{"id":11267,"date":"2026-04-09T05:48:06","date_gmt":"2026-04-09T04:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=11267"},"modified":"2026-04-09T05:48:06","modified_gmt":"2026-04-09T04:48:06","slug":"o-cid-campeador-un-cabaleiro-de-lenda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-cid-campeador-un-cabaleiro-de-lenda\/","title":{"rendered":"O Cid Campeador. Un cabaleiro de lenda"},"content":{"rendered":"

O Cid Campeador. Un cabaleiro de lenda.<\/strong><\/em> Cal heroe enmascarado da familia Marvel, O Cid \u00e9 un superheroe hispano, ou polo menos as\u00ed nolo contaron durante moito tempo.<\/p>\n

O Cid Campeador foi un l\u00edder militar castel\u00e1n, protagonista dun bo n\u00famero de xestas. Loitou no seu propio beneficio \u00e1s ordes de distintos caudillos, servindo tanto a castel\u00e1ns como a musulm\u00e1ns.<\/p>\n

O Cid foi en vida un guerreiro temido e un poderoso se\u00f1or da guerra con grandes aptitudes como estratega e como diplom\u00e1tico. Os alcumes polos que \u00e9 co\u00f1ecido obt\u00edvoos por m\u00e9ritos propios: “Cid” prov\u00e9n do \u00e1rabe e quere dicir “se\u00f1or”; “Campeador” prov\u00e9n do lat\u00edn “campidoctoris” que v\u00e9n significar ducho ou mestre no campo de batalla.<\/p>\n

\"El

O Cid Campeador<\/em><\/p><\/div>\n

Contexto hist\u00f3rico<\/strong><\/h2>\n

A traxectoria do Cid enm\u00e1rcase no mosaico pol\u00edtico que constit\u00fae a pen\u00ednsula ib\u00e9rica no s\u00e9culo XI, onde atopamos numerosos reinos cristi\u00e1n e musulm\u00e1ns combatendo entre si. Hab\u00eda un clima de tensi\u00f3ns entre castel\u00e1ns, leoneses e navarros.<\/p>\n

Desde o ano 1031 no que unha rebeli\u00f3n depuxo ao \u00faltimo califa e Al-\u00c1ndalus se fragmento en numerosos reinos de Taifas (en \u00e1rabe: facci\u00f3n ou bander\u00eda), dominados por familias de diferentes etnias que se repartiron o control do territorio. Pero a realidade \u00e9 que ti\u00f1an litixios permanentes entre eles. Desde o principio eran economicamente moi potentes e militarmente d\u00e9biles, feito que facilitou o avance dos reinos cristi\u00e1ns. Os reinos m\u00e1is importantes foron os de Zaragoza, Toledo, Selecta, Sevilla, Murcia\u2026 Estes reinos desaparecen no ano 1086.<\/p>\n

Entre tanto en 1034 Castela converteuse en reino. Foi con Fernando I, fillo de Sancho II o Maior.<\/p>\n

De vital importancia \u00e9 o reinado de Fernando, , era propietario do condado de Castela, pois llo legou o seu pai, Sancho III o Maior de Pamplona quen o adquiriu no ano 1028.\u00a0 Ademais, tras enfrontarse ao rei Bermudo III de Le\u00f3n, e derrotalo na batalla de Tamar\u00f3n, pasar\u00eda a ser unxido como rei de Le\u00f3n no ano 1038, pois o derrotado rei era o seu cu\u00f1ado. Pasar\u00eda \u00e1 historia como Fernando I o Magno. No seu reinado e a partir del enm\u00e1rcase a historia do protagonista da nosa historia de hoxe.<\/p>\n

Ademais, a finais do s\u00e9culo, ante o avance dos reinos cristi\u00e1ns, que no 1085 conquistan Toledo, os reinos de Taifas reclamaron o apoio dos alm\u00f3ravides musulm\u00e1ns e ultra ortodoxos que formaran un gran imperio no Norte de \u00c1frica.<\/p>\n

 <\/p>\n

Biograf\u00eda do Cid Campeador<\/strong><\/h2>\n

O seu nome era Rodrigo D\u00edaz de Vivar. Naceu, segundo unha tradici\u00f3n constante, a\u00ednda que sen corroboraci\u00f3n documental, en Vivar (hoxe Vivar do Cid), un lugar pertencente ao concello de Quintanilla de Vivar na provincia de Burgos, moi preto da capital da provincia. Este dato docum\u00e9ntase por primeira vez no Cantar do M\u00edo Cid (en torno ao 1200).<\/p>\n

Naceu, posiblemente, no ano 1043 (pero hai diferentes opini\u00f3ns pois segundo as fontes o seu ano de nacemento estar\u00eda entre o ano 1041, defendido por Men\u00e9ndez Pidal, e o ano 1057, segundo Ubieto Arteta). Faleceu en Valencia no 1099. A\u00ednda que a s\u00faa orixe familiar \u00e9 discutida en varias teor\u00edas, parece que foi membro da baixa nobreza, pois ser\u00eda fillo de Diego La\u00ednez, descendente do semi-lendario La\u00edn Calvo. Rodrigo quedou orfo moi novo (1065), sendo a partir de entoes educado xunto ao infante Sancho, fillo do rei Fernando I de Castela e Le\u00f3n, E futuro Sancho II. Foi instru\u00eddo no manexo das armas, a\u00ednda que tam\u00e9n sab\u00eda ler e escribir, algo non moi frecuente nesa \u00e9poca.<\/p>\n

\"Sancho

Sancho II Castela<\/em><\/p><\/div>\n

Primeiras batallas do Cid<\/em><\/strong><\/h3>\n

Sancho II nomeou a Rodrigo alf\u00e9rez real. E a partir de ent\u00f3n revelouse como un militar capaz nas distintas batallas nas que participou. A s\u00faa primeira batalla posiblemente foi a de Graus (Huesca) no ano 1063 para apoiar ao rei mouro de Zaragoza, protexido do rei Fernando I de Castela e Le\u00f3n contra os avances do rei Ramiro I de Arag\u00f3n.<\/p>\n

Un fito importante prod\u00facese no ano 1065, tras o falecemento do rei Fernando I, momento no que, en base \u00e1s s\u00faas disposici\u00f3ns testamentarias, rep\u00e1rtense os seus reinos entre o seu tres fillos: Castela pasa a Sancho, Le\u00f3n a Alfonso e Galicia a Garc\u00eda. Cada un deles levaba o protectorado sobre determinados reinos andalus\u00eds, polo que recib\u00edan tributos de protecci\u00f3n (parias). Esta situaci\u00f3n produciu un equilibrio inestable que terminar\u00eda en guerra. As\u00ed, apenas tres anos m\u00e1is tarde, os irm\u00e1ns Sancho e Alfonso enfr\u00f3ntanse na batalla de Llantada, cunha vitoria limitada de Sancho.<\/p>\n

En 1071 Alfonso controla Galicia, territorio que reparte con Sancho, sen que iso supo\u00f1a o fin das hostilidades, pois ao ano seguinte ambos se enfrontan na batalla de Golpejera ou Vulplejera. Nesa batalla destaca un mozo Rodrigo. Derrotado Alfonso ex\u00edliase en Toledo. Nese momento Sancho controla na s\u00faa totalidade os territorios que no seu d\u00eda rex\u00eda o seu pai. Pero non hai alegr\u00eda que dure cen anos, neste caso, tan s\u00f3 uns meses, pois un grupo de nobres\u00a0 leoneses, agrupados ao redor da infanta dona Urraca, irm\u00e1 do rei, estaban descontentos coa situaci\u00f3n e alz\u00e1ronse contra Sancho. A Zamora acudiu o rei para cercala co seu ex\u00e9rcito e foi nesa situaci\u00f3n onde Sancho perdeu a vida a mans do cabaleiro zamorano Bellido Dolfos.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

A Xura de Santa Gadea<\/em><\/strong><\/h3>\n

Nese momento o trono pasa a mans do seu irm\u00e1n Alfonso, polo que, segundo as lendas do s\u00e9culo XIII, Rodrigo, tomando a voz dos desconfiados vasalos de don Sancho, obriga a xurar a don Alfonso na igrexa de Santa Gadea (ou \u00c1gueda) de Burgos que nada tivo que ver na morte do seu irm\u00e1n, ousad\u00eda que lle ga\u00f1ou a duradeira inimizade do novo monarca.<\/p>\n

\"La

A xura de Santa Gadea<\/em><\/p><\/div>\n

Pero parece que hai pouca base real para esta afirmaci\u00f3n, pois non haber\u00eda tal xuramento e Rodrigo gozar\u00eda da confianza de Alfonso VI, at\u00e9 o punto de que o nomeou xu\u00edz en senllos preitos asturianos no ano 1075.<\/p>\n

Familia de Rodrigo D\u00edaz de Vivar<\/em><\/strong><\/h3>\n

Nese tempo, Rodrigo contraeu matrimonio, posiblemente no ano 1074,\u00a0 coa s\u00faa curm\u00e1 terceira dona Jimena D\u00edaz, filla do Conde Diego Fern\u00e1ndez, e xuntos tiveron tres fillos: Mar\u00eda, Cristina e Diego, a\u00ednda que \u00e1s fillas se lles adoita lembrar como dona Elvira e dona Sol, nomes po\u00e9ticos recolleitos no Cantar do M\u00edo Cid, e que ser\u00edan protagonistas do violento episodio da afronta de Corpes.<\/p>\n

Novas campa\u00f1as militares do Cid<\/em><\/strong><\/h3>\n

No ano 1079 Alfonso pon a Rodrigo \u00e1 fronte da embaixada enviada a Sevilla para recadar par\u00eddelas que lle deb\u00eda o rei Almutamid. Nese momento o rei Abdal\u00e1 de Granada, secundado polos embaixadores castel\u00e1ns con Garc\u00eda Ordo\u00f1ez \u00e1 fronte, atacou ao rei de Sevilla, Almutamid, quen se achaba baixo protecci\u00f3n de Alfonso VI. O Cid enfr\u00f3ntase a eles e a derrota, facendo cativo a Garc\u00eda Ord\u00f3\u00f1ez.<\/p>\n

Corr\u00eda o ano 1080 cando, estando Alfonso VI dirixindo unha campa\u00f1a para axudar ao rei monicreque, Alqadir, quen non contaba co benepl\u00e1cito dos seus s\u00fabditos, foi aproveitado por unha partida andalus\u00ed procedente do norte de Toledo para penetrarse en terra sorianas. Rodrigo f\u00edxolles fronte, chegando a perseguilos\u00a0 indo m\u00e1is al\u00f3 das fronteiras. Este feito foi aproveitado como escusa por parte dos contrarios a Alfonso VI para queixarse de que pouco serv\u00eda pagar as parias, se non se lles garant\u00eda a protecci\u00f3n. Alfonso VI tenta salvar a situaci\u00f3n desterrando ao Cid.<\/p>\n

A partir dese momento complicar\u00edase a vida do Cid de tal maneira que vivir\u00eda dous exilios ou desterros.<\/p>\n

O primeero desterro do Cid<\/em><\/strong><\/h3>\n

A comezos de 1081, Rodrigo D\u00edaz partiu ao exilio. Como outros moitos cabaleiros que perderan antes que el a confianza do seu rei, acudiu a buscar un novo se\u00f1or a cuxo servizo porse, xunto co seu mesnada. Ao parecer, dirixiuse primeiramente a Barcelona, onde naquel momento gobernaban dous condes irm\u00e1ns, Ram\u00f3n Berenguer II e Berenguer Ram\u00f3n II, pero non consideraron oportuno acollelo no seu corte. O Cid opta por encami\u00f1arse \u00e1 taifa de Zaragoza e porse \u00e1s ordes do seu rei. Non ha de estra\u00f1ar que un cabaleiro cristi\u00e1n actuase deste xeito, pois as cortes musulm\u00e1s convert\u00e9ronse a mi\u00fado, por unha ou outra causa, en refuxio dos nobres do norte.<\/p>\n

A reconciliaci\u00f3n con Alfonso VI<\/em><\/strong><\/h3>\n

En 1086, Alfonso VI, que por fin conquistara Toledo o ano anterior, puxo sitio a Zaragoza coa firme decisi\u00f3n de tomala. Con todo, o 30 de xullo o emperador de Marrocos desembarcou coas s\u00faas tropas, os almor\u00e1vides, disposto a axudar aos reis andalus\u00eds fronte aos avances cristi\u00e1ns. O rei de Castela tivo que levantar o cerco e dirixirse cara a Toledo para preparar a contraofensiva, que se saldar\u00eda coa gran derrota castel\u00e1 de Sagrajas o 23 de outubro do devandito ano. Foi por ent\u00f3n cando Rodrigo recuperou o favor do rei e regresou \u00e1 s\u00faa patria.<\/p>\n

\"Alfonso

Alfonso VI<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Alfonso non empregou ao Campeador na fronteira sur, sen\u00f3n que, aproveitando a s\u00faa experiencia, destacouno sobre todo na zona oriental da Pen\u00ednsula.<\/p>\n

Despois de permanecer coa corte at\u00e9 o ver\u00e1n de 1087, Rodrigo partiu cara a Valencia para auxiliar a Alqadir, o deposto rei de Toledo ao que Alfonso VI compensara da s\u00faa perda situ\u00e1ndoo \u00e1 fronte da taifa valenciana, onde se atopaba na mesma d\u00e9bil situaci\u00f3n que padecera no trono toledano. Tras a s\u00faa vitoria, o Campeador volveu a Castela, onde se achaba na primavera de 1088, seguramente para explicarlle a situaci\u00f3n a don Alfonso e planificar as acci\u00f3ns futuras. Estas pasaban por unha intervenci\u00f3n en Valencia a gran escala, para o que Rodrigo partiu \u00e1 fronte dun nutrido ex\u00e9rcito.<\/p>\n

Mentres tanto, as circunstancias na zona complic\u00e1ronse. Almusta\u00edn, ao que o Campeador negouse a entregarlle Valencia o ano anterior, aliouse co conde de Barcelona, o que obrigou a Rodrigo \u00e1 s\u00faa vez a buscar a alianza de Almundir. Os vellos amigos separ\u00e1banse e os antigos inimigos ali\u00e1banse. As\u00ed as cousas, cando Rodrigo chegou a Murviedro, atopouse con que Valencia estaba cercada por Berenguer Ram\u00f3n II. O enfrontamento parec\u00eda inminente, pero nesta ocasi\u00f3n a diplomacia resultou m\u00e1is eficaz que as armas e, tras as pertinentes negociaci\u00f3ns, o conde de Barcelona retirouse sen chegar a establecer combate. A continuaci\u00f3n, Rodrigo p\u00faxose a actuar dunha forma estra\u00f1a para un enviado real, pois empezou a cobrar para si mesmo en Valencia e nos restantes territorios levantinos os tributos que antes se pagaban aos condes catal\u00e1ns ou ao monarca castel\u00e1n. Tal actitude suxire que durante a s\u00faa estancia na corte, Alfonso VI e el pactaran unha situaci\u00f3n de virtual independencia do Campeador, a cambio de defender os intereses estrat\u00e9xicos de Castela no flanco oriental da Pen\u00ednsula. Esta situaci\u00f3n de feito pasar\u00eda a selo de dereito a finais de 1088, despois do escuro incidente do castelo de Aledo.<\/p>\n

O segundo desterro<\/em><\/strong><\/h3>\n

Ser\u00eda o definitivo. O Cid non s\u00f3 rompe con Castela, \u00e1 que xamais regresar\u00eda con vida, sen\u00f3n que tam\u00e9n rompe con todo lazo de vasalaxe con calquera outro rei. Xa s\u00f3 pelexar\u00e1 pola s\u00faa propia fortuna, como un se\u00f1or da guerra independente.<\/p>\n

Os acontecementos inici\u00e1ronse cando os reis de Taifas do Levante pediron axuda ao emperador de Marrocos, Yusuf ben Tashufin, que acudiu coas s\u00faas forzas a comezos do ver\u00e1n de 1088 e puxo cerco a Aledo.<\/p>\n

En canto don Alfonso decatouse da situaci\u00f3n, partiu en auxilio da fortaleza asediada e enviou instruci\u00f3ns a Rodrigo para que se reunise con el. O Campeador avanzou ent\u00f3n cara ao sur, aproxim\u00e1ndose \u00e1 zona de Aledo, pero \u00e1 hora da verdade non se uniu \u00e1s tropas procedentes de Castela, desco\u00f1ec\u00e9ndose o motivo. Alfonso VI considerou este feito inadmisible, polo que o acusou de traiz\u00f3n e condenouno de novo ao desterro, chegando a expropiarlle os seus bens.<\/p>\n

O Cid caudillo independente<\/em><\/strong><\/h3>\n

A partir deste momento, o Campeador converteuse nun caudillo independente e disp\u00faxose a seguir actuando en Levante guiado tan s\u00f3 polos seus propios intereses.<\/p>\n

Seguramente no outono de 1090, o conde de Barcelona e Rodrigo estableceron un pacto polo que o primeiro renunciaba a intervir na devandita zona, deixando a Rodrigo as mans libres para actuar en diante. En principio, o Campeador limitou os seus plans a seguir cobrando os tributos valencianos e a controlar algunhas fortalezas estrat\u00e9xicas que lle permitisen dominar o territorio, \u00e9 dicir, a manter o tipo de protectorado que exerc\u00eda desde 1087. Con ese prop\u00f3sito, Rodrigo\u00a0 reedificou en 1092 o castelo de Pena Cadiella (hoxe en d\u00eda, A Carboeira, na serra de Benicadell), onde situou a s\u00faa base de operaci\u00f3ns.<\/p>\n

Mentres tanto, Alfonso VI pretend\u00eda recuperar a iniciativa en Levante, para o que estableceu unha alianza co rei de Arag\u00f3n, o conde de Barcelona e as cidades de Pisa e X\u00e9nova, cuxas respectivas tropas e frotas participaron na\u00a0 expedici\u00f3n, avanzando sobre Tortosa (ent\u00f3n tributaria de Rodrigo) e a propia Valencia no ver\u00e1n de 1092.O ambicioso plan fracasou, no entanto, e Alfonso VI houbo de regresar a Castela ao pouco de chegar a Valencia, sen obter nada da campa\u00f1a, mentres Rodrigo, que naquel momento se achaba en Zaragoza negociando unha alianza co rei desa taifa, lanzou en represalia unha dura incursi\u00f3n contra A Rioxa.<\/p>\n

A partir dese momento, s\u00f3 os almor\u00e1vides opux\u00e9ronse ao dominio do Campeador sobre as terras levantinas e foi ent\u00f3n cando o caudillo castel\u00e1n pasou definitivamente\u00a0 dunha pol\u00edtica de protectorado a outra de conquista. En efecto, a esas alturas a terceira e definitiva vinda dos almor\u00e1vides \u00e1 Al-Andalus, en xu\u00f1o de 1090, cambiara radicalmente a situaci\u00f3n e resultaba claro que a \u00fanica forma de reter o control sobre o Levante fronte ao poder norteafricano pasaba pola ocupaci\u00f3n directa das principais prazas da zona.<\/p>\n

A conquista de Valencia<\/em><\/strong><\/h3>\n

No outono de 1092 o Cid puxo cerco ao castelo de Cebola (hoxe \u00e9 O Puig, preto de Valencia), conseguindo a s\u00faa rendici\u00f3n a mediados de 1093. A partir dese momento asedia Valencia, que capitular\u00eda o 15 de xu\u00f1o de 1094. Desde ent\u00f3n, o caudillo castel\u00e1n adoptou o t\u00edtulo de \u00abPr\u00edncipe Rodrigo o Campeador\u00bb e seguramente recibir\u00eda tam\u00e9n o tratamento \u00e1rabe de s\u00eddi \u00abo meu se\u00f1or\u00bb, orixe do sobrenome de meu Cid ou o Cid, co que acabar\u00eda por ser xeralmente co\u00f1ecido.<\/p>\n

\"El

O Cid conquista Valencia<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

A conquista de Valencia foi un triunfo resonante, pero a situaci\u00f3n distaba de ser segura. Por unha banda, estaba a presi\u00f3n almor\u00e1vide, que non desapareceu mentres a cidade estivo en poder dos cristi\u00e1ns. Por outro, o control do territorio esix\u00eda posu\u00edr novas prazas.<\/p>\n

A morte do Cid<\/em><\/strong><\/h3>\n

En mayo de 1099, el Cid mor\u00eda en Valencia de muerte natural, cuando a\u00fan no contaba con cincuenta y cinco a\u00f1os (edad normal en una \u00e9poca de baja esperanza de vida).<\/p>\n

“in Hispania apud Valentiam Rodericus comes defunctus est de quo maximus luctus christianis fuit et gaudium inimicis paganis”. <\/em><\/p>\n

As\u00ed recoll\u00eda o Cronic\u00f3n Malleacense a morte do Cid Campeador o 10 de xu\u00f1o de 1099, cando, segundo conta a lenda, no alto das almeas que defend\u00edan a cidade de Valencia foi atravesado por unha frecha perdida.<\/p>\n

\"Tumba

Tumba Cid Campeador<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\u00c1 morte do Cid, a s\u00faa esposa, Jimena, muller de vigoroso car\u00e1cter, prolongou a resistencia local, coa axuda do seu xenro, o conde Ram\u00f3n Berenguer III de Barcelona, dous anos m\u00e1is antes de renderse ao empuxe musulm\u00e1n. Abandonou Valencia cos restos do seu esposo, que enterrou no mosteiro de Carde\u00f1a para posteriormente, e tras moitas vicisitudes, ser enterrado xunto a ela na catedral de Burgos, onde hoxe pode visitarse a s\u00faa tumba. A\u00ednda que alg\u00fans historiadores cren ese traslado prov\u00e9n unha das lendas cidianas m\u00e1is famosas: que foi capaz de ga\u00f1ar unha batalla despois de morto. Probablemente, tras desenterrar o seu corpo, un embalsamador recompuxo o seu rostro e ollos. E, para dar maior cerimonia ao ritual, \u00e9 probable tam\u00e9n que o cad\u00e1ver fixese a viaxe desde Valencia at\u00e9 Burgos vestido coa s\u00faa armadura e a lombos do seu cabalo, Babieca. Segundo esta hip\u00f3tese, calquera pequena escaramuza no cami\u00f1o -pois non consta ningunha batalla digna de tal nome- bastar\u00eda despois para asentar ese cimento hist\u00f3rico sobre o que adoitan levantarse as lendas.<\/p>\n

Acababa as\u00ed a vida dun dos m\u00e1is notables personaxes do seu tempo, pero xa ent\u00f3n comezara a lenda, e \u00e9 que tras a morte do Cid comezou a propagarse a s\u00faa lenda na fala da xente grazas a xograres e poetas.<\/p>\n

 <\/p>\n

O Cantar do M\u00edo Cid<\/strong><\/h2>\n

A s\u00faa vida e a s\u00faa historia inspirou o m\u00e1is importante cantar de xesta da literatura espa\u00f1ola: O Cantar de meu Cid<\/em><\/strong>. Tr\u00e1tase da primeira obra po\u00e9tica extensa da literatura en Espa\u00f1a, e tam\u00e9n o \u00fanico que se conserva case completo, porque lle falta a primeira folla do orixinal e tres interiores do c\u00f3dice. Cons\u00e9rvanse 74 das 78 p\u00e1xinas orixinais<\/p>\n

O c\u00f3dex orixinal desta obra at\u00f3pase na Biblioteca Nacional de Madrid desde o ano 1960. O seu estado de conservaci\u00f3n \u00e9 bastante delicado, debido a que en moitas follas hai manchas de cor pardo escuro debido aos reactivos aos que foi sometida.<\/p>\n

A pesar de ser unha obra an\u00f3nima, alg\u00fans especialistas atrib\u00faenllo a Per Abbat un jublar ou copista que o escribiu en 1207.<\/p>\n

Para outros investigadores o autor puido ser Abu I-Walid ao Waqqashi, un famoso poeta e xurista \u00e1rabe.<\/p>\n

Div\u00eddese en tres partes:<\/p>\n

    \n
  • o Cantar do desterro<\/em> que canta as heroicas batallas libradas polo Cid durante o seu exilio,<\/li>\n
  • o Cantar das vodas<\/em> que narra a historia da errada voda das fillas do Cid cos infantes de Carri\u00f3n,<\/li>\n
  • e o Cantar da afronta de Corpes<\/em> que aborda a ofensa que sofren as fillas do Cid e a vindicaci\u00f3n do burgal\u00e9s contra os infantes de Carri\u00f3n.<\/li>\n<\/ul>\n

     <\/p>\n

    O Cid\u00a0 na literatura e o Cinema<\/strong><\/h2>\n

    Se se tratase dun personaxe da historia (ou ficci\u00f3n) americana, o Cid protagonizar\u00eda decenas de creaci\u00f3ns no mundo do c\u00f3mic, do audiovisual, televisi\u00f3n, literatura, etc. A pesar de non selo, en terras hispanas, a s\u00faa figura, historia e lenda inspiraron un bo n\u00famero de obras, desde series de debuxos animados sobre a s\u00faa infancia, series de ficci\u00f3n, longametraxes, novelas, etc. Vexamos algunhas delas:<\/p>\n

    No mundo audiovisual<\/em><\/strong>, unha coproduci\u00f3n italo-estadounidense, producida por Samuel Bronston e dirixida por Anthony Mann e protagonizada por Charlton Heston e Sof\u00eda Loren como a parella protagonista, estreouse en 1961. A pel\u00edcula, unha das grandes pel\u00edculas \u00e9picas, conseguiu, ente outros nomeamentos e premios, tres nomeamentos aos premios \u00d3scar de Hollywood.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Outras longametraxes: As fillas do Cid, de Miguel Igrexas (1962), o Cid, de Pavo Haspra (Eslovaquia) de 1973, a dramatizaci\u00f3n sobre O Poema do M\u00edo Cid, de Arturo P\u00e9rez Castelo (1974), Rui o pequeno Cid, unha serie de debuxos animados, producida por Nippon Animation con BRB internacional e TVE no ano 1980, o Cid: a lenda, unha pel\u00edcula animada, premiada co Goya no ano 2004, ou por citar a \u00faltima (polo menos que te\u00f1amos constancia), a serie O Cid, de Amazon Prime V\u00eddeo, do ano 2020.<\/p>\n

    A nivel literario, e por citar un magn\u00edfico exemplo, o Cid \u00e9 o protagonista de \u201cSidi, un relato de frontera\u201d, novela escrita polo espa\u00f1ol Arturo P\u00e9rez Reverte. O propio autor afirma que se nos vendeu sempre un concepto de ‘Reconquista’ ao redor da s\u00faa figura, pero ese concepto non exist\u00eda naquela Espa\u00f1a”. E que na historia do Cid hai un 20% de realidade e un 80% de lenda. Outros exemplos ser\u00edan: O Cid hist\u00f3rico, de Gonzalo Mart\u00ednez D\u00edez, Meu Sidi de Ricard IBa\u00f1ez, O Cami\u00f1o do Cid de Jos\u00e9 Manuel *Lechado ou O Cid de Jos\u00e9 Lu\u00eds Curral.<\/p>\n

    A\u00ednda por riba, a forza do Cantar de M\u00edo Cid foi tan grande que moi pronto traspasou as fronteiras e foi “adoptado” polos franceses, especialmente desde a publicaci\u00f3n da obra teatral do Cid, de Corneille, no s\u00e9culo XVII.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n

    Heroe e vil\u00e1n ao mesmo tempo. Talvez por iso, a s\u00faa biograf\u00eda segue espertando fascinaci\u00f3n.<\/p>\n

    Non deixa de ser ir\u00f3nico que o heroe castel\u00e1n por excelencia, o palad\u00edn cristi\u00e1n m\u00e1is lendario da reconquista, deba o seu sobrenome a unha palabra do dialecto \u00e1rabe andalus\u00ed: \u201dSidi\u201d, que significa \u201co meu se\u00f1or\u201d. A maior\u00eda dos historiadores aceptan esta hip\u00f3tese como a orixe do popular apelativo, a\u00ednda que discuten sobre se Rodrigo D\u00edaz de Vivar ga\u00f1oullo durante alg\u00fans dos seus recibimentos triunfais na taifa de Zaragoza, tras unha vitoria contra o cristi\u00e1n conde de Barcelona ou o non menos cat\u00f3lico rei de Arag\u00f3n; ou se o \u201cSidi\u201d mereceu ese t\u00edtulo durante os seus anos como se\u00f1or de Valencia, como pr\u00edncipe cristi\u00e1n dunha cidade rexida baixo a lei do Cor\u00e1n. O que \u00e9 seguro \u00e9 que o Sidi, o Cid, existiu realmente, e non como un personaxe menor na historia de Castela. Con todo, a s\u00faa verdadeira biograf\u00eda est\u00e1 moito m\u00e1is enche de claroscuros que esa radiante imaxe do heroe recto, que antep\u00f3n a fe e a honra do reino ao seu destino, creada primeiro polo Cantar de M\u00edo Cid e outros cantares de xesta e m\u00e1is tarde polo romanceiro. O Cantar, tan importante para a literatura castel\u00e1 como o foi o propio D\u00edaz de Vivar para a historia da Pen\u00ednsula, est\u00e1 escrito m\u00e1is dun s\u00e9culo despois da morte do Campeador. Nel probablemente cristalizan moitas lendas orais que naceron tras unha vida m\u00e1is interesante incluso que o seu propio mito.<\/p>\n

    Probablemente, o Campeador nunca perseguiu a ese tal Vellido Dolfos at\u00e9 o Portillo da Traiz\u00f3n (ou da Lealdade, segundo m\u00edrese). \u00c9 moi dubidoso que fixese xurar a Alfonso VI en Santa Gadea, ou que ga\u00f1ase batalla algunha despois de morto. Tam\u00e9n est\u00e1 descartado que as s\u00faas fillas fosen azoutadas e abandonadas espidas nun robledal polos infantes de Carri\u00f3n, que de mozo participase nunha invasi\u00f3n de Francia ou que matase nun duelo ao pai de Jimena para conseguir a s\u00faa man. Non se sabe se tivo entre os seus antepasados a un tal La\u00edn Calvo, pero o que parece seguro \u00e9 que ese La\u00edn non foi un deses dous m\u00edticos xu\u00edces de Castela que a mediados do s\u00e9culo IX presuntamente exerc\u00edan coma se fosen independentes do reino astur. Non est\u00e1n perfectamente documentados todos os motivos que provocaron os seus dous desterros de c\u00f3rtea castel\u00e1, pero parece que neles pesou m\u00e1is o gusto do Cid polo ouro musulm\u00e1n que a s\u00faa honra de cabaleiro; esa \u00e9pica virtude que enxalzou a numerosa literatura cidiana, que tantas imaxinarias batallas f\u00edxolle ga\u00f1ar a don Rodrigo despois de morto. Tampouco est\u00e1 probado que as s\u00faas espadas se chamasen Tizona e Coada, e a\u00ednda existen m\u00e1is d\u00fabidas sobre esa suposta Tizona que estivo durante anos exposta no Museo do Ex\u00e9rcito de Madrid.<\/p>\n

    \"El

    O Cid Campeador<\/em><\/p><\/div>\n

    A pesar de todas as mentiras e das esaxeraci\u00f3ns m\u00edticas, a importancia do Cid na historia de Castela segue sendo indubidable. Foi o primeiro cabaleiro cristi\u00e1n en conquistar Valencia, e se o seu herdeiro home non morrese, traizoado en Consuegra, a historia poder\u00eda ser outra. Talvez o fillo do Cid, Diego Rodr\u00edguez, si fose capaz de manter ese territorio -que non foi recuperado polos ex\u00e9rcitos cristi\u00e1ns at\u00e9 case s\u00e9culo e medio despois, por Jaime I o Conquistador-, polo que o reino de Arag\u00f3n non poder\u00eda expandirse moito m\u00e1is ao sur do Ebro.<\/p>\n

    Pero a achega m\u00e1is importante do Cid \u00e1 historia castel\u00e1 non foron nin as s\u00faas moi dilu\u00eddos xenes nin tampouco as conquistas ou batallas. A s\u00faa principal herdanza \u00e9 a s\u00faa lenda, a s\u00faa \u00e9pica; esas medias verdades sobre as que toda naci\u00f3n inventa a s\u00faa identidade para buscarlle un sentido \u00e1 s\u00faa navegaci\u00f3n no caos da historia.<\/p>\n

    \u00abDeus, que bo vasallo se tivese bo se\u00f1or\u00bb, rezaba o Cantar de M\u00edo Cid.<\/em><\/p>\n

    O Cid encarna todos os valores do cabaleiro e o heroe lendario que encher\u00e1n p\u00e1xinas de literatura d\u00e9cadas despois, algunhas falando da s\u00faa figura. Xusto, prudente, t\u00e9pedo, leal at\u00e9 o sacrificio e temerario no combate. A pesar das moitas lendas que deforman a s\u00faa figura, os seus estudiosos afirman que o personaxe hist\u00f3rico supera con moito ao heroe \u00e9pico. Quizais non ga\u00f1ase batallas despois de morto, pero en vida non tivo rival capaz de facerlle sombra.<\/p>\n

    A tradici\u00f3n literaria pinta x\u00faraa de santa Gadea como un acto crave da historia de Castela, case como un fito na historia da humanidade, un relato universal. Estariamos ante toda unha revoluci\u00f3n simb\u00f3lica: o vasalo leal, cabal, humilde e honrado reb\u00e9lase contra o rei opresor, fratricida, usurpador do trono, e p\u00eddelle contas en p\u00fablico a\u00ednda a prop\u00f3sito de que o seu xesto lle vai a traer a ru\u00edna e a desgraza persoal.<\/p>\n

    A tumba do Cid na Catedral de Burgos, un dos lugares que ver en Burgos nun d\u00eda, est\u00e1 situada no cruceiro do amorno pero non destaca por nada. De feito, s\u00f3 est\u00e1 sinalada por unha l\u00e1pida gravada, rodeada por un cord\u00f3n vermello. Na l\u00e1pida p\u00f3dese ler, en lat\u00edn, o seu nome de pila, a data da s\u00faa morte e a lenda \u201cRegali xere nata\u201d.<\/p>\n

    No interior da Catedral de Burgos, a primeira catedral g\u00f3tica da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica, cons\u00e9rvase tam\u00e9n o chamado \u201cArc\u00f3n do Cid\u201d, que supostamente utilizou o Campeador, a\u00ednda que todo parece indicar que foi utilizado para conservar documentos do cabildo.<\/p>\n

    A\u00ednda que a casa de Rodrigo D\u00edaz de Vivar desaparece como tal coa morte do seu \u00fanico fillo home, a s\u00faa familia si sobrevive. Tempo despois, acu\u00f1ouse a expresi\u00f3n ser \u201cda pata do Cid\u201d como unha burla a aqueles que, sen selo, consid\u00e9ranse de nobre estirpe.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Se a publicaci\u00f3n gustouvos, agradecemos indiqu\u00e9desnolo pulsando no bot\u00f3n \u201cG\u00fastame\u201d. <\/em>Ademais, anim\u00e1mosche a achegar alg\u00fan comentario, e se tes interese, subscribirche gratuitamente \u00e1 Newsletter do Blog para manterche sempre informado sobre as novas publicaci\u00f3ns do Blog.<\/p>\n

    Por \u00faltimo, se vos gustou o suficiente como para compartilo nas vosas redes sociais, estariamos realmente encantados de que as\u00ed o fix\u00e9sedes.<\/p>\n

     <\/p>\n

    A nosa recomendaci\u00f3n de hoxe<\/strong><\/h2>\n