{"id":12565,"date":"2026-04-09T14:18:43","date_gmt":"2026-04-09T13:18:43","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=12565"},"modified":"2026-04-09T14:18:43","modified_gmt":"2026-04-09T13:18:43","slug":"os-trasnos-na-mitoloia-galega","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/os-trasnos-na-mitoloia-galega\/","title":{"rendered":"Os trasnos na mitolox\u00eda galega"},"content":{"rendered":"

Entre os seres mitol\u00f3xicos e as lendas de Galicia, sobre os que escribimos varias entradas neste blog, hai uns pequenos seres, os trasnos<\/em><\/strong>, que hoxe van protagonizar este post.<\/p>\n

As lendas son simplemente historias ou narraci\u00f3ns, que mesmo poden estar baseadas nun feito real, pero que est\u00e1n “decoradas”, <\/em>por as\u00ed dicilo, con elementos fant\u00e1sticos e imaxinarios propios do folclore de cada pa\u00eds ou territorio e que, en xeral, se transmiten no forma oral.<\/p>\n

E a mitolox\u00eda \u00e9 o conxunto de mitos, orixes, historias e lendas que explicaron a orixe e a cultura das principais civilizaci\u00f3ns do mundo.<\/p>\n

A\u00ednda que estes tres conceptos (historia, lenda e mitolox\u00eda) definen cousas moi distintas, existe entre eles unha certa relaci\u00f3n que \u00e9 necesaria para comprender mellor o comportamento dunha sociedade ao longo da historia. De a\u00ed que neste blog inclu\u00edmos publicaci\u00f3ns que nos falan das historias, feitos, personaxes ou fen\u00f3menos que explican ou tratan de dar resposta a aquelas preguntas que non te\u00f1en base hist\u00f3rica nin cient\u00edfica.<\/p>\n

 <\/p>\n

Que \u00e9 un trasno?<\/strong><\/h2>\n

Evidentemente estamos a falar de seres ou entidades mitol\u00f3xicas do patrimonio cultural galego. Polo tanto, estes seres habitar\u00edan principalmente nun universo on\u00edrico, sobrevivindo a culturas estranxeiras e ao paso dos anos e aos cambios de costumes e crenzas.<\/p>\n

Na mitolox\u00eda tradicional galega e do norte de Portugal, un trasno \u00e9 unha criatura que poder\u00eda asimilarse a un duende. <\/em><\/strong>G\u00fastalle facer travesuras e pequenas travesuras, especialmente os accidentes dom\u00e9sticos e o ru\u00eddo. \u00c9 un ser que non \u00e9 doado de ver. \u00c9 un anano dom\u00e9stico, semellante ao troll escandinavo, con figura humana. \u00c9 un ser feo, astuto e malo.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Os trasnos ser\u00edan esp\u00edritos da noite, capaces de adoptar diferentes formas, incluso non humanas ou animais, xa que ser\u00edan capaces de presentarse como vento, raio de l\u00faa ou frouxe de follas.<\/p>\n

Nas vellas crenzas existentes en Galicia, os trasnos viv\u00edan nas casas, adapt\u00e1ndose tanto \u00e1 familia que nelas viv\u00eda, que no caso de que cambiasen de casa, o trasno sempre atopaba o xeito de esconderse entre as s\u00faas pertenzas para poder para trasladarse con eles \u00e1 nova residencia.<\/p>\n

\u00c9 unha especie de diablillo invisible, pero sen a maldade do demo. A pesar da s\u00faa habilidade para a invisibilidade, recompil\u00e1ronse moitas descrici\u00f3ns do que parece. \u00c9 un home pequeno, adoito levo vestido con sotana e cornos.Ten unha barba longa e unha gorra vermella. Ademais, parece que ten un burato na man esquerda (alg\u00fans aseguran que o presentan nas d\u00faas mans).<\/p>\n

Outras descrici\u00f3ns atrib\u00faenlle patas de cabra, que te\u00f1en unha cola prominente e un s\u00f3 corno. Poder\u00edan mostrarse en forma de animal: cabalo, can, ovella, ovella, gato, porco,…<\/p>\n

Como seres malvados, parece que foxen da auga bendita do sinal da cruz ou de calquera outra representaci\u00f3n que te\u00f1a que ver coa divindade.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Como viven os trasnos?<\/strong><\/h2>\n

Segundo a tradici\u00f3n, alg\u00fans dos trasnos viven nos bosques m\u00e1is frondosos ou nas cunetas dos cami\u00f1os<\/em><\/strong>, agardando que pase algu\u00e9n que os saquee. Tam\u00e9n poden vivir en ferrer\u00edas e forxas, pero sobre todo fac\u00edano nas casas.<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00c9 un ser nocturno, porque adoita andar de noite polos bosques e cami\u00f1os que atravesan as terras galegas, coa singularidade de que de cando en vez practican algunha trasnada.<\/p>\n

Entre as s\u00faas trasnadas<\/em><\/strong>, o Trasno fai que se rompa a louza, que se perdan as chaves, que caia un valado, os novillos que cose unha nena, etc… Pero o Trasno tam\u00e9n el. pode cami\u00f1ar detr\u00e1s dunha persoa e seguila a todas partes. \u00c1s veces toma forma animal (como un cabalo, un can abandonado, etc…) e destaca a s\u00faa sorprendente capacidade para esconderse en calquera momento e lugar.<\/p>\n

Tam\u00e9n hai un comportamento da trasno que realizan con mulleres cuxo sono est\u00e1 perturbado, porque lles d\u00e1 pesadelos.<\/p>\n

Unha forma de saber se hai trasno na casa \u00e9 observar o comportamento dos animais que poder\u00edan haber na casa, xa que ante a presenza dun trasno os animais p\u00f3\u00f1ense nerviosos e te\u00f1en coma asustados. Outra forma de saber se viven connosco \u00e9 escoitar atentamente se detectamos ru\u00eddos estra\u00f1os, como o feito de que as portas ou fiestras se abren ou se pechan soas. Tam\u00e9n \u00e9 s\u00edntoma da presenza dun trasno o feito de que ao levar algo pesado, de s\u00fapeto parece que pesa m\u00e1is, ou se notamos que algu\u00e9n, a quen non vemos, nos d\u00e1 unha labazada.<\/em><\/strong><\/p>\n

Para desfacerse dos trasnos<\/em><\/strong> hai que deixar espallados pola casa un pu\u00f1ado de grans de millo, ou lentellas, xud\u00edas ou algo semellante, xa que lles gusta ordenar e contar os grans, pero xa que son incapaces de contar m\u00e1is de dez ( ou cen, depende das fontes), cando chegan a ese n\u00famero vense obrigados a comezar de novo. Ademais, o feito de que te\u00f1an un pequeno burato na man esquerda dificulta a s\u00faa conta, polo que os mant\u00e9n ocupados.<\/p>\n

Alternativas atopar\u00edanse deixando nas xuntas das pedras uns naipes para que se entrete\u00f1an, ou asustarse acendendo a luz, bendicindo a casa, po\u00f1endo dentro un corno de castr\u00f3n: herba de carballo e anacos de evanxeos pechando. o corno ben cunha pel do mesmo carneiro.<\/p>\n

Nalgunhas zonas usan como amuleto un corno de carneiro, no que se inserir\u00edan hedras e algunhas p\u00e1xinas do evanxeo.<\/p>\n

Outra forma de desfacerse deles, como os elfos dom\u00e9sticos, \u00e9 d\u00e1ndolles roupa porque senten que \u00e9 unha ofensa e por iso saen da casa.<\/p>\n

Para rematar, c\u00f3mpre dicir que se supo\u00f1\u00eda que non era apropiado \u00f3 trasno a ocupar o devandito berce.<\/p>\n

 <\/p>\n

Neste punto hai que dicir que, \u00e1s veces, adoita confundirse outro ser cos trasnos, ser\u00edan os tardos.<\/p>\n

O tardo<\/em><\/strong> \u00e9 semellante a un trasno pero moito m\u00e1is mal\u00e9volo. Caracter\u00edzase polas s\u00faas actitudes burlonas e o seu mal comportamento. \u00c9 un ser pequeno e peludo, con moitos dentes, de cor verde, con ollos negros e redondos; ten barba e leva roupa vella e gorra vermella. Ademais, difer\u00e9nciase dos demais trasnos porque leva unha espada pequena e afiada. Habitualmente vive baixo terra e cava pequenos buratos polos que pode colarse nas casas. Unha vez dentro, enc\u00e1ntalle fisgonear, pero a pesar de ser moi curioso, acaba deixando as cousas tal e como as atopa. Enc\u00e1ntalle molestar aos animais da casa.A s\u00faa diversi\u00f3n favorita \u00e9 sentarse no peito das persoas mentres dormen, provoc\u00e1ndolles, ademais dunha gran opresi\u00f3n, dor e terribles pesadelos. Neste caso, relacionar\u00edase co Pesurole do mundo romano, que v\u00e9n a personificar o pesadelo que oprime o peito.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c9 moi covarde, e nada intelixente, e cando se atopa nunha situaci\u00f3n dif\u00edcil, non dubida en suplicar mansamente para que se desprenda. Ademais, ten medo aos cans e aos gatos porque poden velo facilmente. A\u00ednda que \u00e9 de tama\u00f1o moi pequeno, pesa moito. Aproveita a escuridade da noite para entrar nas casas dos que est\u00e1n durmindo, e as\u00ed sentar no seu peito provocando terribles pesadelos e dor no peito, coma se tivese unha gran pena por dentro.<\/p>\n

 <\/p>\n

Trasnos en Galicia<\/strong><\/h2>\n

No xornal compostel\u00e1n Gaceta de Galicia<\/strong><\/em>, do 28 de maio de 1888, aparece unha historia que transcorre nunha casa reitoral e que poder\u00eda deberse \u00e1 presenza dun trasno. Parece ser que o p\u00e1rroco escoitou ru\u00eddos e golpes estra\u00f1os que lle impediron adormecer e quit\u00e1ronlle as ganas de comer, polo que chamou \u00e1 Garda Civil. Esa mesma noite, cando se produc\u00edan os ru\u00eddos, a parella da Garda Civil percorreu a vivenda, pero non atopou nada, polo que comprobaron que deb\u00eda tratarse de algo sobrenatural.<\/p>\n

Este mesmo xornal, o 11 de xullo de 1895, recolleu o testemu\u00f1o duns veci\u00f1os que dic\u00edan que a s\u00faa casa, no n\u00famero 10 da c\u00e9ntrica r\u00faa coru\u00f1esa de Riego de Agua, notaba ru\u00eddos estra\u00f1os nos faiados, tras o que descubriron que un O ba\u00fal que ti\u00f1an al\u00ed estaba aberto e con toda a roupa espallada polo chan. Os feitos, ir\u00f3nicamente, atrib\u00faense a un trasno. “Nunca se farta de facer trasnadas”<\/em>.<\/p>\n

Xa no s\u00e9culo XX, concretamente o 18 de marzo de 1832, o xornal El Ideal Gallego<\/em><\/strong> recolleu unha noticia sobre a presenza dun duende na Colexiata, na cidade da Coru\u00f1a, que se remonta ao s\u00e9culo XIV, na \u00e9poca do Rei Felipe III… A historia, en s\u00edntese, \u00e9 a seguinte: unha noite unha moza escoitou un ru\u00eddo estra\u00f1o f\u00f3ra, cando se asomaba pola fiestra viu unha pantasma de m\u00e1is de dous metros de altura que avanzaba e se retiraba de costas \u00e1 Colexiata. Cando se co\u00f1eceron os feitos, ning\u00fan veci\u00f1o se atreveu a sa\u00edr ou mirar polas fiestras tras o repique de silencio e descanso que anunciaban cada noite as camp\u00e1s da parroquia santiaguesa. Os feitos, co\u00f1ecidos anos despois, ref\u00edrense a que na citada praza e daquela produc\u00edanse furtivos encontros entre unha se\u00f1ora xentil, criada de profesi\u00f3n, cun se\u00f1or. Co que se desmontou a posible presenza dun trasno nun lugar tan sagrado.<\/p>\n

En Rianxo<\/em><\/strong>, na costa coru\u00f1esa, recibe o nome de porviso e realiza os seus traslados en barcos.<\/p>\n

Tam\u00e9n no Viso, en Carnota<\/em><\/strong>, localidade da provincia da Coru\u00f1a, dise que o trasno toma \u00e1s veces a forma dunha roda de carro que persegue a xente polas estradas. Outra historia deste pobo c\u00f3ntanos que nunha ocasi\u00f3n un home pesado estaba a coci\u00f1ar unhas sardi\u00f1as na s\u00faa barca, cando un trasno apareceu na beira e pediulle que lle trouxese unhas porque non pod\u00eda pasar polo mar, xa que \u00e9 sagrado. . Esta consideraci\u00f3n da sacralidade do mar p\u00f3dese atribu\u00edr \u00e1 presenza de sal, elemento que tam\u00e9n se utiliza para espantar bruxas e demos.<\/p>\n

Nos Ancares<\/em><\/strong> adoita po\u00f1er unha cruz nas \u00e1rbores que bordean a vila para impedir o paso do trasno, que nesta zona se chama Trasno do choco e est\u00e1 dedicado a enganar aos cami\u00f1antes.<\/p>\n

Por outra banda, contan que en Celanova<\/em><\/strong>, Ourense, o trasno transformouse nun boi que destrozou un palleiro pola noite e \u00e1 ma\u00f1\u00e1 seguinte quedou intacto.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Noutra historia, neste caso nunha parroquia da localidade pontevedresa de Vila de Cruces, <\/em><\/strong>c\u00f3ntase que unha muller embarazada dunha cursa decidiu botar a criatura \u00e1 auga dun mu\u00ed\u00f1o. Pero logo arrep\u00edntese e vaise a confesar, polo que o cura p\u00eddelle que pase nove veces pola igrexa vestida coa mesma roupa que cando cometeu o infanticidio como penitencia. Coa primeira volta apareceron dous cans negros e ao final das nove asaltos abalanz\u00e1ronse sobre a muller. Nese momento o cura l\u00e1nzalles obxectos benditos e os cans desaparecen, xa que non eran m\u00e1is que demos que reclamaban a alma da muller homicida.<\/p>\n

Tam\u00e9n na provincia de Pontevedra, o Diario de Pontevedra, do 13 de decembro de 1909, recolle os comentarios da xente arredor dunha casa da r\u00faa Seijas onde afirman que viven varios trasnos. A historia \u00e9 a seguinte: na dita casa viv\u00edan unha se\u00f1ora e a s\u00faa filla pequena. Nela o\u00edanse continuamente ru\u00eddos estra\u00f1os mentres se mov\u00edan polo aire distintos obxectos, como tesoiras ou teas, e que o cronista cre que non se debe a seres doutro mundo, sen\u00f3n a seres humanos. O caso \u00e9 que cando numerosos veci\u00f1os apareceron diante da s\u00faa casa, de s\u00fapeto comezaron a “chover” diversos obxectos da casa: unha alpargata, verduras, garfos, un anaco dun paraugas vello,… Segundo os veci\u00f1os, unha vez que usada auga bendita e unha boa dose de oraci\u00f3ns, os elfos desapareceron.<\/p>\n

.<\/p>\n

 <\/p>\n

Trasnos al\u00e9n de Galicia<\/strong><\/h2>\n

Os trasnos non son, na s\u00faa concepci\u00f3n imaxinaria, \u00fanicos, xa que se atopan seres mitol\u00f3xicos semellantes noutras zonas tanto do territorio espa\u00f1ol como de Europa. As\u00ed, por exemplo, en Castela ser\u00eda o duende, en Asturias estes trasnos, practicamente os mesmos que se recollen na tradici\u00f3n galega, ch\u00e1manse trasgus; en Cantabria trastolillus, en Euskai iratxos, en Catalonia Follet.<\/p>\n

Nos pa\u00edses celtas irm\u00e1ns atopamos tam\u00e9n en Gran Breta\u00f1a o korrigan, en Irlanda o duende e en Gales o aldaba.<\/p>\n

En Francia ser\u00eda o lutin, en Inglaterra ser\u00eda o puck, en Portugal est\u00e1 o pasadelo e o demo da mao furada; en Holanda os frodiken; en Alema\u00f1a o elfo.Seres semellantes tam\u00e9n se atopan en Noruega, Finlandia, Suecia,…<\/p>\n

Os trasnos chegaron mesmo \u00e1 literatura. Atop\u00e1molos en \u201cLos archivos del trasno<\/em>\u201d de Rafael Dieste, de 1926, no texto do conxuro da queimada escrito por Mariano Marcos en 1967, ou recollidos da tradici\u00f3n como no Diccionario de seres m\u00edticos de X.R.Cuba e outros, do ano 1999. Onde m\u00e1is abundan \u00e9 na literatura infantil.<\/p>\n

 <\/p>\n

Conclusi\u00f3n<\/strong><\/h2>\n

Malia todo o negativo que temos en par\u00e1grafos anteriores e que est\u00e1 relacionado co comportamento dos trasnos, tam\u00e9n hai que dicir que \u00e1s veces a s\u00faa presenza pode ser de bo presaxio. As\u00ed, se un paxaro se pousa nunha rede de mari\u00f1eiros, iso significar\u00eda que este ser\u00eda un trasno e anuncia que ese d\u00eda haber\u00e1 boa pesca.<\/p>\n

Por \u00faltimo, indicar que a figura do trasno foi suplantada pola do demo, pola influencia do cristianismo.<\/p>\n

 <\/p>\n

E rematamos esta publicaci\u00f3n confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultou do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo avisades premendo no bot\u00f3n “G\u00fastame”.<\/em><\/strong> Ademais, recomend\u00e1mosche que fagas calquera comentario e, se est\u00e1s interesado, subscr\u00edbete gratuitamente ao Bolet\u00edn do Blog para estar sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

Por \u00faltimo, se che gustou o suficiente para compartilo nas t\u00faas redes sociais, estar\u00edamos moi encantados de que o fixeras.<\/p>\n

 <\/p>\n

A nosa recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n