{"id":12211,"date":"2026-04-09T11:08:45","date_gmt":"2026-04-09T10:08:45","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=12211"},"modified":"2026-04-09T11:08:45","modified_gmt":"2026-04-09T10:08:45","slug":"o-codex-calixtinus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-codex-calixtinus\/","title":{"rendered":"O Codex Calixtinus"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>O C\u00f3dice Calxtinus<\/em><\/strong> \u00e9 considerado unha obra excepcional, nacida para consolidar Santiago de Compostela como o segundo gran centro do cristianismo, despois de Roma. Consiste nunha recompilaci\u00f3n en cinco libros de todos os textos lit\u00farxicos, tradici\u00f3ns xacobeas, milagres e a memoria da ruta de peregrinaci\u00f3n, elaborados na Compostela do s\u00e9culo XII.<\/p>\n<p>O Calixtinus (Codice Calixtino) xunto cos seus derivados conforman o <em>Liber Sancti Jacobi<\/em> (Libro de Santiago), proposto polo franc\u00e9s B\u00e9dier no limiar do s\u00e9culo XX.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n se propuxo o t\u00edtulo de Iacobus (ou Jacobus) para referirse, sobre todo, ao que expertos como Manuel C. D\u00edaz e D\u00edaz, un dos grandes estudosos desta obra, cren que \u00e9 o n\u00facleo inicial da recompilaci\u00f3n, os libros. I e II. Alg\u00fans estudosos consideran que \u00e9 o t\u00edtulo desexado polo seu autor ou autores, xa que o C\u00f3dice da bas\u00edlica compostel\u00e1 \u00e1brese coas seguintes palabras: <em>\u201cEx re signatur, Iacobus liber iste uocatur\u201d. <\/em>(Apenas asinado, este libro ch\u00e1mase Santiago).<\/p>\n<p>Hai que ter en conta que durante a Idade Media o fen\u00f3meno das peregrinaci\u00f3ns a Santiago estivo tan estendido que \u00e9 comprensible que nalg\u00fan momento aparecese un gu\u00eda no Cami\u00f1o que conduc\u00eda ao templo onde se atopaba o sepulcro do Ap\u00f3stolo Santiago o Maior.<\/p>\n<p>En primeiro lugar hai que dicir que o <strong><em>&#8220;Liber Sancti Jacobi&#8221;<\/em><\/strong> \u00e9 o nome que recibe a recompilaci\u00f3n de cinco libros de distinta natureza (haxiogr\u00e1ficos, lit\u00farxicos, homil\u00edas, musicais e narrativos) relacionados co ap\u00f3stolo Santiago o Maior e a peregrinaci\u00f3n a Santiago de Compostela.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12195 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Codex-Calixtinus-300x225.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Codex-Calixtinus-300x225.webp 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Codex-Calixtinus.webp 728w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Historia do Codex Calixtinus<\/strong><\/h2>\n<p>Este escrito \u00e9 co\u00f1ecido por este nome porque a s\u00faa composici\u00f3n \u00e9 atribu\u00edda ao Papa Calixto II. E \u00e9 que dadas as flu\u00eddas relaci\u00f3ns que este pont\u00edfice manti\u00f1a co santuario de Santiago a comezos do s\u00e9culo XII, a propia igrexa compostel\u00e1 atreveuse a atribu\u00edrlle a autor\u00eda da obra.<\/p>\n<p>En realidade non se co\u00f1ecen con certeza o autor ou autores pero a influencia francesa \u00e9 evidente. De feito, desa orixe \u00e9 Aymeric Picaud, a quen polo menos se lle atrib\u00fae a redacci\u00f3n do Libro V, onde se describe por primeira vez o Cami\u00f1o de Santiago. Xelm\u00edrez enviara numerosos cl\u00e9rigos compostel\u00e1ns para estudar en Francia, ao tempo que favoreceu a chegada \u00e1 cidade doutros de probada preparaci\u00f3n da mesma orixe, vinculados \u00e1 poderosa Orde de Cluny, coa que case sempre mantivo excelentes relaci\u00f3ns. Poder\u00edan ser os autores, a\u00ednda que as m\u00faltiples d\u00fabidas que xorden para resolver definitivamente esta cuesti\u00f3n seguen a\u00ed.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12193 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Aymeric-Picaud-300x157.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"157\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Aymeric-Picaud-300x157.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Aymeric-Picaud.jpg 563w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>A d\u00eda de hoxe non existe unanimidade en canto \u00e1 fixaci\u00f3n da data na que foi escrita, a\u00ednda que parece certo que foi entre os anos 1138 e 1172.<\/p>\n<p>Aparece nun momento de grande efervescencia do culto ao Ap\u00f3stolo e da difusi\u00f3n da peregrinaci\u00f3n a Compostela, promovida principalmente polo fidalgo galego, Diego de Xelm\u00edrez, arcebispo de Santiago e impulsor da construci\u00f3n da Catedral.<\/p>\n<p>En todo caso, o Calixtunus como se co\u00f1ece hoxe en d\u00eda, \u00e9 posible que tardara m\u00e1is de corenta anos en elaborarse.<\/p>\n<p>Actualmente o nome Codex Calixtinus util\u00edzase para referirse a un fermoso manuscrito escrito durante o s\u00e9culo XII, e que consta de 225 p\u00e1xinas. Esta obra at\u00f3pase no Arquivo da Catedral de Santiago de Compostela.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n existe un exemplar incompleto do Codex Calixtinus de 86 p\u00e1xinas, que se conserva no Arquivo da Coroa de Arag\u00f3n, en Barcelona, \u200b\u200bque parece ser realizado en Santiago por Arnaldo del Monte, monxe de Ripoll, no ano ano 1173.<\/p>\n<p>O exemplar que se garda no Convento de Alcoba\u00e7a, en Portugal, \u00e9 da mesma \u00e9poca. E moito m\u00e1is tarde est\u00e1n os exemplares custodiados na Universidade de Salamanca, na British Library de Londres e no Vaticano. As cidades de Par\u00eds e Madrid tam\u00e9n te\u00f1en r\u00e9plicas manuscritas.<\/p>\n<p>Posiblemente o obxectivo deste traballo fose, ademais dunha acci\u00f3n que pretend\u00eda difundir e enxalzar a peregrinaci\u00f3n a Compostela, un xeito de desfacerse dun elemento que cumpr\u00eda unha finalidade educativa.<\/p>\n<p>Est\u00e1 escrito en lat\u00edn.<\/p>\n<p>O Codex Calixtinus foi copiado asiduamente por moitos escribas diferentes, tanto da Compostela orixinal como das versi\u00f3ns que se foron espallando por Europa.<\/p>\n<p>A pesar da s\u00faa vital importancia actual para o cristianismo, este C\u00f3dice estivo esquecido durante moitos anos nos arquivos da Catedral de Santiago, sendo redescuberto na segunda metade do s\u00e9culo XIX.Como co paso dos anos se foron introducindo novos pergami\u00f1os e foi un uso habitual ata ben entrado o s\u00e9culo XVI, o seu deterioro foi notable.<\/p>\n<p>O seu &#8220;descubridor&#8221; foi o arquiveiro da Catedral, Antonio L\u00f3pez Ferreiro, que contribu\u00edu \u00e1 s\u00faa posterior restauraci\u00f3n e \u00e1 s\u00faa sa\u00edda de novo \u00e1 luz. As\u00ed permaneceu algo m\u00e1is de oitocentos anos, baixo a protecci\u00f3n dos arquiveiros e estudosos do templo santiagu\u00e9s.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Contido do Codex Calilxtinus<\/strong><\/h2>\n<p>O contido principal deste trata de xustificar tanto o culto ao Ap\u00f3stolo como as propias peregrinaci\u00f3ns, e para iso ref\u00edrese fundamentalmente a unha serie de aspectos que narran a historia do Ap\u00f3stolo Santiago trala s\u00faa morte e traslado dos seus restos, o descubrimento de a s\u00faa tumba e os milagres asociados a ela. Pero tam\u00e9n caben argumentos sobre a mediaci\u00f3n do emperador Carlomagno ao abrir os cami\u00f1os de Compostela para visitar o sepulcro cos restos do ap\u00f3stolo, ao tempo que describe o templo e a s\u00faa liturxia, ademais de proporcionar un bo n\u00famero de consellos para todos.os que tiveran a valent\u00eda e a intenci\u00f3n de facer esta ruta.<\/p>\n<p>O Codex Calixtinus, de gran extensi\u00f3n, est\u00e1 formado por cinco libros as\u00ed como alg\u00fans ap\u00e9ndices musicais. Son, en total, 225 p\u00e1xinas de pergami\u00f1o, 30&#215;21 cm, en letra francesa.<\/p>\n<p>O contido dos libros \u00e9 o seguinte:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Libro I. Anthologia lit\u00fargica.<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c9 o m\u00e1is longo do C\u00f3dice. Estrut\u00farase en 34 cap\u00edtulos. Este Libro est\u00e1 subdividido en tres partes, cunha orde relativamente confusa: primeiro atopamos un Leccionario e Homilario, que recolle as lecturas e homil\u00edas dos Maitenos ou os oficios nocturnos das distintas festas; unha segunda parte formada por un Antifonario, coas ant\u00edfonas, cap\u00edtulos, responsorios e himnos para o Oficio Divino, tanto de d\u00eda como de noite; e, finalmente, cont\u00e9n un Misal cos elementos da misa das d\u00faas grandes solemnidades xacobeas: o 25 de xullo coa s\u00faa vixilia e o oitavo e o 30 de decembro coa s\u00faa oitava. Tam\u00e9n cont\u00e9n, a\u00ednda que engadida posteriormente, a Misa dos Milagres de Santiago e, en cada forma, varias oraci\u00f3ns m\u00e1is polos distintos horarios da Oficina.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12197 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-I-Codex-Calixtinus-217x300.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-I-Codex-Calixtinus-217x300.jpg 217w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-I-Codex-Calixtinus.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 217px) 100vw, 217px\" \/><\/p>\n<p>Trata sobre a Liturxia de Santiago. Cont\u00e9n un conxunto de misas, oraci\u00f3ns, serm\u00f3ns, homil\u00edas, bendici\u00f3ns, textos lit\u00farxicos, cantos, danzas e formas para a liturxia de Santiago. Ofrecen unha imaxe de gran dinamismo e riqueza das principais celebraci\u00f3ns lit\u00farxicas compostel\u00e1s. Os serm\u00f3ns son moi significativos, case sempre realizados a partir da interpretaci\u00f3n de numerosas pasaxes e citas b\u00edblicas e textos cristi\u00e1ns antigos de Eusebio de Cesarea, San Gregorio, San Xerome, San Agust\u00edn, a Venerable Beda, etc. Un dos cap\u00edtulos deste libro, o XVII, \u00e9 o famoso serm\u00f3n &#8220;Veneranda Dies&#8221;, imprescindible para co\u00f1ecer as caracter\u00edsticas do mundo xacobeo no s\u00e9culo XII.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Libro II. De miraculi Sancti Jacobi.<\/strong><\/h3>\n<p>C\u00e9ntrase nos milagres.Pres\u00e9ntanos a haxiograf\u00eda (historia da vida dun santo) do Ap\u00f3stolo. C\u00f3mpre sinalar que para reforzar a fe dos peregrinos, neste bloque narr\u00e1ronse alg\u00fans dos milagres atribu\u00eddos a Santiago o Maior. Narra 21 milagres realizados por Santiago, en distintas partes do mundo, entre os anos 100 e 1110 e 1 que ter\u00eda lugar no ano 1135.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12199 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-II-Codex-Calixtinus-226x300.jpg\" alt=\"\" width=\"226\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-II-Codex-Calixtinus-226x300.jpg 226w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-II-Codex-Calixtinus.jpg 510w\" sizes=\"(max-width: 226px) 100vw, 226px\" \/><\/p>\n<p>Algunhas destas historias acadaron unha notable difusi\u00f3n e contribu\u00edron a fortalecer a peregrinaci\u00f3n. Entre elas non est\u00e1 a m\u00e1is famosa de todas: a acontecida en Santo Domingo de la Calzada (A Rioxa) co\u00f1ecida popularmente como o milagre do galo e a gali\u00f1a, que se adoita situar no s\u00e9culo XIII. A versi\u00f3n que aparece no cap\u00edtulo V deste segundo libro do C\u00f3dice, que puido ter a s\u00faa influencia pola s\u00faa difusi\u00f3n no Cami\u00f1o, lim\u00edtase a relatar o milagre dun peregrino alem\u00e1n aforcado inxustamente na cidade francesa de Toulouse. Resucita cando o seu pai volve de peregrinar a Santiago.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Libro III. Liber de translatione corporis Sancti Jacobi ad Composellam.<\/strong><\/h3>\n<p>Narra os prodixiosos feitos acontecidos con motivo do traslado do corpo do ap\u00f3stolo a Compostela. Esta parte do C\u00f3dice trata dos feitos milagrosos acontecidos con motivo das reliquias do Ap\u00f3stolo de Palestina e do seu posterior enterro no Campus Stellae.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12201 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-III-Codex-Calixtinus-206x300.jpg\" alt=\"\" width=\"206\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-III-Codex-Calixtinus-206x300.jpg 206w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-III-Codex-Calixtinus.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 206px) 100vw, 206px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Libro IV. L\u2019Historia Karoli et Rotholandi.<\/strong><\/h3>\n<p>Dedicado a enxalzar o prestixio do santuario xacobeo, d\u00e1ndolle unha dimensi\u00f3n europea. Narra dun xeito \u00e9pico como o emperador Carlomagno (742-814), acompa\u00f1ado do cabaleiro Rold\u00e1n, abriu a ruta a Compostela.Ser\u00eda un xeito de po\u00f1er en valor os ideais cabaleirescos e a cruzada contra os infieis que se espallaron por Europa dende finais do s\u00e9culo XI. Co\u00f1\u00e9cese como o &#8220;Pseudo-Turpin&#8221; porque inicialmente se lle atribu\u00edu a este arcebispo de Reims. Pero isto non \u00e9 posible xa que este bispo morreu a finais do s\u00e9culo VIII, xa que non ser\u00eda posible que acompa\u00f1ase a Carlomagno nas s\u00faas supostas incursi\u00f3ns en territorio hisp\u00e1nico a comezos do s\u00e9culo IX, momento no que esta historia. ter\u00eda lugar. Por iso e porque a s\u00faa escrita posiblemente fose obra de autores an\u00f3nimos franceses vinculados \u00e1 Igrexa de Santiago, os estudosos chaman con frecuencia a este libro como Pseudo-Turpin. Tam\u00e9n se lle deu o t\u00edtulo de Historia Karoli Magni et Rotholandi, ao situar ao xa daquela (s\u00e9culo XII) sacralizado e mitificado emperador Carlomagno, acompa\u00f1ado principalmente na s\u00faa misi\u00f3n xacobea polo lendario cabaleiro Rold\u00e1n, como gran protagonista da narraci\u00f3n.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12203 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-IV-Codex-Calixtinus-214x300.jpg\" alt=\"\" width=\"214\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-IV-Codex-Calixtinus-214x300.jpg 214w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-IV-Codex-Calixtinus.jpg 396w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><\/p>\n<p>Este libro foi o que tivo unha maior difusi\u00f3n e mellor acollida, posto que se comprobou que se fixeron m\u00e1is de 25 exemplares que se difundir\u00edan por toda Europa.<\/p>\n<p>O Pseudo-Turpin \u00e9 o libro m\u00e1is estudado do C\u00f3dice, s\u00f3 superado na segunda metade do s\u00e9culo XX polo impacto do Libro V no renacemento do Cami\u00f1o de Santiago. Xa no s\u00e9culo XIX diversos especialistas, principalmente franceses e anglosax\u00f3ns, comezaron este traballo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Libro V. Iter pro peregrinis ad Compostellam.<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c9 a gu\u00eda dos peregrinos. \u00c9 informativo e pr\u00e1ctico. Est\u00e1 considerada a primeira gu\u00eda de viaxes europea. Tr\u00e1tase do &#8220;Liber Peregrinationis&#8221;, ou &#8220;Gu\u00eda do Peregrino Medieval&#8221;, posiblemente escrito entre 1135-1140, atribu\u00edndo a s\u00faa autor\u00eda a Aymeric Picaud. Consta dun resumo e 11 cap\u00edtulos. Tr\u00e1tase dun breve tratado que combina indicaci\u00f3ns sobre a ruta xacobea, cunha serie de consellos morais. Nesta parte do C\u00f3dice establ\u00e9cense as rutas de peregrinaci\u00f3n desde Francia, seguindo catro rutas principais en territorio hisp\u00e1nico, enumerando as cidades polas que pasan e os r\u00edos que hai que atravesar, sendo co\u00f1ecido como o &#8220;Cami\u00f1o Franc\u00e9s&#8221;. Ofrece un bo n\u00famero de consellos para os peregrinos, indicando onde se atopan santuarios e reliquias, lugares para aloxarse, as\u00ed como numerosas indicaci\u00f3ns sobre a ruta. \u00c9 o resultado en gran parte da experiencia do autor. A descrici\u00f3n e valoraci\u00f3n dos diversos pobos que atravesa o Cami\u00f1o ata Compostela ten un relevo e interese moi especial: pictavenses, gascones, navarros, castel\u00e1ns e galegos.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12205 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-V-Codex-Calixtinus-300x150.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"150\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-V-Codex-Calixtinus-300x150.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Libro-V-Codex-Calixtinus.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>A traduci\u00f3n deste libro a numerosos idiomas, durante a segunda metade do s\u00e9culo XX, provocou un aumento exponencial do n\u00famero de peregrinos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Miniaturas<\/strong><\/h3>\n<p>Unha parte fundamental deste exemplar son as s\u00faas delicadas iluminaci\u00f3ns. Estas imaxes contribu\u00edron \u00e1 creaci\u00f3n do programa iconogr\u00e1fico xacobeo. As decoraci\u00f3ns que podemos atopar nas p\u00e1xinas do c\u00f3dice div\u00eddense en tres grupos:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Iniciais decoradas<\/em> con formas vexetais e con animais fant\u00e1sticos como drag\u00f3ns.<\/li>\n<li><em>Tres capiteis historiados<\/em> cos retratos dalg\u00fans dos protagonistas do texto: o papa Calixto II, o ap\u00f3stolo Santiago e o arcebispo Turpin.<\/li>\n<li><em>D\u00faas miniaturas<\/em>: unha cunha \u00fanica escena que representa o &#8220;So\u00f1o de Carlomagno&#8221; e a outra con d\u00faas escenas que mostran a Carlomagno cos seus soldados sa\u00edndo de Aquisgr\u00e1n na superior mentres que a inferior mostra un grupo de soldados armados situados nos arredores dunha cidade. que probablemente tam\u00e9n ser\u00eda Aquisgr\u00e1n.<\/li>\n<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12207 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Miniatras-Codex-Calixtinus-300x160.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"160\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Miniatras-Codex-Calixtinus-300x160.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Miniatras-Codex-Calixtinus-768x409.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Miniatras-Codex-Calixtinus.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Pola s\u00faa banda, as miniaturas do texto compostel\u00e1n non acadan a cantidade e calidade das doutros c\u00f3dices medievais, pero aportan informaci\u00f3n, cor e fluidez \u00e1s p\u00e1xinas. A maior\u00eda dos capitulares tam\u00e9n son de gran valor art\u00edstico, como a inicial do C\u00f3dice Compostela, que representa ao Papa Calixto escribindo o libro.Para D\u00edaz y D\u00edaz, copistas, poetas, m\u00fasicos, narradores e contacontos participar\u00edan, dun ou doutro xeito, na elaboraci\u00f3n do Calixtino, <em>\u201cas\u00ed como notables te\u00f3logos e escritores de raras habilidades, representando, polo menos, nos seus produtos finais. , o m\u00e1is selecto do mundo cultivado da pen\u00ednsula, identificado no Reino de Le\u00f3n, as\u00ed como do norte e centro de Francia, sen descoidar outros pa\u00edses diversos\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Ap\u00e9ndices musicais<\/strong><\/h3>\n<p>Hai que dicir que unha das grandes achegas \u00e1 cultura occidental do C\u00f3dice Calixtino est\u00e1 na s\u00faa m\u00fasica polif\u00f3nica, que destaca no ap\u00e9ndice final.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12191 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Apendice-musical-Codex-Calixtinum-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Apendice-musical-Codex-Calixtinum-300x200.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Apendice-musical-Codex-Calixtinum-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Apendice-musical-Codex-Calixtinum-768x512.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Apendice-musical-Codex-Calixtinum-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Apendice-musical-Codex-Calixtinum.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Comeza co himno dos peregrinos de Santiago <em>&#8220;Dum pater familias&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>A polifon\u00eda comezou a crearse na cidade do ap\u00f3stolo tras dous s\u00e9culos de investigaci\u00f3n nas principais capelas musicais francesas.<\/p>\n<p>A m\u00fasica en homenaxe a Santiago -vinte e unha composici\u00f3ns- \u00e9 o primeiro exemplo de polifon\u00eda de verdadeira calidade art\u00edstica en todo Occidente, segundo diversos estudosos.<\/p>\n<p>Todas as composici\u00f3ns musicais do C\u00f3dice Calixtino son polifon\u00edas a d\u00faas voces ag\u00e1s o popular <em>Dum pater familias<\/em>, o canto de peregrinaci\u00f3n m\u00e1is antigo que se co\u00f1ece na actualidade, e todo indica que tivo unha notable repercusi\u00f3n na Idade Media. Esta composici\u00f3n \u00e9 a \u00fanica do C\u00f3dice que conta cunha notaci\u00f3n punteada aquitana, que \u00e9 a que se adoptou preferentemente en Espa\u00f1a tras a supresi\u00f3n do canto hisp\u00e1nico (canto moz\u00e1rabe).<\/p>\n<p>As outras composici\u00f3ns est\u00e1n en notaci\u00f3n lorena, ofrecendo notables paralelismos cos manuscritos da rexi\u00f3n de Nevers, na Borgo\u00f1a francesa. Por iso, alg\u00fans autores chegaron \u00e1 conclusi\u00f3n de que a parte musical do c\u00f3dice puido ser elaborada polos monxes de V\u00e9zelay, un dos puntos de partida do Cami\u00f1o de Santiago, para a antiga comunidade mon\u00e1stica compostel\u00e1.<\/p>\n<p>Son principalmente himnos e poemas coa s\u00faa m\u00fasica correspondente, para ser cantados nos distintos oficios divinos das festas de Santiago.<\/p>\n<p>Ag\u00e1s algunhas composici\u00f3ns de abad\u00edas de Catalu\u00f1a, son as composici\u00f3ns musicais m\u00e1is antigas da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica.<\/p>\n<p>En canto ao \u201cDum Pater Familias\u201d, na actualidade existen multitude de transcrici\u00f3ns e gravaci\u00f3ns modernas que permiten un achegamento m\u00e1is \u201camable\u201d \u00e1 composici\u00f3n musical.<\/p>\n<p>A continuaci\u00f3n transcribimos, a traduci\u00f3n ao castel\u00e1n do lat\u00edn orixinal, dunha das interpretaci\u00f3ns deste himno:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Cando Deus Pai, Rei universal,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">dividiu as provincias terrestres entre os ap\u00f3stolos<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Santiago optou por ilustrar Espa\u00f1a.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">&#8220;O primeiro entre os ap\u00f3stolos casados \u200b\u200ben Xerusal\u00e9n,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">resucitou o atroz Santiago, santo \u00e9 o seu martirio.\u00bb<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Galicia buscou a piadosa axuda de Santiago,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">cuxa gloria \u00e9 un cartel indicador para o pobo<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">para que as s\u00faas frecuentes oraci\u00f3ns broten en canci\u00f3ns:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">&#8220;Oh Se\u00f1or Santiago! Bo Se\u00f1or Santiago!<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Eultreya! Euseya! Oh Deus, prot\u00e9xenos!&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Todos de boa vontade<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">env\u00eda homenaxe a Santiago,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">cabaleiro da misericordia,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">El defende a todos do destino contrario,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">intercesor polas oraci\u00f3ns do seu pobo.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Quen espera liberarse das s\u00faas cadeas<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Chama o seu nome en tempos de perigo<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">polos milagres que el realiza.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u00d3 bendito Santiago, a nosa verdadeira forza,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">mant\u00e9n os inimigos lonxe de n\u00f3s e protexe o teu pobo,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">que n\u00f3s, os vosos devotos, vos complacemos.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Levado pola esperanza que Santiago<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Conc\u00e9denos o seu perd\u00f3n, e en lex\u00edtima obediencia<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">que lle debemos, ofrec\u00e9moslle ao Pai Todopoderoso o<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">louvanza digna del.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Robo e recuperaci\u00f3n do C\u00f3dice Calixtino<\/strong><\/h2>\n<p>O C\u00f3dice sufriu un contratempo que causou un gran impacto. Era o 45 de xu\u00f1o de 2011 cando o medievalista do Arquivo da Catedral de Santiago descubriu que o manuscrito desaparecera da caixa forte onde se gardaba.<\/p>\n<p>Non ser\u00eda ata un ano despois, en xullo de 2012, cando tras arduas investigaci\u00f3ns se identificou o autor, que non era outro que o electricista que, durante d\u00e9cadas, se encargaba das tarefas de mantemento da Catedral de Santiago. No seu momento descubriuse que o seu interese polo que \u00e9 alleo chegara tam\u00e9n a importantes cantidades de di\u00f1eiro en efectivo e documentos diversos, todos localizados pola polic\u00eda no seu propio domicilio.<\/p>\n<p>O manuscrito foi atopado intacto, sen danos, envolto nun pano e ao parecer escondido rodeado de lixo no garaxe do autor do roubo, no seu domicilio dos arredores da cidade de Santiago.<\/p>\n<p>Este feito fixo que aumentase o interese mundial polo C\u00f3dice, xa que ata ent\u00f3n s\u00f3 era co\u00f1ecido por especialistas. Isto motivar\u00eda, entre outras iniciativas, a organizaci\u00f3n dunha exposici\u00f3n itinerante sobre esta obra.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E rematamos esta publicaci\u00f3n confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, foi do voso interese e, nese caso, gustar\u00edanos que nolo avisades premendo no bot\u00f3n <strong><em>\u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, recomend\u00e1mosche que colabores con calquera comentario e, se est\u00e1s interesado, subscr\u00edbete gratuitamente ao Bolet\u00edn do Blog para manterte sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n<p>Para rematar, se che gustou o suficiente para compartilo nas t\u00faas redes sociais, estariamos moi contentos que o fixeras.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>A nosa recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n<p><iframe style=\"width: 120px; height: 240px;\" src=\"\/\/rcm-eu.amazon-adsystem.com\/e\/cm?lt1=_blank&amp;bc1=000000&amp;IS2=1&amp;bg1=FFFFFF&amp;fc1=000000&amp;lc1=0000FF&amp;t=historia0bc-21&amp;language=es_ES&amp;o=30&amp;p=8&amp;l=as4&amp;m=amazon&amp;f=ifr&amp;ref=as_ss_li_til&amp;asins=8416460035&amp;linkId=d3d7c768741613fd9e764f232f4f072b\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-popups allow-scripts allow-modals allow-forms allow-same-origin\"><\/iframe><\/p>\n<h2><\/h2>\n<h2><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<p>El C\u00f3dice Calixtino de la Catedral de Santiago. Estudio codicol\u00f3gico y de contenido. De D\u00edaz y D\u00edaz, Manuel C.<\/p>\n<p>El Codex Calixtinus en la Europa del siglo XII. De Asensio Palacios, J.C.<\/p>\n<p>Ceremonial, fiesta y liturgia en la Catedral de Santiago. Santiago de Compostela. De Yzquierdo Peir\u00f3, R.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/codexcalixtinus.es\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/codexcalixtinus.es<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/musicantigua.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/musicantigua.com<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.pilgrim.es\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.pilgrim.es<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/xacopedia.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/xacopedia.com<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O C\u00f3dice Calxtinus \u00e9 considerado unha obra excepcional, nacida para consolidar Santiago de Compostela como o segundo gran centro do cristianismo, despois de Roma. Consiste nunha recompilaci\u00f3n en cinco libros de todos os textos lit\u00farxicos, tradici\u00f3ns xacobeas, milagres e a memoria da ruta de peregrinaci\u00f3n, elaborados na Compostela do s\u00e9culo XII. O Calixtinus (Codice Calixtino)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12190,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[155,391,222,221],"tags":[367,179,2488,2489,2490,1713,2491,2492,444,230,271,250,157,392,237],"class_list":["post-12211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-media","category-edad-media-gl","category-idade-media","category-recuncho-da-historia","tag-arte-gl","tag-arte","tag-calistinus-gl","tag-calixtinus-gl","tag-camino-santiago-gl","tag-catedral-de-santiago-gl","tag-codex-gl","tag-compostela-gl","tag-creencias-gl","tag-crenzas","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-santiago-gl","tag-sociedad","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-155","category-391","category-222","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12211"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12216,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12211\/revisions\/12216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}