{"id":11843,"date":"2026-04-09T06:30:06","date_gmt":"2026-04-09T05:30:06","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=11843"},"modified":"2026-04-09T06:30:06","modified_gmt":"2026-04-09T05:30:06","slug":"igrexa-de-santa-maria-a-nova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/igrexa-de-santa-maria-a-nova\/","title":{"rendered":"Igrexa de Santa Mar\u00eda a Nova. Museo das laudas gremiais"},"content":{"rendered":"<p>No noso percorrido para co\u00f1ecer e logo divulgar parte do rico patrimonio hist\u00f3rico art\u00edstico que atopamos en terras galegas, hoxe \u00edmonos a centraren a singular <strong><em>Igrexa de Santa Mar\u00eda a Nova e o seu museo de laudas gremiais.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Esta igrexa at\u00f3pase na fermosa vila costeira de Noia, na desembocadura do r\u00edo Tambre, na provincia da Coru\u00f1a, moi pr\u00f3xima \u00e1 cidade de Santiago de Compostela, a uns 40 quil\u00f3metros de distancia.<\/p>\n<p>A fermosa igrexa g\u00f3tica de Santa Mar\u00eda A Nova esperta gran curiosidade entre os visitantes porque cont\u00e9n un orixinal e \u00fanico Museo: p\u00f3dese ver unha ampla exposici\u00f3n de l\u00e1pidas sepulcrais ou laudas que datan desde a \u00e9poca medieval \u00e1 \u00e9poca moderna.<\/p>\n<p>No cemiterio que rodea a igrexa hai tam\u00e9n interesantes pezas art\u00edsticas: cruceiro g\u00f3tico, baldaquinos e m\u00e1is de 400 laudas cuxos gravados fan referencia \u00e1 condici\u00f3n social e econ\u00f3mica dos defuntos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Historia da Igrexa de Santa Mar\u00eda a Nova<\/strong><\/h2>\n<p>Esta igrexa foi constru\u00edda polo arcebispo de Santiago, Berenguel Landoira (1262-1330), quen concedeu \u00e1 confrar\u00eda dos Cl\u00e9rigos da Concepci\u00f3n, o privilexio de constru\u00edr esta igrexa, onde debeu fuxir o amentado arcebispo fuxindo dos disturbios xurdidos contra el en Santiago.<\/p>\n<p>Esta confrar\u00eda estaba constitu\u00edda por tres capel\u00e1ns, inclu\u00eddo o Reitor da parroquia, e contaba con Procurador e Vigairos. Os seus integrantes ti\u00f1an que ser naturais da vila e bautizados na igrexa parroquial. No ano 1364 cambiou o seu nome polo de <em>\u201cConfrar\u00eda de Santa Mar\u00eda a Nova\u201d. <\/em>Os seus integrantes cobraban ao ano cen ferrados de centeo, trinta de trigo e outras rendas, e entre todos, ti\u00f1an a obrigaci\u00f3n de celebrar ao redor de tres mil misas e oito aniversarios. \u00c1 parte desta, as confrar\u00edas que se constatan en Noia no ano 1573 son as da Misericordia, composta primeiro polo por hijosdalgo, e logo por toda a veci\u00f1anza, e da nosa Se\u00f1ora do Rosario, na que participaba todo o pobo.<\/p>\n<p>O arcebispo Berenguel Landoira era de orixe francesa, e ser\u00eda quen proceder\u00eda \u00e1 consagraci\u00f3n da igrexa, no ano 1327, segundo inscrici\u00f3n en galego que aparece no dintel da porta sur e que reza as\u00ed:<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11818 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Inscripcion_mur_Santa_Maria_Nova_Noia-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Inscripcion_mur_Santa_Maria_Nova_Noia-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Inscripcion_mur_Santa_Maria_Nova_Noia-768x576.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Inscripcion_mur_Santa_Maria_Nova_Noia.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">\u201c<em>Esta igrexa edificou e sagrou dono Frei Berenguel, arcebispo de Santiago en XVIII d\u00edas de xaneiro, era MCCCLXV (a\u00f1o 1327) e fo\u00ed procurador Pedro Boch\u00f3n desta obra\u201d.<\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11805 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia-1-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"196\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia-1-300x196.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia-1-1024x670.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia-1-768x503.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia-1.jpg 1111w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A igrexa, tam\u00e9n chamada Don, \u00e9 un dos monumentos hist\u00f3ricos e relixiosos m\u00e1is representativos da localidade de Noia.<\/p>\n<p>A igrexa foi constru\u00edda no centro do cemiterio hist\u00f3rico da vila, a Quintana d\u00faas mortos, baixo estilo g\u00f3tico mari\u00f1eiro e influencia do rom\u00e1nico dunha construci\u00f3n anterior, do s\u00e9culo XII (de a\u00ed posiblemente prove\u00f1a a denominaci\u00f3n de Santa Mar\u00eda <em>\u201ca Nova\u201d,<\/em> que dar\u00eda testemu\u00f1o doutra m\u00e1is antiga).<\/p>\n<p>A imaxe actual do templo \u00e9 o resultado dos seus engadidos e modificaci\u00f3ns co paso dos anos. Os accesos laterais da capela maior ou a sancrist\u00eda norte foron constru\u00eddos no XVII e a sancrist\u00eda sur un s\u00e9culo antes.<\/p>\n<p>Hoxe a igrexa xa non \u00e9 un espazo de culto, pois non se imparte misa nela. O edificio est\u00e1 dedicado hoxe en d\u00eda a ser un Museo no que podemos ver varias laudas sepulcrais de entre os s\u00e9culos XIV e XIX. Est\u00e1 considerada como a mostra de laudas medievais de maior importancia en todo o mundo.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11798 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia_2-262x300.jpg\" alt=\"\" width=\"262\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia_2-262x300.jpg 262w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Imagen_Antigua_Santa_Maria_Nova_Noia_2.jpg 628w\" sizes=\"(max-width: 262px) 100vw, 262px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Vexamos algo m\u00e1is sobre a Igrexa de Santa Mar\u00eda a Nova<\/strong><\/h2>\n<p>\u00c9 un dos exemplos m\u00e1is representativos de Galicia de estilo g\u00f3tico mari\u00f1eiro.<\/p>\n<p>A igrexa ten unha nave de planta \u00fanica, dividida por tres arcos apuntados e cuberta de madeira a d\u00faas augas, que descansa en catro arcos faix\u00f3ns apuntados, que dividen o templo en dous tramos.<\/p>\n<p>Na fachada atopamos un excelente t\u00edmpano policromado na porta principal no que se representa a Adoraci\u00f3n dos Reis Meigos, escena na que vemos \u00e1 Virxe co Neno no colo, o tres Reyes Meigos e ao arcebispo Berenguel, de xeonllos \u00e1 esquerda da Virxe, e San Jos\u00e9. Na parte superior e a ambos os dous lados da cabeza da Virxe, hai senllos anxos turiferarios. Este t\u00edmpano est\u00e1 situado debaixo dun p\u00f3rtico neocl\u00e1sico (1817), que o protexe, e conserva a\u00ednda a s\u00faa policrom\u00eda orixinal. A escena da Adoraci\u00f3n dos Reis Meigos rep\u00edtese noutros templos do Cami\u00f1o de Santiago por ser considerados por moitos como os primeiros &#8220;peregrinos&#8221; que van a un lugar santo despois do nacemento de Cristo.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11811 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Timpano_Adoracion_Reyes_Santa_Maria_Nova_Noia-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Timpano_Adoracion_Reyes_Santa_Maria_Nova_Noia-300x200.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Timpano_Adoracion_Reyes_Santa_Maria_Nova_Noia-768x513.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Timpano_Adoracion_Reyes_Santa_Maria_Nova_Noia.jpg 1023w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O p\u00f3rtico ten catro alicerces, b\u00f3veda de crucer\u00eda e un roset\u00f3n con arquivoltas. En portas, xanelas e muros aparecen arcos apuntados, a s\u00faa funci\u00f3n era a de acoller sepulcros. No muro norte hai hornacinas enmarcadas por arcos de medio punto e ojivales.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11815 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Iglesia_Santa-Maria_Nueva_Noia-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Iglesia_Santa-Maria_Nueva_Noia-300x200.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Iglesia_Santa-Maria_Nueva_Noia-768x512.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Iglesia_Santa-Maria_Nueva_Noia.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Merc\u00e9 \u00e1 espadana e ao roset\u00f3n da fachada, ilum\u00ednase a igrexa.<\/p>\n<p>Pasada a reixa do atrio, no muro da dereita \u00e1chase un curioso escudo moi desgastado; representa a un guerreiro empu\u00f1ando unha espada contra unha besta informe. Unha lenda di que representa ao cabaleiro Armeiro, que matou \u00e1 misteriosa besta que moraba no cemiterio e devoraba todo canto ser vivente entraba nel.<\/p>\n<p>Encostados ao muro tabernero noi\u00e9s que fixo unha importante doaz\u00f3n \u00e1 confrar\u00eda de cl\u00e9rigos no ano 1397; este sepulcro foi tra\u00eddo da igrexa de San Marti\u00f1o no ano 1930.<\/p>\n<p>No centro da fachada atopamos un roset\u00f3n g\u00f3tico, e sobre leste un pequeno campanario.<\/p>\n<div id=\"attachment_11826\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11826\" class=\"wp-image-11826 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Retablo_Iglesia_Santa_Maria_Noa-300x169.jpg\" alt=\"Retablo Iglesia Santa Mar\u00eda\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Retablo_Iglesia_Santa_Maria_Noa-300x169.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Retablo_Iglesia_Santa_Maria_Noa-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Retablo_Iglesia_Santa_Maria_Noa-768x432.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Retablo_Iglesia_Santa_Maria_Noa.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-11826\" class=\"wp-caption-text\"><em>Retablo Iglesia Santa Mar\u00eda<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A s\u00faa interior conta con varias e interesantes capelas. A\u00a0 Capela Maior est\u00e1 cuberta por unha b\u00f3veda de can\u00f3n e a de San Pedro, ou dos Carneiro, renacentista, c\u00f3brese con cascos en forma de cuncha de vieiras. Nesta \u00faltima veremos varias inscrici\u00f3ns e dous sepulcros pertencentes a Pero Carneiro, membro da familia que constru\u00edu a capela e outro de Joam d\u00e1s Estivadas, un tabernero noi\u00e9s.<\/p>\n<p>A capela dos Carneiro, banqueiros dos bispos de Compostela no s\u00e9culo XIV, est\u00e1 hoxe convertida nun pequeno museo con pedras de armas, sepulturas e outros restos arqueol\u00f3xicos da vila.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11813 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Sepulcro_Pere_Carneiro_Santa_Maria_Nova_Noia-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Sepulcro_Pere_Carneiro_Santa_Maria_Nova_Noia-300x169.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Sepulcro_Pere_Carneiro_Santa_Maria_Nova_Noia-1024x577.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Sepulcro_Pere_Carneiro_Santa_Maria_Nova_Noia-768x432.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Sepulcro_Pere_Carneiro_Santa_Maria_Nova_Noia-1536x865.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Sepulcro_Pere_Carneiro_Santa_Maria_Nova_Noia-2048x1153.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nos lados da capela maior \u00e1brense accesos que dan \u00e1 sancrist\u00eda norte, constru\u00edda no s\u00e9culo XVII, hoxe destinada a almac\u00e9n-arquivo de laudas sepulcrais, e \u00e1 sancrist\u00eda sur, s\u00e9culo XVI, que alberga un espazo expositivo con laudas.<\/p>\n<p>Na decoraci\u00f3n interior destacan as pinturas que representan a loita entre San Miguel e Satan\u00e1s.<\/p>\n<p>Atopamos tam\u00e9n os retablos, un do s\u00e9culo XVIII con paneis escult\u00f3ricos, e imaxes. O retablo do altar maior, bo exemplar de barroco compostel\u00e1n, policromado, e datado no ano 1760, mostra a imaxe da Virxe da Carmen, patroa dos mari\u00f1eiros, sacando as \u00e1nimas do purgatorio.<\/p>\n<p>\u00c1 beira do altar \u00e1brese un pequeno espazo, antiga sancrist\u00eda, onde se expo\u00f1en varias l\u00e1pidas e a parte superior dun cruceiro.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11807 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sta_Maria-Nova_Noia-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sta_Maria-Nova_Noia-300x169.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sta_Maria-Nova_Noia-1024x577.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sta_Maria-Nova_Noia-768x432.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sta_Maria-Nova_Noia-1536x865.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Sta_Maria-Nova_Noia-2048x1153.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O cemiterio e a igrexa de Santa Mar\u00eda A Nova de Noia compo\u00f1en un conxunto que foi declarado como Monumento Hist\u00f3rico no ano 1973.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Antes de falar do Museo de l\u00e1udala gremiais, repasemos algo sobe os gremios\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Os gremios<\/strong><\/h2>\n<p>A\u00ednda que non \u00e9 materia que vaiamos abordar nesta pequena publicaci\u00f3n, lembremos que os gremios son o resultado da necesidade que naqueles tempos exist\u00eda en aras de organizar e regular laboralmente as tarefas que se realizaban, as\u00ed como atopar unha v\u00eda para a defensa dos intereses duns grupos sociais novos, os artes\u00e1ns, que apareceran \u00e1 vez do desenvolvemento das cidades.<\/p>\n<p>Na vila de Noia os gremios m\u00e1is poderosos eran os mareantes, os zapateiros, os carpinteiros, os canteiros, os mari\u00f1eiros, ferreiros, tejedores e carniceiros.<\/p>\n<p>Estes gremios xurdidos durante a \u00e9poca medieval, empezar\u00edan a s\u00faa desaparici\u00f3n progresiva partir dos s\u00e9culos XVII e SVIII.<\/p>\n<p>En Noia, contabiliz\u00e1banse polo menos vinte e nove gremios profesionais, entre os m\u00e1is abundantes destacan os mari\u00f1eiros, canteiros, carpinteiros, curtidores, ferreiros, zapateiros, mercadores, carniceiros ou xastres.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Museo de laudas<\/strong><\/h2>\n<p>Unha <em>\u201clauda\u201d<\/em> \u00e9 en castel\u00e1n unha tapa de sepulcro con figuras gravadas nela. En galego oficial esta palabra parece non existir. Na RAE afirman que a forma correcta ser\u00eda <em>\u201claude\u201d. <\/em>Para a RAG non existe <em>\u201clauda\u201d<\/em> nin <em>\u201claude\u201d,<\/em>, a\u00ednda que si atoparemos <em>\u201claude\u201d<\/em> na recompilaci\u00f3n de dicionarios de galego da USC.<\/p>\n<p>As l\u00e1pidas ou laudas temos que entendelas como parte do rito funerario, como l\u00e1pidas funerarias, hai que saber que nos s\u00e9culos indicados a maior parte da poboaci\u00f3n non sab\u00eda nin ler nin escribir, f\u00f3ra de nobres, burgueses e o clero, pero en cambio si co\u00f1ec\u00edan a marca ou o s\u00edmbolo propios da s\u00faa familia, a que a identifica.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11828 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Museo_Laudas_Santa_Maria_Nova_Noia-300x215.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"215\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Museo_Laudas_Santa_Maria_Nova_Noia-300x215.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Museo_Laudas_Santa_Maria_Nova_Noia-768x550.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Museo_Laudas_Santa_Maria_Nova_Noia.jpg 885w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A igrexa de Santa Mar\u00eda A Nova converteuse nun aut\u00e9ntico museo de l\u00e1udalas gremiais que atesoura; o templo est\u00e1 ademais rodeado de simbolox\u00eda e misterio. Sirva como exemplo a tumba de Xan de Estivadas (que se pode ver no interior, \u00e1 esquerda da entrada principal), na que o nome deste importante mercador est\u00e1 esculpido ao rev\u00e9s, dando p\u00e9 a todo tipo de teor\u00edas conspiranoicas.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11830 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Laudas-Santa-Maria-Nova-Noia-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Laudas-Santa-Maria-Nova-Noia-300x225.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Laudas-Santa-Maria-Nova-Noia-768x576.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Laudas-Santa-Maria-Nova-Noia.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Estamos a falar dun gran n\u00famero delas, ao redor de cincocentas, a\u00ednda que \u00e9 ben certo que tan s\u00f3 hai un pequena parque que fosen recuperadas e at\u00f3pense expostas ao p\u00fablico.<\/p>\n<p>No interior do templo atopamos as mellores l\u00e1pidas gremiais e nobiliarias da Idade Media e Idade Moderna, facendo un total dunhas 200. As m\u00e1is antigas son do s\u00e9culo X. Os relevos das laxas representan motivos alusivos ao defunto, polo que son de gran valor hist\u00f3rico. Algunhas foron reutilizadas en enterramentos m\u00e1is ou menos modernos. De moitas delas desco\u00f1\u00e9cese a s\u00faa antig\u00fcidade e algunhas te\u00f1en gravados uns estra\u00f1os s\u00edmbolos.<\/p>\n<div id=\"attachment_11834\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11834\" class=\"size-medium wp-image-11834\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-carniceros-santa-maria-nova-noia-300x240.jpg\" alt=\"Lauda carniceros\" width=\"300\" height=\"240\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-carniceros-santa-maria-nova-noia-300x240.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-carniceros-santa-maria-nova-noia-1024x819.jpg 1024w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-carniceros-santa-maria-nova-noia-768x614.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-carniceros-santa-maria-nova-noia-1536x1228.jpg 1536w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-carniceros-santa-maria-nova-noia.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-11834\" class=\"wp-caption-text\"><em>Lauda carniceros<\/em><\/p><\/div>\n<p>As aludas m\u00e1is antigas son as gremiais, dos s\u00e9culos XIV a XVI, nas que podemos observar na s\u00faa superficie relevos con signos ou ferramentas que identificaban a profesi\u00f3n do falecido. Moitas delas representan \u00e1ncoras e outros signos mari\u00f1eiros e consid\u00e9rase que algunha vez gardaron o so\u00f1o eterno de navegantes e pescadores. Outras representan tesoiras, machadas e ferramentas ou elementos que fan referencia a oficios concretos e que poder\u00edan servir para identificar aos gremios dos falecidos.<\/p>\n<div id=\"attachment_11832\" style=\"width: 205px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11832\" class=\"size-medium wp-image-11832\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-hilandera-Santa-Maria-Nova-Noia-195x300.jpg\" alt=\"Lauda hilandera\" width=\"195\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-hilandera-Santa-Maria-Nova-Noia-195x300.jpg 195w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda-hilandera-Santa-Maria-Nova-Noia.jpg 568w\" sizes=\"(max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><p id=\"caption-attachment-11832\" class=\"wp-caption-text\"><em>Lauda hilandera<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Outro tipo de laudas, tam\u00e9n antigas, mostran signos familiares, gravados que representan simb\u00f3licamente o nome da familia \u00e1 que pertenc\u00edan.<\/p>\n<p>Atopamos tam\u00e9n l\u00e1pidas con escudos her\u00e1ldicos tallados, representando o bras\u00f3n familiar, e por \u00faltimo, tam\u00e9n l\u00e1pidas con figuras humanas talladas.<\/p>\n<div id=\"attachment_11836\" style=\"width: 179px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11836\" class=\"wp-image-11836 size-medium\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583-169x300.jpg\" alt=\"Lauda her\u00e1ldica\" width=\"169\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583-169x300.jpg 169w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583-577x1024.jpg 577w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583-768x1363.jpg 768w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583-865x1536.jpg 865w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583-1154x2048.jpg 1154w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Lauda_Heraldica_Santa_Maria_Nova_Noia-scaled-e1663870879583.jpg 1442w\" sizes=\"(max-width: 169px) 100vw, 169px\" \/><p id=\"caption-attachment-11836\" class=\"wp-caption-text\"><em>Lauda her\u00e1ldica<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tam\u00e9n podemos ver abundantes mostras de sarc\u00f3fagos encostados aos muros, que adoitaban pertencer a nobres, sacerdotes e ricos burgueses.<\/p>\n<p>No interior do templo podemos destacar o sepulcro con estatua yacente de Juan de Estivada, rico tabernero noi\u00e9s do s\u00e9culo XIV, tra\u00eddo non hai moitos anos da veci\u00f1a igrexa de San Marti\u00f1o.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n resulta de sumo interese unha l\u00e1pida que poder\u00eda datarse no \u00faltimo terzo do s\u00e9culo XV, e que ten esculpida unha figura identificada, a primeira vista como un peregrino, xa que leva un chapeu de \u00e1 ancha que apenas tapa unha longa melena que lle chega at\u00e9 os ombreiros, o bord\u00f3n na s\u00faa man dereita e o Libro dos Ap\u00f3stolos na esquerda, ademais a t\u00fanica cobre o seu corpo at\u00e9 os p\u00e9s e est\u00e1 adornada con cunchas de vieira; a\u00ednda que os instrumentos de traballo da parte inferior, unha machada, unha azuela, unha escuadra e un comp\u00e1s, indican que se tratar\u00eda dun mestre do gremio de carpinteiros, probablemente de ribeira, vestido con roupas solemnes.<\/p>\n<p>Se nos situamos na capela plateresca do Carneiro (ou de San Pedro), veremos dous sepulcros, cada un baixo un arco, un do fundador Pedro Carneiro, mercador que chegou a ser alcalde da Vila de Noia, e outro de \u00c1lvaro Paz Carneiro. No primeiro, a figura tallada do personaxe, unha inscrici\u00f3n lembra:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>ACI:GAZ:PO:CARNEIRO: FILLO: D P\u00ba A\u00ba: DA CORREDOIRA (Aqu\u00ed yace Pedro Carneiro hijo de Pedro Alonso de la Corredoira).<\/em><\/p>\n<p>O sepulcro de \u00c1lvaro Paz, @finado pola peste en 1348, carece de figura, e o seu epitafio di:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;AQUI IAZ ALVARO PAZ CARNEIRO QUE SE FINOU ENA MORTALDA XV DIAS D&#8217;AGOSTO ERA MCCCLXXXVI ANOS&#8221;.<\/p>\n<p>No chan da capela tres laudas con escudos her\u00e1ldicos tallados, moi desgastadas.<\/p>\n<p>A fachada desta capela est\u00e1n tallados os bustos de San Pedro e San Pablo. Unha inscrici\u00f3n d\u00e1 conta da construci\u00f3n:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>&#8220;ESTA CAPILLA MANDO HAZER PRO CARNERO I LA DEXO DOTADA CON DOS MISAS CADA DIA VNA EN S MARTIN AL ALBA I LA OTRA A AS ONZE&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Dentro do museo podemos observar ademais unha pila bautismal, do s\u00e9culo XV, adornada con varias figuras humanas que representan unha escena de dif\u00edcil interpretaci\u00f3n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Enigmas sobre as l\u00e1pidas<\/strong><\/h2>\n<p>Ao redor das l\u00e1pidas exponse numerosos enigmas: Por que as l\u00e1pidas non te\u00f1en inscritos o nome e a data de defunci\u00f3n do @finado? Que motivo tiveron os antigos moradores desta cidade para realizar enterramentos con tan particulares marcas nas s\u00faas l\u00e1pidas?,\u2026<\/p>\n<p>Os arque\u00f3logos sit\u00faanas en torno ao s\u00e9culo XIV. As m\u00e1is modernas datan do s\u00e9culo XIX e te\u00f1en representadas figuras humanas e estra\u00f1os s\u00edmbolos.<\/p>\n<p>O conxunto de l\u00e1pidas con inscrici\u00f3ns a\u00ednda non descifradas \u00e9 un dos enigmas m\u00e1is desconcertantes deste cemiterio. Bar\u00e1llanse varias hip\u00f3teses sobre o seu significado. A explicaci\u00f3n m\u00e1is aceptada \u00e9 a que suxire que as marcas pertencen ao gremio de antigos canteiros, posto que ditas inscrici\u00f3ns poder\u00edan servir ademais para identificalos no seu \u00faltimo descanso.<\/p>\n<p>O antigo oficio da cantar\u00eda foi quizais o m\u00e1is herm\u00e9tico que existiu naquela \u00e9poca e preserv\u00e1base a trav\u00e9s da secreta arte de tratar a pedra. Os seus membros posu\u00edan co\u00f1ecementos que gardaban celosamente e soamente eran transmitidos de mestres a disc\u00edpulos. Era tal o hermetismo neste gremio, que en ocasi\u00f3ns estes saberes transmit\u00edanse a trav\u00e9s de medios cr\u00edpticos e en ocasi\u00f3ns esot\u00e9ricos. Este gremio era unha sociedade herm\u00e9tica que ti\u00f1a mesmo unha linguaxe e c\u00f3digos propios, desco\u00f1ecidos para o resto das persoas. Mesmo ti\u00f1an a s\u00faa propia e particular maneira de interpretar o mundo e a vida.<\/p>\n<p>Outra hip\u00f3tese exp\u00f3n que a\u00ednda que as laxas con signos indescifrables puidesen pertencer a membros do gremio dos canteiros, tam\u00e9n estes homes puideron formar parte dalg\u00fan tipo de orde inici\u00e1tica ou sociedade secreta que florecese no seo e alg\u00fan antigo cami\u00f1o de Santiago. Con todo, hai investigadores que cren que estas misteriosas l\u00e1pidas, nalg\u00fan momento, puideron albergar o so\u00f1o eterno de Cabaleiros da Orde do Amorne.<\/p>\n<p>Outra teor\u00eda apuntan ao Amorne. Foron os cabaleiros templarios os autores das inscrici\u00f3ns desas l\u00e1pidas? Formaban parte dos seus supostos co\u00f1ecementos cr\u00edpticos? Hai elementos que alimentan esta hip\u00f3tese. Para desentra\u00f1alos deter\u00e9monos nun pequeno fornelo rectangular situado en p\u00e1rtea norte do cemiterio.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n hai autores que defenden que as l\u00e1pidas poder\u00edan pertencer a algunha orde inici\u00e1tica que se instalou no \u00e1mbito do antigo Cami\u00f1o de Santiago, unha ruta cl\u00e1sica de peregrinaci\u00f3n cristi\u00e1.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>O Cemiterio de Quintana dous Mortos<\/strong><\/h2>\n<p>Rodeando o templo atopamos un cemiterio, o cemiterio de Quintana dous Mortos, que segundo a lenda, foi feito con terra de Palestina tra\u00edda polos templarios.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11822 aligncenter\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Cementerio_Santa_Maria_Nova_Noia-1-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Cementerio_Santa_Maria_Nova_Noia-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Cementerio_Santa_Maria_Nova_Noia-1.jpg 694w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tom\u00e9 Mart\u00ednez, no seu libro \u201cO segredo de Compostela\u201d fala deste lugar nestes termos:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>\u201cTras los muros y la iglesia de Santa Mar\u00eda a Nova encontramos el rastro de una extra\u00f1a liturgia inscult\u00f3rica con apenas analog\u00edas (\u2026) Parece que nos encontramos ante un cementerio que no tiene muertos a los que orar (\u2026) Muchos de esos signos rememoran ese estilo petrogl\u00edfico de las lajas prehist\u00f3ricas y medievales de Galicia y, por supuesto, el lenguaje secreto de los gremios alba\u00f1iles-constructores que se han sucedido desde los tiempos prerrom\u00e1nicos hasta el g\u00f3tico. Todo esto debi\u00f3 responder a motivaciones ocultas quiz\u00e1s relacionadas con alg\u00fan tipo de transformaci\u00f3n espiritual que ser\u00e1 plasmada a modo de c\u00f3digo inscult\u00f3rico y cuya interpretaci\u00f3n adecuada debi\u00f3 estar reservada en exclusiva a algunos antepasados herederos de la vieja tradici\u00f3n, los \u00fanicos capaces de acceder a su sentido m\u00e1s profundo: significados que nosotros s\u00f3lo podemos intuir superficialmente. Por ello, la intuici\u00f3n es la \u00fanica esperanza interpretativa que nos dibuja difuminadamente el aut\u00e9ntico contenido de una simbolog\u00eda claramente ocultista a los ojos del siglo XXI\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Algu\u00e9n apuntou nalgunha ocasi\u00f3n que si puido tratarse dun cemiterio real, cuxas l\u00e1pidas gardaban o segredo dos cabaleiros que at\u00e9 al\u00ed se trasladaron.<\/p>\n<p>As palabras deste xornalista e investigador dos misterios de Galicia serven perfectamente para contextualizar o impresionante documento de pedra que \u00e9 a colecci\u00f3n de l\u00e1pidas de Santa Mar\u00eda a Nova. Desde o profano, a soa visualizaci\u00f3n de cada laxa e os seus debuxos produce unha sensaci\u00f3n estrana. Estamos a terminar a Idade Media, \u00e9poca de escritura escasa -como dixo alg\u00fan historiador, por exemplo, a pintura mud\u00e9jar era a linguaxe dos analfabetos-, o pobo non sabe apenas ler e escribir e os debuxos son unha forma de comunicarse. A teor\u00eda dun templo dedicado a divinizar, se se quere, as distintas profesi\u00f3ns gremiais pode ser v\u00e1lida, por que non; pero parece que hai algo m\u00e1is. Simbolox\u00eda universal, astrol\u00f3gica, tenazas, personaxes que parecen vindos do m\u00e1is al\u00f3. Algu\u00e9n apuntou nalgunha ocasi\u00f3n que si puido tratarse dun cemiterio real, cuxas l\u00e1pidas gardaban o segredo dos cabaleiros que at\u00e9 al\u00ed se trasladaron.<\/p>\n<p>En todo caso, este cemiterio sempre tivo un algo especial que o diferenciou dos demais, por exemplo, o que se administrase xustiza nel at\u00e9 1517, data en que foi prohibido pola autoridade eclesi\u00e1stica; ou que no seu solar celebr\u00e1sense at\u00e9 mediados do s\u00e9culo pasado festas campestres, comendo nalg\u00fans casos os asistentes sobre <em>&#8220;as s\u00faas laxas&#8221;,<\/em> as mesmas que pertenc\u00edan \u00e1 s\u00faa familia desde moitos s\u00e9culos antes e baixo as que xa repousaban o so\u00f1o eterno os seus afastados e pr\u00f3ximos antepasados e por suposto, tam\u00e9n o far\u00edan eles.<\/p>\n<p>Dous centenares de l\u00e1pidas sepulcrais se han #ir colocando ao longo dos muros, e constit\u00faen dos m\u00e1is interesantes atractivos do lugar. As m\u00e1is antigas son as gremiais.<\/p>\n<p>Con todo, neste cemiterio existe un bo n\u00famero de laxas sepulcrais cuxa simbolox\u00eda non pode ser atribu\u00edda a gremios ou oficios co\u00f1ecidos. Estes s\u00edmbolos, \u00e1s veces mestura de cruces e frechas e outras de c\u00edrculos e li\u00f1as amorfas, desconcertan aos investigadores, que alcanzan a comprender a linguaxe cr\u00edptico que encerran.<\/p>\n<p>Actualmente xa son moi poucas as que permanecen no seu lugar de orixe, podendo observar nas paredes exteriores da igrexa, sillares con ferramentas que identifican laudas gremiais, posiblemente como resultado da reutilizaci\u00f3n dos materiais para a reconstruci\u00f3n da igrexa.<\/p>\n<p>No cemiterio tam\u00e9n atopamos dous importantes elementos: o Cristo do Humilladoiro e un cruceiro ojival.<\/p>\n<p>Presidindo a zona norte o baldaquino do Cristo do Humilladoiro, un elemento cargado de simbolismo, e que se conforma como unha especie de fornelo de pedra, que data do s\u00e9culo XVI, formado por catro columnas que soste\u00f1en un teito piramidal de pedra, que acolle a un sinxelo cruceiro cun Cristo Crucificado. Unha met\u00e1fora da humanidade, representada na pir\u00e1mide (sabedor\u00eda e ascenso \u00e1 divindade) nun cami\u00f1o con retorno, con esa luz moradora, ese Deus que \u00e9 quen moura na pir\u00e1mide. Anteriormente \u00e1 presenza deste cruceiro, o lugar estaba ocupado por unha cruz de bronce que, lamentablemente tras levala \u00e1\u00a0 Exposici\u00f3n Rexional de Arte Retrospectiva de 1909, non regresar\u00eda xamais. No cruceiro destacan os frisos, por exemplo un deles que representa o catro fases da l\u00faa. Noutro, podemos observar unha escena de caza, cun animal ferido (un xabaril) fuxindo dos cans e do cazador. Esta escena alude ao pecado e \u00e1 necesidade do home de vencelo para morrer pac\u00edficamente.<\/p>\n<div id=\"attachment_11824\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11824\" class=\"size-medium wp-image-11824\" src=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Baldaquino-200x300.jpg\" alt=\"Baldaquino\" width=\"200\" height=\"300\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Baldaquino-200x300.jpg 200w, https:\/\/recreacionhistoria.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Baldaquino.jpg 681w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><p id=\"caption-attachment-11824\" class=\"wp-caption-text\"><em>Baldaquino<\/em><\/p><\/div>\n<p>Segundo os \u00faltimos estudos crese que neste lugar deposit\u00e1base ao defunto para rezar ante el o \u00faltimo responso.\u00a0 A lenda di que o fornelo foi doaz\u00f3n dun soldado do Amorne que regresou das cruzadas e trouxo terra dos Santos Lugares e quer\u00eda agradecer \u00e1 Virxe salvarlle a vida durante as batallas contra os musulm\u00e1ns. Outros autores consultados cren que neste lugar puido haber tam\u00e9n algunha intervenci\u00f3n da Inquisici\u00f3n e que o propio fornelo puido ser usado como sitio de castigo para os infieis. Por \u00faltimo, unha lenda conta que o monumento foi doaz\u00f3n de dous irm\u00e1ns inseparables, \u201cmonxes do Templo do Se\u00f1or de Xerusal\u00e9n\u201d, que estaban a combater contra o infiel e quedaron separados no medio dunha batalla. Non volveron atoparse m\u00e1is, a pesar de que o maior estivo a buscar ao seu irm\u00e1n durante sete anos por terras de mouros. Ao fin regresou \u00e1 s\u00faa terra natal de Noia e mandou levantar o cruceiro en memoria do novo desaparecido, ao que cr\u00eda morto. Pero este, ao cabo de sete anos, tras moitas peripecias, conseguiu escapar e chegou ao mesmo sitio. Mandou tam\u00e9n levantar o fornelo sobre o cruceiro como acci\u00f3n de grazas e en perpetua memoria do agarimo manifestado polo seu irm\u00e1n.<\/p>\n<p>O outro cruceiro, ojival, dos s\u00e9culos XIII ou XIV, localiz\u00e1molo na zona meridional.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E rematamos esta publicaci\u00f3n, confiando en que, a pesar da s\u00faa longa extensi\u00f3n, resultase do voso interese, e nese caso gustar\u00edanos que nolo fix\u00e9sedes saber pulsando no bot\u00f3n <strong><em>\u201cG\u00fastame\u201d.<\/em><\/strong> Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche gratuitamente \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n<p>Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<p>Noia y su historia. De Nogueira Santiago, P.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.viajesalpasado.com\/santa-maria-a-nova-la-iglesia-de-las-lapidas-que-hablan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.viajesalpasado.com\/santa-maria-a-nova-la-iglesia-de-las-lapidas-que-hablan\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.baulitodelrte.blogspot.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.baulitodelrte.blogspot.com<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.galiciamaxica.eu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.galiciamaxica.eu\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.viajesalpasado.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.viajesalpasado.com<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.lugaresconhistoria.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.lugaresconhistoria.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>No noso percorrido para co\u00f1ecer e logo divulgar parte do rico patrimonio hist\u00f3rico art\u00edstico que atopamos en terras galegas, hoxe \u00edmonos a centraren a singular Igrexa de Santa Mar\u00eda a Nova e o seu museo de laudas gremiais. Esta igrexa at\u00f3pase na fermosa vila costeira de Noia, na desembocadura do r\u00edo Tambre, na provincia da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11803,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[400,221,170,379,337],"tags":[124,366,367,247,444,230,271,821,2318,2319,2322,2320,2321,303,914,392,237,1711,1716,1717],"class_list":["post-11843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-que-ver-gl-2","category-recuncho-da-historia","category-sugerencias","category-sugerencias-gl","category-suxestions-gl","tag-a-coruna-provincia-gl","tag-arquitectura-gl","tag-arte-gl","tag-centros-historicos-gl","tag-creencias-gl","tag-crenzas","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-historia-gl","tag-iglesia-santa-maria-a-nova-gl","tag-iglesia-santa-maria-la-nueva-gl","tag-igrexa-de-santa-maria-a-nova","tag-museo-de-las-laudas-gremiales-gl","tag-museo-laudas-gremiais-gl","tag-noia-gl","tag-que-ver-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","tag-sugerencias","tag-sugerencias-gl","tag-suxestions","category-400","category-221","category-170","category-379","category-337","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11843"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11877,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11843\/revisions\/11877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}