{"id":10183,"date":"2026-04-09T03:53:56","date_gmt":"2026-04-09T02:53:56","guid":{"rendered":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/?p=10183"},"modified":"2026-04-09T03:53:56","modified_gmt":"2026-04-09T02:53:56","slug":"o-perfume-ao-longo-dos-seculos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/recreacionhistoria.com\/gl\/o-perfume-ao-longo-dos-seculos\/","title":{"rendered":"O perfume ao longo dos s\u00e9culos"},"content":{"rendered":"

Os usos e costumes do ser humano ao longo da historia manif\u00e9stase como unha evoluci\u00f3n paralela ao resto de costumes, crenzas, conxunturas, etc, de cada per\u00edodo. Hoxe dedicamos este post a saber algo m\u00e1is sobre a evoluci\u00f3n do perfume ao longo dos s\u00e9culos.<\/em><\/strong><\/p>\n

O frasco de perfume \u00e9 sempre recorrente cando temos que agasallar a algunha persoa. Nas datas ao redor de celebraci\u00f3ns como o Nadal, o d\u00eda da nai, pai ou o que se xurda, \u00e9 habitual o machuque continuo de publicidade de perfumes a trav\u00e9s dos distintos medios de comunicaci\u00f3n, fundamentalmente o visual. Os anuncios televisivos sempre son suxestivos: mozos e mozas na flor da vida, guapos, con corpos perfectos…. do tal maneira que o perfume na actualidade \u00e9 asociado \u00e1 sensualidade, \u00e1 mocidade, \u00e1 beleza e \u00e1 seduci\u00f3n. non observastes que nos anuncios publicitarios de perfumes nunca se representa unha persoa de idade madura?<\/p>\n

Houbo un tempo pr\u00f3ximo onde o perfume relacion\u00e1base case en exclusiva co sexo feminino. Na actualidade, a\u00ednda que en menor medida, segue sendo a muller a protagonista da publicidade en relaci\u00f3n cos perfumes. Conv\u00eddovos a contar en \u00e9poca do Nadal o n\u00famero de anuncios protagonizados por mulleres nos anuncios televisivos fronte ao n\u00famero protagonizados por homes.<\/p>\n

Proba patente do mencionado son as co\u00f1ecidas frases que acompa\u00f1aron aos anuncios publicitarios dos perfumes:<\/p>\n

    \n
  1. \u201cUnha muller sen perfume \u00e9 unha muller sen futuro\u201d (Coco Chanel)).<\/li>\n
  2. \u201cO perfume anuncia a chegada dunha muller e alarga a s\u00faa marcha\u201d. (Coco Chanel).<\/li>\n
  3. \u201cO perfume \u00e9 o toque final dun vestido\u201d (Christian Dior).<\/li>\n
  4. \u201cO perfume dunha muller di m\u00e1is sobre ela que a s\u00faa letra\u201d. (Christiane Dior).<\/li>\n<\/ol>\n

    \"\"<\/p>\n

    <\/h2>\n

    Pero por que usamos perfumes?<\/strong><\/h2>\n

    O perfume converteuse nun complemento ineludible do noso vestiario, do mesmo xeito que un bolso, unhas luvas no inverno ou uns pendentes. Prescindibles, pero necesarios. Non nos expomos acudir a unha cea de gala ou mesmo a traballar cun bo vestido ou traxe sen acompa\u00f1alo dun bo perfume.<\/p>\n

    Lonxe de asociarse \u00e1 hixiene o perfume as\u00f3ciase \u00e1 elegancia, ao di\u00f1eiro, ao bo gusto \u00e1 seduci\u00f3n… O perfume non s\u00f3 define a unha persoa, sen\u00f3n que lle proporciona autoestima e favorece as relaci\u00f3ns sociais segundo os psic\u00f3logos.<\/p>\n

     <\/p>\n

    E…cal \u00e9 a orixe do perfume? como xorde esta, case necesidade, de usar o perfume?<\/strong><\/h2>\n

    Os primeiros indicios do perfume atop\u00e1molos en \u00e9poca prehist\u00f3rica, cando o home queimaba madeiras arom\u00e1ticas. De feito o termo perfume deriva do lat\u00edn \u201cper fumum\u201d<\/em> que significa que \u00e9 vol\u00e1til, que se propaga a trav\u00e9s do fume.<\/p>\n

    Pero a constancia fehaciente do uso do perfume, atop\u00e1molo no Antigo Exipto.<\/strong><\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Os perfumes son esenciais no cerimonial relixioso e grazas a f\u00f3rmulas descritas en pergami\u00f1os co\u00f1ecemos bastante dos perfumes lit\u00farxicos. Os sacerdotes exipcios utilizan diferentes esencias segundo o momento do d\u00eda: ol\u00edbano (Frankincense), co\u00f1ecido na actualidade como incenso, ao amencer, mirra ao mediod\u00eda e kyphi \u00e1 noiti\u00f1a. Este \u00faltimo \u00e9 o m\u00e1is co\u00f1ecido dos perfumes exipcios, cunha f\u00f3rmula complexa con gran n\u00famero de ingredientes.<\/p>\n

    Os perfumes formaban parte do coidado persoal da elite exipcia. Proba diso \u00e9 que se gardaba en frascos de fino alabastro ou vidro decorado. Non hai tumba que se prece do per\u00edodo do Imperio Novo que non conte con alg\u00fan destes recipientes de pequeno tama\u00f1o e cores vistosas que, en si mesmo, \u00e9 unha xoia.<\/p>\n

    As perrucas exipcias, \u00e1s que xa dedicamos unha entrada neste Blog: Tocados, peiteados e perrucasno antigo Exipto<\/a>, desprend\u00edan un agradable cheiro xa que eran impregnadas con aceites olorosos. Pero ademais baixo a perruca coloc\u00e1banse uns recipientes c\u00f3nicos con graxa impregnada en perfumes, de tal maneira que este \u00eda liberando a esencia coa calor corporal deixando un ronsel olorosa ao pasar da persoa.<\/p>\n

    Non pensemos, con todo, que os perfumes do Antigo Exipto eran como os actuais. Os exipcios non destilaban os seus aromas e, por tanto, non utilizaban o alcol como veh\u00edculo, tal e como co\u00f1ecemos actualmente os perfumes. Os perfumes exipcios eran en forma de aceite ou graxa perfumada.<\/p>\n

    O uso dos distintos aromas usados en Exipto \u00e9 froito da s\u00faa cultura,\u00a0 motivado pola s\u00faa climatolox\u00eda extrema e seca\u00a0 que, por unha banda favorec\u00eda o crecemento de multitude de flores e plantas arom\u00e1ticas utilizadas para a realizaci\u00f3n dos aromas e, por outro, mitigaba os cheiros corporais derivados da sudoraci\u00f3n producida pola calor.<\/p>\n

     <\/p>\n

    As invasi\u00f3ns gregas\u00a0 e romanas de Exipto<\/strong> levaron consigo a asimilaci\u00f3n das pr\u00e1cticas exipcias nos seus usos coti\u00e1ns e tam\u00e9n, como non, do perfume. Proba diso \u00e9 que en Roma se crea o primeiro gremio de perfumistas chamado urgentarii,<\/em> aos que recorr\u00edan a clase aristocr\u00e1tica romana e mesmo os propios emperadores. Lembremos que Ner\u00f3n chegou a perfumar aos seus animais.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    O certo \u00e9 que cos b\u00e1rbaros, inxusto nome no devir hist\u00f3rico cuxo orixe explicaremos noutro momento, m\u00e1is amigos da guerra e conquistas que da ostentaci\u00f3n, o perfume perde o seu protagonismo. Nin que dicir ten que o cristianismo tampouco axudou, a pesar de que o incenso e a mirra forman parte dos agasallos dos Reis Meigos.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Pero que pasa coa chegada da Idade Media<\/strong>, esa longa \u00e9poca hist\u00f3rica cargada de misterio e enigmas?<\/p>\n

    Pois ben, sobre este apartado xa dedicamos un espazo neste blog: O perfume na Idade Media<\/a>, pero lembremos que a pesar da precariedade na hixiene e salubridade desta \u00e9poca, a clase podente segue coid\u00e1ndose.<\/p>\n

    Aproveitado este espazo e tem\u00e1tica, gustar\u00edame traer a colaci\u00f3n nesta \u00e9poca hist\u00f3rica a orixe do botafumeiro na catedral de Santiago.<\/p>\n

    A finalidade deste xigante incensario, tan antigo como a catedral, era perfumar o ambiente saturado polos cheiros dos peregrinos que acud\u00edan a Santiago de Compostela suorentos e sucios despois de tan longo cami\u00f1o. O botafumeiro non deixa de ser un esenciero xigante que esparce incenso (resina arom\u00e1tica vexetal) coa finalidade de perfumar o recinto e paliar o fedor al\u00ed concentrado.<\/p>\n

    \"Botafumeiro\"

    Botafumeiro<\/em><\/p><\/div>\n

     <\/p>\n

    Por tanto, este instrumento \u00e9 o claro exemplo de que durante a Idade Media o perfume segu\u00eda presente, a\u00ednda que fose como pantalla para disimular o mal cheiro.<\/p>\n

     <\/p>\n

    E chegamos aos s\u00e9culos do Renacemento<\/strong> XV e XVI. O Renacemento, como movemento cultural que xorde en Italia tras o descubrimento das ru\u00ednas de Grecia e Roma, deixa tam\u00e9n unha importante pegada na vestimenta e o coidado corporal.<\/p>\n

    O antropocentrismo que se imp\u00f3n nesta \u00e9poca, onde o home pasa a ser medida e centro de todas as cousas, tam\u00e9n ten repercusi\u00f3n na idealizaci\u00f3n da figura humana.\u00a0 Son claros exemplos os deixados na pintura. Cambian os canons de beleza e na forma de vestir e decorarse.<\/p>\n

    O perfume formou parte, en todo momento, desa decoraci\u00f3n persoal, tanto no corpo como na roupa. Xorde en Italia o gusto por perfumar os complementos de pel tales como luvas ou cintos.<\/p>\n

    As luvas perfumadas, nos que Espa\u00f1a tivo un gran protagonismo, estaban realizados en peles suaves e delicadas maceradas en perfume. O seu aroma amable permit\u00eda levar as luvas ao nariz cando o hediondo cheiro invad\u00eda un espazo.<\/p>\n

    Co descubrimento de Am\u00e9rica no\u00a0 ano 1492, ampliouse o abanico de sustancias como o cacao e a vainilla, que foron utilizadas polos perfumistas para a creaci\u00f3n de novos aromas.\u00a0 Con todo, o aroma m\u00e1is apreciado para as luvas era o \u00e1mbar gris, que non deixa de ser unha especie de v\u00f3mito de cachalote que flota no oc\u00e9ano e que coa acci\u00f3n do sol, o vento e a auga do mar desprende un agradable aroma.<\/p>\n

    Ademais de formar parte da decoraci\u00f3n persoal, ao perfume atrib\u00faenselle tam\u00e9n virtudes medicinais. Nesta \u00e9poca a peste bub\u00f3nica azouta a pen\u00ednsula italiana. \u00c9 neste momento onde se desenvolve a crenza de que o mal cheiro contribu\u00eda a expandir a enfermidade, motivo polo os m\u00e9dicos empezaron a utilizar a co\u00f1ecida m\u00e1scara da peste. Esa m\u00e1scara en forma de pico de ave e con anteollos ti\u00f1a como finalidade encherse de herbas arom\u00e1ticas (mirra, mel, canela\u2026) que, segundo a crenza da \u00e9poca, axudaba a purificar o aire interior e, por tanto, evitaba a entrada do aire contaminado. A m\u00e1scara do doutor da peste \u00e9 a m\u00e1is popular dos entroidos de Venecia.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Avanzando o tempo o perfume triunfa en Versalles<\/strong>, que no s\u00e9culo XVII<\/strong> \u00e9 o espello no que o mundo quere reflectirse. Italia cede o seu protagonismo en favor de Francia. Catalina de Medici \u00e9 substitu\u00edda pola marquesa de Pompadour<\/em>, gran amante dos perfumes e do rei franc\u00e9s.<\/p>\n

    No reinado de Lu\u00eds XV non s\u00f3 se fai alarde do perfume chegando a soltar pombas perfumadas nos grandes bailes da corte para aromatizar o ambiente, sen\u00f3n que a importancia do perfume deriva na creaci\u00f3n de fermosos envases para reter as fragrancias m\u00e1is suntuosas.<\/p>\n

    A famosa auga de colonia \u00e9 descuberta no s\u00e9culo XVIII por Jean-Marie Fraina. O seu nome \u00e9 debido \u00e1 cidade alem\u00e1 na que viv\u00eda.\u00a0 A demanda desta fragrancia pola corte e a nobreza, levoulle a converterse no termo xen\u00e9rico que a\u00ednda pervive at\u00e9 os nosos d\u00edas de \u201cauga de colonia\u201d.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Ao longo do s\u00e9culo XIX <\/strong>o perfume evoluciona coa mestura xa non s\u00f3 de produtos naturais sen\u00f3n coa introduci\u00f3n da qu\u00edmica de s\u00edntese na s\u00faa elaboraci\u00f3n que recrea e reproduce novos cheiros.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Pero ser\u00e1 no s\u00e9culo XX<\/strong> cando o perfume e a moda conv\u00e9rtense en inseparables. Coa chegada da Belle Epoque, o perfume \u00e9 imposto polos costureiros para singularizar a alta costura. Estamos na \u00e9poca da alta costura de Frederic Worth, Paul Poiret, Doucet, Paquin, alcanzado a s\u00faa plenitude a mediados de s\u00e9culo con nomes relacionados coa moda como *Christian Dior, Balenciaga, Schiaparelli, Lanvi, Chanel\u2026<\/p>\n

    Quen non co\u00f1ece a fragrancia de Chanel n\u00ba 5, que Marilyn Monroe catapultou \u00e1 fama con aquela famosa contestaci\u00f3n \u00e1 pregunta de que che pos para durmir? \u00e1 que ela contestou \u201ctan s\u00f3 unhas pingas de n\u00ba 5\u201d. <\/em><\/p>\n

    Este perfume nace en 1921 da man de Ernest Beaux por encargo de Coco\u00a0 Chanel. Moito se especulou sobre o seu nome e a forma do seu recipiente. Sobre o seu nome que se son 5 os aldeh\u00eddos que cont\u00e9n, que se o cinco \u00e9 o n\u00famero da sorte\u2026 en canto ao seu recipiente est\u00e1 inspirado na xeometr\u00eda da praza Vend\u00f4me de Paris?<\/p>\n

    O certo \u00e9 que o encargo se transformou nun n\u00famero de fragrancias enumeradas do 1 ao 10. Chanel elixiu o n\u00famero 5, de a\u00ed o seu nome. A dese\u00f1adora de moda que tentaba crear a s\u00faa propia fragrancia, regalou \u00e1s s\u00faas clientas unha mostra deste perfume, e foi tal o seu \u00e9xito que se decidiu a comercializalo. O resultado foi un dos perfumes m\u00e1is ic\u00f3nicos do mundo.<\/p>\n

    Pero \u00e9 a partir dos anos 60 deste s\u00e9culo cando o perfume empeza a ser alcanzable. A\u00ednda que a perfumar\u00eda francesa segue estando en auxe: Chanel, Nina Ricci, Patou\u2026 nacen alternativas m\u00e1is accesibles para os petos das clases medias.<\/p>\n

    No s\u00e9culo XX o perfume, posiblemente ao ir acompa\u00f1ado da moda, sobre todo feminina, conv\u00e9rtese nun acompa\u00f1amento para as damas, pero deixa de selo para o home que identifica o perfume coa femineidade.<\/p>\n

    Pero ao redor dos anos 60, nace a auga de colonia masculina e o perfume americano \u00e1brese cami\u00f1o e suaviza o seu aroma creando unha clara distinci\u00f3n co feminino moito m\u00e1is floral.<\/p>\n

    A partir desta \u00e9poca, o perfume popular\u00edzase formando parte da nosa hixiene diaria. As \u00e9pocas,\u00a0 a moda e o estilo de vida van determinando a s\u00faa preferencia arom\u00e1tica. Desta forma atopamos aromas asociados \u00e1 infancia, ao deporte, \u00e1 seduci\u00f3n\u2026<\/p>\n

     <\/p>\n

    E, chegamos aos nosos d\u00edas. No s\u00e9culo XXI<\/strong> o perfume forma parte do noso haber como a roupa, o desodorizante ou o xel de ba\u00f1o. A s\u00faa agresiva comercializaci\u00f3n a trav\u00e9s de anuncios publicitarios, o seu efecto chamada polo seu estramb\u00f3ticos recipientes\u00a0 con extravagantes formas: barras de beizos, zapatos, raios? que evocan o seu prezado interior, as\u00ed como a utilizaci\u00f3n de deportistas, actores e actrices para a s\u00faa promoci\u00f3n e como garant\u00eda do \u00e9xito persoal, non fan m\u00e1is que vendernos estereotipos relacionados, fundamentalmente, co \u00e9xito e a seduci\u00f3n.<\/p>\n

    Independentemente da s\u00faa comercializaci\u00f3n, o certo \u00e9 que o perfume acompa\u00f1ou \u00e1 evoluci\u00f3n do home ao longo da historia desde a antig\u00fcidade.\u00a0 Na actualidade o perfume xa non s\u00f3 responde a un uso puramente hixi\u00e9nico sen\u00f3n que leva aparellado criterios est\u00e9ticos e sociais. Non cabe d\u00fabida que o olfacto \u00e9 un dos sentidos con maior capacidade de evocaci\u00f3n de situaci\u00f3ns. Os cheiros son asociados a momentos e persoas. \u00c9 innegable que todos escapamos dun mal cheiro corporal e res\u00faltanos agradable conversar cunha persoa que desprende un aroma agradable,\u00a0 polo que, sen d\u00fabida, o perfume converteuse nunha excelente carta de presentaci\u00f3n en sociedade.<\/p>\n

     <\/p>\n

    E isto \u00e9 todo por hoxe. Conf\u00edamos en que esta publicaci\u00f3n resultase do voso interese. E se queredes estar ao d\u00eda das nosas publicaci\u00f3ns podedes subscribirvos gratuitamente para recibir informaci\u00f3n con cada nova publicaci\u00f3n.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Un maravilloso libro<\/p>\n