{"id":11985,"date":"2026-04-09T09:52:59","date_gmt":"2026-04-09T08:52:59","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=11985"},"modified":"2026-04-09T09:52:59","modified_gmt":"2026-04-09T08:52:59","slug":"o-mar-durante-na-idade-media","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-mar-durante-na-idade-media\/","title":{"rendered":"O mar na Idade Media"},"content":{"rendered":"

No noso repaso polos distintos aspectos que compo\u00f1\u00edan a vida na Idade Media, hoxe presentamos este breve resumo sobre a consideraci\u00f3n do Mar na Idade Media.<\/em><\/strong><\/p>\n

Durante a Idade Media o mar sempre foi considerado con respecto, e xerouse cara a el un medo reverencial, no que conviv\u00edan realidade e superstici\u00f3n. Polo mar chegaba unha fonte de riqueza: a pesca e o comercio, pero tam\u00e9n chegaban piratas por mar, produc\u00edronse naufraxios, foron escenario de guerras, truncando vidas e fortunas.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Oc\u00e9ano Atl\u00e1ntico na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

Antes da conquista de Am\u00e9rica, sen d\u00fabida, o Atl\u00e1ntico cumpr\u00eda unha funci\u00f3n de fronteira fundamental. Era unha especie de xigantesca fronteira l\u00edquida entre o co\u00f1ecido e o baleiro, a escuridade absoluta. E esa visi\u00f3n do Atl\u00e1ntico como o desco\u00f1ecido durou en Europa durante moito tempo. Ata que Col\u00f3n embarcou para “as Indias”<\/em> dende o porto de Palos no ver\u00e1n de 1492.<\/p>\n

A representaci\u00f3n xeogr\u00e1fica, e polo tanto cartogr\u00e1fica, do Atl\u00e1ntico na \u00e9poca precolombina d\u00e9belle en gran parte ao patrimonio cl\u00e1sico. Partindo das teor\u00edas de, sobre todo, Isidoro de Sevilla (que \u00e1 s\u00faa vez se baseou en autores do cl\u00e1sico tard\u00edo como Plinio), os xe\u00f3grafos medievais coincidiron en que o mundo estaba rodeado circularmente polo oc\u00e9ano, nun concepto de continuidade e eternidade. ten unha clara formaci\u00f3n cristi\u00e1.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Os autores diferenciaron o Oc\u00e9ano, en termos xerais, cos oc\u00e9anos, desde un punto de vista particular.As\u00ed, incluso \u00e1s veces estableceron unha subdivisi\u00f3n dentro do oc\u00e9ano occidental (ou sexa, o Atl\u00e1ntico). Deste xeito, atop\u00e1monos non s\u00f3 co Atl\u00e1ntico, sen\u00f3n tam\u00e9n cos oc\u00e9anos brit\u00e1nicos, galos, et\u00edopes, etc.<\/p>\n

Hab\u00eda unha mentalidade medieval que centraba no Atl\u00e1ntico unha certa escuridade, unha met\u00e1fora da ignorancia, o que explicar\u00eda que se fagan moitas referencias ao Atl\u00e1ntico como \u201cmar pedregoso\u201d, \u201cverde mar da melancol\u00eda\u201d,<\/em> etc., sempre subli\u00f1ando o seu car\u00e1cter violento, ameazante e cambiante continuamente polas mareas.<\/p>\n

O peso desta memoria do mar e, por extensi\u00f3n, do oc\u00e9ano exterior (como tam\u00e9n se lle chamaba, fronte ao mar interior, o mare nostrum, \u00e9 dicir, o Mediterr\u00e1neo) ponse de manifesto en diversos refr\u00e1ns populares atopados en certos fontes, como \u201cgabar o mar, pero qu\u00e9date na beira\u201d, <\/em>ou \u201cquen vai ao mar aprende a rezar\u201d.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

O Mar do Norte na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

O Mar do Norte \u00e9 un mar marxinal do Oc\u00e9ano Atl\u00e1ntico, situado entre as costas de Noruega e Dinamarca ao leste, as das illas Brit\u00e1nicas ao oeste e as de Alema\u00f1a, Holanda, B\u00e9lxica e Francia ao sur.<\/p>\n

Desde a antig\u00fcidade o Mar do Norte foi co\u00f1ecido como Oceanum ou Mare Germanicum. Crese que o nome actual xurdiu desde o punto de vista das Illas Frisonas, de onde estaba completamente ao norte, e en oposici\u00f3n ao Mar do Sur.<\/p>\n

O Mar do Norte, rexi\u00f3n marxinal en certa medida, ga\u00f1a peso a partir do s\u00e9culo XIII para converterse nun punto clave das rutas mar\u00edtimas do comercio europeo.Esta v\u00eda comercial favoreceu un intercambio comercial, tecnol\u00f3xico e cultural, converxendo no xerme dunha cultura \u201cpaneuropea\u201d<\/em> se queremos chamarlle as\u00ed, xa daquela.<\/p>\n

Nestes marcados fluxos, a influencia da zona dos Pa\u00edses Baixos como elemento central que catalizou os fluxos do Mediterr\u00e1neo e os do B\u00e1ltico tivo tal importancia que se loitou durante s\u00e9culos polo seu dominio. Unha vez cristalizada a s\u00faa independencia, esta zona chegou a dominar o comercio mundial a pesar do seu pequeno tama\u00f1o e das s\u00faas carencias intr\u00ednsecas.<\/p>\n

Cabe lembrar a Ruta de Flandres, os grandes fluxos comerciais que desde o Mediterr\u00e1neo ou da costa atl\u00e1ntica peninsular chegaban a Flandes, onde conflu\u00edan produtos mediterr\u00e1neos, ingleses, franceses e cargamentos procedentes da Hansa. Unha historia que apenas se conta, e que para Portugal (sobre todo para Lisboa) e para o caso concreto da mi\u00f1a terra, Galicia, tivo unha importancia capital, moito maior da que poder\u00eda ter todo o movemento daquel Mediterr\u00e1neo en guerra.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Mar Negro na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

O B\u00f3sforo, o estreito de trinta quil\u00f3metros que une o Mediterr\u00e1neo co Mar Negro, \u00e9 un estreito corredor mar\u00edtimo que serpentea entre altos outeiros e que se formou durante a \u00faltima Idade de Xeo, cando o Mediterr\u00e1neo entrou en contacto co Mar Negro, que logo era un lago.<\/p>\n

Os gregos cl\u00e1sicos describ\u00edano como agradable coa esperanza de calmar as s\u00faas temibles tormentas e profundidades ominosas, pero o Mar Negro ten un coraz\u00f3n escuro. M\u00e1is al\u00f3 dos douscentos metros de profundidade, o mar af\u00fandese no silencio. Estes estratos profundos albergan a maior reserva do mundo de sulfuro de hidr\u00f3xeno, un gas t\u00f3xico. Non hai os\u00edxeno. A auga est\u00e1 morta; a madeira cons\u00e9rvase para sempre. Os cascos fantasmag\u00f3ricos de miles de anos de naufraxios mar\u00edtimos xacen incorruptos no fondo do mar; s\u00f3 as s\u00faas partes de ferro -\u00e1ncoras, cordas, armas e cadea- foron devoradas polas velenosas augas profundas. Os venecianos cham\u00e1banlles o Mar Maior e asustoulles. O seu centro \u00e9 un deserto; non hai illas que sirvan de chanzos e que poidan dar abrigo das tormentas, como no Exeo; a maior\u00eda dos barcos prefer\u00edan facer costas polas s\u00faas costas ou arriscanse a cruzala nun punto m\u00e1is estreito.<\/p>\n

Para os europeos, as costas do Mar Negro eran a fronteira da civilizaci\u00f3n; as estepas m\u00e1is al\u00f3 eran o dominio dos b\u00e1rbaros n\u00f3mades, unha rexi\u00f3n onde as distancias s\u00f3 estaban marcadas polos t\u00famulos dos antigos escitas, enterrados cos seus escravos, as s\u00faas mulleres, os seus cabalos e o seu ouro.Ata a ca\u00edda de Constantinopla en 1204 (por mor da cuarta cruzada cristi\u00e1), os bizantinos mantiveron o estreito do B\u00f3sforo firmemente pechado. O mar Negro proporcionou o gran sen o cal a cidade non poder\u00eda sobrevivir, e os italianos ti\u00f1an prohibido entrar nela. Foi o saqueo da cidade en 1204 o que abriu esa comarca.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Mar Mediterr\u00e1neo na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

Pouco a pouco o mundo vaise abrindo e o mar Mediterr\u00e1neo vai perdendo importancia, a\u00ednda que os grandes estados europeos seguen sendo pa\u00edses pr\u00f3ximos \u00e1s s\u00faas augas. Gran importancia tivo o enfrontamento entre cristi\u00e1ns e musulm\u00e1ns nas zonas pr\u00f3ximas \u00e1s augas mediterr\u00e1neas, cuxa influencia afectou a todas as grandes rexi\u00f3ns da \u00e9poca.<\/p>\n

Algunhas cidades das costas do mar Tirreno e Adri\u00e1tico tiveron un protagonismo especial, sobre todo, que acadar\u00edan unha gran prosperidade grazas ao comercio mar\u00edtimo e ao poder naval, de a\u00ed o nome co que se reco\u00f1ecen: Rep\u00fablicas Mar\u00edtimas.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rep\u00fablicas mar\u00edtimas europeas no Mediterr\u00e1neo na Idade Media<\/em><\/strong><\/h3>\n

Estas rep\u00fablicas mar\u00edtimas estend\u00e9ronse por algunhas cidades costeiras do mar Mediterr\u00e1neo, paralelamente a outras cidades da zona que tam\u00e9n gozaron de independencia.<\/p>\n

A partir do ano 1000 produciuse en boa parte de Europa unha recuperaci\u00f3n econ\u00f3mica que, unida \u00e1 crecente inseguridade que padec\u00edan as tradicionais v\u00edas de comunicaci\u00f3n terrestre entre estados e cidades, contribu\u00edron ao desenvolvemento das rutas comerciais polo mar Mediterr\u00e1neo.Pero o importante crecemento econ\u00f3mico e de poder destas cidades tam\u00e9n fixo que fosen obxecto de posibles incursi\u00f3ns dos piratas sarracenos.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A historia das rep\u00fablicas mar\u00edtimas enm\u00e1rcase no inicio da expansi\u00f3n europea cara a Oriente, estando na orixe do capitalismo moderno, entendido como sistema mercantil e financeiro. Ademais, as cruzadas tam\u00e9n influ\u00edron no proceso de expansi\u00f3n destas rep\u00fablicas. As\u00ed, Venecia, Amalfi, Ancona e Ragusa estaban xa implicadas no comercio co Levante, pero coas cruzadas o fen\u00f3meno aumentou.<\/p>\n

A historia das rep\u00fablicas mar\u00edtimas \u00e9 variada porque, mentres rep\u00fablicas como Venecia, X\u00e9nova, Noli e Ragusa tiveron unha vida moi longa como entidades independentes que superou a \u00e9poca medieval e se prolongou ata principios do s\u00e9culo XIX, cando se desenvolveu o desenvolvemento dos estados europeos. foi visto sacudido polas guerras napole\u00f3nicas.<\/p>\n

\"Ragusa,

Ragusa, actual Dubrovnik<\/em><\/p><\/div>\n

<\/h2>\n

O papel da Hansa<\/strong><\/h2>\n

A partir do s\u00e9culo XII, o comercio no Mar B\u00e1ltico e do Norte desenvolvera considerablemente grazas \u00e1 actividade da Hansa, que, no seu momento \u00e1lxido, agrupaba m\u00e1is de cento cincuenta cidades mar\u00edtimas ou continentais situadas entre o Golfo de Finlandia e o Zuiderzee. .<\/p>\n

Uni\u00f3n comercial primeiro, a Hansa Teut\u00f3nica, aproveitando a falta dunha autoridade imperial, demasiado debilitada polas guerras italianas e as loitas contra o Papado, non tardou en converterse nun poder pol\u00edtico. Por\u00e9n, todas estas cidades seguiron a depender do emperador ou dos seus respectivos se\u00f1ores. Nunca houbo fusi\u00f3n org\u00e1nica nin personalidade xur\u00eddica: a Hansa non ti\u00f1a nin armada nin ex\u00e9rcito permanente.<\/p>\n

Despois dun per\u00edodo de decadencia debido aos conflitos entre os distintos estados e cidades, o auxe da Hansa foi xa no s\u00e9culo XIV, debido en gran parte ao uso dun novo tipo de barco: o Cogghe, un tipo de barco de aproximadamente trinta metros de eslora por sete de ancho, que levaba unha soa vela, o que o convert\u00eda nun barco manexable e r\u00e1pido, e ademais era capaz de transportar ata 300 toneladas, o que representaba un mil por cento m\u00e1is que os buques anteriores.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Os barcos navegaban, xeralmente, en convoi, para evitar os riscos da pirater\u00eda; Esta pr\u00e1ctica non s\u00f3 aumentaba o perigo de colisi\u00f3n sen\u00f3n que tam\u00e9n ti\u00f1a o inconveniente de obrigar aos barcos de distintas cidades a buscar un punto de concentraci\u00f3n.<\/p>\n

Un dos riscos que exist\u00edan consist\u00eda na \u201cfuxida\u201d<\/em> do capit\u00e1n, que ao chegar ao estranxeiro pod\u00eda vender facilmente a s\u00faa carga e desaparecer. Para evitalo, o capit\u00e1n ti\u00f1a que estar casado e ser pai de familia: os asociados pod\u00edan as\u00ed manter como ref\u00e9ns \u00e1 s\u00faa muller e aos seus fillos.Deste xeito, a Hansa, coa s\u00faa flota e os seus poderosos comerciantes, foi un exemplo do esplendor da civilizaci\u00f3n urbana, fundada no comercio e no di\u00f1eiro.<\/p>\n

 <\/p>\n

A navegaci\u00f3n na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

Durante a maior parte da Idade Media, o co\u00f1ecemento europeo da navegaci\u00f3n limitouse ao mar Mediterr\u00e1neo, ao mar do Norte e \u00e1s zonas costeiras do Atl\u00e1ntico.<\/p>\n

Entre os barcos que se v\u00edan na Idade Media estaban fundamentalmente:<\/p>\n

    \n
  • As Carracas:<\/em><\/strong> ante a necesidade de dotar de barcos de maiores tonelaxes, xurdiron as carracas, barcos que demandaban maior superficie de vela, tanto que os construtores v\u00edronse obrigados a subdividir o pano ou as velas para facelas m\u00e1is manexables, por este motivo a gavia. naceu , unha vela que se izaba enriba da cima, coas ovas que se volv\u00edan firmes nos extremos, todas arriostradas ao mesmo tempo.<\/li>\n
  • Os Naos:<\/em><\/strong> foron dese\u00f1ados pensando en longas viaxes e nas dif\u00edciles condici\u00f3ns de navegaci\u00f3n do Atl\u00e1ntico. As carabelas e os n\u00e2os ti\u00f1an unha combinaci\u00f3n de velas cadradas (de orixe oriental) e velas triangulares (vela latina, que permit\u00eda navegar contra vento), un tem\u00f3n longo e unha quilla curva e alta, que proporcionaban maior seguridade e resistencia ao barco. Os barcos estaban equipados cun maior n\u00famero de velas triangulares.<\/li>\n
  • As Carabelas:<\/em><\/strong> unha caracter\u00edstica que destaca na definici\u00f3n de carabela \u00e9 que era un barco longo e estreito. \u00c9, polo tanto, interesante co\u00f1ecer cales son as relaci\u00f3ns entre as principais dimensi\u00f3ns do barco.A carabela \u00e9 produto da s\u00edntese do modelo n\u00f3rdico, que se co\u00f1ec\u00eda a mediados do s\u00e9culo XIV, cos barcos que se utilizaban no Mediterr\u00e1neo.<\/li>\n<\/ul>\n

    \"\"<\/p>\n

    Entre as mercador\u00edas que se transportaban nestas embarcaci\u00f3ns durante a Idade Media p\u00f3dense clasificar as herbas e especias en dous grupos, as que modifican tanto o sabor como o aspecto dos alimentos, neste grupo estar\u00edan o azafr\u00e1n, a canela, o tomi\u00f1o e o romeu, outros; e as que emocionan o padal, entre as que se atopan o pemento, o pemento, a noz moscada e as diversas variedades de chiles. Adoitaban trocarse por la, metais, manufacturas de madeira e t\u00e9xtiles e compo\u00f1entes de petr\u00f3leo, das propias cidades italianas. A pementa, o cardamomo, a canela, a noz moscada e o azafr\u00e1n foron tra\u00eddas de volta a Europa.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Exploraci\u00f3ns e viaxes mar\u00edtimos na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

    Unha caracter\u00edstica particular da poboaci\u00f3n, cara a mediados do s\u00e9culo XI, foi o seu constante movemento. Durante a Idade Media, comerciantes, conquistadores, misioneiros e tam\u00e9n aventureiros realizaron numerosas viaxes mar\u00edtimas, explorando en moitos casos novas rutas.<\/p>\n

    Na Idade Media, as viaxes pod\u00edan realizarse por moitos motivos, desde un comerciante ata un correo diplom\u00e1tico, desde un cruzado ata un criminal que fuxiba da xustiza. A xente abandonou o seu entorno m\u00e1is pr\u00f3ximo e emprend\u00eda viaxes, longas e curtas, que, sen d\u00fabida, non contaban coas maiores comodidades.<\/p>\n

    O auxe das peregrinaci\u00f3ns ten a s\u00faa orixe neste mesmo per\u00edodo. Aqu\u00ed a relixiosidade e a propia conciencia conv\u00e9rtense nun incentivo suficiente para que a xente tam\u00e9n abandone a s\u00faa terra e a s\u00faa xente para facer longas viaxes.<\/p>\n

    Por outra banda, os pobos \u00e1rabes durante a Baixa Idade Media, obtiveron alg\u00fans produtos que denominaban especies, de agradable aroma e sabor, como a canela, a vainilla, a pementa, a noz moscada, o cravo, etc. Estes produtos provi\u00f1an de zonas tan distantes de Europa occidental como a India.<\/p>\n

    Para levar os produtos asi\u00e1ticos a Europa exist\u00edan d\u00faas rutas fundamentais, unha por mar que ti\u00f1a como punto de partida Exipto e Iraq, e outra por terra, m\u00e1is co\u00f1ecida como ruta da seda ou ruta das especias, segundo fose a india ou a das especias. chin\u00e9s.A ruta mar\u00edtima consistiu nunha verdadeira aventura, onde o papel dos monz\u00f3ns foi fundamental tanto para a chegada dos barcos \u00e1 India ou China, como para a sa\u00edda de regreso a Europa.<\/p>\n

    Cando os produtos chegaron por fin a Europa, dobraran o seu valor. A distribuci\u00f3n por toda Europa foi responsabilidade dun monopolio formado por comerciantes venecianos e xenoveses, que fac\u00edan grandes negocios revendendo estes produtos a\u00ednda m\u00e1is caros.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

     <\/p>\n

    Pero co peche dos pasos fronteirizos \u00e1 mercador\u00eda por parte dos turcos tras a toma de Constantinopla, no ano 1453, o comercio entre Asia e Europa quedou interrompido.<\/p>\n

    En canto \u00e1s viaxes de descubrimento e exploraci\u00f3n, a mediados do s\u00e9culo XV produc\u00edronse profundas transformaci\u00f3ns sociais, pol\u00edticas e econ\u00f3micas que levar\u00edan aos estados europeos a iniciar unha carreira de exploraci\u00f3n e descubrimento. Neste sentido Portugal e Espa\u00f1a emprenderon unha forte expansi\u00f3n. Pero as s\u00faas situaci\u00f3ns particulares difer\u00edan, xa que Castela e Arag\u00f3n ata finais do s\u00e9culo XV loitaban por expulsar aos \u00e1rabes do seu territorio. Portugal, que xa o conseguira no s\u00e9culo XIII, foi a primeira naci\u00f3n en realizar expedici\u00f3ns ao exterior.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Perigos e ameazas dos mar durante a Idade Media<\/strong><\/h2>\n

    Imos centrarnos, posiblemente, nos dous principais:<\/p>\n

     <\/p>\n

    A pirater\u00eda no Mediterr\u00e1neo durante a Idade Media<\/em><\/strong><\/h3>\n

    Posiblemente o maior perigo dos mares estaba constitu\u00eddo pola pirater\u00eda ou o corsario, cuxo aumento a finais da Idade Media foi espectacular, sen chegar \u00e1 virulencia da Idade Moderna.<\/p>\n

    O corsario estaba protexido e tolerado polo estado que abandeiraba o barco; pola contra, a pirater\u00eda sempre estivo f\u00f3ra da lei.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Desde a antig\u00fcidade, o Mediterr\u00e1neo foi testemu\u00f1a de actos de pirater\u00eda e barbarie en todas as s\u00faas costas, pero ser\u00e1 na Baixa Idade Media cando as costas levantinas espa\u00f1olas, e sobre todo as alacantinas, se convertan nun verdadeiro ni\u00f1o de piratas.<\/p>\n

    catal\u00e1ns, valencianos, alacantes, musulm\u00e1ns (granadinos e africanos), xenoveses, portugueses, etc; Todos eles van realizar actos de pirater\u00eda no mar Mediterr\u00e1neo.<\/p>\n

    A Coroa de Arag\u00f3n ser\u00e1 a primeira en realizar estes actos de pirater\u00eda e farao nas costas do norte de \u00c1frica por medio de piratas catal\u00e1ns e valencianos. Coa intenci\u00f3n de neutralizar as posibles partidas musulm\u00e1s que ti\u00f1an como obxectivo prexudicar o recente Reino de Valencia, partiron as primeiras expedici\u00f3ns catal\u00e1s ao norte de \u00c1frica. A esta causa, ademais da intenci\u00f3n expansionista do Reino de Valencia, un\u00edronse con moita vontade os intereses dos comerciantes catal\u00e1ns, que viron nestas sa\u00eddas cara ao norte de \u00c1frica un xeito de ampliar o seu mercado no sur do Mediterr\u00e1neo.Pola s\u00faa banda, os corsarios valencianos foron enviados \u00e1 costa de Granada e ao Estreito de Xibraltar co mesmo pretexto: coa intenci\u00f3n de neutralizar posibles ataques ou levantamentos musulm\u00e1ns.<\/p>\n

    Como reacci\u00f3n a estes ataques, musulm\u00e1ns do reino nazar\u00ed de Granada e b\u00e9rberes do norte de \u00c1frica atacaron as costas de terra espa\u00f1ola, sobre todo a partir dos s\u00e9culos XIV e XV.<\/p>\n

    Neste contexto e nestas circunstancias nas que a Coroa permitiu estes actos de pirater\u00eda, atop\u00e1monos ante unha pirater\u00eda moitas veces disfrazada cunha \u201ccarta de marca\u201d e, coa aparici\u00f3n dun novo tipo de piratas cunha dedicaci\u00f3n mixta: tr\u00e1tase de mari\u00f1eiros que alternar\u00e1n a s\u00faa actividade comercial ou pesqueira coa pirater\u00eda de baixo espolio.<\/p>\n

    Ser\u00e1 nestes momentos cando individuos de todo tipo e de practicamente todos os grandes enclaves mar\u00edtimos do Mediterr\u00e1neo se lanzar\u00e1n ao mar con intenci\u00f3ns deshonestas e cuxas actuaci\u00f3ns sementar\u00e1n o p\u00e1nico tanto en alta mar como nas costas de todo o Mediterr\u00e1neo.<\/p>\n

    As medidas adoptadas polas autoridades estatais ou municipais para loitar contra a pirater\u00eda foron inconexas, illadas e insuficientes, consistentes basicamente no env\u00edo de correos electr\u00f3nicos de alerta do perigo, embarcaci\u00f3ns de vixilancia armadas, atalaias, torres costeiras, etc.<\/p>\n

    \u00a0<\/strong><\/p>\n

    Os naufraxios na Idade Media<\/em><\/strong><\/h3>\n

    Cando os mari\u00f1eiros zarparon cara ao oc\u00e9ano, un dos seus maiores medos era ser v\u00edtima dun naufraxio.<\/p>\n

    O mar Mediterr\u00e1neo era, en xeral, m\u00e1is benigno que o Atl\u00e1ntico, pero \u00e1s veces, os barcos tiveron que refuxiarse durante d\u00edas nun porto, debido a ventos desfavorables. De a\u00ed o medo \u00e1s viaxes longas e \u00e1 navegaci\u00f3n en altura, preferindo a cabotaxe que sempre ofrec\u00eda a posibilidade de buscar refuxio nun porto en caso de perigo.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Hai que ter en conta que nos referimos a unha \u00e9poca na que os mari\u00f1eiros adquir\u00edan exclusivamente os seus co\u00f1ecementos n\u00e1uticos a partir do feito de navegar, e dado que a informaci\u00f3n e experiencia adquirida transm\u00edtese fundamentalmente de forma oral, xa que non exist\u00eda a elaboraci\u00f3n de documentos n\u00e1uticos, que traducida na escaseza de mapas.<\/p>\n

    Alg\u00fans dos mapas existentes na Baixa Idade Media non eran aut\u00e9nticas cartas mari\u00f1as destinadas ao uso n\u00e1utico. Poder\u00edase dicir que eran mapas de gabinete de interese estrat\u00e9xico e xeogr\u00e1fico.<\/p>\n

    Por outra banda, en canto \u00e1s direcci\u00f3ns atl\u00e1nticas, corresponden a un tipo de documento n\u00e1utico que os mari\u00f1eiros mediterr\u00e1neos denominaban portolans. Reflicten os principais portos e fondeaderos, ao tempo que explican como se vai dunha costa a outra, perdendo temporalmente a terra de vista, e calculan o percorrido en alta mar dende o rumbo a seguir e a distancia a percorrer.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Monstros mari\u00f1o na Idade Media<\/em><\/strong><\/h3>\n

    Desde a antig\u00fcidade, a xente tem\u00eda o desco\u00f1ecido e mesmo na s\u00faa imaxinaci\u00f3n, alimentada por historias orais que m\u00e1is tarde quedaron reflectidas en diversos escritos, apareceron monstros raros e extravagantes, bestas que eran capaces de cometer as maiores atrocidades. Entre estes monstros podemos citar alg\u00fans que hoxe son moi co\u00f1ecidos, como a serea, criaturas que son metade humanas, metade monstro. Eran mulleres moi fermosas de cintura para arriba, pero en lugar de p\u00e9s ti\u00f1an rabos de peixe. Hai moitas historias sobre sereas tanto en Asia como en Oriente Medio.Nalgunhas dise que axudaban aos mari\u00f1eiros pero noutras tentaban atraer aos homes \u00e1 auga onde os afogaban.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Nos mapas europeos da Idade Media aparece unha criatura chamada balea picuda ou curuxa acu\u00e1tica, que cr\u00edan que ti\u00f1a unha anatom\u00eda que combinaba as caracter\u00edsticas dun paxaro e dun peixe. Esta criatura era temida polos mari\u00f1eiros pola s\u00faa afiada aleta dorsal coa que r\u00eda e pod\u00eda perforar o casco dos barcos.<\/p>\n

    Nas sagas e cr\u00f3nicas n\u00f3rdicas da Idade Media menci\u00f3nase un monstro mari\u00f1o terror\u00edfico do tama\u00f1o dunha illa, que se mov\u00eda polos mares entre Noruega e Islandia. A saga islandesa do s\u00e9culo XIII de \u00d6rvar-Oddr falaba do “maior monstro do mar”<\/em>, que tragaba “homes e barcos, e ata baleas”<\/em>. Este monstro, co\u00f1ecido como o Kraken<\/em>, poder\u00eda ser unha lura esquiva de ata 14 metros de lonxitude que vive nas profundidades do oc\u00e9ano.<\/p>\n

    A presenza destes seres nos mapas orixinais dos s\u00e9culos XII ao XVII comezou como unha advertencia sobre posibles perigos e posteriormente evolucionou cara ao art\u00edstico, con ilustraci\u00f3ns cada vez m\u00e1is elaboradas que incrementaron o valor econ\u00f3mico dos mapas. Os galos ou os unicornios de serpe medio acu\u00e1tica ou as sereas con rabo partido e espigas fix\u00e9ronse m\u00e1is interesantes para os nobres, ansiosos por imaxinar viaxes perigosas en lugares remotos do mundo.<\/p>\n

     <\/p>\n

    O mar en tempos de guerra, na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

    Para non ampliar demasiado, sirva de exemplo, o acontecido no s\u00e9culo XIV, con motivo da Guerra dos Cen Anos, o mar foi un escenario que pod\u00eda determinar o futuro da guerra entre potencias que se enfrontaban entre si. A loita polo control dos mercados, \u00e9 dicir, das rutas comerciais mar\u00edtimas, converteuse nunha necesidade para Francia e Inglaterra, pero tam\u00e9n para outras potencias emerxentes como Castela, Portugal ou Flandes.<\/p>\n

    A trav\u00e9s do comercio mar\u00edtimo poder\u00edase transportar unha maior cantidade tanto de produtos como de combatentes dunha forma m\u00e1is r\u00e1pida, eficaz e con menos obst\u00e1culos no medio.<\/p>\n

    O mar, sendo un escenario clave que reafirmou a diplomacia e impulsou o desenvolvemento da econom\u00eda, foi utilizado polas coroas rivais como campo de batalla a todos os niveis; interrupci\u00f3n do tr\u00e1fico comercial, desamortizaci\u00f3n de barcos, asedios de portos e, por suposto, batallas navais.Nese ambiente era moi normal atoparse con rudos, asalariados, pescadores e comerciantes que formaban grupos sociais cohesionados e fortes xa que compart\u00edan intereses que trataban de defender. Ademais, os estados non gozaban de autoridade absoluta no mar; Era unha terra que estaba situada f\u00f3ra da xurisdici\u00f3n estatal e para as cidades costeiras, tanto bisca\u00ed\u00f1as como inglesas, os intereses locais prevalec\u00edan a mi\u00fado sobre as alianzas internacionais e dedic\u00e1ronse a atacar barcos dos reinos cos que se<\/p>\n

     <\/p>\n

    Pobos, as veces esquecidos, de grandes navegantes na Idade Media<\/strong><\/h2>\n

    Os vikingos<\/em><\/strong><\/h3>\n

    Nas costas escandinavas comezou a partir de mediados do s\u00e9culo IX un per\u00edodo de inquedanza migratoria, no que os movementos por mar foron bastante escasos, debido \u00e1 limitada capacidade das s\u00faas embarcaci\u00f3ns. Non obstante, conseguiron manter as costas occidentais de Europa e calquera zona do interior accesibles por r\u00edo durante moitos anos. Os imperios m\u00e1is poderosos da \u00e9poca, o carolinxio e o omeia en Al-Andalus, tiveron que resistir os seus ataques.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Os viquingos usaban barcos especialmente lixeiros e maniobrables chamados drakkars, ideais para remontar r\u00edos e facer ataques con raios, chamados strandh\u00f6gg. Grazas \u00e1 s\u00faa capacidade de navegaci\u00f3n en augas pouco profundas, conseguiron asediar a cidade de Par\u00eds polo r\u00edo Sena, e chegaron a Pamplona polo Ebro.<\/p>\n

    Pero os viquingos non viv\u00edan s\u00f3 do pillaxe.Tam\u00e9n se asentaron en diferentes rexi\u00f3ns costeiras como Sevilla, o sur de Italia e Normand\u00eda, onde anos m\u00e1is tarde apoiar\u00edanse para conquistar a illa de Gran Breta\u00f1a.<\/p>\n

    Tam\u00e9n navegaron cara ao Atl\u00e1ntico Norte, chegando a Islandia. Erik o Vermello chegou a Groenlandia en 982, e o seu fillo Leif Erikson chegou ao continente americano na pen\u00ednsula de Labrador arredor do ano 1000, cham\u00e1ndoo Vinland. Na illa de Terranova, os viquingos mantiveron contacto coas tribos inuit, \u00e1s que chamaban Skr\u00e6ling (“b\u00e1rbaros” ou “forasteiros”), e crese que as relaci\u00f3ns host\u00eds con estes nativos americanos foron unha das raz\u00f3ns polas que abandonaron a idea de colonizando o territorio.<\/p>\n

    Todas estas rutas foron recollidas nas sagas n\u00f3rdicas medievais, e foron de gran axuda para os xe\u00f3grafos dos s\u00e9culos posteriores para elaborar mapas das rexi\u00f3ns \u00e1rticas.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Os \u00e1rabes<\/em><\/strong><\/h3>\n

    O control musulm\u00e1n de Oriente Medio e a s\u00faa r\u00e1pida expansi\u00f3n pol\u00edtico-militar puxeron en contacto as fronteiras de Oriente e Occidente, coa Meca como centro do mundo isl\u00e1mico. A relixi\u00f3n musulm\u00e1 obriga a todos os seus fieis a visitar a cidade santa polo menos unha vez na vida, e as autoridades preocup\u00e1ronse por organizar caravanas e proporcionar co\u00f1ecementos xeogr\u00e1ficos aos seus peregrinos a trav\u00e9s de itinerarios e mapas da viaxe.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

     <\/p>\n

    Esta viaxe, mar\u00edtima e\/ou terrestre, pod\u00eda durar meses e mesmo anos e adoitaba estar chea de complicaci\u00f3ns.<\/p>\n

    Por outra banda, a conquista \u00e1rabe dos portos mediterr\u00e1neos do L\u00edbano, permitiulles utilizar os seus co\u00f1ecementos e t\u00e9cnicas de navegaci\u00f3n para exercer o dominio na parte oriental do Mediterr\u00e1neo, mantendo a raia \u00e1 frota bizantina.<\/p>\n

    O desexo de prosperar e atopar mellores oportunidades de negocio levou aos \u00e1rabes a recunchos inesperados.<\/p>\n

    E non hai que esquecer que foron os navegantes isl\u00e1micos os que introduciron en Europa un instrumento esencial para a navegaci\u00f3n: o sistema de goberno do barco mediante un tem\u00f3n suxeito \u00e1 popa.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Conclusi\u00f3n<\/strong><\/h2>\n

    As viaxes mar\u00edtimas na Idade Media foron sempre unha aventura. O home medieval ti\u00f1a un respeto reverencial polo mar.<\/p>\n

    A evoluci\u00f3n do tr\u00e1fico mar\u00edtimo estivo marcada pola conxunci\u00f3n dun bo n\u00famero de factores: os perigos que representaba o mar, en forma de tormentas, pirater\u00eda, etc., a evoluci\u00f3n dos tipos de buques e o impulso que os mov\u00eda, a evoluci\u00f3n do tr\u00e1fico mar\u00edtimo. por exemplo o remo na galera e os seus derivados e a vela na nao, a coca ou a carabela. Tam\u00e9n tiveron unha importante repercusi\u00f3n os avances cient\u00edficos e t\u00e9cnicos, como o astrolabio, o comp\u00e1s, a difusi\u00f3n da vela latina, o tem\u00f3n de popa, a cartograf\u00eda, etc. Todo isto permite a navegaci\u00f3n a gran altura e permitir\u00e1 realizar viaxes longas con poucas paradas posibles.<\/p>\n

    Durante a Baixa Idade Media, a ruta comercial entre os distintos portos mediterr\u00e1neos e Flandes \u00e9 cada vez m\u00e1is frecuentada; por outra banda, a aparici\u00f3n do seguro mar\u00edtimo impulsar\u00e1 moito o comercio.<\/p>\n

    \"\"

    Fantasy map of a flat earth — Image by \u00a9 Antar Dayal\/Illustration Works\/Corbis<\/p><\/div>\n

    E rematamos esta publicaci\u00f3n confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, foi do voso interese e, nese caso, gustar\u00edanos que nolo avisades premendo no bot\u00f3n \u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, recomend\u00e1mosche que colabores con calquera comentario e, se est\u00e1s interesado, subscr\u00edbete gratuitamente ao Bolet\u00edn do Blog para manterte sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

    Para rematar, se che gustou o suficiente para compartilo nas t\u00faas redes sociais, estariamos moi contentos que o fixeras.<\/p>\n

     <\/p>\n

    A nosa recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n