{"id":12051,"date":"2026-04-09T10:38:27","date_gmt":"2026-04-09T09:38:27","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=12051"},"modified":"2026-04-09T10:38:27","modified_gmt":"2026-04-09T09:38:27","slug":"o-real-mosteiro-de-santa-maria-de-oia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-real-mosteiro-de-santa-maria-de-oia\/","title":{"rendered":"O Real Mosteiro de Santa Mar\u00eda de Oia"},"content":{"rendered":"

No noso percorrido polos fermosos mosteiros galegos de hoxe viaxamos ao Real Mosteiro de Santa Mar\u00eda de Oia<\/em><\/strong><\/p>\n

Galicia \u00e9 terra de lendas e historia e o seu rico patrimonio incl\u00fae os seus impresionantes mosteiros situados nas catro provincias galegas.<\/p>\n

En xeral, todos os antigos mosteiros das R\u00edas Baixas, na provincia de Pontevedra, son impresionantes remansos de paz, todos eles situados en lugares de enorme beleza. Estes templos relixiosos gardan un rico legado. Atravesar os seus muros transporta aos viaxeiros ao pasado, a un tempo de reis, de familias nobres galegas, de quietude, retirada, cultivo da terra, batallas e revoltas.<\/p>\n

Nunha contorna natural privilexiada, na costa accidentada e rochosa de Pontevedra, entre as localidades da Guarda e Baiona, atopamos este monumental Mosteiro. \u00c9 un dos poucos exemplos de abad\u00edas \u00e1 beira do mar existentes en Galicia, xa que a maior\u00eda foron constru\u00eddas no interior para evitar os ataques de piratas e corsarios que asolaron a costa galega durante s\u00e9culos.<\/p>\n

O mosteiro de Santa Mar\u00eda de Oia, \u00e9 un dos monumentos m\u00e1is fermosos e emblem\u00e1ticos do Sur da Provincia de Pontevedra, un exemplo de como Galicia foi durante s\u00e9culos un dos refuxios mon\u00e1sticos m\u00e1is importantes do mundo, un legado que nos deixou innumerables lembranzas en forma de mosteiros e igrexas de gran significado art\u00edstico.<\/p>\n

Aos p\u00e9s do mosteiro hai unha pequena cala.Un muro de pedra, chamado a Camboa, pechaba por un lado para que, cando baixaba a marea, os peixes quedaban atrapados nel e eran capturados con redes. Os monxes baixaban \u00e1 praia por un pasadizo dende o patio de armas. Esta enseada \u00e9 tam\u00e9n a \u00fanica entre A Guarda e Baiona, polo que serv\u00eda de refuxio para os barcos en caso de temporais ou ataques mar\u00edtimos.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Historia do Mosteiro de Oia<\/strong><\/h2>\n

A primeira noticia da fundaci\u00f3n do mosteiro ch\u00e9ganos a partir do s\u00e9culo XII, cando se fusionaron tres pequenas comunidades de eremitas que hab\u00eda na comarca: a de Oia, agrupada arredor dunha capela dedicada \u00e1 Nosa Se\u00f1ora, a de San Cosme e a de San Dami\u00e1n. , na parroquia de Bah\u00ed\u00f1a, e a de San Mamed de Loureza. As\u00ed, estas tres comunidades agrup\u00e1ronse nunha soa, baixo a autoridade do primeiro abade co\u00f1ecido, don Pedro Laicense. Este abade permanecer\u00eda ao seu cargo ata o ano 1157.<\/p>\n

O nome do Mosteiro, Oia, d\u00e9bese a que \u00e9 o nome do lugar onde se levantaron as primeiras edificaci\u00f3ns, para albergar aos monxes reunidos en observancia da Regra de San Bieito e baixo a disciplina dun s\u00f3 abade.<\/p>\n

A primeira proba documental que temos deste mosteiro<\/em><\/strong>, e que nos permite establecer non a fundaci\u00f3n, sen\u00f3n a data co\u00f1ecida da s\u00faa existencia, \u00e9 a doaz\u00f3n que o rei Afonso VII fixo no ano 1137 ao abade Pedro do Mosteiro de Oia da metade de as igrexas de Erizana e A Guarda, e todas as de Burgueira, Pedornes, Moug\u00e1s, Loureza e El Rosal.<\/p>\n

\"Alfonso

Alfonso VII<\/em><\/p><\/div>\n

Sucesivamente os reis Afonso VII, Fernando II e Afonso IX, Sanco IV, Enrique III,… concederon aos monxes de Oia enormes posesi\u00f3ns e privilexios, co\u00f1ecedores da importancia estrat\u00e9xica da s\u00faa localizaci\u00f3n, xa que limitaba coa fronteira portuguesa.<\/p>\n

En 1185 pasou a formar parte da Orde do C\u00edster<\/em><\/strong>, somet\u00e9ndose \u00e1 abad\u00eda de Claraval, o que nos deixa con motivos ornamentais discretos e sinxelos.<\/p>\n

No ano 1201, Afonso IX doou a igrexa de Baiona, \u00e1 vez que exime ao mosteiro de tributar no seu porto. Tam\u00e9n neste ano aparece a primeira alusi\u00f3n \u00e1 cr\u00eda de cabalos salvaxes nos montes de Oia.<\/p>\n

\"Alfonso

Alfonso IX<\/em><\/p><\/div>\n

Dende a s\u00faa fundaci\u00f3n, a mediados do s\u00e9culo XII, ata hoxe, este mosteiro sufriu un gran n\u00famero de transformaci\u00f3ns, non s\u00f3 f\u00edsicas, sen\u00f3n tam\u00e9n no seu uso.<\/p>\n

No ano 1228 o rei Afonso IX doou a illa de San Mart\u00edn, procedente das Illas C\u00edes.<\/p>\n

Fernando III, a s\u00faa muller Do\u00f1a Beatriz e os seus fillos, co consentimento da s\u00faa nai Do\u00f1a Berenguela, no ano 1231, confirman ao mosteiro de Santa Mar\u00eda de Oia todos os bens, igrexas, doaz\u00f3ns, liberdades e privilexios que foran concedidos por Afonso VII, Fernando II e Afonso IX.<\/p>\n

No ano 1280 o rei de Portugal Dionisio I tomounos baixo a s\u00faa garda e protecci\u00f3n xunto con todas as s\u00faas propiedades en Portugal.<\/p>\n

En 1547 ingresou na Congregaci\u00f3n Cisterciense de Castela, seguindo o ordenado para a reforma dos mosteiros. As\u00ed, perdeu a s\u00faa independencia para someterse \u00e1 Autoridade dos Cap\u00edtulos e Xenerais da Congregaci\u00f3n.Isto ti\u00f1a vantaxes, en canto a disciplina e observancia, e non faltaron os inconvenientes pola marxinaci\u00f3n na que se mantiveron moitos anos os monxes dos mosteiros galegos.<\/p>\n

Durante a Idade Media, o recinto estivera en auxe e a s\u00faa \u00e1rea de influencia estendeuse tanto cara ao norte, inclu\u00edda unha das illas do arquip\u00e9lago C\u00edes, como cara ao sur, superando a fronteira con Portugal.<\/em><\/strong> Tam\u00e9n fora chamando cada vez m\u00e1is a atenci\u00f3n sobre si mesmo no taboleiro de xadrez das disputas entre nobres e monarcas. De feito, Pedro Madruga (para saber m\u00e1is del, ver o noso post Pedro Madruga. Personaxe e lenda<\/a>) destru\u00edu a s\u00faa fortificaci\u00f3n a mediados do s\u00e9culo XV coa intenci\u00f3n de consolidar as s\u00faas posici\u00f3ns en Baiona.<\/p>\n

O mosteiro tam\u00e9n tivo un papel crucial na vida econ\u00f3mica e social da zona. Introduciron a cr\u00eda de cabalos salvaxes en estado de liberdade, a pr\u00e1ctica dos concertos e a Rapa das Bestas, unha tradici\u00f3n que pervive ata hoxe en diversos puntos de Galicia e que ten, precisamente, en Oia unha das s\u00faas manifestaci\u00f3ns m\u00e1is destacadas.<\/p>\n

Ademais, introduciron o cultivo da vide segundo as pr\u00e1cticas das abad\u00edas cistercienses francesas. Actualmente podemos gozar de saborosos vi\u00f1os en todo o mundo coa denominaci\u00f3n de orixe R\u00edas Baixas.<\/p>\n

O mosteiro tam\u00e9n foi escenario dunha famosa lenda local, a da Virxe do Mar.<\/em><\/strong>Conta a tradici\u00f3n que en 1581 os labregos da zona atoparon nunha praia pr\u00f3xima a imaxe dunha virxe ligada por unha cadea a un can e que a levaron ao mosteiro abraiados polo feito de que o mar a arrastrara ata al\u00ed sen telo destru\u00eddo contra o acantilados da zona.<\/p>\n

A partir do s\u00e9culo XVI, a Compa\u00f1\u00eda ou Guarnici\u00f3n adquiriu certo car\u00e1cter oficial. As\u00ed, estaba formada por soldados voluntarios, vasalos do Mosteiro e alg\u00fans monxes, que defend\u00edan a enseada e a costa preto do Mosteiro, utilizadas polos barcos como lugar de refuxio e para desembarques.<\/p>\n

No s\u00e9culo XVII agrand\u00e1ronse a antiga coci\u00f1a, a despensa, os novos dormitorios, a biblioteca e a adega, ademais das obras de defensa da costa e fortificaci\u00f3n do mosteiro co muro de peche e o muro de praia, e a creaci\u00f3n da Praza Maior cos seus merl\u00f3ns e ramuras.<\/p>\n

Por outra banda, grazas \u00e1 s\u00faa estrat\u00e9xica situaci\u00f3n (estar \u00e1 beira do mar), Santa Mar\u00eda de Oia tivo un importante papel como basti\u00f3n defensivo da cousa. Desde os seus muros, os propios friais repel\u00edan os ataques da artiller\u00eda e daban acubillo a quen o necesitaba. As\u00ed, en 1624 os monxes, dirixidos por Frei Anselmo, antigo capit\u00e1n dos Tercios de Flandes, conseguiron desbaratar un ataque de cinco barcos turcos (bajales), logrando afundir dous deses barcos e po\u00f1endo en fuga ao resto. Esta escritura levou a Felipe IV a outorgarlle ao mosteiro o t\u00edtulo de “Real” <\/em><\/strong>e a conceder novos privilexios aos frades, cos que conseguiron grandes posesi\u00f3ns.<\/p>\n

O mosteiro mantivo a s\u00faa importancia ata principios do s\u00e9culo XIX. Pero coa invasi\u00f3n napole\u00f3nica comezou o seu declive e despois da Desamortizaci\u00f3n de 1835 continuar\u00eda a s\u00faa ca\u00edda. O primeiro comprador foi un veci\u00f1o de Madrid, Fernando Fern\u00e1ndez Casariego, que pagar\u00eda 200.000 reais para facerse cargo da s\u00faa propiedade.<\/p>\n

Por outra banda, a igrexa comezar\u00eda a funcionar como templo parroquial a partir de 1837, tras a s\u00faa designaci\u00f3n polo bispo de Tui.<\/p>\n

En 1870 ser\u00eda adquirido por un veci\u00f1o da veci\u00f1a vila da Guarda, Bernardo Alonso pagar\u00eda por el un mill\u00f3n de reais.<\/p>\n

Posteriormente pasar\u00eda por distintas mans, como en 1912 cando foi ocupada por xesu\u00edtas portugueses expulsados \u200b\u200bde Portugal e que permaneceron al\u00ed 20 anos; tam\u00e9n, indios… mesmo convert\u00e9ndose en prisi\u00f3n durante a Guerra Civil Espa\u00f1ola, albergando ata 3.000 presos.Este uso l\u00e9mbranos a unha exposici\u00f3n permanente que se pode ver no recinto e que recolle as inscrici\u00f3ns e debuxos realizados nas paredes por aqueles presos durante a s\u00faa catividade.<\/p>\n

\"Inscripciones

Inscripci\u00f3ns realizadas polos presos da Guerra Civil nas paredes do Mosteiro de Santa Mar\u00eda de Oia<\/em><\/p><\/div>\n

En 1942 o mosteiro volver\u00eda a venderse a un indio, e no s\u00e9culo XX ti\u00f1a ata cinco propietarios particulares diferentes. Actualmente \u00e9 propiedade, desde novembro de 2004, de Residencial Monasterio de Oia, S.A., empresa que pretende acometer a rehabilitaci\u00f3n do edificio para o seu uso tur\u00edstico, convert\u00e9ndoo nun hotel-monumento, con balneario de augas mari\u00f1as e un congreso. centro e convenci\u00f3ns.<\/p>\n

Nos anos 80 do s\u00e9culo XX iniciouse unha t\u00edmida restauraci\u00f3n que rematou coa adquisici\u00f3n da abad\u00eda por parte dun grupo hostaleiro que no s\u00e9culo XXI pretende converter o mosteiro nun espazo vacacional e tur\u00edstico.<\/p>\n

Actualmente conta cunha superficie constru\u00edda de m\u00e1is de 7.500 m2, sen contar a igrexa, actualmente dependente do Bispado.<\/p>\n

Na \u00e9poca de esplendor do mosteiro, a s\u00faa riqueza debeuse principalmente a xenerosas doaz\u00f3ns reais, con privilexios sobre a representaci\u00f3n das parroquias, impostos para o lanzamento de barcos ao mar, sobre a pesca con redes e a explotaci\u00f3n de priorados e granxas. ribeiras do r\u00edo Mi\u00f1o.<\/p>\n

O mosteiro foi declarado Ben de Interese Cultural ou Monumento Nacional o 3 de xu\u00f1o de 1931.<\/p>\n

 <\/p>\n

O conxunto arquitect\u00f3nico do Mosteiro de Oia<\/strong><\/h2>\n

O mosteiro de Oia \u00e9 un fiel representante do esp\u00edrito sobrio e comedido dos cistercienses. O seu aspecto actual \u00e9 o resultado dos diferentes estilos do seu conxunto. Conta con elementos rom\u00e1nicos, g\u00f3ticos e barrocos, todo froito das diferentes reformas que o edificio acumula ata finais do s\u00e9culo XVIII.<\/p>\n

Nos s\u00e9culos XVI e XVII constru\u00edronse a sancrist\u00eda, un coro alto, o claustro procesional, a planta baixa das salas mon\u00e1sticas e as coci\u00f1as.<\/p>\n

Un dos claustros do mosteiro \u00e9 unha obra mestra da canter\u00eda, con arcos de medio punto que dan ao patio central e b\u00f3vedas de crucer\u00eda que parten de elegantes m\u00e9nsulas.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

No exterior, a praza de armas, coas s\u00faas d\u00faas filas de pl\u00e1tanos, \u00e9 unha das zonas m\u00e1is rechamantes do conxunto. No seu alto muro p\u00f3dense ver as lagoas onde se atopaba unha potente bater\u00eda de entre 9 e 11 can\u00f3ns.<\/p>\n

Conta cun espazo dedicado a un xard\u00edn duns 4000 m2, situado xusto detr\u00e1s do mosteiro e hoxe cons\u00e9rvase nun estado moi similar ao orixinal, e que permit\u00eda a aqueles habitantes do mosteiro dispor de alimentos e medicamentos. Cultivaron ata 120 especies de plantas medicinais que procesaban na s\u00faa botica.<\/p>\n

O interior do templo \u00e9 dunha solidez extraordinaria, destacando as b\u00f3vedas con nervaduras que forman ricas filigranas decorativas. O m\u00e1is rechamante son os seus inmensos piares en forma de T, apoiados por bases de chanzos.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A igrexa, de estilo rom\u00e1nico inicial, ten tres naves dispostas en planta de cruz latina.A s\u00faa cabeceira consta de cinco \u00e1bsidas escalonadas de planta rectangular, sinal de influencia francesa. As b\u00f3vedas son de can\u00f3n no cruceiro, as\u00ed como nas capelas da cabeceira. Destaca a b\u00f3veda estrelada sobre o coro do s\u00e9culo XVI. O retablo maior \u00e9 manierista do s\u00e9culo XVII, e est\u00e1 presidido por unha imaxe da Virxe do Mar.<\/p>\n

Os postos do coro son do s\u00e9culo XVIII. O baptisterio, que alberga a p\u00eda bautismal, cunha curiosa forma de ovo, sit\u00faase nun espazo pechado por unha cancela de ferro, pero magn\u00edficamente iluminado por unha fiestra.<\/p>\n

O edificio presenta pouca decoraci\u00f3n escult\u00f3rica como indican as directrices da orde Bernarda, esta decoraci\u00f3n aparece timidamente nas fiestras dos absidiolas e nas lisas cornixas que abundan na igrexa, a\u00ednda que onde se concentrar\u00eda a maior parte do ornamento era na fachada. que houbo que reformar totalmente nos tempos modernos.<\/p>\n

A fachada do templo \u00e9 puramente barroca e foi constru\u00edda en 1740. O campanario constru\u00eddo no s\u00e9culo XVIII \u00e9 tam\u00e9n barroco e lembra as torres da escola compostel\u00e1. No interior do mosteiro destaca o claustro renacentista, constru\u00eddo sobre un rom\u00e1nico do s\u00e9culo XIII.<\/p>\n

\"Fachada<\/p>\n

 <\/p>\n

Lugares e actividades de interese na proximidade do Mosteiro de Oia<\/strong><\/h2>\n

Esta zona \u00e9 un lugar ideal para sendeiristas, peregrinos e visitantes en xeral.<\/p>\n

No seu extremo sur medrou un pequeno pobo, o barrio do Arrabal<\/em><\/strong>, que conserva edificios do s\u00e9culo XVIII, mostras moi interesantes da arquitectura mari\u00f1eira galega, con balc\u00f3ns floridos e pequenos bares.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

En Cabo Cillero<\/em><\/strong> atopamos un faro e ru\u00ednas de sitios de guerra defensiva.<\/p>\n

Moi preto do emprazamento do mosteiro pervive a tradici\u00f3n ancestral da rapa das bestas, dados os cabalos salvaxes que habitan por toda a Serra da Groba<\/em><\/strong>, e que se leva a cabo cada primavera en varias parroquias.<\/p>\n

Tam\u00e9n atopamos varios xacementos de petr\u00f3glifos na Cabeci\u00f1a<\/em><\/strong>, e contemplamos os restos dun castro que estivo en uso ata a Idade Media.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Algunhas fervenzas, con maior ou menor ca\u00edda, segundo a estaci\u00f3n do ano, as Pozas de Moug\u00e1s, o pequeno r\u00edo chamado El Peito, o asentamento castrexo de Cano dos Mouros e os petr\u00f3glifos da Pousadela<\/em><\/strong>, onde se atopaban os antigos habitantes de Oia. gravaron escenas de caza, un barco ou dese\u00f1os xeom\u00e9tricos sobre lenzos de granito moi ben chamados a Pedra do Cazador ou a Pedra dos Chetos.<\/p>\n

Ademais, por esta localidade tam\u00e9n pasa unha etapa do Cami\u00f1o Portugu\u00e9s pola costa, con destino a Santiago de Compostela.<\/p>\n

 <\/p>\n

Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n

Falar do Real Mosteiro de Santa Mar\u00eda de Oia \u00e9 falar de case un milenio da historia de todo un concello e facer unha viaxe no tempo para descubrir unha historia na que monxes, piratas, reis, prisioneiros e mesmo estrelas te\u00f1en. un lugar.de espect\u00e1culo.<\/p>\n

Este fermoso mosteiro atravesa un xa moi longo per\u00edodo de languidez, presentando un estado de abandono impropio dun patrimonio protexido, mentres que o proxecto dos seus actuais propietarios para a s\u00faa rehabilitaci\u00f3n e conversi\u00f3n en hotel-monumento segue agonizando a ritmo lento. burocracia.<\/p>\n

E pechamos este post contando o uso dos exteriores deste conxunto para diferentes proxectos audiovisuais. Destaca o seu uso pola rodaxe, en 1969 e baixo a direcci\u00f3n do cineasta espa\u00f1ol Mario Camus, da longametraxe \u201cEsa mujer\u201d,<\/em> protagonizada por Sara Montiel. Tam\u00e9n outros produtos como a pel\u00edcula “22 anxos”,<\/em> rodada en 2016 e que narra a viaxe da Expedici\u00f3n Balmis (podes co\u00f1ecer m\u00e1is sobre esta incrible expedici\u00f3n, lendo o noso post: Expedici\u00f3n Balmis, os nenos da vacina contra a var\u00edola<\/a>) , o serie \u201cVivir sen permiso\u201d,<\/em> e diversos documentais.<\/p>\n

E rematamos esta publicaci\u00f3n, confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, foi do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo avisades facendo clic no bot\u00f3n \u201cG\u00fastame\u201d. Ademais, recomend\u00e1mosche que colabores con calquera comentario e, se est\u00e1s interesado, subscr\u00edbete gratuitamente ao Bolet\u00edn do Blog para manterte sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

Para rematar, se che gustou o suficiente para compartilo nas t\u00faas redes sociais, estariamos moi contentos que o fixeras.<\/p>\n

 <\/p>\n

A nosa recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n