfonso XIII. Segundo o escritor e investigador lucense Luis L\u00f3pez Pombo, a construci\u00f3n da autov\u00eda da Ferrer\u00eda do Incio d\u00e9bese \u00e1 xesti\u00f3n deste pol\u00edtico. Ademais, promoveu o aproveitamento das augas medicinais deste concello, que a finais do s\u00e9culo XIX foron declaradas de utilidade p\u00fablica grazas \u00e1 s\u00faa xesti\u00f3n. casado d.Benigno, coa fermosa e culta dama <strong><em>D\u00aa Julia Esp\u00edn e P\u00e9rez Collbrandt<\/em><\/strong>, que foi a musa inspiradora dun bo n\u00famero de versos do poeta Gustavo Adolfo Becquer. A s\u00faa beleza un tanto inalcanzable inspirou nalgunhas das s\u00faas rimas a Gustavo Adolfo B\u00e9cquer, quen tam\u00e9n a homenaxeou con dous \u00e1lbums de poemas e debuxos que se conservan na Biblioteca Nacional. Hai quen cre que Julia Esp\u00edn estivo neste pante\u00f3n, con todo, os seus restos non descansan aqu\u00ed, sen\u00f3n no cemiterio madrile\u00f1o de Santa Xusta, xunto co seu marido e outros familiares.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Como visitar a iglexa de San Pedro Fiz do Hospital de O Incio?<\/strong><\/h2>\n<p>O conxunto est\u00e1 situado na parroquia de Hospital, no concello lucense do Incio, a medio cami\u00f1o entre as d\u00faas fermosas localidades de Sarria e Monforte de Lemos.<\/p>\n<p>Unha tortuosa estrada auton\u00f3mica, a LU-644 l\u00e9vanos ata O Incio, e para chegar ao Hospital temos que coller a estrada LU-642 en direcci\u00f3n Ferrer\u00eda. \u00c1 altura de km. 17 est\u00e1 a igrexa e o Pao dos Quiroga.<\/p>\n<p>Para visitar a igrexa hai que chamar ao 982 427 014 e pedir cita. En principio, o horario de visita \u00e9 de luns a venres de 8:00 a 15:00 horas, pero como hai un veci\u00f1o, don Manuel (\u201c<em>O zoqueiro\u201d<\/em>), que vive preto da igrexa e \u00e9 fillo do antigo sancrist\u00e1n. , e Participante dos procesos de restauraci\u00f3n, el mesmo pr\u00e9stase a ensinalo e a explicar o seu contido, m\u00e1is que acertadamente, agradecendo calquera doaz\u00f3n para continuar co proceso de recuperaci\u00f3n do templo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Posiblemente por ser a mi\u00f1a terra, Galicia, da que me sinto profundamente orgulloso, s\u00f3 podo afirmar, como fixo o pol\u00e9mico escritor, ensa\u00edsta e pol\u00edtico galego Vicente Mart\u00ednez Risco y Ag\u00fcero, en <em>&#8220;Leira&#8221;<\/em> (1961, ensaio):<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>\u201cTi dis Galicia \u00e9 ben pequena. Eu d\u00edgoche: Galicia \u00e9 un mundo. Cada terra \u00e9 coma se fose un mundo enteiro. Poderala andar en pouco tempo do norte para o sur, do leste para u oeste noutro tanto; poderala andar outra vez, mais non a has dar andado. E de cada vez que a andes, has atopar cousas novas e outras has botar de menos\u201d. <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E rematamos esta publicaci\u00f3n confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultou do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo avisades premendo no bot\u00f3n <strong><em>&#8220;G\u00fastame&#8221;.<\/em><\/strong> Ademais, recomend\u00e1mosche que fagas calquera comentario e, se est\u00e1s interesado, subscr\u00edbete gratuitamente ao Bolet\u00edn do Blog para estar sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n<p>Por \u00faltimo, se che gustou o suficiente para compartilo nas t\u00faas redes sociais, estar\u00edamos moi encantados de que o fixeras.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>A nosa recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n<p><iframe style=\"width: 120px; height: 240px;\" src=\"\/\/rcm-eu.amazon-adsystem.com\/e\/cm?lt1=_blank&amp;bc1=000000&amp;IS2=1&amp;bg1=FFFFFF&amp;fc1=000000&amp;lc1=0000FF&amp;t=historia0bc-21&amp;language=es_ES&amp;o=30&amp;p=8&amp;l=as4&amp;m=amazon&amp;f=ifr&amp;ref=as_ss_li_til&amp;asins=8491485562&amp;linkId=e9de1daa06e6c81c0a515890822035e7\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-popups allow-scripts allow-modals allow-forms allow-same-origin\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/archivoshistoria.com\/las-ordenes-militares-de-tierra-santa-hospitalarios-y-templarios\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/archivoshistoria.com\/las-ordenes-militares-de-tierra-santa-hospitalarios-y-templarios\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.arquivoltas.com\/11-Galicia\/01-Incio01.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.arquivoltas.com\/11-Galicia\/01-Incio01.htm<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/galiciapuebloapueblo.blogspot.com\/2018\/01\/san-pedro-fiz-de-hospital-o-incio.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/galiciapuebloapueblo.blogspot.com\/2018\/01\/san-pedro-fiz-de-hospital-o-incio.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.romanicodigital.com\/sites\/default\/files\/pdfs\/files\/LUGO_Hospital%2C_O_Incio.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.romanicodigital.com\/sites\/default\/files\/pdfs\/files\/LUGO_Hospital%2C_O_Incio.pdf<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na provincia de Lugo atopamos unha igrexa \u00fanica, tanto pola sua fermosura e tesouros art\u00edsticos que garda, como por estar feita con marmore branca, algo moi raro no Sur de Europa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[391,222,400,221,170,379,337],"tags":[366,367,2897,271,531,126,2898,537,868,277,2899,2895,2902,210,2900,1081,2901],"class_list":["post-13557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-que-ver-gl-2","category-recuncho-da-historia","category-sugerencias","category-sugerencias-gl","category-suxestions-gl","tag-arquitectura-gl","tag-arte-gl","tag-cristo-crucificado-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-edad-media-gl","tag-galicia-gl","tag-hospital-o-incio-gl","tag-idade-media","tag-iglesia-gl","tag-lugo-provincia-gl","tag-marmol-blanco-gl","tag-marmol-blanco","tag-marmore-branca","tag-medieval-gl","tag-o-incio-gl","tag-romanico-gl","tag-san-pedro-fiz-gl","category-391","category-222","category-400","category-221","category-170","category-379","category-337","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13557"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14435,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13557\/revisions\/14435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}