{"id":10819,"date":"2026-04-09T04:52:46","date_gmt":"2026-04-09T03:52:46","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=10819"},"modified":"2026-04-09T04:52:46","modified_gmt":"2026-04-09T03:52:46","slug":"juana-de-vega-unha-liberal-corunesa-no-seculo-xix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/juana-de-vega-unha-liberal-corunesa-no-seculo-xix\/","title":{"rendered":"Juana de Vega, unha liberal coru\u00f1esa no s\u00e9culo XIX"},"content":{"rendered":"

Hoxe recuperamos, a\u00ednda que de forma breve, a figura dunha gran muller, Juana de Veiga, unha coru\u00f1esa liberal no s\u00e9culo XIX.<\/strong> Juana de Veiga. Unha muller que foi unha activista e escritora espa\u00f1ola, lamentablemente desco\u00f1ecida pola inmensa maior\u00eda, como tantas mulleres que dedicaron a s\u00faa vida a constru\u00edr unha sociedade mellor e, mentres levaban a cabo os seus propios proxectos.<\/p>\n

Juana de Veiga ti\u00f1a unha gran formaci\u00f3n cultural e foi unha muller certamente relevante na sociedade galega do s\u00e9culo XIX. Non s\u00f3 asumiu un gran compromiso pol\u00edtico liberal sen\u00f3n que impulsou diferentes movementos sociais para mellorar a vida dos desfavorecidos. Defendeu, ademais, e de maneira fervente, os dereitos da muller.<\/p>\n

\"A

A Coru\u00f1a, s\u00e9culo XIX<\/em><\/p><\/div>\n

<\/h2>\n

Biograf\u00eda de Juana de Vega<\/strong><\/h2>\n

De nome Juana Mar\u00eda de la Vega Mart\u00ednez, naceu na cidade da Coru\u00f1a o d\u00eda 7 de marzo do ano 1805, no seo dunha familia acomodada, liberal e ilustrada.<\/p>\n

Era filla de Juan Antonio de la Vega, a\u00ednda que de humilde orixe, converter\u00edase nun adi\u00f1eirado comerciante. Era natural da vila lucense de Mondo\u00f1edo.\u00a0 Era un home culto e con fortes convicci\u00f3ns liberais, que se formou e emprendeu diversos negocios na Habana. Xa en terras espa\u00f1olas montou unha f\u00e1brica de conservas e salgadura de peixes.<\/p>\n

A s\u00faa nai era Mar\u00eda Josefa Mart\u00ednez Losada, natural tam\u00e9n da provincia de Lugo, a\u00ednda que neste caso da vila de Monforte de Lemos. Trat\u00e1base dunha muller con suma intelixencia e unhas fortes convicci\u00f3ns relixiosas e morais; practicante habitual de tarefas de caridade, e as\u00ed foi como Juana asumiu o af\u00e1n de axudar aos menos favorecidos.<\/p>\n

Juana de Veiga era a segunda das fillas do matrimonio, vindo a este mundo pouco tempo despois do falecemento e a s\u00faa irm\u00e1 maior cando esta ti\u00f1a tres anos.<\/p>\n

A s\u00faa educaci\u00f3n\u00a0 e formaci\u00f3n<\/em><\/strong> estiveron marcadas polos principios da Ilustraci\u00f3n que avogaban tam\u00e9n por sacar \u00e1s mulleres da ignorancia. Juana de Veiga recibiu unha educaci\u00f3n moi esmerada, non en balde a s\u00faa nai era unha gran lectora e inculcoulle esta afecci\u00f3n. A\u00ednda que non era habitual naqueles tempos, a moza Juana puido aprender, coa axuda de profesores particulares, disciplinas como os idiomas, ingl\u00e9s e franc\u00e9s, fundamentalmente, a m\u00fasica, chegando a ser unha gran int\u00e9rprete coa arpa, danza, debuxo, habilidades ornamentais e \u201csaberes dom\u00e9sticos\u201d,<\/em> as\u00ed materias como a gram\u00e1tica ou a aritm\u00e9tica. Era unha muller adiantada \u00e1 s\u00faa \u00e9poca, pois tam\u00e9n montaba dacabalo, escrib\u00eda, emprend\u00eda, mantivo amizade con personaxes relevantes como Concepci\u00f3n Arenal ou Mendiz\u00e1bal,\u2026<\/p>\n

\u00c9 dicir, era unha educaci\u00f3n \u00fatil que inculcaba os valores da domesticidade e o traballo (\u00e1 fin e ao cabo, o destino de toda muller), da distinci\u00f3n na vida social e do cultivo do saber apropiado.<\/p>\n

Ademais durante a s\u00faa mocidade Juana p\u00faidose imbu\u00edr das ideas liberais do seu pai. Non en balde, foi testemu\u00f1a de primeira man dun feito que sen d\u00fabida a marcou: durante o seis meses en que a cidade da Coru\u00f1a estivo ocupada polas tropas napole\u00f3nicas mandadas polo mariscal Soult, a familia tivo que refuxiarse na vila de Camari\u00f1as, na costa coru\u00f1esa, desde onde o seu pai prestou axuda \u00e1 resistencia contra os franceses. Ao regresar Fernando VII a Espa\u00f1a, iniciando co Decreto de Valencia (4 de maio de 1814) a primeira etapa absolutista do seu reinado, o pai de Juana Mar\u00eda foi perseguido por liberal e tras o frustrado pronunciamiento do xeneral Porlier na Coru\u00f1a (setembro de 1815), tivo que fuxir a Portugal, pois financiara cunha importante cantidade de di\u00f1eiro este levantamento. Permaneceu exiliado neste pa\u00eds case dous anos, ata que puido regresar coa s\u00faa familia \u00e1 Coru\u00f1a tras o pronunciamiento de Rega (1 de xaneiro de 1820).<\/p>\n

A vida de Juana de Veiga atopar\u00eda un novo punto de inflexi\u00f3n, cando en xaneiro do ano 1821, sendo ela moi novo, pois apenas, contaba 16 anos de idade, co\u00f1eceu ao xeneral Francisco Espoz e Mina, un militar que era aclamado como heroe da guerra da Independencia, e que chegaba a terras galegas como Capit\u00e1n Xeral de Galicia. Entre eles xurdiu o amor no que os vinte e un anos m\u00e1is de idade que ti\u00f1a o xeneral, non foron impedimento alg\u00fan.<\/p>\n

\"Francisco

Francisco Espoz y Mina<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

En menos dun ano, o 24 de decembro, e por poderes, contraeron matrimonio<\/em><\/strong> na s\u00faa casa na coru\u00f1esa r\u00faa Real, a\u00ednda que o acta matrimonial estea levantada na igrexa de San Nicol\u00e1s. \u201cPara ela, o matrimonio cun maduro xeneral, politicamente comprometido, marcar\u00eda o resto da s\u00faa vida. A pesar da s\u00faa mocidade, sab\u00eda ben o incerto futuro que pod\u00eda esperar. Pero o amor e o \u00abdecidido entusiasmo polas novas instituci\u00f3ns da patria\u00bb lev\u00e1rona a asumir o reto”. <\/em><\/p>\n

Para alg\u00fans autores ese matrimonio ser\u00eda un matrimonio de trato, xa que Juana pu\u00f1a o di\u00f1eiro, e o xeneral unha gran carreira.<\/p>\n

Ao pouco de iniciar a s\u00faa convivencia matrimonial, no ver\u00e1n do ano 1822, o xeneral \u00e9 enviado a combater en Catalu\u00f1a. Contra as partidas realistas que proclamaran a Rexencia do Urgel.<\/p>\n

Os problemas para a recentemente parella empezaron pronto. En 1823 o rei Fernando VII volve impor o absolutismo,<\/em><\/strong> co apoio do ex\u00e9rcito franc\u00e9s (os cen mil fillos de San Lu\u00eds) polo que o xeneral Espoz e Mina debe exiliarse en Londres, ea onde acudir\u00e1n, a reunirse con el, dous anos m\u00e1is tarde Juana de Veiga e o seu pai. Ese exilio durar\u00e1 dez anos, alternando os tempos en terras brit\u00e1nicas con algunhas estancias en terras francesas, nun intento por restaurar, xunto con outros liberais tam\u00e9n exiliados, a Constituci\u00f3n de 1812.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Fernando

Fernando VII<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Tras o falecemento do rei, a s\u00faa vi\u00fava, a rexente Mar\u00eda Cristina, autoriza o regreso do matrimonio. Corr\u00eda o ano 1833 e o xeneral puido recuperar a s\u00faa carreira militar<\/em><\/strong> ao ser nomeado Vicerrei e Navarra, onde ser\u00eda derrotado polo xeneral carlista Zumalac\u00e1rregui, e logo como Capit\u00e1n Xeral en Catalu\u00f1a.<\/p>\n

Espoz\u00a0 e Mina falecer\u00eda cando contaba con 55 anos de idade, en Barcelona no ano 1836. Nese momento, o Goberno conc\u00e9delle a Juana de Veiga, o t\u00edtulo de Condesa de Espoz e Mina. Juana volve \u00e1 Coru\u00f1a levando con ela o cad\u00e1ver embalsamado do seu marido defunto, que deposita nun oratorio da casa familiar. Ademais, conc\u00e9deselle tam\u00e9n o t\u00edtulo de Vizcondesa do Arado, en testemu\u00f1o dos servizos que prestara o xeneral \u00e1 naci\u00f3n e a Isabel II.<\/p>\n

A partir de ent\u00f3n a s\u00faa vi\u00fava non deixar\u00e1 de velar polo recordo do seu esposo que lle levar\u00e1 at\u00e9 o extremo de conservar nunha urna de \u00e9bano e prata o coraz\u00f3n de Espoz e Mina, entre outros restos mortais.<\/p>\n

No ano 1840<\/em><\/strong>, coincidindo coa rexencia liberal do xeneral Espartero, encom\u00e9ndase \u00e1 condesa o coidado e educaci\u00f3n da ra\u00ed\u00f1a Isabel II<\/em><\/strong> e da s\u00faa irm\u00e1, a infanta Luisa Fernanda, como doincela e camareira maior de palacio, cargos que adoitaban ser desempe\u00f1ados por mulleres da alta nobreza, o que xera algunhas tensi\u00f3ns. Juana, considerada demasiado moderna para doncela a da ra\u00ed\u00f1a, relatar\u00e1 nas s\u00faas memorias a s\u00faa experiencia sobre este per\u00edodo en palacio.<\/p>\n

\"El

El General Espartero<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

O seu labor \u00e9 obxecto de cr\u00edtica e calumnia por parte dos seus detractores (persoas pr\u00f3ximas \u00e1 ex rexente Mar\u00eda Cristina de Borb\u00f3n), chegando a asinar nun artigo aparecido no Eco de Comercio, o seguinte:<\/p>\n

\u201cD\u00edas fai que a resultas do rid\u00edculo e perenne loito que presenta aquela se\u00f1ora, at\u00e9 nos actos de indisimulable etiqueta, asegur\u00f3usenos que a cabeza de S.E. ferida e atormentada pola sensible perda do seu digno esposo, padec\u00eda extrav\u00edos mentais, ao cal non deramos asenso: hoxe conf\u00edrmallenos o seu triste estado intelectual\u201d.<\/em><\/p>\n

Ademais das duras cr\u00edticas, a condesa tivo moitos problemas para cumprir coa misi\u00f3n que se lle encomendou, que ela mesma recolleu nas s\u00faas memorias: “que unha se\u00f1ora das mi\u00f1as ideas pol\u00edticas auxiliase a educaci\u00f3n liberal que a s\u00faa maxestade, como ra\u00ed\u00f1a constitucional de Espa\u00f1a, deb\u00eda recibir”<\/em>, co deber de converter a Isabel en “xefe de todos os espa\u00f1ois, e non [en] a cabeza de leste ou o outro matiz pol\u00edtico”,<\/em> \u00e9 dicir, como lle exhortou Salustiano de Ol\u00f3zaga, tentar crear outra reina Vitoria de Inglaterra. O problema foi que non puido controlar o ambiente palaciego “aristocr\u00e1tico” <\/em>que rodeaba \u00e1 ra\u00ed\u00f1a e \u00e1 infanta. “Enfront\u00e1base a un mundo desco\u00f1ecido, desafectou \u00e1 Constituci\u00f3n de 1837 e moi afastado social e culturalmente do seu”.<\/em><\/p>\n

Certamente tentouno, e tentou inculcar a Isabel o que significaba ser un monarca constitucional e lembroulle os sacrificios que fixera o pa\u00eds para que ela conservase o trono e o “dereito que por eles adquiriu [a naci\u00f3n] de que lla conserven a s\u00faa liberdade e independencia”<\/em>. Tam\u00e9n lle falou de que o principal deber da ra\u00ed\u00f1a era labrar a felicidade do pobo:<\/p>\n

Unha gran parte dos espa\u00f1ois, se\u00f1ora, non ten casa, nin vestido, nin medio alg\u00fan para subsistir, sen\u00f3n o escaso xornal froito dun traballo penoso, e a\u00ednda se reputa afortunado aquel que pode asegurar por este medio un pedazo de pan negro e unha chea de palla nunha choza miserable. (…) Se eu ach\u00e1seme colocada na elevada posici\u00f3n que V.M. ocupa, coas ideas que te\u00f1o, considerar\u00eda todo gasto superfluo como unha falta, por ter obrigaci\u00f3n de acudir os reis \u00e1s necesidades dos seus s\u00fabditos, que son os que coa s\u00faa suor sost\u00e9\u00f1enos.<\/em><\/p>\n

Cando se produciu o asalto ao palacio e o intento de “rapto”<\/em> da ra\u00ed\u00f1a Isabel e da infanta Luisa Fernanda polos conxurados encabezados polos xenerais Concha e Diego Le\u00f3n, contribu\u00edu a que fracasase recibindo por iso do goberno do rexente Espartero a Grandeza de Espa\u00f1a. Este feito tam\u00e9n foi aproveitado pola prensa moderada e antiesparterista para calumniarla de novo, ao culpala de que a moza reina non intercediera na condena ou non a matar do xeneral Diego de Le\u00f3n. Nesta \u00e9poca \u00e9 cando escribe a Historia Interior de Palacio.<\/p>\n

\"Isabel

Isabel II<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Cando Isabel \u00e9 declarada maior de idade, Juana volve \u00e1 Coru\u00f1<\/em><\/strong>a. \u00c9 unha muller a\u00ednda nova e rica, pois herdou a fortuna dos seus pais, falecidos ambos, que en diante se dedicar\u00e1 \u00e1 xesti\u00f3n do seu patrimonio industrial e comercial, a promover os seus ideais pol\u00edticos, ao mecenado cultural e a redactar as memorias do marido. Os seus sal\u00f3ns son cita obrigada da sociedade liberal coru\u00f1esa, centro da causa progresista, o que lle ocasionar\u00e1 alg\u00fans problemas cos gobernos conservadores.<\/p>\n

Nesta etapa, concretamente no ano 1852, Juana de Veiga ouve tocar o viol\u00edn a Pablo Sarasate, un neno navarro de sete anos de idade, ao que apoiase e protexer\u00e1 sufragando ademais os gastos dos seus estudos en Madrid. No seu recordo, Sarasate dedicar\u00edalle en 1882 a s\u00faa primeira composici\u00f3n: A mi\u00f1a primeira inspiraci\u00f3n, unha mazurca.<\/em><\/p>\n

Juana de Veiga faleceu, v\u00edtima dun ataque card\u00edaco, na s\u00faa casa da Coru\u00f1a, o d\u00eda 22 de xu\u00f1o do ano 1872. Contaba sesenta e oito anos de idade. Ser\u00eda enterrada no cemiterio coru\u00f1\u00e9s de San Amaro, nun nicho xunto aos restos dos seus pais e o coraz\u00f3n do seu marido, cuxos restos descansan no claustro da catedral de Pamplona, a s\u00faa cidade natal.<\/p>\n

Na l\u00e1pida figura a seguinte inscrici\u00f3n:<\/p>\n

\u00a0\u201cAqu\u00ed xacen os restos mortais de D. Juan Antonio de la Vega, D\u00aa Josefa Mart\u00ednez e D\u00aa Juana de la Vega e Mart\u00ednez, vi\u00fava do Xeral D. Francisco Espoz e Mina, cuxo coraz\u00f3n se acha aqu\u00ed\u201d<\/em><\/p>\n

Como se pode comprobar, de nada serviron os seus m\u00e9ritos en vida, pois at\u00e9 no seu postremeiro descanso l\u00e9mbraselle en funci\u00f3n os homes que foron os seus compa\u00f1eiros, e a cuxa gloria contribu\u00edu.<\/p>\n

Juana de Veiga non tivo descendencia e todo o seu patrimonio formou parte dunha Fundaci\u00f3n\u00a0 que segue en vigor nos nosos d\u00edas lembrando a s\u00faa memoria.\u00a0 A Fundaci\u00f3n ten a s\u00faa sede na casa grande A Carballeira de San Pedro de N\u00f3s, onde ela e a s\u00faa familia pasaban os ver\u00e1ns e onde planeou situar a escola de agricultura.<\/p>\n

 <\/p>\n

A obra de Juana de Vega<\/strong><\/h2>\n

O sal\u00f3n da s\u00faa casa coru\u00f1esa<\/em><\/strong>, tras o seu retorno \u00e1 cidade, foi un espazo de liberdade para as discusi\u00f3ns pol\u00edticas<\/em><\/strong> \u00e1s que acudiron os m\u00e1is significados liberais progresistas coru\u00f1eses e os que pasaban pola cidade. Tam\u00e9n se fraguou algunha conspiraci\u00f3n nel como o demostra a documentaci\u00f3n da \u00e9poca na que aparecen o xefe e varios oficiais do fracasado pronunciamiento de 1846 da Coru\u00f1a contra o goberno do xeneral Narv\u00e1ez como interlocutores asiduos ao sal\u00f3n da condesa. O capit\u00e1n xeral de Galicia informou da “frecuente concorrencia dalg\u00fans oficiais \u00e1 casa da condesa de Mina, que \u00e9 tida por todos os homes pensadores pola impulsora e a directora da sublevaci\u00f3n, as\u00ed como o foi, segundo a opini\u00f3n com\u00fan, doutras anteriores ocorridas en Galicia”.<\/em><\/p>\n

Outro dos papeis que desempe\u00f1ou foi p\u00f3r en contacto aos liberais progresistas galegos e madrile\u00f1os<\/em><\/strong>, ademais de colaborar nas campa\u00f1as electorais nacionais e locais. Para iso mantivo unha copiosa correspondencia ao longo dos anos cos l\u00edderes do Partido Progresista como Juan \u00c1lvarez Mendiz\u00e1bal, Salustiano Ol\u00f3zaga, Ram\u00f3n Gil da Cuadra ou Manuel Jos\u00e9 Quintana. Pero aos poucos, conforme unha nova xeraci\u00f3n de pol\u00edticos liberais progresistas foise facendo coas rendas do partido “cada vez m\u00e1is afastados das utop\u00edas liberais, que foran as s\u00faas”<\/em>, Juana de Veiga, sen abandonar o seu sal\u00f3n onde se segu\u00eda discutindo de pol\u00edtica, concentrouse cada vez m\u00e1is nas actividades de asistencia social na s\u00faa cidade, A Coru\u00f1a. Niso atopou unha amiga e colaboradora, Concepci\u00f3n Arenal.<\/p>\n

Xunto con Concepci\u00f3n Arenal, Juana de Veiga puxo en marcha un proxecto para a creaci\u00f3n dunha escola te\u00f3rico – pr\u00e1ctica de agricultura<\/em><\/strong>, a fin de colaborar na mellora da calidade e vida da poboaci\u00f3n rural galega. A sede de escola ser\u00eda unha propiedade que a propia Juana de Veiga ti\u00f1a nas proximidades da Coru\u00f1a, na Quinta de San Pedro de N\u00f3s. Certamente resultoulle imposible levar a cabo esta iniciativa, pero non renunciou totalmente a iso, pois deixou instruci\u00f3ns claras no seu testamento:<\/p>\n

\u201cCo\u00f1ecendo o ben que ha de proporcionar o establecemento dunha Escola te\u00f3rico pr\u00e1ctica de agricultura, en todos os seus ramos de que carece Galicia con gran prexu\u00edzo seu, \u00e9 a mi\u00f1a vontade que a casa e granxa de San Pedro chamada a Carballeyra, de sembradura de m\u00e1is de cen ferrados, co agregado dos dous prados de Baltar que lindan coa mesma, as d\u00faas casas principal e para colono e todas as s\u00faas dependencias ded\u00edquense \u00e1 este obxecto a cuxo\u00a0 fin lle agrego todos os demais bens que pos\u00fao, separadas m\u00e1ndalas que deixo en usufructo, e que conclu\u00edda a vida dos usufructuarios, han de concorrer con todo o demais ao sostemento da Escola e a cubrir alg\u00fan pequeno d\u00e9ficit da de p\u00e1rvulos se o tiver\u201d.<\/em><\/p>\n

\"Concepci\u00f3n

Concepci\u00f3n Arenal<\/em><\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Hoxe en d\u00eda, a Quinta de San Pedro de N\u00f3s pertence \u00e1 Fundaci\u00f3n Juana de Veiga, unha instituci\u00f3n coru\u00f1esa que, ademais de promover o co\u00f1ecemento da vida e obra da propia Juana de Veiga, impulsa numerosas iniciativas relacionadas coa divulgaci\u00f3n, a investigaci\u00f3n e a formaci\u00f3n no \u00e1mbito da\u00a0 agricultura ou o paisaxismo. Todas estas iniciativas comparten un mesmo fin: o\u00a0 co\u00f1ecemento, conservaci\u00f3n e desenvolvemento do medio rural de Galicia, cumprindo as\u00ed coa vontade (e co so\u00f1o) desta ilustre muller.<\/p>\n

As s\u00faas actividades de beneficencia social base\u00e1banse no principio liberal da procura da felicidade do pobo, e non no da compaix\u00f3n propio da caridade cristi\u00e1.<\/p>\n

En 1838 funda a Asociaci\u00f3n de Se\u00f1oras da Coru\u00f1a co obxectivo de coidar dos nenos abandonados e asistir aos enfermos do Hospital da Caridade.<\/p>\n

Entre 1853 e 1854, con ocasi\u00f3n da grave crise sanitaria provocada pola epidemia de c\u00f3lera que arrasou a cidade<\/em><\/strong>, o acalde pide a Juana de Veiga que, a trav\u00e9s da Asociaci\u00f3n de Se\u00f1oras que encabeza, mobilice \u00e1s damas da cidade e f\u00e1gase cargo da direcci\u00f3n e mantemento do hospital provisional <\/em><\/strong>que foi preciso habilitar, as\u00ed como de acoller baixo a s\u00faa tutela o novo Hospicio. Encomenda que Juana de Veiga aceptou e na que se envorcou con especial paix\u00f3n e empe\u00f1o, arriscando a s\u00faa propia vida.<\/p>\n

Como reco\u00f1ecemento ao seu labor, en novembro de 1854 conced\u00e9uselle o t\u00edtulo de Duquesa da Caridade con Grandeza de Espa\u00f1a, que non quixo aceptar, porque, a pesar de todas estas distinci\u00f3ns e do respecto do que gozaba, nunca esqueceu as orixes humildes da s\u00faa familia e do seu marido e mant\u00edvose afastada das festas de sociedade, non facendo gala dos seus t\u00edtulos e dedic\u00e1ndose \u00e1 axuda dos necesitados.<\/p>\n

A s\u00faa actividade social tam\u00e9n se estendeu ao campo educativo <\/em><\/strong>coa fundaci\u00f3n e financiamento dunha escola para nenos pobres, rexentada polas Fillas da Caridade da Congregaci\u00f3n de San Vicente de Pa\u00fal en 1863.<\/p>\n

Outra mostra do seu mecenado cultural foi o seu apoio aos Xogos Florais de 1861, celebrados en Coru\u00f1a, que constit\u00faen un punto de partida do Rexurdimento<\/em>, o movemento de recuperaci\u00f3n do idioma galego para a actividade literaria, despois de s\u00e9culos de arrinconamento. O movemento, paralelo \u00e1 Renaixen\u00e7<\/em>a catal\u00e1, alcanza notoriedade a partir de 1863, ano no que Rosal\u00eda de Castro publica Cantares Galegos.<\/p>\n

A creaci\u00f3n do hospital psiqui\u00e1trico de Compostela, en Conxo, foi un proxecto ao que dedicou sete anos da s\u00faa vida, e que ou ser\u00eda erixido at\u00e9 despois da s\u00faa morte.\u00a0 Ademais, impulsou e presidiu a delegaci\u00f3n da Cruz Vermella de Galicia na Coru\u00f1a, da que nomeada socia de m\u00e9rito pola Asemblea Internacional. D\u00faas obras m\u00e1is froito do impuxo desta gran muller.<\/p>\n

A coru\u00f1esa rexeitou a proposta do Concello de levantarlle unha estatua e calquera outro reco\u00f1ecemento p\u00fablico. Segundo ela, os recursos p\u00fablicos deb\u00edan usarse para dar “pan e auga\u201d.<\/em><\/p>\n

Juana de Veiga desenvolveu un importante activismo liberal e social<\/em><\/strong>, compaxinando esta actividade coa vindicaci\u00f3n da memoria do seu esposo “que homes inicuos quixeron atacar, sabendo que non hab\u00eda de responderlles desde o sepulcro”.<\/em> A este fin, Juana decidiu dedicarse \u00e1 escritura, que v\u00e9ndoo no contexto social da \u00e9poca hai que valoralo como unha importante transgresi\u00f3n dos l\u00edmites que a feminidade lle impu\u00f1a, xa que o feito de tratar asunto p\u00fablicos e facelo, ademais, por escrito, era unha intrusi\u00f3n en territorio tradicionalmente reservado aos homes.<\/p>\n

\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

En canto \u00e1s s\u00faas obras escritas<\/em><\/strong> hai que falar do \u201cRegulamento da Asociaci\u00f3n de Se\u00f1oras da Beneficencia\u201d,<\/em> na Coru\u00f1a no ano 1885.<\/p>\n

Tam\u00e9n o seu gran traballo ao redor das \u201cMemorias do xeneral Francisco Espoz e Mina\u201d,<\/em> que foron escritas en resposta aos ataques absolutistas que dirixiron ao seu defunto marido. Para escribir estas memorias utilizou as s\u00faas propias notas e as do xeneral. Froito dese traballo, ser\u00eda no ano 1851, cando empezaron a publicarse as \u201cMemorias do xeral don Francisco Espoz e Mina\u201d. <\/em>Constaban de cinco volumes. Ser\u00eda a \u00fanica obra s\u00faa que ver\u00eda editada en vida.<\/p>\n

Outra das s\u00faas obras eran os \u201cApuntamentos para a historia do tempo\u201d,<\/em> escritos durante a s\u00faa estancia como doncela e camareira maior de Palacio, no ano 1844. Esta obra non ver\u00eda a luz, at\u00e9 a s\u00faa publicaci\u00f3n na o ano 1910.<\/p>\n

As s\u00faas\u00a0 propias memorias non ver\u00edan a luz at\u00e9 o ano 2006.<\/p>\n

 <\/p>\n

Conclusi\u00f3ns<\/strong><\/h2>\n

Galicia sempre foi unha patria prodixiosa en grandes exemplos femininos. Atopamos mulleres destacadas no mundo da ciencia, a arte, a acci\u00f3n social, etc.<\/p>\n

Juana de Veiga representou o modelo de muller progresista que participa co seu activismo vital na sociedade do seu momento, e iso sen romper coas barreiras definidas na \u00e9poca pola ideolox\u00eda de complementariedade.<\/p>\n

No seu papel como esposa, Juana de Veiga foi moito m\u00e1is al\u00e1 do papel tradicional que lle \u201ccorresponder\u00eda\u201d<\/em> naqueles tempos, ao desempe\u00f1ar tam\u00e9n o papel da “muller patriota”. <\/em><\/p>\n

“Foi a compa\u00f1eira e a enfermeira sol\u00edcita do home, \u00e1 vez que a confidente, colaboradora, \u00abamanuense\u00bb, secretaria en moitas ocasi\u00f3ns e, como tal, responsable da correspondencia con todos os n\u00facleos conspiradores espa\u00f1ois e estranxeiros ligados ao heroe Mina. Era, pois, unha muller que \u00eda m\u00e1is al\u00f3 das estreitas marxes establecidas pola cultura burguesa e liberal que exclu\u00edra ao \u00absexo esquecido\u00bb [en expresi\u00f3n do historiador Bartolomeu Clavero] da res publica”. Un papel que provocou inquietude e cr\u00edticas entre os propios correlixionarios de Mina pola “influencia” que exerc\u00eda sobre sobre el a s\u00faa esposa \u00e1s que ela respondeu: “Desviar eu do seu deber a Mina, comprometer o seu nome! Como \u00e9 posible, tendo eu tanto amor \u00e1 causa da liberdade?”.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Na edici\u00f3n de 1910 da obra na que recolle a s\u00faa experiencia como doncela e camareira maior de Isabel II, publicada polo Congreso dos Deputados presidido polo liberal Jos\u00e9 Canalejas, afirmouse que era “unha das mulleres m\u00e1is ilustres de cantas enalteceron o nome de Espa\u00f1a”.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

E isto \u00e9 todo por hoxe. Confiamos en que esta publicaci\u00f3n resultase do voso interese. E se queredes estar ao d\u00eda das nosas publicaci\u00f3ns podedes subscribirvos gratuitamente para recibir informaci\u00f3n peri\u00f3dica coas novas publicaci\u00f3ns.<\/p>\n

 <\/p>\n

Referencias<\/strong><\/h2>\n

Juana de Vega, Condesa de Espoz y Mina. De Fern\u00e1ndez Santander, C.<\/p>\n

Los Vega. Memorias \u00edntimas de Juana de Vega, Condesa de Espoz y Mina. De Dur\u00e1n, J.A.<\/p>\n

https:\/\/juanadevega.org\/es\/<\/a><\/p>\n

http:\/\/escritoras.com\/escritoras\/Juana-de-Vega<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoxe recuperamos, a\u00ednda que de forma breve, a figura dunha gran muller, Juana de Veiga, unha coru\u00f1esa liberal no s\u00e9culo XIX. Juana de Veiga. Unha muller que foi unha activista e escritora espa\u00f1ola, lamentablemente desco\u00f1ecida pola inmensa maior\u00eda, como tantas mulleres que dedicaron a s\u00faa vida a constru\u00edr unha sociedade mellor e, mentres levaban a…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10801,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[519,355,221],"tags":[302,837,273,2048,271,2049,2050,2051,2052,392,237],"class_list":["post-10819","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edad-contemporanea-gl","category-idade-contemporanea","category-recuncho-da-historia","tag-a-coruna-gl","tag-biografia-gl","tag-biografias-gl","tag-concepcion-arenal-gl","tag-curiosidades-historicas-gl","tag-espoz-y-mina-gl","tag-fernando-vii-gl","tag-isabel-ii-gl","tag-juana-de-vega-gl","tag-sociedad-gl","tag-sociedade","category-519","category-355","category-221","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10819","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10819"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10822,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10819\/revisions\/10822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}